W nowej książce „Warszawa” Sophie Marceau wraca do najważniejszych doświadczeń swojego życia. Wspomina dzieciństwo, trudne początki kariery i presję, z jaką musiała mierzyć się jako nastoletnia gwiazda. Wiele miejsca poświęca także Polsce, która na lata stała się jej drugim domem, oraz miłości do Andrzeja Żuławskiego. To właśnie do zmarłego reżysera kieruje niezwykle osobisty list, w którym czułość i nostalgia przeplatają się z żalem, a wspomnienia wielkiej namiętności z bolesnymi wyznaniami.

WIDEO…

player placeholder

Sophie Marceau wspomina początki kariery. „Ważne było, abym nie dorosła zbyt szybko”

Kiedy Sophie Marceau poznała Andrzeja Żuławskiego, była już gwiazdą francuskiego kina. Sukces „Prywatki” przyniósł jej ogromną popularność, ale młoda aktorka szybko przekonała się, jak wiele oczekiwań wiąże się z wizerunkiem nastoletniej gwiazdy. W nowej książce „Warszawa” wraca do tamtych lat, opisując świat, w którym nawet jej dojrzewanie próbowano podporządkować filmowej karierze.

Reżyser mojego pierwszego filmu „Prywatka” chciał mieć pewność, że przed rozpoczęciem zdjęć do drugiej części nie rozpocznę życia seksualnego

– wspomina Marceau.

Jak pisze, filmowcy obawiali się, że utrata dziewictwa odbierze ekranowej bohaterce delikatny, niewinny charakter, za który pokochała ją publiczność.

Zobacz także:

Reżyser regularnie wypytywał mnie o życie intymne i sprawdzał, czy postępuję tak, jak mi zalecił. Powtarzał, że byłoby katastrofą, gdyby coś takiego mi się przydarzyło. Publiczność kochała mnie właśnie taką, jaką byłam. (...)  Za późno, myślałam wtedy, przygnieciona niewybaczalnym błędem, jakim było zbyt wczesne doświadczenie stosunku i zbyt szybkie dorastanie. Biegałam do lustra i szukałam na twarzy śladów brudu, dowodów mojego występku.

W autobiografii wraca również do własnego dzieciństwa i rozstania rodziców. Wspomina przeprowadzkę z matką i bratem do mieszkania socjalnego pod Paryżem, zaraz po rozstaniu jej rodziców.

Nie pamiętam naszej przeprowadzki. Ani pokonanej odległości. Ani kartonów. Ani smutku

– pisze, przywołując obrazy osiedla, na którym dorastała.

Z dawnych lat zachowała także wspomnienie niezwykłej swobody. Opisując jeden z pobytów w Cannes, przyznaje, że jako młoda aktorka znacznie bardziej interesowała się pływaniem w hotelowym basenie niż odbywającym się wokół festiwalem filmowym.

Wśród smokingów i eleganckich sukni ja, młodziutka aktorka o wciąż dziecięcej sylwetce w kostiumie kąpielowym, włóczyłam się mokra po luksusowych dywanach, nie martwiąc się ani swoim wyglądem, ani karierą.

Wkrótce w jej życiu pojawił się Andrzej Żuławski. Dzieliło ich 26 lat i odmienne doświadczenia, ale połączyła fascynacja kinem, a następnie wielka namiętność. Reżyser pomógł jej uwolnić się od kontraktu z wytwórnią Gaumont. Został partnerem, współpracownikiem i człowiekiem, który wywarł ogromny wpływ na jej dalsze życie.

„Byłam tym, co ze mnie ulepiłeś”. Sophie Marceau o życiu u boku Żuławskiego

Związek z Andrzejem Żuławskim był dla Sophie Marceau również niezwykle ważną relacją artystyczną. Wspólnie zrealizowali cztery filmy, a aktorka stopniowo odchodziła od wizerunku nastoletniej gwiazdy. W życiu prywatnym wpływ reżysera sięgał jednak znacznie dalej niż zawodowe decyzje.

Byłam tym, co ze mnie ulepiłeś

– pisze Marceau w autobiograficznej „Warszawie”, zwracając się bezpośrednio do dawnego ukochanego.

Aktorka opisuje, jak przejmowała i wcielała w życie jego upodobania, przez lata coraz większą część swojej codzienności podporządkowując oczekiwaniom partnera.

Kopiowałam twoje pismo, powtarzałam twoje słowa. Nosiłam wyłącznie biżuterię, którą mi podarowałeś, i nie chciałam innej. Używałam wciąż tych samych perfum – tych, które dla mnie wybrałeś. Dopasowywałam się. Brałam twój kształt.

