Zachwycała jak Jackie Kennedy. Potem wszystko runęło. Od dekad nie może wrócić do domu
Farah Pahlawi była jedyną cesarzową w 2,5 tys. letniej historii perskiej monarchii. 16 stycznia 1979 r. opuściła Iran i od tamtej pory żyje na wygnaniu. Dziś, mając 87 lat, pozostaje jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci związanych z okresem monarchii w Iranie.
Farah Pahlawi była jedyną cesarzową w 2,5 tys. letniej historii perskiej monarchii. 26 października 1967 r. została koronowana na szachbanu Iranu i stała się symbolem przemian społecznych. Po upadku monarchii 16 stycznia 1979 r. opuściła kraj wraz z mężem. Dziś, mając 87 lat, dzieli życie między Francję a Stany Zjednoczone.
Farah Pahlawi – od Teheranu do cesarskiej korony
Farah Pahlawi przyszła na świat 14 października 1938 r. w Teheranie. Była jedynym dzieckiem Sohraba Diba, oficera irańskiej armii, oraz Farideh Diba Ghotbi. Po śmierci ojca na raka trzustki w 1947 r. kontynuowała edukację w prestiżowych szkołach w Teheranie – Szkole Jeanne D'Arc i Lycee Razi.
W latach 50. rozpoczęła studia architektoniczne w Paryżu. To właśnie tam, w 1959 r., podczas przyjęcia w ambasadzie, poznała Mohammada Rezę Szacha Pahlawiego. Zaręczyny ogłoszono w grudniu tego samego roku, a ślub odbył się kilka tygodni później.
ZOBACZ TEŻ: Bez nich nie byłoby Oscarów. Polacy, którzy wymyślili Hollywood
Koronacja 26 października 1967 r. i rola szachbanu Iranu
26 października 1967 r. Farah Pahlawi została koronowana na cesarzową Iranu. Była jedyną kobietą w 2,5 tys. letniej historii perskiej monarchii, która otrzymała ten tytuł. Nazywano ją „irańską Jacqueline Kennedy”. Była także pierwszą koronowaną kobietą w świecie muzułmańskim.
Jako szachbanu Iranu angażowała się w działania na rzecz otwarcia kraju na Zachód. Wspierała reformy społeczne, prawa kobiet, dzieci i osób niepełnosprawnych. Była jedną z inicjatorek reform na Uniwersytecie Shiraz, gdzie wyrównywano szanse uczących się kobiet.
Farah Pahlawi wspierała wydarzenia kulturalne, takie jak Shiraz Festival of Arts oraz Tehran International Film Festival. Dzięki jej inicjatywom powstały biblioteki, parki, muzea i centra artystyczne. Angażowała się także w poprawę warunków życia trędowatych, odwiedzając ich kolonie i doprowadzając do tworzenia dla nich lepszych warunków.
Rewolucja islamska 1979 i wygnanie z Iranu
Mohammad Reza Pahlawi, król Iranu w latach 1941-1979, prowadził reformy społeczne i gospodarcze. W 1963 r. kobiety uzyskały prawa wyborcze i mogły kandydować na stanowiska polityczne. Otrzymały także prawo wyboru w kontekście zakładania hidżabu.
Jednocześnie jego autokratyczne rządy, wzmacniane przez tajne służby specjalne SAVAK, budziły sprzeciw. Gdy wybuchła rewolucja islamska, a władzę przejął Ruhollah Chomejni w 1980 r., państwo przekształciło się w republikę islamską opartą na zasadach szariatu.
16 stycznia 1979 r. Farah Pahlawi i szach opuścili Iran. Monarchia upadła. Mohammad Reza Pahlawi zmarł w lipcu 1980 r. w Kairze na nowotwór wątroby.
Życie Farah Pahlawi po śmierci szacha w lipcu 1980 r.
Po śmierci męża Farah Pahlawi nie wyszła ponownie za mąż. Jak mówiła, szach był jej wielką miłością. Podkreślała, że nie rozstała się z jego rzeczami osobistymi, a w jej mieszkaniach stoją zdjęcia i pamiątki po nim.
Ma czworo dzieci: księcia Rezę (ur. 1960), księżniczkę Farahnaz (ur. 1963), księcia Ali Rezę (1966-2011) oraz księżniczkę Leilę (1970-2001). Obecnie dzieli swój czas między Francję a Stany Zjednoczone, gdzie mieszkają jej dzieci i wnuki.
W październiku 2025 r. skończyła 87 lat. Nadal interesuje się sytuacją w Iranie, wspiera artystów i pisarzy oraz utrzymuje kontakt z obywatelami kraju.
Film biograficzny i życie rodzinne cesarzowej
W kwietniu portal Deadline poinformował, że powstaje film biograficzny o Farah Pahlawi. Scenariusz stworzy brytyjsko-irańska scenarzystka Juliette Towhidi, a reżyserią zajmie się francusko-irańska reżyserka Emily Atef.
Niedawno jej wnuczka Iman, córka najstarszego syna Rezy, wzięła ślub z Amerykaninem Bradleyem. Była cesarzowa opublikowała w sieci zdjęcia z parą młodą, a kilka dni później odniosła się do trudnej sytuacji w Iranie.
Farah Pahlawi, nazywana „irańską Jacqueline Kennedy”, od 1979 r. żyje na wygnaniu. Choć opuściła Iran 16 stycznia 1979 r., pozostaje symbolem okresu monarchii i jedyną cesarzową w historii perskiej monarchii.
Źródło: Plejada