Królewskie pogrzeby, pogrzeby w brytyjskiej rodzinie królewskiej
Fot. Tim Graham Picture Library/Getty Images
WSPOMNIENIE

Brytyjska rodzina królewska poruszająco żegnała się z najbliższymi. Tak wyglądają królewskie pogrzeby

Nawet pogrzeby w rodzinie królewskiej podlegają protokołowi

Ksenia Krasko 5 września 2021 10:04
Królewskie pogrzeby, pogrzeby w brytyjskiej rodzinie królewskiej
Fot. Tim Graham Picture Library/Getty Images

Uroczystości pogrzebowe członków rodziny królewskiej, podobnie jak każda większa uroczystość w rodzinie Windsorów, planowana jest z wyprzedzeniem. Główne działania Pałacu Buckingham są bardzo szczegółowo określone, a plany mają specjalne nazwy, np. operacja Menai Bridge w przypadku śmierci księcia Karola i operacja London Bridge, gdy odejdzie Elżbieta II. Każdy element uroczystości ma szczególne znaczenie i został wcześniej pieczołowicie przygotowany. Tak wyglądają królewskie pogrzeby.

Pogrzeb księcia Filipa. Szczegóły ceremonii pogrzebowej

Zaledwie kilka miesięcy temu Wielka Brytania przechodziła żałobę narodową, a to za sprawą śmierci księcia Filipa. Mieszkańcy wielu miast składali kwiaty w miejscach, które kojarzyły im się ze zmarłym monarchą. Ze względu na ograniczenia pandemiczne, w ten właśnie sposób żegnali się z księciem Edynburga... Małżonek Elżbiety II pochowany został podczas pogrzebu królewskiego, a nie państwowego, zgodnie z ostatnią wolą samego księcia Filipa.

Książę Filip osobiście zaplanował scenariusz swojego pogrzebu. I chociaż pandemia Covid-19 wprowadziła pewne poprawki, spełniono główne życzenie zmarłego – nie będzie to państwowa ceremonia, ale pogrzeb wojskowy, nazywany również królewskim. Doradca księcia powiedział kiedyś, że małżonek Elżbiety II „nie uważał się za wystarczająco ważną osobę”, aby mieć państwowy pogrzeb.

Zobacz: Pogrzeb księcia Filipa: rodzina królewska pożegnała męża Elżbiety II

Do dnia ceremonii pogrzebowej ciało księcia spoczywa w prywatnej kaplicy na zamku w Windsorze. W dniu pogrzebu trumna zostanie przeniesiona do bramy pałacowej, umieszczona na zmodyfikowanym wojskowym Land Roverze i przewieziona do kaplicy św. Jerzego. Obok trumny będą szły dzieci księcia – księżniczka Anna oraz książęta Karol, Andrzej i Edward. Za nią pozostali uczestnicy uroczystości, w tym książęta Harry i William, a Elżbieta II uda się do kaplicy Bentleyem. Uroczysta procesja ma trwać jedynie osiem minut.

ZOBACZ: Wielka Brytania. Ujawniono listę gości na pogrzebie księcia Filipa. Kilka postaci zaskakuje

Pałac Buckingham przygotowywał się wcześniej na okoliczność śmierci księcia Edynburga. Plan pogrzebowy, czyli operacja Forth Bridge, zakładał, że z księciem pożegnają się tysiące osób z całego kraju. Wraz z nadejściem pandemii plany musiały ulec zmianie. Rząd Wielkiej Brytanii namawiał mieszkańców do pozostania w sobotę w domach, aby zachować dystans społeczny.

Tradycje pogrzebowe brytyjskiej rodziny królewskiej

Od chwili śmierci monarchy do jego pogrzebu zawsze mija trochę czasu. Ta przerwa pozwala na staranne przygotowanie się do ceremonii pogrzebowej. W Wielkiej Brytanii ogłaszana jest żałoba narodowa, flagi opuszczane są do połowy, a królowa (lub król) wstrzymuje wykonywanie obowiązków służbowych. Nie ma ustalonych ram czasowych, jeśli chodzi o organizację, jednak najczęściej zajmuje od siedmiu do dziesięciu dni.

W przypadku wielu protokołów, z jakimi mają do czynienia członkowie rodziny królewskiej, nawet strój ma znaczenie. Wszyscy uczestnicy ceremonii muszą być ubrani na czarno. Obowiązkowe są również specjalne opaski żałobne. Co ciekawe, komplet czarnych ubrań zawsze znajduje się w bagażu royalsów, kiedy opuszczają kraj. Jeśli podczas podróży nadejdzie smutna wiadomość, muszą natychmiast się przebrać.

