Stała się jego muzą, on - jej księciem artystów. Oto niezwykła historia miłości Anny Bogusz i Ryszarda Horowitza
To była historia niczym z bajki. Los pchnął ich ku sobie na przyjęciu w Nowym Jorku, natychmiast poczuli więź. Ryszarda Horowitza i Annę Bogusz połączyło wielkie uczucie, ona stała się jego największą muzą. Dziś są ze sobą już od 53 lat, kochają się nadal tak samo mocno, jak kiedyś. „Gdyby nie żona, wykończyłbym się psychicznie”, mówił fotograf przed laty w VIVIE!. Z okazji urodzin Ryszarda Horowitza przypominamy jego niesamowitą historię miłości z żoną. Ryszard Horowitz i Anna Bogusz. Historia miłości Oboje byli polskimi imigrantami, zamieszkałymi w Ameryce. Dzieliły ich powody wyjazdu: Ryszard Horowitz wyjechał z własnej woli. Od lat planował odwiedzić obcy kontynent, niekoniecznie rozważał jednak całkowitą emigrację. „Już w liceum, kiedy z Romkiem pochłanialiśmy amerykańskie filmy. (...) Marzyłem, by tę Amerykę poznać. Zobaczyć na własne oczy, jak wygląda ten „zgniły Zachód”, jak nazywały go komunistyczne władze. W 1953 roku w krakowskim Muzeum Narodowym pokazano wystawę „Oto Ameryka”. (...) Nam tylko ślinka kapała, gdy oglądaliśmy te kolorowe krawaty, koszule w pstrokate wzory, komiksy, puszki zupy Campbell, butelki coca-coli i plastikowe długopisy. Amerykański mit stworzył też jazz”, opowiadał przed laty w VIVIE!. Jako student Akademii Sztuk Pięknych miał pełne wsparcie rodziców. Zobacz: On robił wielką karierę, ona mu kibicowała. Niezwykły związek Grażyny Marzec i Olgierda Łukaszewicza Anna Bogusz wyleciała razem z rodzicami, gdy jej ojciec dostał pozwolenie na emigrację do Wenezueli. Córka naukowca nie była z tego powodu szczęśliwa. Jedynie z początku, bowiem po czasie zżyła się z nowym miejscem. Gdy w 1970 roku przyjechała do Nowego Jorku, aby studiować architekturę, ledwo miała kontakt z polskim językiem. To Ryszard miał wkrótce przypomnieć jej ojczyznę na nowo. Poznali się na przyjęciu w Nowym Jorku, w rozpadającym się hotelu na Upper West Side. Wokół basenu bawiło się 300 osób, pod płaszczami każdy ukrywał kostium kąpielowy. Los chciał, że byli tam też oni… Onieśmielona Anna usłyszała, jak ktoś woła ją zdrobnieniem - „Aniu”. Zdrobnieniem, którego nie słyszała od lat. „Zaskoczona, odwróciłam się. To był on. Przystojny. Natychmiast poczuliśmy więź. Czyżby to była zasługa języka?” - wspominała Anna Bogusz w wywiadzie dla Stylu. Anna Bogusz i Ryszard Horowitz Poczuli, że ich spotkanie nie mogło być przypadkowe. Oboje czuli na swój sposób ból po wyjeździe z Polski, choć Nowy Jork powoli stawał się ich nowym domem. Anna była bardziej latynoska, niż Latynosi, a Ryszard pragnął dążyć w Ameryce do wolności artystycznych wyborów. W pewnym momencie jednak zwątpił, że uda mu się osiągnąć sukces za granicą… To ukochana pomogła mu rozwinąć skrzydła i nadała kolorytu jego życiu. „Mam skłonność do smutnych humorów, chandry i kryzysów. Anią byłem zafascynowany. Nie tylko z powodu wyglądu, ale dlatego, że w wielu sprawach jest moim odzwierciedleniem” - opowiadał w Stylu. Był w stanie przyjechać do niej w środku nocy metrem do Akademika, przemierzając niebezpieczne okolice… Czytaj także: „To nie była łatwa miłość”. Jerzy Skolimowski i Elżbieta Czyżewska spędzili u swojego boku sześć burzliwych lat Ryszard Horowitz i Anna Bogusz: pożyczyli obrączki i krawat Wiedzieli, że chcą spędzić ze sobą resztę życia, dlatego zdecydowali się wziąć ślub. Niekonwencjonalny, niezwykły, zupełnie jak oni sami. Mało by powiedzieć, że była to spontaniczna decyzja… „Były to lata hipisów i "dzieci kwiatów", buntu i braku konwencji. Postanowiliśmy pobrać się nagle. Pojechaliśmy do urzędu z przyjacielem fotografem. Okazało się, że sędzia nie udzieli ślubu bez świadków, obrączek i... krawata. Fotograf stał się naszym świadkiem, krawat pożyczyliśmy od kogoś obcego. Z obrączkami było trudniej. Zlitowała się nad nami latynoska para, którą zagadałam po hiszpańsku. Panna młoda w zaawansowanej ciąży, on w stanie przerażenia, pożyczyli nam swoje obrączki” - wspominała Anna Bogusz w Stylu. Taka ceremonia zaskakująco pasowała do tej wyjątkowej dwójki. Ryszard Horowitz, Anna Bogusz, 2017 Tego samego dnia wylecieli na miesiąc miodowy do Rzymu. Dla Ryszarda i Anny był to bardzo szalony dzień. „Załoga Alitalia częstowała nas szampanem przez cały lot. Nasze pijaństwo spotęgował 40-stopniowy upał w Rzymie i do hotelu dotarliśmy w stanie halucynacji i upojenia” - mówiła ukochana artysty. Anna Bogusz stała się nie tylko jego żoną, ale również muzą i największą inspiracją. Lecz choć często mu pozuje, Ryszard nie nazywa jej modelką. Jest natomiast jego podporą przy tworzeniu kolejnych prac. „Ania, architekt z wykształcenia, zawsze podtrzymywała mnie na duchu. Była też i jest najlepszym, i najostrzejszym krytykiem moich prac” - mówił w VIVIE!. Ryszard Horowitz i Anna Bogusz: rodzina, dzieci Od ponad 50 lat tworzą zgrane małżeństwo, doczekali się dwójki synów - Daniela i Emila. Jak przystało na dzieci artystów, oni również ruszyli w podobnym kierunku. Starszy syn jest malarzem na stypendium w Paryżu, młodszy pasjonuje się filmem. Ryszard nie ukrywa, że rodzina jest dla niego najważniejsza. „Podpora rodzinna jest szalenie ważna. Nie wiem, czy byłbym w stanie egzystować sam ze sobą. Trudno by było” - wyznał w wywiadzie VIVY!. Para pozostała w Ameryce, przez długi czas mieszkali w Greenwich Village, gdzie znaleźli mieszkanie po powrocie z miesiąca miodowego. Teraz zadomowili się tam na dobre. Jednak bardzo często odwiedzają Polskę i zawsze podkreślają swoje polskie korzenie. Sprawdź również: „Był miłością, wsparciem, czułością”. Annę Kalczyńską łączyła z tatą wyjątkowa więź Ryszard Horowitz i Anna Bogusz z synami Ryszard Horowitz, VIVA! wrzesień 2017
