Namiętność, romans, walka o uczucie i cichy triumf. W ich historii miłości mieści się wszystko. Ona – wirtuozka fortepianu. On – słynny muzykolog i krytyk muzyczny. Kiedy spojrzeli sobie w oczy, czas przestał istnieć. Ale ich związek został wystawiony na próbę, której świadkiem była cała Polska. Lidia Grychtołówna nie żyje. Pozostawiła po sobie nie tylko niezwykły dorobek artystyczny, lecz także historię miłości, która przetrwała jeden z najgłośniejszych romansów PRL-u.

WIDEO…

player placeholder

Lidia Grychtołówna i Janusz Ekiert: historia miłości. Pierwsze spotkanie i wywiad, który zmienił wszystko

Wszystko zaczęło się w 1957 roku. Po jednym z koncertów, w którym Lidia Grychtołówna grała utwory Rachmaninowa, do jej drzwi zapukał młody redaktor Polskiego Radia – Janusz Ekiert. Miał przeprowadzić wywiad, ale zamierzał zdobyć coś więcej niż nagranie rozmowy.

Lidia była oczarowana jego głosem od dawna. „Słuchałam jego niedzielnych audycji o legendach fortepianu. Nie opuściłam ani jednej. Byłam ciekawa, jak wygląda mężczyzna, który co tydzień oczarowywał mnie swoim głosem i wiedzą” – wspominała później na łamach książki „W Metropoliach Świata. Kartki z pamiętnika”. Spodziewała się starszego pana, a ujrzała „zjawiskowo pięknego dwudziestoparolatka”. „Zakochałam się w nim od pierwszego spojrzenia”, mówiła.

Zobacz także:
Lidia Grychtołówna, 51. Festiwal Pianistyki Polskiej w Słupsku, 2017 rok
Fot. Marcin Kaminski/East News

Kilka dni później los znów skrzyżował ich drogi — tym razem w studiu radiowym. Rozmowa przeszła ich najśmielsze oczekiwania, oboje wyszli z niej z uśmiechami na twarzach i niedosytem. Chwilę później zasiedli przy jednym stole w kultowym wówczas Rarytasie — restauracji, o której mówiła cała Warszawa.

W 1958 roku byli już małżeństwem. Ich wspólne życie wypełniała muzyka – ona koncertowała po świecie, on pisał o niej, analizował, podziwiał. Łączyła ich nie tylko sztuka. Byli jak dwie połowy tego samego fortepianowego klawisza – czerń i biel tworzące harmonię. Ale nawet największa symfonia może zostać przerwana zgrzytem…

Janusz Ekiert, Warszawskie Targi Książki, 2010
Fot. Bartosz KRUPA/East News

Janusz Ekiert i Violetta Villas. Ten romans wstrząsnął PRL-em

W 1964 roku, kiedy Grychtołówna była za granicą, Janusz Ekiert poznał Violettę Villas. Ekscentryczną, wyzywającą, olśniewającą. Uległ fascynacji. Ich romans szybko stał się tajemnicą poliszynela. W 1965 roku pojawili się razem na otwarciu Teatru Wielkiego w Warszawie – zdjęcie Villas opartej na ramieniu Ekierta obiegło prasę.

Violetta Villas, Viva! listopad 2001 n
Fot. Jacek Piotrowski

Lidia Grychtołówna przebywała wówczas w Szwajcarii. Nie zamierzała ustępować. „To nie jest kobieta na dłużej. Pobawi się nią i wróci do domu, do mnie” – powiedziała z przekonaniem, gdy dotarły do niej plotki o romansie ukochanego. Nie obrzucała męża oskarżeniami, nie robiła scen. Czekała. Bo wiedziała też, że fascynacja przemija. Gdy Villas wsiadała do samolotu do USA, gdzie czekała na nią rewia „Casino de Paris”, była pewna, że po powrocie Ekiert będzie wolny. Nie wiedziała jeszcze, że najtrudniejszą walkę stoczy nie z rywalką, ale z samą sobą – zazdrością i niepewnością. W listach do Janusza, które pisała niemal bez przerwy, przebijała się tęsknota i poczucie osamotnienia. Mimo sukcesów na scenie jej myśli coraz częściej biegły ku Polsce. Marzyła o powrocie w blasku fleszy – jako artystka spełniona, bogata, podziwiana. Chciała, by Janusz zobaczył ją taką, jaką pragnęła być – triumfującą.

Ostatecznie, w 1973 roku, Janusz Ekiert zakończył ten burzliwy związek i wrócił do żony. Po latach przyznał: „Tak musiało być, bo unieszczęśliwilibyśmy się nawzajem. Miałem z nią kolorowy fragment życia. To była wielka przygoda, i – nie da się ukryć – przerwa w moim małżeństwie”.

Janusz Ekiert, 2010.05.24 WARSZAWA 55 MIEDZYNARODOWE TARGI KSIAZKI W WARSZAWIE
Fot. Michal WARGIN/East News

Lidia Grychtołówna i Janusz Ekiert. Byli razem do jego śmierci. Teraz odeszła także ona

Dla Lidii Grychtołówny był to czas pełen napięć i wewnętrznych rozterek. Choć świat znał ją jako wybitną pianistkę, artystkę o międzynarodowej renomie, za kulisami sceny rozgrywał się jej osobisty dramat. Muzyka była sensem jej życia – grała od dziecka, a fortepian stał się niemal przedłużeniem jej duszy. To właśnie pasja do dźwięków połączyła ją z mężem – uznanym muzykologiem i autorem licznych dzieł o tematyce muzycznej. Ich małżeństwo jednak nie wytrzymało próby czasu. Romans Janusza Ekierta nie tylko zabolał, ale też wywołał towarzyski szum.

A jednak dali sobie drugą szansę. Wrócili do siebie bez fanfar, ale z cichą pewnością, że to, co prawdziwe, przetrwa każdą burzę. Ona rozwijała się dalej artystycznie. Mówiła, że wiele zawdzięcza ukochanemu: „Rozwinęłam się przy nim muzycznie i intelektualnie” – wspominała. „To był mądry człowiek”. Trwali przy sobie do końca.

Janusz Ekiert odszedł 31 maja 2016 roku. Dla Lidii Grychtołówny, legendy fortepianu, jego odejście pozostawiło bolesną wyrwę w sercu. Choć życie nie zawsze ich oszczędzało, łączyła ich głęboka więź. Po śmierci męża z czułością wracała do jego książek – każda strona przywoływała wspomnienia, słowa przypominały jej o wspólnych chwilach, pasji, która ich połączyła, i uczuciu, które mimo wszystko przetrwało próbę czasu.

Dziś także Lidii Grychtołówny nie ma już wśród nas. Pozostały jej nagrania, wspomnienia i niezwykła historia małżeństwa, w którym miłość przeplatała się z rozczarowaniem, zazdrością i przebaczeniem. Historia, która pokazuje, że nawet najtrudniejsze doświadczenia nie zawsze muszą oznaczać koniec wspólnej drogi.

Źródło: viva.pl, Pomponik, Dzień Dobry Tvn

 

Lidia Grychtołówna, 51. Festiwal Pianistyki Polskiej w Słupsku, 2017
Marcin Kaminski/East News