Znachor, pierwowzór
Fot. materiał prasowy Netflix
ZE ŚWIATA KULTURY

Tytułowy Znachor z powieści Tadeusza Dołęgi-Mostowicza istniał naprawdę. Kto był jego pierwowzorem?

To niezwykła historia...

Rafał Kowalski 2 października 2023 17:46
Znachor, pierwowzór
Fot. materiał prasowy Netflix

Gdyby nie Tadeusz Dołęga-Mostowicz i jego powieść wydana w 1937 roku, nie doczekalibyśmy się aż trzech ekranizacji Znachora. Historia, która powróciła na ekrany za sprawą produkcji Netfliksa, do dziś interesuje widzów i budzi duże emocje. Wiele osób zastanawia się, czy książkowa i filmowa postać profesora Rafała Wilczura miała jakiś pierwowzór. Odpowiedź brzmi tak.

Kto był pierwowzorem książkowego Znachora?

Był rok 1936, gdy Tadeusz Dołęga-Mostowicz  odpoczywał w jednej z mazowieckich wsi. Choć na co dzień przebywał w dworku państwa Piwnickich w Sikorzu, pewnego dnia wybrał się na wakacyjną wycieczkę do wioski oddalonej o jedyne 10 kilometrów.

CZYTAJ TAKŻEJest objawieniem „Znachora”. Rzuciła widzów na kolana. Kim jest Anna Szymańczyk?  

To właśnie we wsi Radotki stał młyn wodny, przed którym rozciągała się długa kolejka ludzi i furmanek. Szybkie rozpoznanie przyniosło pisarzowi odpowiedź, że wszyscy czekają na spotkanie z lokalnym znachorem i zielarzem, który miał na nazwisko Różycki.

„Miał on opinię niezwykle skutecznego w leczeniu powszechnych na wsi chorób, a że za swoją pomoc i własnoręcznie sporządzane mieszanki ziół brał niewiele, okoliczni chłopi woleli leczyć się u niego niż u lekarzy z okolicznych miasteczek, żądających wysokich honorariów i zapisujących drogie medykamenty”, pisał o Różyckim portal Mazovia.pl.

To właśnie on miał być pierwowzorem tytułowego Znachora, jakiego znamy z książki i filmów.

Leszek Lichota jako Znachor, 2023 Netflix

Znachor, pierwowzór
Fot. materiał prasowy Netflix

Kolejne inspiracje Tadeusza Dołęgi-Mostowicza. Dlaczego ludzie nie ufali lekarzom?

Inspiracji do tej postaci było jednak więcej. Poza zielarzem Różyckim, na liście zainteresowania pisarza miał też znaleźć się lekarz, który w tamtych czasach został skazany za oszustwo. Choć był medykiem, chciał sporo zarobić, więc przyjmował jako znachor. Społeczeństwo bardziej ufało im bowiem, niż wykwalifikowanym medykom.

Nie bez przyczyny sto lat temu mówiono zatem „Zachowaj mnie Panie od łaski lekarzy i rachunków aptekarzy”. Większość mieszkańców małych miast i wsi nie chciała przyjmować tabletek i zastrzyków. Więcej wiary dawali ziołom i praktykom, które dziś określilibyśmy jako magiczne. Znachorzy, zielarze i owczarze mogli cieszyć się do siebie długimi kolejkami; lekarze z dyplomami – nie.

Powszechnymi praktykami było więc radzenie sobie z chorobami za pomocą okadzania się „świętymi ziołami”; smarowanie końskim nawozem; pocieranie znamion palcem osoby zmarłej czy noszenie w woreczku ziemi z cmentarza.

Wiedzieliście o tym? 

Czytaj też: Tak potoczyły się losy profesora Wilczura i jego córki Marysi. Przedwojenny "Znachor" doczekał się swojej kontynuacji 

1981. Aktor Jerzy Bińczycki w filmie "Znachor" w reżyserii Jerzego Hoffmana

1981. Aktor Jerzy Bińczycki w filmie
Fot. PAP/CAF-Witold Rozmysłowicz

TAGI #Znachor
18-24 KWIETNIA
szaleństwo zakupów
20% rabatu na wszystko
20% rabatu na wszystko
Rabat 20% na wszystkie produkt... więcej»
Kod rabatowy:ZAKUPY
Zobacz
+
20% rabatu na wszystko
Online
Stacjonarnie

Rabat 20% na wszystkie produkty Sisley i Hair Rituel by Sisley w butiku internetowym sisley-paris.pl i stacjonarnie w Maison Sisley w Warszawie. Promocja nie dotyczy nowości, zestawów i produktów z zakładki "Ostatnia Szansa". Szczegóły dostępne u Partnera.