Jak został artystą i czy kiedykolwiek wróci do Polski? Ryszard Horowitz kończy 83 lata
W 2015 roku wybitny fotokompozytor oprowadził nas po rodzinnym Krakowie
Ryszard Horowitz urodził się w Krakowie, po wojennych doświadczeniach wychowywał tam, potem dorastał w komunistycznej rzeczywistości, by w końcu uciec do Ameryki, która wydawała się lepszym światem. Dlaczego jednak, choć twierdzi, że tamtego Krakowa już nie ma, wciąż wraca? I czy wróci na dobre po ponad 50 latach emigracji? Z Ryszardem Horowitzem, światowej sławy fotografem i fotokompozytorem, do Krakowa pojechała Katarzyna Przybyszewska. Dziś z okazji 83. urodzin artysty przypominamy rozmowę z 2015 roku. Kraków oczami Ryszarda Horowitza - VIVA! lato 2015 Cudownie jest odkrywać miasto widziane oczami kogoś, kto zna je od podszewki. Ryszard pokazuje mi „swój” Kraków, tak jak sześć lat wcześniej oprowadzał mnie po „swoim” Nowym Jorku, gdzie z Krakowa właśnie wyemigrował w 1959 roku. Nasza krakowska podróż ma wiele barw. Ożywają czarno-białe fotografie Ryszarda z lat 50., mury Krakowa szczęśliwie trwają. Tylko miejsca kiedyś bliskie zmieniają nazwy, szyldy, przeznaczenia. Tam gdzie liceum plastyczne – sklep, tam gdzie sklep taty Ryszarda – bank, tam gdzie antykwariat – pamiątki… Ale Piwnica pod Baranami na swoim miejscu, choć jej twórca i dobry duch Piotr Skrzynecki zmarł w 1997 roku. A miejsca to ludzie, ich uśmiechy, głosy, historie. Została ukochana siostra Niusia, ostatnia żyjąca krakowianka ze słynnej Listy Schindlera, i jej mąż Tadeusz, dla Ryszarda najbliższy bastion przeszłości. Wędrujemy ulicami, zapuszczamy się w małe uliczki. Hejnał z wieży mariackiej brzmi tak samo jak ponad 50 lat temu. Niezmiennie wzrusza. Myślałam, że zabierając Cię do miejsc dzieciństwa i młodości, zrobię Ci przyjemność. Tymczasem miałam wrażenie, że więcej było w tym nostalgii niż radości… Ryszard Horowitz: Bo powroty do przeszłości są pełne tajemnic i niespodzianek. Niektóre z nich są przyjemne, inne niestety nie. Cóż, miasto jest miastem, mury stoją, jak stały, ale ludzi nie ma, wyjechali albo umarli, więc atmosfera inna… Dlatego boli, że ten kochany niegdyś Kraków staje się obcy, a jedyne, co dziś mnie z nim łączy, to wspomnienia. I tak jak teraz chodzimy po Kazimierzu i po Rynku, zastanawiam się, czy te powroty nie działają na mnie bardziej negatywnie niż pozytywnie. Dlaczego? Ryszard Horowitz: Bo odrywają mnie od teraźniejszości. Jakbym starał się za wszelką cenę wrócić do przeszłości, która nie istnieje… Zastanawia mnie, dlaczego w moim życiu brak równowagi. W Krakowie spędziłem 20 lat, w Nowym Jorku już ponad 50. I wciąż nie rozumiem, czemu ciągnie mnie w jedną stronę? Dlaczego Kraków? Dlaczego młodość i dzieciństwo? Dlaczego to, co przytrafiło mi się w Ameryce, to, czego tam dokonałem, ludzie, których tam spotkałem, nie są mi tak bliscy jak wszystko, co zdarzyło się, zanim w marcu 1959 roku z biletem w jedną stronę wsiadłem na pokład „Batorego”? Każdy lubi powracać do młodości. Wtedy świat wydawał się bardziej kolorowy, ciekawy, nieodkryty. Zawsze potem porównujemy. W ten sposób jednak można nigdy nie być szczęśliwym. Poczucie nostalgii jest więc czymś niebezpiecznym. Stale podkreślam, że po przyjeździe do Stanów uratowała mnie praca, potem rodzina i to, że nie miałem czasu główkować, co by było, gdybym jednak został w Krakowie. Odbyłem któregoś dnia rozmowę z ciocią Manci, u której zamieszkałem w Nowym Jorku, a która miała pomóc mi odnaleźć się w nowej rzeczywistości, ale tego nie zrobiła. I gdy próbowałem jej zwierzyć się ze swoich rozterek, powiedziała: „Jak ci się nie podoba, zwijaj manatki i wracaj do domu”. I tak zdefiniowała mój problem. Zrozumiałem, że droga jest odcięta i nie mogę się cofnąć, bo już nie mam dokąd. Do Krakowa pierwszy raz wróciłeś dopiero w latach 70. Ryszard Horowitz: Miałem już amerykański paszport, nie musiałem więc bać się, że brama żelaznej kurtyny uchyli się dla mnie tylko w jedną stronę. Przez te wszystkie lata ciągnęło mnie do swoich i marzyłem, by ich zobaczyć. Jednak ten powrót był szokujący. Moja podświadomość zarejestrowała Kraków jako duże miasto, pełne historycznych budowli. Jednak gdy przyjechałam, to, co zapamiętałem jako wielkie, okazało się malutkie, a po gigantomanii