Zula Pogorzelska, lata 1930.
Fot. Janusz Fila / Forum
NIEZWYKŁE HISTORIE

Wyrzekła się jej rodzina, choroba przerwała jej karierę. Jak wyglądało życie Zuli Pogorzelskiej?

„Była wszechstronnie utalentowaną artystką i najbardziej uroczym człowiekiem”

Olga Figaszewska 2 sierpnia 2022 16:45
Zula Pogorzelska, lata 1930.
Fot. Janusz Fila / Forum

Ulubienica publiczności, gwiazda sceny kabaretowo-rewiowej lat 20. XX wieku. Śpiewaczka, aktorka teatralna i tancerka… Przez prasę Zula Pogorzelska była okrzyknięta „polską Mistinguett”. Jak wyglądało jej życie? Karierę artystki przerwały problemy zdrowotne. Odeszła przedwcześnie w wieku 40 lat.

Kariera Zuli Pogorzelskiej

Zula Pogorzelska, a właściwie Zofia, przyszła na świat 14 sierpnia 1898 roku na Krymie. Wychowywała się  rodzinie cenionego lekarza Andrzeja Pogorzelskiego i niespełnionej artystki Emilii z Niżyckich. Kształciła się w Sewastopolu. Ojciec przyszłej gwiazdy miał nadzieję, że córka zajmie się medycyną, ale Zula miała na siebie zupełnie inny plan. Jej marzenia o scenie rozumiała tylko matka. To ona zadbała o to, by pociecha odebrała staranne wykształcenie w zakresie deklamacji, śpiewu i ruchy scenicznego.

Pierwsze kroki Zofia Pogorzelska stawiała w chórze w Zielonym Gaju pod Charkowem, pojawiała się także w amatorskim teatrze, a następnie występowała w rosyjskim kabarecie. Wtedy przybrała pseudonim Zula. Część rodziny odwróciła się od niej po tym, jak związała swoja przyszłość z aktorstwem. Sama artystka nigdy się nie poddawała i gnała za marzeniami. 

Do Warszawy przybyła po zakończeniu I wojny światowej. Debiutowała w Teatrze Bagatela 30 sierpnia 1919 roku. Jej talent szybko dostrzegł Jerzy Boczkowski, który zaangażował ją do teatru Qui Pro Quo. Wróżono jej wielką karierę w operze i zachwycano się niezwykłym sopranem. Kariera Zuli Pogorzelskiej nabierała tempa. Artystka pojawiała się w kabarecie Nietoperz, Teatrze Nowości, Perskim Oku czy Cyganerii.

Jak wyglądało życie Zuli Pogorzelskiej?
Fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

Zula Pogorzelska w jednej ze scen rewii, 1926 rok

Zula Pogorzelska wykonywała utwory: Ja się boję sama spać, Panna Mania gra na mandolinie, Czego pan się pcha, Bubliczki, Czy pani mieszka sama. Najpopularniejszym tytułem był Mały gigolo, z którym pojawiała się w Qui Pro Quo. Była z reguły  obsadzana w piosenkach komicznych, ale potrafiła wzruszać słuchaczy w utworach sentymentalnych. To dala niej tworzyli najlepsi w  swojej dziedzinie: Andrzej Włast, Julian Tuwim, Konrad Tom czy Marian Hemar.

Niestety, w pewnym momencie musiała odrzucić marzenia o operetce… Wszystko przez nieudaną operację strun głosowych. Zula Pogorzelska utraciła część wokalnych możliwości, a jej nowy głos z charakterystyczną chrypką stał się jej znakiem rozpoznawczym.

Czytaj też: Tadeusz Boy-Żeleński miał wiele kochanek, ale nigdy nie zostawił żony – Zofii Pareńskiej. Byli razem 37 lat

Jak wyglądało życie Zuli Pogorzelskiej?
Fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

Zula Pogorzelska 09.11.1929

Jej karierę przerwała choroba

Aktorka wyróżniała się niezwykłym wdziękiem, przełamywała kolejne bariery i obyczajowe tabu, a także wyznaczała trendy modowe. Była pierwszą artystką w Polsce, która zatańczyła charlestona, który był w tamtym czasie uważany za prowokacyjny. Na scenie przeobrażała się w femme fatale, kusiła, uwodziła...

