Ryszard Pietruski, Warszawa 02.1981.
Fot. PAP/Maciej Belina Brzozowski
NIEZWYKŁE HISTORIE

Był mistrzem drugiego planu, kilkukrotnie umykał śmierci. Ryszard Pietruski nie poddawał się przeciwnościom losu

"Choć życie nie szczędziło mu kopniaków, zawsze miał uśmiech na twarzy"

Olga Figaszewska 24 lutego 2024 17:07
Ryszard Pietruski, Warszawa 02.1981.
Fot. PAP/Maciej Belina Brzozowski

Grał w największych polskich hitach - Czarnych chmurach, Stawce większej niż życie, Rejsie czy Czterdziestolatku. „Był jednym z tych aktorów, których twarz i niepowtarzalny głos widzowie kojarzą, lecz nazwisko już może mniej”, mówiła Katarzyna Wajda z Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego w rozmowie z PAP. Ryszard Pietruski przez całe życie pozostawał wierny swoim przekonaniom i nigdy nie odpuszczał. Jak wygląda jego historia?

Ryszard Pietruski kilkukrotnie uniknął śmierci

Ryszard Pietruski urodził się 7 października 1922 roku niedaleko Wejherowa, ale dzieciństwo i młodzieńcze lata spędził we Lwowie. Nie każdy wie, że kilkukrotnie umykał śmierci. Zanim związał się z aktorstwem imał się różnych zajęć, by zarobić na życie. Pewnego razu pracował przy odśnieżaniu dachów. W pewnym momencie poślizgnął się na lodzie i niewiele brakowało, by spadł z trzeciego piętra. W ostatniej chwili chwycił się gzymsu. Potem pracował jako kelner w restauracji, gdzie bywali niemieccy okupanci. Pech chciał, że z kieszeni wypadła mu broń, jednak ten fakt pozostał niezauważony przez zgromadzonych.

W czasie II wojny światowej wielokrotnie ryzykował życiem w obronie ojczyzny. Ryszard Pietruski brał udział w walkach wolnościowych na Wale Pomorskim. W 1944 roku działał w szeregach 4. Dywizji Piechoty im. Jana Kilińskiego. Podczas jednej z akcji uznano go za zmarłego i przez pomyłkę umieszczono na liście poległych żołnierzy. Zatrzymał przy sobie zdjęcie symbolicznego grobu w Złotowie, gdzie data śmierci – 2 lutego 1945 roku.  Co prawda, Ryszard Pietruski został wtedy ranny i trafił do szpitala, ale szybko wrócił do pełni sił.

Czytaj też: Stroni od imprez, w mediach się nie pokazuje. Tak wygląda życie Wojciecha Mecwaldowskiego

Ryszard Pietruski jako Johnny Pope w sztuce „Kapelusz pełen deszczu” w Teatrze Klasycznym (Rozmaitości), Warszawa, 1960 rok
Fot. Andrzej Wiernicki / Forum

Ryszard Pietruski jako Johnny Pope w sztuce „Kapelusz pełen deszczu” w Teatrze Klasycznym (Rozmaitości), Warszawa, 1960 rok

Nie było mu dane zagrać głównej roli. Swoją charyzmą kradł  uwagę widza

Ryszard Pietruski po zakończeniu wojny postanowił związać się z branżą artystyczną. Pierwsze kroki stawiał w Teatrze Muzycznym Domu Wojska Polskiego w Warszawie. Następnie rozpoczął współpracę z teatrem Miejskim im. Stefana Jaracza w Olsztynie, potem przyszedł czas na kielecki teatr im. Żeromskiego, Teatr Dramatyczny w Szczecinie, Teatr im. Słowackiego w Krakowie. W 1948 roku zdał egzamin eksternistyczny.

Jednym z pierwszych filmów, w którym zagrał był Popiół i diament. Potem przyszedł angaż do produkcji Nikt nie woła czy Pigułki dla Aurelii. Fani pamiętają go także ze Stawki większej niż życie. W swoim dorobku Ryszard Pietruski miał ponad sto ról filmowych oraz liczne kreacje teatralne. Czy to dramat, czy komedia, a może kino akcji – potrafił się odnaleźć w każdym gatunku. Był mistrzem drugiego planu, zazwyczaj otrzymywał role czarnych charakterów. Niestety, Ryszardowi Pietruskiemu nie było dane zaistnieć w tytułowej kreacji. Jednak dzięki swojej charyzmie i naturalności szybko skupiał na sobie uwagę widza.

„Był mistrzem dalszego planu, który pozwalał się zauważyć i dobrze zapamiętać”, mówiła Katarzyna Wajda z Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego w rozmowie z PAP. Pojawił się w Rejsie, Popiołach, Polowaniu na muchy, Skąpanych w ogniu, Doktor Ewie, Wakacjach z duchami, Czterdziestolatku, Gangsterach i filantropach, Dzięciole, Brunecie wieczorową porą, Alternatywach 4.