i nowoczesności Nowego Jorku odrapane kamienice napawały mnie smutkiem. Wtedy żyła jeszcze część przyjaciół, spotykaliśmy się w Piwnicy pod Baranami. Jednak z każdym kolejnym przyjazdem przyjaciół było mniej, a Kraków stawał się bardziej obcy. Nigdy jednak nie byłem w stanie powiedzieć sobie, że jestem tu już ostatni raz. Za dużo miłości, za dużo wspomnień… Urodziłeś się przy ulicy św. Wawrzyńca 31, na Kazimierzu, w maju 1939 roku. Jednak Twoje pierwsze krakowskie wspomnienia to już czas powojenny. Ryszard Horowitz: Dobrze pamiętam koniec wojny i wyswobodzenie Oświęcimia, w którym przebywałem od 1944 roku. Stamtąd razem z grupą dzieci trafiłem do sierocińca w Krakowie na ulicy Długiej, pod zruszczonym nazwiskiem Grisza Gorowic. W sierocińcu spędziłem kilka tygodni, aż do chwili, kiedy odnalazła mnie tam Tosia Liebiling-Ligocka, ciotka Romka Polańskiego i matka Romy. Zamieszkałem z nimi w mieszkanku na ulicy Dietla 48. Nikt nie wiedział, czy ktokolwiek z mojej rodziny przeżył. W kwietniu, po wyzwoleniu obozu w Brynicach, do Krakowa wróciły mama, rodzice taty i starsza siostra Niusia. Dziadkowie ze strony mamy, jak również jej siostra, zostali zamordowani przez hitlerowców. Któregoś popołudnia na zaimprowizowanym ekranie na krakowskim Rynku mama zobaczyła film dokumentalny z wyzwolenia Oświęcimia. Oko matki szybko dostrzegło moją twarz w idącym tłumie maluchów. Roztrzęsiona trafiła do sierocińca, a potem, skierowana przez opiekunów, na Dietla. Pod koniec maja, po wyzwoleniu obozu w Mauthausen, do Krakowa wrócił tata. Spotkali się przypadkiem z mamą na jednej z krakowskich ulic, choć tydzień wcześniej znajoma zapewniała, że byli tacy, co twierdzili, że widzieli jego śmierć. Znów byliśmy razem. Przedwojenni przyjaciele rodziców przydzielili nam kąt w swoim mieszkaniu, choć stacjonowało tam już ponad 10 osób, między innymi starszy ode mnie o kilka lat Romek Polański. Kiedy oglądaliśmy kamienicę przy Dietla, zapytałam Cię, czy był to czas szczęśliwy. Odpowiedziałeś wymijająco… Ryszard Horowitz: Bo byliśmy szczęśliwi, że wojenny koszmar za nami. Razem z Niusią, Romkiem i jego kuzynką Romą Ligocką odkrywaliśmy nowe światy. Nie baliśmy się zgubić w meandrach kamienic, bo dzieci, które przetrwały tyle co my, nie bały się byle czego. Kradliśmy czereśnie z pobliskiego sadu, sprzedawaliśmy przechodniom znalezione w warsztacie szewskim sznurowadła. Sprzedawca ze sklepiku obok częstował nas cukierkami. Staraliśmy się żyć normalnie, na ile się dało… Jednak krótko po tym, gdy zamieszkaliśmy na Dietla, Polacy zorganizowali pogrom Żydów. To się działo kilkaset metrów od naszego domu. Rodzice ukryli ten fakt przede mną. Miałem sześć lat i obozowe doświadczenia za sobą. Nie chcieli narażać mnie na kolejną traumę. O pogromie dowiedziałem się lata później, kiedy już mieszkałem w Ameryce. Zapytałem przy jakiejś okazji Romka Polańskiego, czy to pamięta. Powiedział, że pamięta. Tak bardzo mi się to wydawało niewiarygodne, że nawiązałem kontakt z panią historyk, która pisała pracę doktorską na ten temat. Poprosiłem, by przysłała mi materiały, bo choć to było bolesne, chciałem jak najwięcej dowiedzieć się o tym wydarzeniu. 11 sierpnia 1945 roku w czasie szabatu miał miejsce pogrom ludności żydowskiej w Krakowie. Żydów modlących się w sobotni poranek w synagodze Kupa, między ulicą Miodową a Warszauera, zaatakował tłum zgromadzony na pobliskim placu. Ataki rozprzestrzeniły się na pozostałe ulice Kazimierza. Do dziś nie wiadomo dokładnie, ile było ofiar i rannych, brak oficjalnych danych na ten temat. Ryszard Horowitz: Trudno mi przyjąć do wiadomości fakt, że ludzie chcą przepisać historię, zafałszować ją, by nie brać na siebie odpowiedzialności. Szczytem absurdu było dla mnie, że postanowiono w Polsce używać niemieckiej nazwy obozu w Oświęcimiu. Więc nie „Oświęcim”, tylko „Auschwitz”. Żeby broń Boże komuś się nie skojarzyło, że miało to coś wspólnego z Polską. W większości języków obcych Oświęcim to Auschwitz. Mnie nikt nie musi przekonywać. że był to obóz stworzony przez hitlerowców i trzeba dbać, aby reszta świata nie zapomniała o tym. Ale żeby do języka polskiego wprowadzić obce słowo i zmusić cały kraj do tej reguły w ramach poprawności politycznej – to przesada. Żądać ode mnie, bym mówił: „Przeżyłem Auschwitz!”