Krajobraz jak na Dzikim Zachodzie, ale to Europa. Do tego kanionu, w którym nagrywano „Winnetou”, z Polski można dotrzeć w trzy godziny

Przez dziesięciolecia wielu widzów było przekonanych, że przygody legendarnego Winnetou powstawały w amerykańskich plenerach. W rzeczywistości jedne z najbardziej rozpoznawalnych scen nakręcono w Chorwacji. Kanion rzeki Zrmanja, z monumentalnymi wapiennymi ścianami, turkusową wodą i niemal nietkniętą przyrodą, do dziś zachwyca krajobrazem przypominającym Dziki Zachód i pozostaje jedną z najbardziej niezwykłych atrakcji północnej Dalmacji.

Dlaczego kanion rzeki Zrmanja wybrano do filmów o „Winnetou”?

Kanion rzeki Zrmanja od lat uznawany jest za jeden z najbardziej spektakularnych krajobrazów krasowych Chorwacji. To właśnie jego surowe wapienne ściany, rozległe przestrzenie i niemal całkowity brak śladów współczesnej zabudowy sprawiły, że w latach 60. XX wieku twórcy filmów o Winnetou, opartych na powieściach Karola Maya, wybrali północną Dalmację jako plan zdjęciowy.

Choć filmowa akcja rozgrywała się na amerykańskim Dzikim Zachodzie, krajobrazy widoczne na ekranie powstały setki kilometrów od Stanów Zjednoczonych. Produkcje niemieckiej wytwórni Rialto Film odniosły ogromny sukces, a kanion rzeki Zrmanja na trwałe zapisał się w historii europejskiego kina. Nawet dziś charakterystyczne panoramy natychmiast przywołują skojarzenia z kultową serią o wodzu Apaczów.

ZOBACZ TEŻ: To miasto we Włoszech UNESCO doceniło dopiero po latach. Wiele osób wciąż nieświadomie je omija

Kanion rzeki Zrmanja zachwyca wyjątkową przyrodą

Rzeka Zrmanja ma około 69 kilometrów długości. Jej źródło znajduje się u podnóża góry Poštak, na wysokości około 335 m n.p.m. Następnie rzeka przecina południowe stoki masywu Velebit, by ostatecznie wpłynąć do Morza Novigradzkiego.

Przez tysiące lat płynąca woda stopniowo rzeźbiła miękkie wapienne skały, tworząc głęboki kanion, którego pionowe ściany miejscami osiągają ponad 200 metrów wysokości. To właśnie krasowa budowa terenu odpowiada za niezwykły charakter tego miejsca. Wąwozy, jaskinie, źródła oraz skalne tarasy tworzą krajobraz, który od wielu lat stanowi przedmiot badań geologów i przyrodników.

Kanion jest również cennym ekosystemem. Spotykają się tutaj wpływy śródziemnomorskie i kontynentalne, dzięki czemu występują liczne gatunki ryb, ptaków oraz roślin charakterystycznych dla terenów krasowych. Połączenie walorów przyrodniczych i imponującej rzeźby terenu sprawia, że Zrmanja przyciąga nie tylko miłośników kina, lecz także osoby zainteresowane geologią i naturą.

To nie tylko „Winnetou”. Kanion pojawiał się także w innych produkcjach

Popularność kanionu rzeki Zrmanja nie zakończyła się wraz z serią o Winnetou. W kolejnych latach niezwykłe plenery wykorzystywano również podczas realizacji innych produkcji filmowych i telewizyjnych.

Wśród nich znalazły się między innymi „Czerwona Sonja” z Arnoldem Schwarzeneggerem, francuska komedia „Indianin w Paryżu”, jugosłowiański dramat „Ruja” oraz nagradzany serial „Czarnobyl”, wyprodukowany przez HBO w 2019 roku.

Obecność kanionu w tak różnorodnych produkcjach pokazuje, jak uniwersalnym i charakterystycznym miejscem są krajobrazy północnej Dalmacji. Monumentalne ściany skalne i dzika sceneria pozwalają tworzyć obrazy, które z powodzeniem zastępują odległe zakątki świata.

CZYTAJ TEŻ: Włoszki zamiast ciasta wybierają ten deser. Powstaje w 30 sekund i zachwyca prostotą

Plateau Winnetou – najbardziej znany punkt widokowy nad Zrmanją

Najbardziej rozpoznawalnym miejscem w okolicy pozostaje Pariževačka glavica, znana również jako Plateau Winnetou. To właśnie stąd wykonano wiele ujęć wykorzystanych w filmach o słynnym wodzu Apaczów.

Punkt widokowy oferuje panoramę charakterystycznego zakola rzeki otoczonego wysokimi wapiennymi ścianami. Widok należy obecnie do najczęściej fotografowanych krajobrazów Chorwacji.

Dojazd do tego miejsca jest stosunkowo prosty. Od drogi D54 prowadzi krótki asfaltowy odcinek zakończony bezpłatnym parkingiem. Następnie do punktu widokowego pozostaje około 250 metrów łatwego spaceru. Dzięki temu z panoramy mogą korzystać również rodziny z dziećmi.

Szczególnie efektownie miejsce prezentuje się późnym popołudniem. Zachodzące słońce podkreśla ciepłe barwy wapiennych skał, a turkusowa tafla rzeki nabiera jeszcze bardziej intensywnego koloru.

Kajaki, rafting i piesze szlaki pozwalają odkryć kanion z różnych perspektyw

Zwiedzanie kanionu nie ogranicza się wyłącznie do punktów widokowych. Rzeka Zrmanja należy do najpopularniejszych miejsc w Chorwacji przeznaczonych do kajakarstwa, raftingu oraz canyoningu.

Górny odcinek rzeki obfituje w niewielkie progi, wodospady i kaskady, natomiast niżej nurt staje się spokojniejszy. Dzięki temu można podziwiać monumentalne ściany kanionu bezpośrednio z poziomu wody.

W okolicy wytyczono również liczne szlaki piesze prowadzące przez krasowy krajobraz oraz trasy wspinaczkowe o zróżnicowanym stopniu trudności. Dodatkowym atutem jest położenie kanionu – znajduje się on zaledwie kilkadziesiąt kilometrów od Zadaru i niedaleko autostrady A1, dlatego można odwiedzić go podczas jednodniowej wycieczki z chorwackiego wybrzeża.

Mimo rosnącej popularności kanion rzeki Zrmanja zachował swój naturalny charakter. Brak gęstej zabudowy, przejrzysta woda oraz imponujące wapienne ściany sprawiają, że łatwo zrozumieć, dlaczego właśnie to miejsce przez lata przekonywało miliony widzów, że oglądają prawdziwy amerykański Dziki Zachód.

Źródło: NatGeo