To wspomnienie kobiety, która w wielkim uczuciu miłości, ale i poczucie bezpieczeństwa, stopniowo zaczęła zatracać własną niezależność. Sophie nie zaprzecza jednak, że ich miłość była niezwykle intensywna. Wspomina, że byli „najpiękniejszymi kochankami świata”. Właśnie ten kontrast pomiędzy namiętnością a późniejszym cierpieniem nadaje jej autobiografii szczególnie intymny charakter.

Sophie Marceau, Andrzej Żuławski
Pool ARNAL/PICOT/Gamma-Rapho via Getty Images

Sophie Marceau wspomina miłosne perypetie Andrzeja Żuławskiego

W liście do reżysera wraca również do jego życia sprzed ich spotkania. Przywołuje związek z Małgorzatą Braunek, a także z Hanną Wolską, narodziny synów reżysera oraz późniejszy wyjazd Żuławskiego z Polski. Pisze o jego doświadczeniach z dzieciństwa i wspomnieniach, które pozostały w nim przez lata.

Małgorzata była popularną aktorką. Właśnie skończyliście wspólnie pracę nad „Trzecią częścią nocy”. Ledwie jednak urodziło się dziecko, Małgorzata wyprowadziła się do innego mężczyzny. Filmy zostały zatrzymane. Materiały zniszczone. Kobieta odeszła. Oddałeś syna pod opiekę rodziców i wyjechałeś z Polski. Jedyną rzeczą, do której naprawdę pozostałeś przywiązany, był podłokietnik kanapy, którego jako dziecko trzymałeś się kurczowo. Chronił cię przed światem, ludźmi i wojną. Może właśnie stąd brała się twoja pozorna łatwość porzucania wszystkiego. Na Marszałkowską wróciłeś dopiero kilkanaście lat później (...). Spotkałeś tam Hanię. I miałeś z nią drugiego syna. A potem, na końcu tego łańcucha wydarzeń, pojawiłam się ja.

– wspomina.

Sophie Marceau o zazdrości Andrzeja Żuławskiego. „Zawsze to ja musiałam cię usprawiedliwiać”

Najbardziej poruszające fragmenty nowej książki dotyczą jednak bolesnych doświadczeń z ich związku. Sophie Marceau wspomina zazdrość Żuławskiego, podejrzenia o zdrady i sytuacje, w których reżyser przypisywał jej nieistniejących kochanków. Opisuje również coraz silniejsze poczucie izolacji oraz konieczność podporządkowywania się jego wyobrażeniom o rzeczywistości. W jednym z najbardziej osobistych fragmentów „Warszawy” zwraca się do dawnego ukochanego bezpośrednio:

Nigdy nie podważałam twojego słowa. Żeby to było możliwe, musiałam nieustannie naginać rzeczywistość i wypracowywać kompromisy. Zawsze to ja musiałam cię usprawiedliwiać. Próbowałam odegrać swoją rolę do końca. Tę, którą mi napisałeś.

W tych słowach wyraźnie pobrzmiewa ciężar wspomnień. Marceau nie pisze już o sobie jako młodej aktorce zafascynowanej starszym reżyserem. Wraca do lat, w których, jak dziś przyznaje, wielokrotnie godziła się na kompromisy wymagające od niej ogromnego wysiłku emocjonalnego. W dalszej części tego samego wyznania wspomina doświadczenia, których nie potrafi oddzielić od dawnej miłości:

Nie oszczędzałeś mi niczego: ani łez, ani dramatów. Poznałam wycofanie i pragnienie zniknięcia. Musiałam uczyć się życia od jego najostrzejszych krawędzi i odkryłam wiarę, aby znaleźć siłę do przekraczania samej siebie i zgody na cierpienie.

To jedne z najbardziej przejmujących słów w całej opowieści. Aktorka pisze o swoim bólu bez próby odebrania znaczenia uczuciu, które łączyło ją z Żuławskim. Miłość, o której przez lata mówiono przede wszystkim w kontekście wielkiej namiętności i artystycznego porozumienia, w jej wspomnieniach ma również drugie, znacznie trudniejsze oblicze.

Czytaj też: Nie był łatwym partnerem, ale kochał szalenie. Andrzej Żuławski najdłuższy związek stworzył z francuską aktorką Sophie Marceau

Sophie Marceau, Andrzej Żuławski
Pool DUCLOS/PELLETIER/Gamma-Rapho via Getty Images

Sophie Marceau wspomina życie w Polsce. „Przeżyłam 15 lat w twoim kraju”

W książce „Warszawa” wspomnienia o Andrzeju Żuławskim nieustannie splatają się z obrazami Polski. Aktorka wraca do pierwszej podróży do kraju ukochanego. Był grudzień 1986 r., kiedy zobaczyła Warszawę, która niewiele miała wspólnego ze światem francuskich premier filmowych.