Zula Pogorzelska była także wspaniałą aktorką filmową. Na swoim koncie miała angaże w produkcjach: Zabawka, Niebezpieczny romans, Bezimienni bohaterowie, Gorączka złotego, Ułani, ułani, chłopcy malowani, Romeo i Julcia,  Kocha, lubi, szanuje. „Potrafiła równie dobrze zagrać małego nieznośnego berbecia czy bachora jak i sentymentalnego podlotka. Być prowincjonalną pierwszą naiwną i wielkoświatową uwodzicielką”, pisał o niej Jerzy Toeplitz.

Sama podkreślała, że na początku nie myślała o zawodzie aktorki. „Zmusiły mnie do tego okoliczności, bo kiedy przyjechałam do Polski i zostałam przez bolszewików odcięta od ojca, który został w Rosji, byłam zmuszona do jakiegoś zarobkowania, aby żyć. Pomyślałam, że wystąpię na scenie, bo do niczego innego się nie nadaję”, zwierzała się.

Zula cieszyła się też sympatią koleżanek z branży. Loda Halama wypowiadała się o niej w samych superlatywach: „Była wszechstronnie utalentowaną artystką i najbardziej uroczym człowiekiem, jakiego spotyka się szalenie rzadko. Szczególnie w teatrze, gdzie jest ciągła konkurencja. Zula była osobą bez żółci i zazdrości”.

Jak wyglądało życie Zuli Pogorzelskiej?
Fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

Zula Pogorzelska, lata 1930

Prasa w pewnym momencie rozpisywała się o jej życiu uczuciowym. Artystkę łączono z Eugeniuszem Bodo. Czy był to chwyt reklamowy? Główni zainteresowani nie potwierdzili tych plotek, a tym bardziej im nie zaprzeczali. Życiowym partnerem aktorki był jej mąż Konrad Tom. Na ślubnym kobiercu stanęli w 1922 roku. Ich relacja miała zacząć się od przyjaźni, a z czasem przekształciła się w wielkie uczucie. Mąż Zuli Pogorzelskiej pisał piosenki, zajmował się reżyserią i był aktorem. Dzięki temu, że doskonale rozumiał branżę potrafił pokierować karierą ukochanej.

Niestety, wszystko przerwała jej choroba neurologiczna. Zula Pogorzelska była zmuszona zadbać o swoje zdrowie. U gwiazdy stwierdzono chorobę – jamistość rdzenia kręgowego. Gwiazda polskiej sceny wyjechała do sanatorium w 1936 roku. Zmarła przedwcześnie… Miała zaledwie 40 lat. Do końca trwał przy niej ukochany mąż, Konrad Tom. Nigdy nie pogodził się ze stratą wybranki swojego serca.

Artystka spoczęła na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.  

Źródło: Culture.pl, Pleada.pl 

Zobacz też: Skradli serca jako Staś i Nel z W pustyni i w puszczy. Co dziś robią i jak wyglądają Monika Rosca i Tomasz Mędrzak?

Jak wyglądało życie Zuli Pogorzelskiej?
Fot. Brzozowski Stanisław/Narodowe Archiwum Cyfrowe

Wideo

Za nami 25 lat tworzenia magazynu VIVA!. Tak wraz z gwiazdami zapamiętaliśmy ten wyjątkowy czas

Polecamy

Magazyn VIVA!

Bieżący numer

JULIA WIENIAWA o magii sceny, dorastaniu na oczach widzów, manii kontroli i miłości. ADRIANNA BIEDRZYŃSKA i MICHALINA ROBAKIEWICZ – Matka i córka opowiadają, jak gra się im na jednej scenie i nosi... te same ubrania. JERZY SKOLIMOWSKI: Artysta wszechstronny – reżyser, scenarzysta, poeta i malarz, w szczerej rozmowie o życiowej rewolucji. W cyklu Kobiety ikony – co się dzieje z… SOPHIA LOREN, bogini kina, zjawiskowa piękność, która na swoje miejsce na Ziemi wybrała Rzym zamiast Hollywood. W cyklu Podróże – gdzie jeżdżą gwiazdy: Greckie wyspy. Tu odpoczywają JOANNA PRZETAKIEWICZ, ANNA PUŚLECKA i RITA ORA. Sztuka gotowania JOANNY BRODZIK.