Reklama

Jarosław Abramow-Newerly przez lata był związany z polską sceną kulturalną. Pisał, tworzył dla teatru, a także komponował muzykę do tekstów Agnieszki Osieckiej. To właśnie on stworzył muzykę m.in. do słynnej „Piosenki o okularnikach”. Był również jednym z filarów Studenckiego Teatru Satyryków, a ważne miejsce w jego twórczości zajmowały wojenne wspomnienia oraz doświadczenia polskiej emigracji w Kanadzie.

Jarosław Abramow-Newerly nie żyje. Informację potwierdziła prof. Anna Nasiłowska

Nie żyje Jarosław Abramow-Newerly. Przez lata łączył kilka artystycznych światów – pisał, tworzył dla teatru, komponował muzykę i był autorem tekstów piosenek. Miał 93 lata. Informację o jego śmierci potwierdziła PAP prof. Anna Nasiłowska, prezeska Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.

Nasiłowska znała Abramowa-Newerlego z okresu, kiedy dzielił swój czas między Kanadę i Polskę. W swoim wspomnieniu zwróciła uwagę nie tylko na jego działalność artystyczną, lecz także osobowość.

„Jarosław Abramow-Newerly był dramaturgiem, autorem wspomnień, a także tekstów piosenek i muzyki do nich. Współpracował z Agnieszką Osiecką. Ja poznałam go już w okresie, gdy dzielił swój czas między Kanadę a Polskę. Przyjeżdżał wtedy na jakiś czas i oczekiwał, że coś się ważnego wydarzy” – powiedziała PAP prof. Anna Nasiłowska.

Jedno ze spotkań szczególnie zapisało się w jej pamięci. Abramow-Newerly został zaproszony do studentów i szybko zdobył ich sympatię.

„Za namową kolegów zaprosiłam go na spotkanie ze studentami: oczarował ich, mnie oczywiście też. Miał ogromny wdzięk osobisty” – wspominała prof. Anna Nasiłowska.

Jarosław Abramow-Newerly był jednym z filarów Studenckiego Teatru Satyryków

Jarosław Abramow-Newerly urodził się 17 maja 1933 roku w Warszawie. Wychowywał się na Żoliborzu, a jego dzieciństwo przypadło na dramatyczny czas wojny. Po klęsce Powstania Warszawskiego wraz z matką trafił do obozu w Pruszkowie, później do wsi Słomniki pod Krakowem, a następnie do Wodzisławia. Do Warszawy wrócili w lutym 1945 roku.

Do doświadczeń z dzieciństwa powrócił później w swojej twórczości. W tomie „Lwy mojego podwórka” opisał okupację niemiecką z perspektywy chłopca obserwującego świat dorosłych. Pierwszym latom po wojnie poświęcił z kolei książkę „Lwy wyzwolone”.

W jego życiu wyjątkowe miejsce zajmował teatr. Abramow-Newerly był jednym z filarów Studenckiego Teatru Satyryków. Pisał skecze, monologi i satyry, a historię tego środowiska utrwalił później na kartach „Lwów STS-u”.

Jako satyryk debiutował w 1955 r. na łamach tygodnika „Szpilki”. Dwa lata później ukazał się zbiór „Myślenie ma kolosalną przyszłość” (1957), zawierający tworzone dla STS-u monologi i skecze. Kolejne lata przyniosły rozwój jego twórczości dramaturgicznej.

Współpracował z Agnieszką Osiecką. Tworzył muzykę do jej tekstów

Nazwisko Jarosława Abramowa-Newerlego mocno zapisało się również w historii polskiej piosenki. Twórca współpracował z Agnieszką Osiecką i komponował muzykę do jej tekstów. Jednym z najbardziej znanych efektów tej współpracy była „Piosenka o okularnikach”.

Abramow-Newerly tworzył także słuchowiska oraz teksty i muzykę do piosenek. Teatr przez długi czas pozostawał jednak szczególnie bliski jego artystycznym zainteresowaniom.

Sam po latach opowiadał, że zanim na dobre zajął się prozą, ciągnęło go przede wszystkim do dramatu.