. U nas w domu nigdy się tak nie mówiło. Trzeba jasno powiedzieć, że byli Polacy ratujący Żydów i tacy, którzy ich zabijali. – W 1947 roku z rodziną przeprowadziłeś się do mieszkania na Rynek Główny 24. Ryszard Horowitz: Jakaż to była zmiana! Na Dietla mieszkaliśmy na kupie, trudno było o chwilę spokoju. A tu tata znalazł dla nas królewskie lokum. Zamieszkaliśmy w szóstkę. Trzy pokolenia Horowitzów: dziadkowie, rodzice i dzieci. Nasz apartament zajmował całe piętro, składał się z trzech sypialni, salonu, kuchni i jadalni. Z kuchni wychodziło się na oszkloną werandę. Z okien sypialni rodziców i tej, którą zajmowałem z Niusią, widać było Rynek. Lecz nie wyglądał tak jak dziś. Architektura się nie zmieniła, ale nie było parasoli i stolików, nie było tłumu turystów i sprzedawców obwarzanków. Panowała cisza, przerywana jedynie przez dźwięk hejnału z wieży mariackiej lub w Święto Pracy, gdy pochody pierwszomajowe szły ze sloganami komunistycznymi na ustach i dudniły megafony. Kiedy rozmawiam dzisiaj z siostrą, dochodzimy do wniosku, że za żadne skarby świata dziś nie moglibyśmy już tam mieszkać. Wtedy wydawało mi się, że nie mógłbym mieszkać gdzie indziej. Byłem przecież w centrum Wszechświata. Czytaj także: Wielkie emocje, niezapomniane prace i występy... Tak VIVA! Photo Awards stworzyło własną historię – Jak w ogóle wyglądał Kraków lat 40.? Ryszard Horowitz: Miasto było szare. – Ale przetrwało wojenną pożogę. Ryszard Horowitz: Przetrwało zniszczone, odrapane, z widoczną raną. Po sześciu latach wojny zestarzało się jakby o wiek. – Miejsca, jak ludzie, widzą i czują. Ryszard Horowitz: I tak było z Krakowem. Ale tak jak ludzie dochodzili do siebie, miasto z czasem odzyskiwało rumieńce. Jako uczeń Krakowskiego Liceum Sztuk Plastycznych, które mieściło się w kamienicy przy ulicy Juliusza Lea 18, róg Urzędniczej, byłem czuły na jego architektoniczne piękno. Kiedy dostałem od ojca pierwszy aparat fotograficzny Leica z lat 30., nigdy się z nim nie rozstawałem. Kraków stał się moim pierwszym fotograficznym plenerem, a odkrywanie jego wspaniałości przygodą. Biegałem po krawędziach i dachach, nie bacząc, że mogę spaść i złamać kark, by znaleźć jak najlepsze kadry. Pamiętam jedną z pierwszych fotografii – rzeźbiony maszkaron ze sklepienia piwnicy na węgiel w domu przy Rynku. W tamtych czasach dostępu do piwnic, dachów, balkonów, kościelnych wież nie chroniły żadne kłódki. Teraz się to zmieniło i na Sukiennice nie udało nam się wejść… – Osoby odpowiedzialne za Sukiennice przekonywały mnie, że to niemożliwe. Ryszard Horowitz: Szkoda, że nie powiedziałaś więc, że chciałby się tam dostać Honorowy Obywatel Miasta Krakowa, czyli ja. Po latach dostąpiłem tego zaszczytu. – Ależ powiedziałam! Odpowiedzieli: „Tym bardziej. Honorowego Obywatela Miasta Krakowa nie można narażać na takie niebezpieczeństwo”. Ryszard Horowitz: Gdyby wiedzieli, co ja tam wyprawiałem w początkach lat 50.! I żyję… – Za to zdobyliśmy balkon na Ratuszu i dach Międzynarodowego Centrum Kultury, z którego mogliśmy zobaczyć kamienicę, w której mieszkałeś… Ryszard Horowitz: Jak to teraz inaczej wygląda! Dachy Krakowa zmieniły się. Jak wiele miejsc na Rynku. Nie ma już sklepu taty, który mieścił się na ulicy Świętego Tomasza. Tata sprzedawał artykuły hydrauliczne. Dla chłopca było to miejsce pełne niezwykłości. Teraz tu jest bank… Nie ma antykwariatu pana Taffeta na rogu Świętego Tomasza i Szpitalnej. Zaprzyjaźniony z moją rodziną antykwariusz pozwalał mi buszować wśród półek, gdzie wyszukiwałem przedwojenne wydania powieści przygodowych, a potem książki i albumy o sztuce. Antykwariat przetrwał do lat 60., a zamknięto go w 1968 roku, kiedy pan Taffet po wypadkach marcowych został zmuszony do opuszczenia kraju. Nie ma w końcu księgarni Gebethnera i Wolffa zaraz obok naszej kamienicy, gdzie mama, dzięki protekcji dyrektora, wykupowała spod lady najciekawsze tłumaczenia romansów, wydawane w minimalnych nakładach. Natomiast po drugiej stronie kamienicy, gdzie teraz mieści się Międzynarodowe Centrum Kultury, znajdowała się siedziba partii z ogromną księgarnią na parterze, pełną pięknych wydań „Dzieł Zebranych” Marksa i Lenina, na które papieru nie brakowało… Czy ktoś je w ogóle kupował? Nie wiem… Ani ja, ani nikt z przyjaciół nie wsadzał nosa do tego sklepu. – Jakim byliście pokoleniem? Ryszard Horowitz: Dzisiejsza młodzież, wychowana na Internecie, powiedziałaby, że smutnym. Ale to nieprawda. Byliśmy pokoleniem ciekawym świata i pomysłowym, bo przecież niczego nie było. Nie było telewizji, czytało się książki. Robiliśmy cudne rzeczy z niczego. Zamiast piłki mieliśmy „zośkę”, lotkę zrobioną z kawałka ołowiu i wełny, w którą graliśmy na przerwach. Przebieraliśmy się w suknie mamy i bawiliśmy się w teatr. Ustawialiśmy na komodzie epidiaskop z kartonu i wyświetlając obrazki, udawaliśmy, że to prawdziwe kino. Któregoś dnia podczas nieobecności rodziców podkusiło mnie, żeby wyświetlić film prosto na ścianę mieszczącego się vis-à-vis naszych okien Ratusza. Skończyło się wizytą milicji. Innym razem Romek Polański ze stosu elektronicznych części, kupionych na tandecie, stworzył radio kryształkowe. Działało! Może to w odniesieniu do dzisiejszego świata było prymitywne, ale nam pomagało w poznawaniu świata i nawiązywaniu kontaktów. Ludzie żyli bliżej siebie, patrzyli sobie w oczy, lubili rozmawiać. Mama spotykała się z koleżankami na kawę i ciastko. Siadywały w cukierni Noworolskiego albo w Feniksie po drugiej stronie Rynku, gdzie przed wojną grywał zespół jej braci Rosnerów. Goście przychodzili, mama podawała ciasto. Nie interesowaliśmy się polityką. Staraliśmy się, o ile było to możliwe, nie zwracać uwagi na komunistyczną rzeczywistość. Pamiętam natomiast rodziców słuchających rozgłośni Radia Wolna Europa. Nas, dzieci, jednak starano się w politykę nie mieszać. 