Stało się tak w przypadku Elżbiety II, która dowiedziała się o śmierci swojego ojca podczas pobytu w Kenii. Trumna z ciałem jest zwykle wystawiana w Pałacu Westminsterskiego na kilka dni przed pogrzebem, aby każdy chętny mógł pożegnać się ze zmarłym i złożyć hołd.

ZOBACZ: Karol i Camilla poruszeni gestem poddanych. Te zdjęcia pokazują, jak bardzo kochano księcia Filipa

Elżbieta II, książę William, książę Karol, książę Edward, książę Andrzej, książę Harry i książę Filip na pogrzebie Królowej Matki, 2002 rok

Brytyjska rodzina królewska: tradycje podczas pogrzebów
Fot. Tim Graham Picture Library/Getty Images

Pogrzeby w rodzinie królewskiej. Pogrzeb księżniczki Małgorzaty

Młodsza siostra królowej Elżbiety II, księżniczka Małgorzata, zmarła 9 lutego 2002 roku w wieku 71 lat. Jej pogrzeb, podobnie jak całe jej życie, odbiegał od królewskich tradycji. Po raz pierwszy w historii brytyjskiej monarchii członek rodziny został poddany kremacji. Ceremonia pogrzebowa w kaplicy św. Jerzego odbyła się 15 lutego, tego samego dnia miesiąca, co przed laty pogrzeb ojca księżniczki, króla Jerzego VI. Po kremacji prochy Jej Królewskiej Mości przeniesiono do krypty w zamku Windsor.

Pogrzeb księżniczki Małgorzaty był uroczystością rodzinną, jednak uczestniczyło w niej kilkaset osób. Jej odejście było ciosem dla Elżbiety II. Monarchini w samotności pożegnała się z młodszą siostrą dzień przed oficjalną ceremonią.

ZOBACZ: Jej życie było pełne romansów, skandali i nałogów. Intrygujące oblicze księżniczki Małgorzaty

Pogrzeb księżniczki Małgorzaty, 15 lutego 2002 roku

Pogrzeb księżniczki Małgorzaty, siostry Elżbiety II
Fot. Tim Graham Photo Library via Getty Images

Elżbieta II i dzieci księżniczki Małgorzaty, lady Sarah Chatto i lord Linley

Królewskie pogrzeby. Pogrzeb księżniczki Małgorzaty
Fot. Tim Graham Photo Library via Getty Images

Pogrzeb Elżbiety Bowes-Lyon, Królowej Matki

Pogrzeb Królowej Matki, Elżbiety Bowes-Lyon, miał miejsce 9 kwietnia 2002 roku. Ceremonia pożegnania z matką Elżbiety II nie odbiegała znacząco od tradycji, jednak kilka rzeczy zmieniono. Ze względu na status zmarłej i fakt, że pełniła liczne honorowe funkcje wojskowe – była między innymi dowódcą sił kobiecych w armii, marynarce i lotnictwie – zdecydowano, że państwowa korona ceremonialna powinna spoczywać na osobistym sztandarze Królowej Matki, zakrywającym trumnę. Sama trumna była pokryta kwiatami kamelii, które tak bardzo lubiła za życia.

Z Królową Matką żegnały się tysiące osób. Wnuki monarchini oddali jej cześć, czuwając przy jej grobie w Pałacu Westminsterskim. Oprócz najbliższych, w uroczystościach wzięli udział między innymi Tony Blair (ówczesny premier), Laura Bush, książę Albert z Monako, królowie i premierzy wielu państw. Cała Wielka Brytania pogrążyła się w dwuminutowej ciszy w hołdzie dla zmarłej. Po uroczystości w Londynie trumnę przewieziono do Windsoru, gdzie odbyła się ceremonia pochówku tylko dla bliskich. Elżbieta Bowes-Lyon spoczęła w kaplicy św. Jerzego obok męża, króla Jerzego VI i córki Małgorzaty.

Królowa Matka doskonale wiedziała, jak będzie wyglądać jej ceremonia pogrzebowa, ponieważ operację Tay Bridge opracowano na długo przed jej śmiercią. Z planu skorzystano, kiedy zmarła księżna Diana.

Członkowie rodziny królewskiej na pogrzebie Królowej Matki, 2002 rok

Królewskie pogrzeby. Pogrzeb Królowej Matki
Fot. Colin McPherson/Sygma via Getty Images

Pogrzeb matki królowej Elżbiety II. Wnuki oddają hołd Elżbiecie Bowes-Lyon

Pogrzeb Królowej Matki. Tak chowano matkę Elżbiety II
Fot. Pool Photo/Getty Images

Tak rodzina królewska żegnała bliskich. Pogrzeb księżnej Diany

Była niesamowicie popularna, nazywano ją „księżniczką ludu” i „królową ludzkich serc”. Księżna Diana była uosobieniem nowej monarchii, dlatego Brytyjczycy traktowali ją z wielką sympatią. Kiedy niespodziewanie odeszła, kraj pogrążył się w rozpaczy. 31 sierpnia 1997 roku zginęła w wypadku samochodowym w Paryżu.

