Świat mówił o romansie z papieżem. Kim była Anna Teresa Tymieniecka? „Kiedy byli razem, panował między nimi szczególny klimat”

Z okazji 106. rocznicy urodzin Karola Wojtyły warto przypomnieć jedną z najbardziej zagadkowych i komentowanych relacji w jego życiu — przyjaźń z Anną Teresą Tymieniecką. Filozofka i przyszły papież przez ponad trzy dekady pozostawali sobie niezwykle bliscy. Łączyły ich intelektualne fascynacje, wielogodzinne rozmowy i setki listów, które po latach stały się przedmiotem spekulacji na całym świecie. Kim była kobieta, którą Jan Paweł II dopuścił do siebie nawet w ostatnich chwilach życia?

Anna Teresa Tymieniecka i Jan Paweł II: kulisy niezwykłej relacji

O zmarłej 12 lat temu Annie Teresie Tymienieckiej mało kto pamięta. Jej nazwisko pojawiło się w 2016 roku, gdy BBC wyemitowało kontrowersyjny film dokumentalny Sekretne listy Jana Pawła II. Wówczas po śmierci arystokratki odnaleziono plik fotografii i listów, które udokumentowały jej relację z Karolem Wojtyłą: „Przyzwyczajeni jesteśmy do wizerunku Ojca Świętego w formalnym stroju. Tymczasem na zdjęciach widzimy mężczyznę na stoku narciarskim albo w szortach na kempingu nad jeziorem”, pisało wówczas BBC.

Przypomnijmy, kim jest Anna Teresa Tymieniecka. Urodziła się w polsko-francuskiej arystokratycznej rodzinie w Marianowie. Od małego interesowała się filozofią i to właśnie tej nauce chciała poświęcić całe swoje życie. Nieustannie spędzała czas na czytaniu prac Platona, Bersgona i Kazimierza Twardowskiego. Po zakończeniu II wojny światowej zapisała się na studia na Uniwersytecie Jagiellońskim. Po studiach wyjechała do Szwajcarii, gdzie obroniła kolejny dyplom. Kolejno wyruszyła do Belgii, by dalej się dokształcać. Długo jeździła po Europie, a w końcu trafiła do Stanów Zjednoczonych, które stały się jej miejscem na ziemi. W 1956 roku poślubiła profesora ekonomii z Uniwersytetu Stanforda, Hendrika S. Houthakkera, z którym miała troje dzieci.

Karola Wojtyłę poznała w 1973 roku, gdy on był arcybiskupem Krakowa. Przyleciała do Polski, by pracować z nim nad angielską wersją jego książki, którą napisał jeszcze jako wykładowca na uniwersytecie w Lublinie. Połączyło ich zamiłowanie do filozofii oraz wspólne przeżycia - oboje doświadczyli okrucieństw II wojny światowej i nazistowskiej okupacji. Swoją znajomość postanowili kontynuować za pomocą listów i rozmów telefonicznych. Choć łączyła ich prawdziwa przyjaźń, wielu doszukiwało się czegoś więcej.

Żadne z nich przez długi czas nie komentowało tych doniesień. Tymieniecka zabrała głos, gdy dziennikarz Carl Bernstein zasugerował, że ich znajomość miała podtekst romantyczny: „Nie, nigdy nie zakochałam się w kardynale. Jak mogłabym zakochać się w duchownym w średnim wieku? Jestem przecież mężatką!”, miała odpowiedzieć.

W 2008 roku po śmierci swojego męża Anna Teresa Tymieniecka przekazała polskiej Bibliotece Narodowej listy, którymi wymieniała się z papieżem. Dziennikarze BBC postanowili bardzo szczegółowo się im przyjrzeć i na ich podstawie stworzyli dokument Sekrety Jana Pawła II.

„Czasem było niemożliwe, żeby domyślić się, do czego kardynał się odnosił w swoich listach. Ale z moich ustaleń wynika, że na bardzo wczesnym etapie ich znajomości (prawdopodobnie wiosną 1975 roku) Anna Teresa Tymieniecka wyznała Wojtyle miłość”, pisał jeden z autorów dokumentu Edward Stourton.

Poza listami co jakiś czas udawało im się spotkać: „Odbywali długie spacery, do późnych godzin nocnych prowadzili rozmowy na tematy filozoficzne i razem chodzili popływać. Faktem jest, że kiedy byli razem, panował między nimi szczególny klimat, niezmaterializowana energia erotyczna. Chyba ona rozpoczęła romantyczny związek z nim”, cytuje w swojej książce Eric Frattini Papieże i seks, słowa wykładowcy z Uniwersytetu Harvarda i obserwatora na Soborze Watykańskim II, dr George'a Hunstona Williamsa.

W filmie dokumentalnym Sekrety Jana Pawła II próbuje się kreować ich relację jako tajemniczy związek, choć jak podkreśla BBC, nie ma żadnego dowodu, by „kiedykolwiek doszło do złamania celibatu”. Mimo to spekulacje o łączącym ich uczuciu stały się tematem wielu publikacji. Ich przyjaźń trwała trzydzieści lat, a zdaniem autorów materiału „była znacznie głębsza i bardziej skomplikowana” niż sądzono wcześniej.

Przypomnijmy, że arystokratka nie była jedyną bliską przyjaciółką Jana Pawła II. Warto wspomnieć także o Wandzie Półtawskiej, która przez wiele lat korespondowała z Wojtyłą, także po jego wyborze na papieża. „Mężczyźnie, który nie potrafi mieć dobrych relacji przyjaźni z kobietą, nie mówię o mizoginach, którzy są chorzy - czegoś brakuje. Papież jest mężczyzną i potrzebuje także opinii kobiet. Również papież ma serce i może utrzymywać świętą i zdrową przyjaźń z kobietą”, mówił papież Franciszek.

Tymieniecka była jedną z niewielu osób, które dopuszczono do łóżka papieża, gdy umierał. Czego dotyczyła ich ostatnia rozmowa? To na zawsze pozostanie tajemnicą...