Oferta ważna:18 - 24.04.2024
Kod rabatowy:ZAKUPY
Zobacz
Rabat przy zakupie min. 2 produktów
Rabat przy zakupie min. 2 produktów
Przy zakupie min. 2 produktów,... więcej»
Kod rabatowy:sloggi24
Zobacz
+
Rabat przy zakupie min. 2 produktów
Online
Stacjonarnie

Przy zakupie min. 2 produktów, -50% na drugi tańszy produkt. Rabat obejmuje wybrany asortyment dostępny we wszystkich salonach Triumph, outletach, wybranych sklepach partnerskich i na pl.sloggi.com. Oferta nie łączy się z innymi promocjami. Szczegóły na stronie Partnera.

Oferta ważna:18 - 24.04.2024
Kod rabatowy:sloggi24
Zobacz
-20% na markowe obuwie i akcesoria!
-20% na markowe obuwie i akcesoria!
Specjalnie dla Was przygotowal... więcej»
Kod rabatowy:ZAKUPY
Zobacz
+
-20% na markowe obuwie i akcesoria!
Online
Stacjonarnie
Specjalnie dla Was przygotowaliśmy niespodziankę w postaci 20% rabatu! Promocja obejmuje cały asortyment z wyłączaniem przecenionych produktów. Niektóre marki mogą być wyłączone a akcji rabatowej. Oferta dostępna na butsklep.pl i w naszym sklepie stacjonarnym. Szczegóły u sprzedawcy i na stronie.
Oferta ważna:18 - 24.04.2024
Kod rabatowy:ZAKUPY
Zobacz
-7% na 700 marek kosmetyków i perfum
-7% na 700 marek kosmetyków i perfum
7% rabatu na 700 największych... więcej»
Kod rabatowy:7EZEBRA
Zobacz
+
-7% na 700 marek kosmetyków i perfum
Online

7% rabatu na 700 największych marek kosmetyków i perfum. Oferta dostępna na ezebra.pl. Szczegóły na stronie.

Oferta ważna:18 - 24.04.2024
Kod rabatowy:7EZEBRA
Zobacz
-40% przy zakupach za min. 50 zł
-40% przy zakupach za min. 50 zł
Skorzystaj z kodu WIOSNA40 i o... więcej»
Kod rabatowy:WIOSNA40
Zobacz
+
-40% przy zakupach za min. 50 zł
Online

Skorzystaj z kodu WIOSNA40 i otrzymaj 40% zniżki na produkty nieprzecenione, oznaczone tym kodem na eveline.pl/skorzystaj-z-promocji przy zakupach za min. 50 zł. Oferta ważna tylko na eveline.pl w dniach 18-24.04.2024. Kody rabatowe nie łączą się. Szczegóły na stronie.

Oferta ważna:18 - 24.04.2024
Kod rabatowy:WIOSNA40
Zobacz
20% rabatu na kosmetyki Clarena
20% rabatu na kosmetyki Clarena
Rabat na cały asortyment dostę... więcej»
Kod rabatowy:SZALONE20
Zobacz
+
20% rabatu na kosmetyki Clarena
Online
Stacjonarnie

Rabat na cały asortyment dostępny w sklepach stacjonarnych i na e-clarena.eu. Promocja obowiązuje dla zamówień powyżej 100zł oraz obejmuje produkty nieprzecenione. Szczegóły u sprzedawcy i na stronie.

Oferta ważna:18 - 24.04.2024
Kod rabatowy:SZALONE20
Zobacz
REKLAMA

Wideo

Bogna Sworowska o pracy w modelingu kiedyś i dziś…

Akcje

Polecamy

Magazyn VIVA!

Bieżący numer

FILIP CHAJZER w poruszającej rozmowie wyznaje: „Szukam swojego szczęścia w miłości, w życiu, na świecie…”. GOŁDA TENCER: „Ludzie młodzi nie znają historii. Patrzą do przodu (…). A ja robię wszystko, by ocalić pamięć”, mówi. JAN HOLOUBEK i KASPER BAJON: reżyser i scenarzysta. Czego nie nakręcą, staje się hitem. A jak wyglądają ich relacje poza planem filmowym? MONIKA MILLER od lat zmaga się z depresją i chorobą dwubiegunową, ale teraz za sprawą miłości pierwszy raz w życiu jest szczęśliwa.