Czytaj też: Nie zawsze łączyła je bliska więź, dziś są najlepszymi przyjaciółkami. Barbara Bursztynowicz jest dumna z córki!

Ryszard Pietruski na planie serialu „Alternatywy 4”,  1981-1982, odcinek 1. Reżyseria: Stanisław Bareja
Fot. WOJCIECH JASTRZEBOWSKI/Inplus/East News

Ryszard Pietruski na planie serialu „Alternatywy 4”, 1981-1982, odcinek 1. Reżyseria: Stanisław Bareja

Ryszard Pietruski zajmował się także pisaniem scenariuszy. Tak przy współpracy z Antonim Gruzińskim powstał serial Czarne chmury, gdzie aktor wcielił się w rolę Kacpra Pilcha. „Rysio był bardzo zaangażowany w ten serial, a jako współautor scenariusza miał wpływ na obsadę. Był niezwykle ambitny. Na planie, mimo obecności doświadczonych kaskaderów, chciał tak jak i ja, wszystko robić sam. Reżyser miał z nami utrapienie”, opowiadał Leonard Pietraszak.

Ryszard Pietruski - człowiek z sercem na dłoni

Artysta angażował się również w działalność charytatywną. Był pomysłodawcą spektakli Artyści Dzieciom. Jak wspominali jego koledzy, był człowiekiem z sercem na dłoni,  życzliwym i serdecznym. Mimo że życie go nie oszczędzało, zawsze się uśmiechał i nie szukał negatywów. Jerzy Gruza mówił o nim: „Był fantastycznym facetem z sercem na dłoni, aktorem o ogromnej charyzmie i człowiekiem, który — choć życie nie szczędziło mu kopniaków — zawsze miał uśmiech na twarzy”. To potwierdzają inni współpracownicy. Ryszard Pietruski cieszył się sympatią środowiska artystycznego. „Lubił, gdy się o nim mówiło, ale też śmiał się ze swoich słabostek. Niekwestionowany mistrz anegdoty i błyskotliwej riposty. Nieobca mu była autoironia”, pisało o nim Życie na gorąco.

Nie każdy pamięta, że Ryszard Pietruski przez dziesięć lat pełnił funkcję dyrektora Operetki Warszawskiej (dziś Teatru Muzycznego Roma). Niektórzy chcieli go zdyskredytować i pozbawić stanowiska. „Pewnego dnia 1981 r. w różnych punktach Warszawy pojawił się odpis jego dyplomu. Kiepskie oceny miały zdyskredytować aktora w oczach publiczności”, przypomniało Życie na Gorąco. Tymczasem to zachęciło publiczność do częstszych wizyt w teatrze.  A sam aktor nie za bardzo się tym przejął: „Nie wiem, komu zależy, żeby mnie zdyskredytować i nie dbam o to. Robię swoje”.

Ostatni raz Ryszard Pietruski zagrał w filmie Wirus w reżyserii Jana Kidawy-Błońskiego. Produkcja pojawiła się w kinach tuż po śmierci aktora.

Ryszard Pietruski – prywatnie, miłość, rodzina

Pierwszą żoną aktora była Maria Homerska, uczestniczka Powstania Warszawskiego. Poznali się na deskach olsztyńskiego teatru. Zakochani powitali na świecie córkę, Magdalenę. Choć ich małżeństwo nie przetrwało próby czasu pozostali w bardzo dobrych relacjach.  Ryszard Pietruski związał się potem z Hanną Buczkowską-Pietruską.

Artysta odszedł 14 września 1996 roku. Przyczyną jego śmierci był zawał serca. "Po prostu pękło mu serce", mówił Jerzy Gruza. Aktor spoczął na warszawskich Powązkach.   

Źródło: Dzieje.plWp.pl Plejada.pl

Ryszard Pietruski, Warszawa 02.1981.
Fot. PAP/Maciej Belina Brzozowski

Ryszard Pietruski, Warszawa 02.1981.

Wideo

Maciej Musiał zadzwonił do Dagmary Kaźmierskiej z przeprosinami. Wcześniej zamieścił w sieci niestosowny komentarz

Akcje

Polecamy

Magazyn VIVA!

Bieżący numer

FILIP CHAJZER w poruszającej rozmowie wyznaje: „Szukam swojego szczęścia w miłości, w życiu, na świecie…”. GOŁDA TENCER: „Ludzie młodzi nie znają historii. Patrzą do przodu (…). A ja robię wszystko, by ocalić pamięć”, mówi. JAN HOLOUBEK i KASPER BAJON: reżyser i scenarzysta. Czego nie nakręcą, staje się hitem. A jak wyglądają ich relacje poza planem filmowym? MONIKA MILLER od lat zmaga się z depresją i chorobą dwubiegunową, ale teraz za sprawą miłości pierwszy raz w życiu jest szczęśliwa.