Krzysztof Penderecki
Fot. MAREK LASYK/REPORTER
POŻEGNANIE

Krzysztof Penderecki nie żyje. Wybitny kompozytor miał 86 lat

Wiadomość o jego śmierci podała rodzina

Konrad Szczęsny 29 marca 2020 09:15
Krzysztof Penderecki
Fot. MAREK LASYK/REPORTER

Krzysztof Penderecki nie żyje. Był uważany za jednego z najwybitniejszych artystów muzyki poważnej, miał na koncie wiele prestiżowych wyróżnień. Zmarł w wieku 86 lat. Informację o jego śmierci jako pierwsze podało Radio Kraków, powołując się na rodzinę muzyka. 

Krzysztof Penderecki nie żyje. Przyczyny śmierci

Jak podało Ministerstwo Kultury, artysta zmarł po długiej walce z chorobą. W listopadzie minionego roku Krzysztof Penderecki skończył 86 lat. Był uważany za jednego z najwybitniejszych kompozytorów oraz dyrygentów współczesnych w Polsce. Obok muzyki, jego pasją było także uprawianie ogrodów, co często podkreślał z dumą w wywiadach.

„Szedłem zawsze swoją drogą, zmyliłem pogonie, kiedy awangarda lat 50. i 60. zastygła, ja ciągle poszukiwałem i nieoczekiwanie skręcałem w bok. W Lusławicach zasadziłem dwa labirynty. Jak się sadzi labirynt, to zna się wszystkie drogi”, mówił.

Kim był Krzysztof Penderecki?

Urodził się w 1933 roku w Dębicy. Zdolności muzyczne wykazywał od dziecka: już w wieku ośmiu lat tworzył pierwsze kompozycje. Grał na fortepianie i skrzypcach. Pod koniec lat 50. XX wieku, w 1958 roku, ukończył studia kompozytorskie w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej (obecnej Akademii Muzycznej) w Krakowie. Rok później po raz pierwszy wystąpił publicznie na scenie w ramach Festiwalu Warszawska Jesień. Niemal z miejsca zaczął otrzymywać prestiżowe wyróżnienia, doceniano jego talent, wrażliwość oraz nietuzinkową osobowość zarówno w Polsce, jak i poza jej granicami.

„Penderecki szybko zaczął zyskiwać międzynarodową sławę jako kompozytor i awangardowy muzyk. Ceniono go szczególnie za wykorzystanie sonoryzmu - niekonwencjonalnych, bardzo efektownych technik wydobywania dźwięku z tradycyjnych instrumentów, które usłyszeć można np. w jednym z jego najsławniejszych utworów "Tren - ofiarom Hiroszimy”, przypomina Gazeta.pl.

W latach 70. XX wieku Krzysztof Penderecki został rektorem krakowskiej Akademii Muzycznej: stanowisko to sprawował przez 15 lat. 

Jednocześnie już wówczas talent kompozytora doceniano poza granicami Polski. Był m.in. profesorem na amerykańskim Yale University School of Music. Szybko okazało się także, że ma niezwykłe umiejętności w dziedzinie dyrygentury, przewodził największym światowym orkiestrom.

Stworzył cztery opery, osiem symfonii i szereg innych utworów na orkiestrę oraz koncertów instrumentalnych. Komponował również muzykę do filmów. Jego utwory wykorzystano w takich obrazach, jak „Egzorcysta” Williama Friedkina, „Lśnienie” Stanleya Kubricka, „Dzikość serca” Davida Lyncha, „Ludzkie dzieci” Alfonso Cuaróna, „Katyń” Andrzeja Wajdy oraz „Wyspa tajemnic” Martina Scorsese. 

Krzysztof Penderecki cztery razy został wyróżniony Grammy (po raz ostatni w 2017 roku). Już 10 lat po ukończeniu studiów na koncie miał specjalną Nagrodę Dyrygentów National Academy of Recording Arts and Sciences. Przyznaje się ją „osobom, które w trakcie swojej kariery muzycznej wniosły, poza występami, znaczący wkład do dziedziny rejestrowania sztuki".

W Polsce za wybitne osiągnięcia i działalność na rzecz rozwoju i promocji polskiej kultury Krzysztofa Pendereckiego uhonorowano m.in. Orderem Orła Białego, tytułem doktora honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego i Honorowego Obywatela Miasta Krakowa. 

Krzysztof Penderecki - życie prywatne

Żoną Krzysztofa Pendereckiego była Elżbieta Penderecka. Byli małżeństwem przez ponad 50 lat. On był starszy od swojej wybranki o 13 lat. Gdy zaczęli się spotykać, miał opinię „bon vivanta”.

„Wydawał mi się kimś bardzo młodym, z dużym poczuciem humoru i odpowiedzialnym. Zresztą taki pozostał do dzisiaj. Zafascynowało mnie, że był wielką indywidualnością nie tylko w muzyce, również w stylu bycia”, wyznała w wywiadzie dla VIVY! trzy lata temu. 

Doczekali się dwójki dzieci: syna Łukasza (ukończył cztery kierunki studiów: medycynę, psychologię, zarządzanie i polonistykę; praktykował jako psychiatra) i córki Dominiki (ukończyła filologię włoską). Z kolei owocem pierwszego małżeństwa muzyka, z Barbarą Penderecką, jest córka Beata (absolwentka Akademii Muzycznej, dziennikarka Polskiego Radia w Krakowie).  

Krzysztof Penderecki
Fot. MAREK LASYK/REPORTER

Wideo

Marynarki, kardigany, sukienki maxi, kozaki na słupku. Te produkty będą modne jesienią i zimą 2020/2021

Polecamy

Magazyn VIVA!

Bieżący numer

MAŁGORZATA ROZENEK-MAJDAN i RADOSŁAW MAJDAN w przejmującej rozmowie o walce o dziecko, mierzonej poświęceniem, niepewnością, ale i wdzięcznością. MICHAŁ ŻEBROWSKI i EUGENIUSZ KORIN, dyrektor i reżyser Teatru 6. piętro. Czy się lubią, podziwiają i... kłócą. MARIOLA BOJARSKA FERENC Los naznaczony tragediami: wypadek mamy, walka o życie synka, rozwód, choroba męża. W cyklu EXTRA: Czy w kontekście niemieckich obozów koncentracyjnych może być mowa o modzie? – opowiada antropolożka mody Karolina Sulej. PODRÓŻ „Będziecie tam wracać”, mówi o Bieszczadach słynna podróżniczka Elżbieta Dzikowska.