5 marca 1953 roku umarł Stalin. Kilka dni później, gdy spędzono nas do auli, by wysłuchać kilkugodzinnej relacji z pogrzebu wodza, obserwowałem przez okno chłopa gramolącego się na wóz z węglem. W pewnej chwili koń rzucił się galopem, woźnica runął jak długi, a ja parsknąłem śmiechem. Akurat wydarzyło się to w momencie, w którym spiker wzywał do uczczenia pamięci Stalina minutą ciszy. Uznano mnie natychmiast za „wrogi burżuazyjny element”, a mój tata został karnie wezwany do szkoły. Były też momenty mniej zabawne, gdy ubecy wpadali do mieszkania w poszukiwaniu zakazanych dewiz. Byłem małym, naiwnym chłopcem, więc oprowadzałem ich po pokojach, pokazując kryjówki. Niusia stała tymczasem jak słup soli, zaciskając ręce w pięści. Kiedy wyszli, okazało się, że ściskała w dłoniach zakazane dolary. Gdyby je znaleźli, mogłoby być nieprzyjemnie. Jednak były to wypadki sporadyczne, na chwilę wyprowadzały nas z równowagi, ale potem życie wracało do normy. A kiedy było w normie, żyliśmy w świecie sztuki. – Kiedy zrozumiałeś, że będziesz artystą? Ryszard Horowitz: Zawsze byłem twórczy, od dziecka rysowałem, kiedy padło pytanie, do jakiego liceum pójść, nie było kwestii, że liceum plastyczne będzie dla mnie najlepszym miejscem. Kraków zresztą był doskonałym miejscem dla aspirującego artysty. Chcieliśmy być kolorowi, żyć pełną piersią i odważnie, na przekór komunistycznej szarości. Co tydzień otwierano nową wystawę, w krakowskich teatrach odbywały się ciekawe premiery, ukazywały się nowe książki. Czytaliśmy Camusa i Kafkę, dyskutowaliśmy o teatrze Kantora, chodziliśmy na spotkania z młodymi poetami do Domu Literatów na Krupniczej. – A potem założyliście Piwnicę… Ryszard Horowitz: Był 1956 rok. Grupka młodych ludzi, w której się znalazłem, zaczęła porządkować podziemie jednej z kamienic na Rynku, by zamienić je w klub. Było to równo 50 kroków od mojego domu. Wiem, bo wielokrotnie mierzyłem tę odległość. Jak przyszedłem, tak zostałem. Piwnica dla wielu z nas stała się drugim domem, a ja zaistniałem w niej jako malarz. Mistrzem i guru był Piotr Skrzynecki, dzięki któremu Piwnica rozwinęła się w zaklęty świat, królestwo magii, muzyki i wyobraźni. Piotr Skrzynecki był jedną z niewielu osób, które poważnie traktowały moje wczesne fotograficzne prace. Wiele lat później, gdy odwiedził mnie w Nowym Jorku, a ja pokazywałem mu moją trzypiętrową pracownię, stanął na środku w swojej odwiecznej kapocie i w kapeluszu, rozejrzał się i powiedział: „Rysiek, kurwa, jakżeś ty to zrobił”. Sprawiło mi to wielką przyjemność. Minęło tyle lat od jego śmierci, a ja wciąż nie mogę uwierzyć, że go nie ma… – Kiedy zakiełkowała w Tobie myśl, by opuścić Kraków i wyjechać do Ameryki? Ryszard Horowitz: Już w liceum, kiedy z Romkiem pochłanialiśmy amerykańskie filmy. Jeszcze wtedy nie myślałem o emigracji, ale marzyłem, by tę Amerykę poznać. Zobaczyć na własne oczy, jak wygląda ten „zgniły Zachód”, jak nazywały go komunistyczne władze. W 1953 roku w krakowskim Muzeum Narodowym pokazano wystawę „Oto Ameryka”. Był to chwyt propagandowy, bo komuniści myśleli, że wystawa odzwierciedli symbol „amerykańskiej klęski”. A nam tylko ślinka kapała, gdy oglądaliśmy te kolorowe krawaty, koszule w pstrokate wzory, komiksy, puszki zupy Campbell, butelki coca-coli i plastikowe długopisy. Amerykański mit stworzył też jazz. – Wszyscy z Twojego pokolenia mówią o jazzie! Ryszard Horowitz: Bo był zakazaną muzyką wolności, oddechem lepszego świata, odtrutką od polskiej szarości. Jazz był moją pasją, zaraz obok fotografii, a momentami może nawet pierwszą. Wiedziałem, że w Ameryce mógłbym słuchać bezkarnie, w dodatku na żywo, moich jazzowych idoli, których poznałem dzięki zakłócanej audycji Voice of America, „Jazz Hour”, prowadzonej przez Willisa Conovera lub odtwarzając „zajeżdżone” przez takich jak ja maniaków jazzu, cudem zdobyte płyty. Byłem w tej szczęśliwej sytuacji, że miałem rodzinę w Ameryce. Jeden z braci mamy, wujek Herman, po wojnie osiadł z rodziną w Nowym Jorku. Mogłem się zaczepić, bo podstawą uzyskania amerykańskiej wizy było poświadczenie przez amerykańską rodzinę, że bierze na siebie odpowiedzialność utrzymania gościa. Zgromadzenie dokumentów trwało jednak lata. Kilkukrotnie dostałem odmowę, wyglądało na to, że Ameryka pozostanie marzeniem. Czytaj także: Wychodzi z cienia sławnego ojca. Matteo Bocelli już niebawem wystąpi w Polsce! – Nie bałeś się tego Nowego Jorku i nowego życia? Ryszard Horowitz: Nie. A miałem zacząć od zera, bez pieniędzy, znajomości języka, w obcym kraju, z dala od tych, których kochałem. Byłem jednak młody, a ludzie młodzi są przekonani, że wszystko mogą, potrafią i że będą żyli wiecznie. Ja też tak myślałem. – Pamiętasz ostatnie dni w Krakowie przed wyjazdem do Ameryki? Ryszard Horowitz: Przyjaciele z Piwnicy zorganizowali mi pożegnalne przyjęcie. Piotr Skrzynecki nazwał to