Była zima, grudniowy wieczór 1986 r., kiedy po raz pierwszy przybyłam do twojego kraju. Przy wyjściu z samolotu, u podstawy rękawa prowadzącego do terminala, zobaczyliśmy komitet powitalny.

Marceau wspomina żołnierzy z bronią na lotnisku i długą kontrolę dokumentów Żuławskiego. Równie silne wrażenie zrobiło na niej samo miasto. Szare osiedla, szerokie aleje i betonowa zabudowa stały się dla niej obrazem zupełnie innej rzeczywistości.

Komunistyczne zasady urbanistyki były wszędzie takie same: szerokie aleje dla wojska, parki dla dzieci i identyczne mieszkania dla wszystkich. Jedynym materiałem był beton. Betonowe było wszystko.

Aktorka porównuje ówczesną Warszawę do wizualizacji rzeczywistości w grze Minecraft.

Betonowe kostki na betonowych kostkach, z czasem poczerniałe od brudu. Miasto przypominało zużytą gąbkę do czyszczenia

- pisze w autobiografii.

Z czasem jednak stolica Polski stała się częścią jej własnego życia. Sophie poznawała język, urządzała domy, robiła zakupy i uczestniczyła w zwyczajnej codzienności, tak odległej od świata wielkich festiwali.

Przeżyłam 15 lat w twoim kraju. Nauczyłam się mówić w twoim języku, urządzać nasze domy, robić zakupy i tankować samochód.

Wraz z Żuławskim zamieszkała również na Ursynowie. Wspomina, że osiedle bardzo się rozrosło, a ich codzienność wciąż naznaczona była osobliwościami polskiej rzeczywistości. Jedną z nich były wyprawy po wodę do źródła.

Ustawieni w kolejce Fiatów 500, czekaliśmy dwie godziny po dwa piętnastolitrowe kanistry

– opisuje.

W jej wspomnieniach znalazło się także miejsce na szczególnie czułe obrazy macierzyństwa. W 1995 r. na świat przyszedł syn pary, Vincent. Marceau wraca do spacerów po warszawskich Łazienkach, podczas których nosiła różnorodne kapelusze i codziennie zabierała ze sobą nowo narodzone dziecko.

Warszawa była również miastem, które zmieniało się na jej oczach. Aktorka wspomina przemiany polityczne, nazwiska Tadeusza Mazowieckiego, Lecha Wałęsy i Aleksandra Kwaśniewskiego oraz stopniowe odchodzenie Polski od komunistycznej przeszłości. Wśród wspomnień o wspólnym życiu z Żuławskim zachowała więc również niezwykle osobisty obraz kraju, który przez lata był jej drugim domem.

Rozstanie Sophie Marceau i Andrzeja Żuławskiego. Po latach pozostały słowa

W 2001 r., po 17 latach związku, Sophie Marceau zdecydowała się odejść od Andrzeja Żuławskiego. Rozstanie zakończyło ważny rozdział jej życia, w którym miłość, macierzyństwo i kariera artystyczna były ze sobą nierozerwalnie związane. Reżyser bardzo boleśnie przeżył jej decyzję, a później wracał do zakończonej relacji we własnych książkach. Sophie rozpoczęła kolejny etap życia. Z producentem filmowym Jimem Lemleyem doczekała się córki Juliette. Tymczasem wspomnienia o Żuławskim, który zmarł w 2016 r., pozostały częścią jej osobistej historii.

Dziś, w nowej książce „Warszawa”, aktorka opowiada ją z perspektywy dojrzałej kobiety. Wraca do namiętności, wspólnej pracy i życia w Polsce, ale również do bólu, którego przez lata nie potrafiła oddzielić od miłości. Przyznaje, że powroty do przeszłości ją zasmucają, a mimo to właśnie wspomnieniom poświęca swoją autobiograficzną opowieść.

W liście do Żuławskiego próbuje nazwać to, co pozostało po ich wspólnych latach. Nie odbiera znaczenia uczuciu, które ich połączyło, choć otwarcie pisze o cierpieniu i kompromisach, na które się godziła. W ostatnich słowach jednego z najbardziej emocjonalnych fragmentów „Warszawy” pozostawia pytanie, w którym zawiera zarówno żal, jak i pamięć o dawnej bliskości.

Czy mogę przynajmniej powiedzieć, że kochałam?

Zobacz też: Polskiego reżysera i francuską gwiazdę dzieliło 25 lat. Historia tego związku wciąż budzi ogromne emocje

Źródła: Onet Kobieta, Wirtualna Polska