„Obaj z ojcem zaczęliśmy pisać prozę po czterdziestce - podobno do prozy trzeba dojrzeć. Mnie wcześniej ciągnęło do teatru, pisałem dramaty. Dopiero w Kanadzie, dokąd wyjechałem w 1985 roku, gdy okazało się, że moje sztuki raczej nie trafią na miejscowe sceny, zabrałem się na serio do pisania prozy” – mówił pisarz w jednym z wywiadów.

Warszawa 01.1965. Studio Polskiego Radia. Nz. od lewej: poetka, autorka tekstów piosenek Agnieszka Osiecka, kompozytor Jarosław Abramow-Newerly, piosenkarka, aktorka Kalina Jędrusik.
Warszawa 01.1965. Studio Polskiego Radia. Nz. od lewej: poetka, autorka tekstów piosenek Agnieszka Osiecka, kompozytor Jarosław Abramow-Newerly, piosenkarka, aktorka Kalina Jędrusik. meg PAP/Erazm Ciołek

Od wojennej Warszawy po Kanadę. Doświadczenia przenosił do książek

Ważnym rozdziałem jego życia była Kanada. Od początku lat osiemdziesiątych Jarosław Abramow-Newerly dzielił czas między Warszawę i Toronto. W 1985 roku wyjechał do Kanady, gdzie coraz mocniej koncentrował się na prozie.

Zmiana nie oznaczała jednak całkowitego rozstania z dramaturgią. Przeciwnie – sposób, w jaki budował książki, nadal pozostawał mocno związany z teatrem.

„Zawsze zresztą ciągnie mnie do dramatu. Moja proza ma wiele dialogów, w tym się czuję najlepiej. Dialogami prowadzę akcję i charakteryzuję postacie” – opowiadał.

Życie poza Polską przyniosło mu również nowe tematy. Abramow-Newerly zainteresował się historią oraz codziennością polskich emigrantów w Kanadzie. Te doświadczenia pojawiały się w kolejnych książkach, m.in. „Alianci”, „Pan Zdzich w Kanadzie”, „Kładka przez Atlantyk”, „Nawiało nam burzę” i „Młyn w piekarni”.

W jego prozie spotykały się więc różne etapy życia: dzieciństwo w okupowanej Warszawie, powojenne doświadczenia, środowisko Studenckiego Teatru Satyryków oraz emigracyjna codzienność.

Jarosław Abramow-Newerly pozostawił po sobie rozległy dorobek

Jarosław Abramow-Newerly nie ograniczał swojej działalności do jednej dziedziny. Był pisarzem, dramaturgiem, satyrykiem, autorem słuchowisk, tekstów piosenek i muzyki.

W jego dorobku znalazły się również takie dramaty jak „Licytacja”, „Anioł na dworcu”, „Derby w pałacu”, „Wyciąg do nieba”, „Darz bór”, „Ja, ty, oni” i „Maestro”. Za sztukę „Anioł na dworcu”, wystawioną w 1962 roku, a wydaną w 1965 roku, otrzymał Nagrodę im. Stanisława Piętaka (1965) oraz Nagrodę Fundacji Kościelskich (1967).

W latach 1960-1966 pracował jako kierownik Redakcji Teatru Młodego Słuchacza w Polskim Radiu. Przez kolejne dekady powracał w swojej twórczości do światów, które znał z własnego życia – wojennej Warszawy, teatru i polskiej emigracji w Kanadzie.

Prof. Anna Nasiłowska, wspominając ostatni etap jego życia, mówiła również o osobistym wydarzeniu, po którym twórca wrócił do kraju.

„A potem nadeszła niespodziewana wiadomość, że jego sporo młodsza żona umarła. Jarosław Abramow-Newerly wrócił do Polski” – powiedziała.

Jarosław Abramow-Newerly zmarł w wieku 93 lat. Pozostawił po sobie książki, dramaty, słuchowiska, piosenki i wspomnienia, w których wielokrotnie wracał do Warszawy, świata STS-u oraz życia między Polską i Kanadą.

Jarosław Abramow-Newerly, Warszawa 2001
Jarosław Abramow-Newerly, Warszawa 2001 fot. Prończyk/AKPA
Jarosław Abramow-Newerly, 2005 r.
Jarosław Abramow-Newerly, 2005 r. fot. Prończyk/AKPA

Źródła: onet.pl, tvn24.pl

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca. Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Google.
Reklama
Reklama
Reklama
Loading...