wydarzenie „Wystawą pośmiertną Ryszarda Horowitza”. Zostałem usadowiony w fotelu udającym tron, a modelki paradowały przed zgromadzoną publicznością, niosąc moje obrazy przemieszane z tandetnymi widokami podpisanymi dla żartu moim nazwiskiem. Wino lało się strumieniami. Nad ranem przyjaciele wynieśli mnie z Piwnicy na rękach. Nigdy później nie spotkaliśmy się w tym składzie… A ja ciągle widzę ich twarze… – Z rodzicami spotkałeś się kilka lat po wyjeździe… Ryszard Horowitz: Trzy lata później zjechaliśmy się w Budapeszcie. Oni mogli dostać się tam bez problemu, mnie poradzono, ponieważ jeszcze nie miałem obywatelstwa, bym wyrobił sobie paszport bezpaństwowca. Rok później tata z ojcem Romana Polańskiego odwiedzili mnie w Ameryce. Myślę, że wyjechali spokojni, bo po raz pierwszy byłem na własnych śmieciach. Moje pierwsze brooklyńskie mieszkanie było małe, ale mogłem nawet urządzić ciemnię fotograficzną. Cztery lata później rodzice zdecydowali się wyemigrować do Austrii. Na podstawie umów jałtańskich ludziom zza żelaznej kurtyny, poszkodowanym przez hitlerowców w czasie II wojny światowej, nie przyznawano odszkodowań. Rodzice, przestraszeni wizją życia z marnej emerytury, postanowili wyjechać do Wiednia. Pierwszy pojechał tata, który znał niemiecki. Znalazł pracę i mieszkanie, potem ściągnął mamę. Ilekroć o tym myślę, jestem szczęśliwy, że rodziców ominęło to, co wydarzyło się w Polsce w 1968 roku. Nie wiem, czy byliby w stanie to przeżyć… Kiedy jednak opuścili Kraków, nigdy nie wrócili. Tata zmarł w lipcu 1974 roku wskutek powikłań spowodowanych złą diagnozą lekarską. Miał 69 lat. Mama zmarła 12 lat później, śmierć taty okazała się dla niej katastrofą. W dodatku tęskniła za Krakowem. Oboje spoczywają w Wiedniu. Los nas rozsiał po świecie… Mieszkania rodziców też już nie ma, tylko część mebli powędrowała do Niusi. Tamten etap zamknął się bezpowrotnie. I tylko czasem jak spaceruję po Rynku, zachodzę na kremówki do Sukiennic, gdzie mama uwielbiała przesiadywać. Jakbym widział ją pochylającą się nad parującą kawą… – Co byś stracił w życiu, gdybyś nie urodził się w Krakowie? Ryszard Horowitz: Nie umiem sobie nawet tego wyobrazić! Pierwsze lata życia mają kolosalne znaczenie dla naszej osobowości. Wywierają piętno. Czy gdybym nie urodził się w tak pięknym miejscu, gdybym nie wyrósł wśród tylu utalentowanych ludzi, zostałbym artystą? Czy gdybym nie miał tego intelektualnego bagażu, umiałbym tak odważnie iść w świat? Myślę, że jednak nie. To wszystko, łącznie z moimi wojennymi doświadczeniami, sprawiło, że jestem, kim jestem. – Jak mawiasz: „You can take a boy out of Krakow, but You can't take Krakow out of a boy”, czyli tłumacząc: „Możesz wyrwać chłopca z Krakowa, ale nie możesz wyrwać Krakowa z chłopca”. Ryszard Horowitz: Mam ten Kraków w duszy. Rzeczywiście nikomu i niczemu nie udało się wyrwać tego ze mnie. Kilka lat temu w Polsce poznałem wspaniałego psychologa, z którym rozmawiałem na temat mojej przeszłości. Wspomniałem mu, że mimo wieku, czuję się bardzo młodo. Zauważył, że powodem tego jest to, że straciłem część dzieciństwa i staram się to odbudować. Zresztą moja żona Ania stale narzeka, że ma w domu trójkę dzieci: naszych synów – Daniela i Emila i mnie. Czasem łapię się na tym, że zachowuję się w sposób dziecinny. Nie ma w tym nic złego, ale wtedy myślę, że gdybym jednak urodził się gdzie indziej, tego bagażu przeszłości bym ze sobą nie nosił. Jeden z moich dawnych asystentów urodził się na Hawajach. Patrzyłem na niego czasem z zazdrością i zastanawiałem się: Dlaczego ja, do jasnej cholery, nie urodziłem się na Hawajach? Miałbym spokojniejsze życie. I nie miałbym żadnej skazy. Losu jednak nie wybieramy. – Czyżbyś myślał o powrocie? Ryszard Horowitz: Wiem, że emigranci, gdy osiągają pewien wiek, myślą o powrocie na stare śmieci. Skłamałbym, gdybym powiedział, że nigdy taka myśl nie przebiegła mi przez głowę. Tyle po drodze miłych rzeczy doznałem od Krakowa, że zacząłem dopatrywać się w tym znaków. W 2001 roku poproszono mnie o zrobienie zbiorowego portretu krakowian na Rynku. Było to fotograficzne wyzwanie, ale i nostalgiczne przeżycie, zwłaszcza że oprawione zdjęcie krakusów powędrowało do Ojca Świętego. Druga odbitka wisi w krakowskim Ratuszu. W 2014 roku, w czasie celebracji moich 75. urodzin, kiedy nadano mi Honorowe Obywatelstwo Stołecznego Królewskiego Miasta Krakowa, Teatr Ludowy w Nowej Hucie urządził mi finisaż wystawy z 1957 roku, którą zamknięto z powodu jednego z moich zdjęć, ponieważ było „zbyt pornograficzne”. A był to niewinny akcik… Finisaż jednak sprawił mi przyjemność i nawet pomyślałem, że to pewna klamra… Tak też zakończenie książki wydawało mi się zabawne, bo choć życie nie szczędziło mi smutków, zawsze podchodziłem do niego z dawką humoru. Odpowiadając jednak na twoje pytanie o powrót, powiem: pozostawmy to czasowi. Jedno jest pewne, że „na początku był Kraków”. Rozmawiała Katarzyna Przybyszewska, Kraków, 27 czerwca 2015
Roma Ligocka: „Małżeństwo? Nie polecam!”