ZOBACZ: Miała 36 lat, osierociła synów i pogrążyła w żałobie miliony. Tak wyglądało życie Diany

Wieczorem 31 sierpnia (do wypadku doszło po północy, księżna zmarła w szpitalu około czwartej nad ranem) stacja BBC prowadziła transmisję na żywo z wojskowego lotniska Northolt, gdzie wylądował duży samolot z trumną, po którą poleciał książę Karol i siostry Diany. W tym czasie tłumy Brytyjczyków niosły kwiaty i listy pod bramy pałaców Kensington i Buckingham. W Pałacu św. Jakuba, gdzie spoczywało ciało Diany, wystawiono pięć ksiąg kondolencyjnych. W ciągu kilku dni liczba ta wzrosła do czterdziestu trzech.

Królowa Elżbieta II i książę Filip w dniu pogrzebu księżnej Diany

Pogrzeb księżnej Diany w 1997 roku
Fot. John Shelley Collection/Avalon/Getty Images

W dniu pogrzebu księżnej Diany, szóstego września 1997 roku, w całej Wielkiej Brytanii ogłoszono żałobę narodową. Pozamykano sklepy i restauracje, a firmy ubezpieczeniowe oferowały rekompensaty parom, które tego dnia rezygnowały ze ślubów. Wszystko to zrobiono, aby okazać szacunek dla Lady Di.

Z „królową ludzkich serc” żegnali się wszyscy. W ceremonii wzięli udział między innymi Margaret Thatcher, Tony Blair, Hillary Clinton, Luciano Pavarotti, George Michael, Nicole Kidman, Tom Cruise, Tom Hanks, Cindy Crawford, Iman, Karl Lagerfeld... Po raz pierwszy w Katedrze Westminsterskiej rozbrzmiała muzyka inna niż psalmy, kiedy Elton John – przyjaciel Diany – wykonał słynną piosenkę A Candle in the Wind.

Miliony osób zgromadziły się na trasie przejazdu trumny do posiadłości Spencerów w Northamptonshire. Szacuje się, że pogrzeb księżnej Diany w telewizji oglądało ponad 2,5 miliarda widzów na całym świecie. Lady Di pochowano na wyspie Althorp. Podobno Diana uwielbiała to miejsce, kiedy była małą dziewczynką.

ZOBACZ: Grób księżnej Diany jest kompletnie zaniedbany? Te zdjęcia mówią same za siebie

Przed bramą Pałacu Buckingham królowa i inni członkowie rodziny królewskiej stali z pochylonymi głowami w milczeniu, gdy trumna z ciałem Diany minęła to miejsce. Był to początek konduktu pogrzebowego, w którym wzięli udział książę Filip, książę Karol, brat księżnej Charles Spencer, oraz książęta William i Harry. Za nimi podążały delegacje organizacji charytatywnych, którym patronowała Diana.

Synowie Lady Di przyznali po latach, że taki marsz na oczach tłumów był dla nich trudnym przeżyciem. Bracia zgodnie zapowiedzieli, że ich dzieci tego nie doświadczą. Wsparcie wnukom okazał wtedy książę Filip. Rozumiał obawy Harry’ego i Williama, dlatego zaproponował, że pójdzie z nimi. Teraz to oni poszli za jego trumną... 

Książę Filip, książę William, Charles Spencer, książę Harry, książę Karol na pogrzebie księżnej Diany

Królewskie pogrzeby. Pogrzeb księżnej Diany
Fot. robert wallis/Corbis via Getty Images

Wideo

Piękni, szczęśliwi, zakochani. Tak Karol i Małgorzata Strasburgerowie pozowali w sesji dla VIVY!  

Akcje

Polecamy

Magazyn VIVA!

Bieżący numer

NATALIA KUKULSKA Z CÓRKĄ ANNĄ: Wzruszająca rozmowa o tym, jak być matką, kiedy samej się jej nie miało. JUSTYNA I JAKUB PRZYGOŃSCY: Motocyklista i kierowca rajdowy i współwłaścicielka modowej marki – jak łączą życie rodzinne z pasją i pracą? DEKADA GIERKA: Dlaczego lata 70. wciąż fascynują i inspirują? LILIANA GŁĄBCZYŃSKA-KOMOROWSKA: Aktorka i reżyserka, kobieta po przejściach, celebruje dojrzałą miłość. Matka ANNY LEWANDOWSKIEJ – MARIA STACHURSKA snuje historię cioci Stanisławy, położnej w hitlerowskim obozie koncentracyjnym.