Sąd Parysa 1
Fot. AKG Images/East News
VIVA! Tylko u nas

Sąd Parysa – obraz Rubensa pełen kobiecych wdzięków. Która bogini była najpiękniejsza?

Wybór przyczynił się do wojny trojańskiej

Karolina Hartman 20 maja 2024 07:45
Sąd Parysa 1
Fot. AKG Images/East News

Sąd Parysa to wielkie dzieło Rubensa, które powstało w latach 1632–1635. Artysta przedstawił skomplikowaną opowieść o uniwersalnych wartościach. To nie tylko popularna scena z mitologii greckiej związana z rywalizacją bogiń, ale również malowane przemyślenia dotyczące: piękna, wyborów, władzy i konsekwencji. Rubens stworzył dynamiczną kompozycję, w której króluje kobiecość i emocjonalne napięcie w barokowym stylu. 

Spis treści:

Co przedstawia obraz „Sąd Parysa”?

Obraz Rubensa „Sąd Parysa” nawiązuje do motywu z mitologii greckiej, kiedy to Eris – bogini niezgody i chaosu, przybyła nieproszona na wesele Peleusa i Tetydy.  Oburzona brakiem zaproszenia, rzuciła na stół złote jabłko (jabłko niezgody) z napisem: „Dla Najpiękniejszej”. Spór o tytuł toczyły trzy boginie: Afrodyta – bogini miłości, Atena – bogini mądrości, Hera – bogini małżeństw, a zwyciężczynię miał wybrać Parys – książę Troi.

Każda bogini obiecywała nagrodę za miano najpiękniejszej. Hera zapewniała, że uczyni Parysa bogatym i potężnym władcą; Atena deklarowała, że podaruje mu mądrość; a Afrodyta kusiła miłością najpiękniejszej kobiety starożytnego świata – żoną króla Sparty (Heleną). To ostatnia propozycja najbardziej przypadła do gustu mężczyzny. Sędzia ogłosił, że najpiękniejszą została bogini miłości. Następnie siłą porwał Helenę z rąk jej męża, rozpoczynając wojnę trojańską.   

Charakterystyczne elementy obrazu

Obraz prezentuje akt kobiecy i moment, w którym Parys podjął trudną decyzję. Mężczyzna siedzi pod drzewem z laską pasterską zachwycony pięknem Afrodyty i jej obietnicami. Królewicz trojański wręcza złote jabłko „najpiękniejszej”, czyli bogini miłości. Nad Parysem stoi posłaniec bogów z charakterystyczną czerwoną peleryną, czapką ze skrzydłami i złotą laską ozdobioną wężem.

Na drzewie obok Ateny znajduje się mądra sowa. Hera pozuje z bordowym materiałem, otoczona skrzydłami pawia. Ptak dziobie stopy Parysa, podkreślając, że podejmuje niewłaściwą decyzję. Afrodyta symbolizuje pewność siebie, piękno i zmysłowość. Kobieta ukazana jest pośrodku bogiń z najmniejszą ilością tkanin okalających ciało. To jej głowę przyozdabiają perły i róże. Prawdopodobnie Rubens, malując Afrodytę, inspirował się swoją młodą i piękną kobietą – Heleną Fourment. 

W dolnym rogu obrazu mały aniołek podnosi kobieca ubrania. Na niebie w tajemniczy sposób ukazano boginię zemsty. Całe wydarzenie toczy się na zielonej i malowniczej górze o nazwie Ida.

Symbolika dzieła „Sąd Parysa” Rubensa

„Sąd Parysa” to twórczość epoki barokowej, bogata w symbolikę i odnosząca się do uniwersalnych wartości.  Obraz nie tylko nawiązuje do mitologicznej historii, ale również do ludzkiej natury. Oto niektóre z kluczowych elementów dzieła:

  • Złote jabłko – oznacza nagrodę i wyróżnienie. To również symbol pokus, wyborów, który nawiązuje do legendy o „Jabłku niezgody".
  • Hera – nawiązuje do ambicji, dominacji politycznej i starań o władzę.
  • Atena – symbolizuje mądrość, sprawiedliwość i inteligencję.  
  • Afrodyta – oznacza miłość i pożądanie, prowadzące do zguby.
  • Motyw mitologiczny – nawiązuje do osobistych pragnień, rozterek, trudnych wyborów i konsekwencji, które ciężko przewidzieć.
  • Zwierzęta – sowa na drzewie oznacza mądrość, a paw niewłaściwą decyzję.

Jak został namalowany obraz Rubensa? 

Obraz „Sąd Parysa” Petera Paula Rubensa został namalowany przy użyciu techniki olejnej na płótnie. To metoda, która zapewnia trwałość dzieła i pozwala na:

  • tworzenie głębi,
  • stopniowe kształtowanie szczegółów,
  • wydobycie intensywnych barw,
  • kreowanie subtelnych przejść tonalnych,
  • malowanie obrazów bogatych w detale.

Rubens, tworząc „Sąd Parysa”, zasłynął z dynamicznego pędzla i dramatycznej kompozycji. Artysta wykorzystał mocny kontrast światłocieniowy, aby wzmocnić emocjonalny wydźwięk sceny. Malarz, pracując w barokowym stylu, mistrzowsko połączył bogactwo detali z ruchem i ekspresją. Realistyczne odwzorowanie ludzkiej anatomii i emocji sprawiło, że malowidło stało się prawdziwym dziełem sztuki.

Co autor chciał przekazać w swoim dziele?

Peter Paul Rubens w obrazie nawiązał do ponadczasowych wartości. „Sąd Parysa” opowiada o: pięknie, emocjach, kobiecości, nieustannej konkurencji, konfliktach, ciężkich wyborach, a także ich konsekwencjach (trudne decyzje Parysa wpłynęły na wybuch wojny trojańskiej).

Rubens podkreślił moc obietnicy w dążeniach do celu i potrzebę uznania za wszelką cenę. W dynamicznej scenie seksualne pożądanie toczy bitwę z władzą i mądrością. Florencki malarz wymalował swoje przemyślenia dotyczące ludzkich motywacji, a także zaprezentował, jak pragnienia mogą kształtować decyzje oraz wpłynąć na dalsze losy nie tylko pojedynczego człowieka.

Gdzie znajduje się obraz „Sąd Parysa”?

Obraz „Sąd Parysa” autorstwa Petera Paula Rubensa można podziwiać w Muzeum Prado w Hiszpanii. To popularne na całym świecie miejsce sztuki, które posiada bogatą kolekcję dzieł, zwłaszcza z dziedziny malarstwa europejskiego. „Sąd Parysa” znajduje się w sali 61 i został oznaczony syg.1669.  

Redakcja poleca

REKLAMA

Wideo

Nie pokochali się od razu, kilka lat temu pokonali kryzys. Hania Żudziewicz i Jacek Jeschke o drodze o ślubu

Akcje

Polecamy

Magazyn VIVA!

Bieżący numer

ANITA SOKOŁOWSKA zdobyła sympatię widzów jako Zuza w „Przyjaciółkach”. Wytańczyła Kryształową Kulę. Teraz przyszedł czas na realizowanie swoich projektów i marzeń. URSZULA DUDZIAK I GRZECH PIOTROWSKI: dwie silne osobowości, dwa pokolenia. Diwa jazzu i wirtuoz saksofonu połączyli siły w niesamowitym projekcie „WE” dla pokoju na świecie. KRZYSZTOF MIRUĆ: architekt z wykształcenia, osobowość telewizyjna, z zamiłowania projektant wnętrz o swojej drodze do sukcesu.