Dlaczego pisarka wybierała nieodpowiednich mężczyzn?
Jako nastolatka wysiadywała w knajpach z Polańskiem, Hłaską, Komedą. Jako dorosła kobieta zrobiła wielką, międzynarodową karierę. Sprzedała milion książek. Ale nie zaznała szczęścia w miłości. Roma Ligocka, autorka Dziewczynki w czerwonym płaszczyku, w wywiadzie dla dwutygodnika VIVA! zdradza, dlaczego zawsze wybierała złych mężczyzn. W najnowszej książce Jeden dobry dzień wspomina Pani, że jako dziewczynka towarzyszyła Pani umieraniu ojca. Całe życie odczuwam brak ojca. Kobieta, która nie miała ojca, ma duże kłopoty z mężczyznami. Duże kłopoty w związkach. Do tego między innymi służy ojciec. Wzmacnia swoje dziecko, daje mu poczucie własnej wartości. Umarł, kiedy miałam sześć lat. Nie nauczył mnie nawet jeździć na rowerze. Matka raczej się bała. "Nie przezięb się", "A w ogóle masz za małe piersi" - krytykowała. Bolesne. To nie jej wina. Bardzo mnie kochała, myślała, że tak trzeba. Że matka ma sprowadzać na ziemię. Ktoś, kto wychowuje się z ojcem, braćmi ma inny stosunek do mężczyzn. Dużo swobodniejszy. Jako nastolatka przesiadywała Pani po knajpach z artystami? Zastanawiam się dziś, dlaczego Romek Polański, Rysio Horowitz i ja, dzieci Holocaustu, wychowujące się razem, wszystkie zajęły się sztuką. Prawdopodobnie mieliśmy syndrom pourazowy i łatwiej nam było żyć jako artyści. Artysta ma trochę wariackie papiery. Może spędzać noce na rozmowach, niekonwencjonalnie się zachowywać, nawet płakać. Chyba już od ósmego roku życia wiedziałam, że będę w jakiś sposób artystką. Rysowałam, malowałam, chciałam być aktorką. I dlatego to towarzystwo knajpiane. Wtedy w Krakowie byli wszyscy - Kantor, Hłasko, Komeda, Herbert. Wszystkich ich znałam, byliśmy kolegami. Od kieliszka? Nie byłam za bardzo pijąca. Ale od biesiad, przegadanych nocy. Aż do Jacka Kaczmarskiego, też przyjaciela, który umarł na raka. Potem artyści przestali mi się podobać. Momencik, była Pani bardzo młoda, gdy wyszła za mąż. Po co artystce małżeństwo? Bo mama kazała. Pan nie wie, co to był ówczesny Kraków! Wszyscy wszystkich znali. Chciałam też to przeżyć: biała sukienka, kwiatki. Ale nie polecam. Białej sukienki? Myślę, że nie każdy młody człowiek nadaje się do małżeństwa. Podobno są ludzie, którzy mają takie szczęście, spotykają właściwą osobę i potrafią wytrzymać z nią całe życie. Albo przynajmniej długie lata. A ja śmieję się (choć przez łzy), że dopiero dzisiaj wiem, gdzie lubię spędzać wakacje i jaki mężczyzna mi się podoba. Co się wydarzyło w małżeństwie, że go Pani nie poleca? Nie trafiłam na odpowiedniego człowieka. Osoba tak lękliwa, tak niepewna siebie, powinna spotkać silnego, spokojnego faceta. Takiego, który nie przejmie się moimi lękami, płaczami, nerwami. Faceci mnie zawsze pytali: "Dlaczego ty nigdy nie śpisz?". A ja nie śpię, bo tacy ludzie jak ja po prostu śpią mało i czujnie. Kogo wybrała sobie wtedy Roma? Inteligentnego. Artystę. Takiego, o którym mówili mi: "Z nim nie dasz rady". Prawdopodobnie z obawy przed tym, że i tak będę zraniona, wybierałam najbardziej niemożliwych i najbardziej trudnych facetów. Jakby z góry zakładając: "Jak się nie uda, to znaczy, że nie mogło być inaczej". Człowiek zwykły, spokojny, rozsądny w ogóle mnie wtedy nie interesował. Dopiero dziś wiem, że to inaczej funkcjonuje. Cała skarbnica ciepłych uczuć, intuicji, empatii jest w zwykłych facetach. (...) W końcu rozstała się Pani z mężem? Rozeszliśmy się pokojowo. Nigdy się nie rozwiodłam. Dlaczego? Nie było powodu. Nie zamierzałam wyjść za mąż. On też nie zamierzał się ożenić. Jakby się wtedy pojawił ten jeden jedyny, to być może bym się rozwiodła. Pojawił się? Tak. Ale za późno. Zostało za mało czasu, żeby spędzić szczęśliwe życie. A może się mylę? Może nie ma tego jednego jedynego? Jednak książkę kończy Pani słowem "My". Tęsknota? Tak. Bycie z drugim człowiekiem jest wartością. Może największą, tyle że trudną. I nikt nie wie, jak to zrobić, żeby związek był dobry. Ciągle jednak uważam, że najpiękniejsze słowo to słowo "My".
VIVA! Photo Awards 2018 za nami. Jedną z atrakcji wieczoru była wystawa fotografii Anny Bogusz!
