O hiperurykemii mówi się stosunkowo mało. Niesłusznie, bo – chociaż rzadko występuje samodzielnie – przyczynia się do rozwoju wielu ciężkich chorób. Jak przy większości schorzeń, grunt to profilaktyka i szybkie działanie. Jeśli wystarczająco wcześnie ją wykryjemy, wraz z pomocą lekarza jesteśmy w stanie zapobiec pogorszeniu stanu zdrowia. Ale od początku.
Czym właściwie jest hipeurykemia?
Hiperurykemia to podwyższone stężenie kwasu moczowego we krwi, przekraczające – w przypadku zdrowych kobiet 6mg/dl, zdrowych mężczyzn – 7 mg/dl, zaś u osób z podwyższonym ryzykiem sercowo-naczyniowym – 5 mg/dl. Jest wyjątkowo „sprytna” – często rozwija się po cichu i nie daje żadnych objawów. Na szczęście są sposoby, aby z nią walczyć.
Do czego prowadzi hiperurykemia?
Hiperurykemia może być przyczyną rozwoju wielu poważnych chorób, zwłaszcza układu sercowo-naczyniowego. Ściśle wiąże się ona z nadciśnieniem tętniczym, chorobą wieńcową czy chorobami naczyń mózgowych. Może być spowodowana zmniejszonym wydalaniem kwasu moczowego przez nerki albo z jego nadmiernym wytwarzaniem. W badaniach jednoznacznie potwierdzono związek hiperurykemii z występowaniem zawału serca, udaru mózgu czy przewlekłej choroby nerek. Często prowadzi również do chorób metabolicznych, np. miażdżycy i cukrzycy.
Podwyższone stężenie kwasu moczowego we krwi prowadzi do powstawania kryształków moczanu w stawach, czego efektem jest stan zapalny w stawach oraz w tkance łącznej. Jeśli pacjent nie podejmie właściwego leczenia, może się u niego rozwinąć dna moczanowa.
Jak często trzeba wykonywać badania kwasu moczowego?
Podkreślmy, że bardzo często cierpiący na hiperurykemię nie odczuwają żadnych dolegliwości z nią związanych. Dlatego tak istotne jest regularne badanie poziomu kwasu moczowego, a – w przypadku gdy zostanie ona wykryta – postępowanie zgodnie z zaleceniami lekarza.
Badania należy robić raz w roku, o ile specjalista nie zaleci inaczej. Przyjmuje się, że osoby, które nigdy nie badały poziomu kwasu moczowego, powinny zacząć to robić najpóźniej ok. 40 roku życia. Natomiast ci, którzy znajdują się w grupie ryzyka, badania powinni rozpocząć nawet wcześniej – gdy skończą ok. 30 lat. Dodajmy, że każdy lekarz może zlecić takie badanie.
Jaką dietę należy stosować przy hiperurykemii?
Dieta przy hiperurykemii powinna być niskofruktozowa i niskopurynowa. Oznacza to ograniczenie produktów bogatych we fruktozę – ciast, słodyczy, słodkich napojów oraz ograniczenie źródła puryn - mięsa, jego podrobów, wywarów, galaret, niektórych ryb. Zatem należy zadbać o dietę bogatą w: produkty zbożowe, produkty mleczne, warzywa, orzechy i niskofruktozowe owoce – wylicza dietetyczka, Martyna Pietraniuk. Należy też pić nawet do 3 litrów wody dziennie – dodaje. Diecie powinna przy tym towarzyszyć właściwie dobrana aktywność fizyczna.
Jak postępować w przypadku diagnozy?
Hiperurykemię można i trzeba kontrolować. Z pomocą przyjdzie nam lekarz, który będzie dostosowywał terapię do aktualnych wartości i zleci ewentualne leczenie farmakologiczne. Poza nim, zalecenia niefarmakologiczne obejmują utrzymanie prawidłowej masy ciała, unikanie pokarmów, które zwiększają stężenie kwasu moczowego (mięsa, podrobów, owoców morza, słodkich napojów zawierających fruktozę) i zwiększenie spożycia warzyw, chudego nabiału czy orzechów. Cierpiący na hiperurykemię powinni także ograniczyć spożycie alkoholu, zrezygnować z palenia papierosów, regularnie uprawiać aktywność fizyczną, a także odpowiednio nawadniać organizm. W skrócie: zmienić styl życia. Ważne są także kontrola ciśnienia, poziomu glukozy i lipidów.
Regularne badanie kwasu moczowego to podstawa, a wczesne wykrycie hiperurykemii zmniejsza ryzyko powikłań. Więcej informacji o hiperurykemii i profilaktyce tej choroby można uzyskać na stronie kampanii Obniżamy Kwas Moczowy: www.facebook.com/obnizamykwasmoczowy
