W ramach projektu „Kalejdoskop Szkoły Paryskiej” zwiedzający i zwiedzające mogą zapoznać się z twórczością wybitnych artystów i artystek związanych z École de Paris. W pierwszej – już trwającej – odsłonie prezentowane są dwa znane obrazy olejne Eugeniusza Zaka z około 1924 roku: „Marionetki” i „Pijak”, pochodzące z kolekcji Muzeum Villa La Fleur w Konstancinie-Jeziornie.
WIDEO…
Z ziemi polskiej na salony Paryża
„Kalejdoskop Szkoły Paryskiej” przybliża jedno z najważniejszych zjawisk w sztuce pierwszej połowy XX wieku, ukazując zarazem znaczący wkład artystów pochodzenia żydowskiego, wywodzących się z ziem polskich, w rozwój europejskiej sztuki nowoczesnej. Termin Szkoła Paryska (École de Paris), wprowadzony w 1925 roku przez krytyka André Warnoda, odnosi się do działającego w tym czasie w stolicy Francji międzynarodowego środowiska artystycznego. Nie była to jednolita grupa ani określony kierunek artystyczny. Twórcy reprezentowali różne nurty sztuki nowoczesnej, m.in. postimpresjonizm, fowizm, ekspresjonizm i kubizm. Łączył ich przede wszystkim udział w życiu artystycznym Paryża.
Eugeniusz Zak, którego prace są prezentowane obecnie w Muzeum POLIN, jest jednym z najwybitniejszych polskich malarzy związanych ze Szkołą Paryską. Ten, pochodzący z zasymilowanej rodziny żydowskiej artysta, dzieciństwo i młodość spędził w Warszawie. W 1901 roku Zak wyjechał do Paryża, gdzie rozpoczął edukację artystyczną i związał się ze środowiskiem polskich oraz polsko-żydowskich twórców. W 2026 roku przypada setna rocznica jego przedwczesnej śmierci. Staje się ona okazją do ponownego spotkania z twórczością artysty – niezwykle oryginalnym światem malarskim, w którym harmonijna forma i subtelne piękno współistnieją z melancholią oraz refleksją nad ludzkim losem.
Projekt, przygotowany we współpracy Muzeum POLIN i Muzeum Villa La Fleur, ma charakter cykliczny. Zmieniające się prezentacje pozwalają odkrywać różnorodność postaw artystycznych, indywidualnych stylów i doświadczeń twórców i twórczyń, których połączył Paryż – jedno z najważniejszych centrów sztuki nowoczesnej. Są również okazją do przywołania atmosfery artystycznego i intelektualnego życia dwudziestolecia międzywojennego oraz przypomnienia wielokulturowego dziedzictwa tego okresu.
Dzieła eksponowane są w części galerii „Na żydowskiej ulicy”, w przestrzeni inspirowanej wystrojem warszawskiej kawiarni „Mała Ziemiańska” – miejsca spotkań artystów i intelektualistów tamtej epoki. Pierwsza odsłona, prezentowana od 21 października 2026 do maja 2027, poświęcona jest Eugeniuszowi Zakowi, druga – Henrykowi Epsteinowi. W kolejnych prezentacjach pokazane zostaną dzieła m.in. Ludwika Marcoussisa, Henryka Haydena, Zygmunta Menkesa, Alicji Hohermann, Romana Kramsztyka i Leopolda Gottlieba.