Jubileuszowa gala VIVA! Photo Awards już za nami. Znamienite Jury pod przewodnictwem Ryszarda Horowitza nagrodziło prace w sześciu kategoriach: moda, uroda, reportaż, telefon, portret oraz nowej – film. Anna Bogusz, żona Ryszarda Horowitza Na gości czekało także wiele atrakcji: występ gwiazd wieczoru – Stinga i Shaggy’ego, a także wystawy zdjęć Davida LaChapelle’a i Anny Bogusz. Fotografka została wyróżniona nagrodą Merit Prize przez National Geographic na konkursie World in Focus 2010. „Jako architekt lubię fotografować struktury, kształty i przestrzenie, ale ludzie, zwłaszcza ich twarze, są dla mnie najbardziej urzekające. Podróżując, fascynuje mnie dusza kultur, coś, co staram się uchwycić w moich zdjęciach”, mówi o sobie artystka. Prywatnie jest żoną wybitnego fotografa Ryszarda Horowitza. Jest jego muzą i dzięki niemu pokochała fotografowanie. W wywiadzie dla VIVY! mąż przyznał, że nie osiągnąłby swojego sukcesu, gdyby nie Anna. „Rodzina jest podstawą wszystkiego. Gdyby nie żona, wykończyłbym się psychicznie. Człowiek przechodzi dołki, zachwianie poczucie bezpieczeństwa. Ania, architekt z wykształcenia, zawsze podtrzymywała mnie na duchu. Była też i jest najlepszym, i najostrzejszym krytykiem moich prac”, powiedział. Ukochana żona jest jego muzą i podporą. Zobacz archiwalne zdjęcia artystki!
Znamy laureatów 10. edycji VIVA! Photo Awards!
Zobacz zwycięskie zdjęcia w sześciu kategoriach
Znamy wyniki jubileuszowej 10. edycji największego konkursu fotograficznego dla młodych Artystów - VIVA! Photo Awards! Kto zdobył Grand Prix a które prace zostały docenione w innych kategoriach? W galerii możesz zobaczyć wyróżnione w plebiscycie zdjęcia! Laureaci VIVA! Photo Awards 2018. Nagrodzone zdjęcia 20 listopada w hali Expo XXI w Warszawie odbywa się uroczysta gala, w trakcie której już po raz 10 przyznano nagrody laureatom konkursu fotograficznego VIVA! Photo Awards. Spośród kilku tysięcy nadesłanych prac, szacowne jury przyznało nagrody w następujących kategoriach: MODA - Dawid Groński, prace pod nazwą „Vietnam”, URODA - Agata Serge, seria prac „Freckles”, REPORTAŻ – Tomek Tomkowiak „Zanzibar - po drugiej stronie raju”, ZDJĘCIE WYKONANE TELEFONEM KOMÓRKOWYM - Adam Kawko z pracami „Lifeislife”. W kategorii PORTRET, wyróżnienie i nagrodę od Partnera Olympus odebrał Kilimanjaro Błażejewski za zdjęcie „Noe”. Po raz pierwszy podczas jubileuszowej edycji pojawiła się w konkursie kategoria FILM. Jury w składzie: przewodniczy jury Ryszard Horowitz, wybitny, polski fotokompozytor, pomysłodawcy konkursu, Katarzyna Przybyszewska-Ortonowska – redaktor naczelna dwutygodnika „VIVA!” i magazynu „VIVA! MODA”, Agnieszka Ścibior – dyrektor kreatywna magazynu „VIVA! Moda”, Marek Knap – dyrektor artystyczny Edipresse Polska S.A. oraz fotografik Mateusz Stankiewicz i światowej klasy operator filmowy Sławomir Idziak, przyznali nagrodę Piotrowi Holinko za film „Skoki”. Po burzliwych obradach GRAND PRIX 10 edycji konkursu, nagrodę pieniężną oraz nagrodę specjalną od marki Apart, jury przyznało Kamilowi Szkopikowi, za zdjęcie „Malowanie światłem”. VIVA! Photo Awards 2018: wystawa Davida LaChapelle'a i Anny Bogusz oraz występ Stinga i Shaggy'ego W trakcie tego podniosłego dla przybyłych wieczoru można również podziwiać wystawę „Sogs For the World” - prace Davida LaChapelle, udostępnione przez Stary Browar w Poznaniu, jak również wystawę niepublikowanych dotąd prac Anny Bogusz, która będąc muzą swojego męża Ryszarda Horowitza, pokochała fotografowanie. Kolejna wystawa to prace zeszłorocznego finalisty konkursu Viva! Photo Awards, w kategorii MODA, Arcadiusa Mauritza. Zwieńczeniem części oficjalnej gali jest występ wyjątkowego duetu muzycznego Stinga i Shaggy'ego. Goście usłyszą rewelacyjne utwory z płyty 44/876, Gotta Get Back My Baby, Morning Is Coming, jak również hity solowe obu artystów: Every Breath You Take, Message In A Bottle Stinga czy Angel Shaggy’ego w zupełnie nowym wydaniu. Po części oficjalnej odbędzie się uroczyste afterparty z okazji jubileuszowej edycji konkursu fotograficznego VIVA! Photo Awards!, na którym pojawi się cała plejada największych osobistości show-biznesu oraz gwiazd. Gospodarzami wydarzenia są Katarzyna Przybyszewska-Ortonowska, redaktor naczelna magazynu Viva! oraz dziennikarz Piotr Kraśko
Wystawa fotografii Anny Bogusz uświetni VIVA! Photo Awards 2018
Właśnie ruszyła jubileuszowa, dziesiąta edycja naszego prestiżowego konkursu fotograficznego VIVA! Photo Awards. Znamienite Jury pod przewodnictwem Ryszarda Horowitza nagrodzi prace w sześciu kategoriach: moda, uroda, reportaż, telefon, portret oraz nowej – film. Wystawa fotografii Anny Bogusz na VIVA! Photo Awards VIVA! Photo Awards to przede wszystkim konkurs promujący utalentowanych fotografów. Od 10 lat gali towarzyszą występy artystów i wystawy światowej klasy artystów. Rok temu były to wyjątkowe zdjęcia Sandro Millera, na których John Malkovich wcielał się w postaci wielkich Polaków: Jana Pawła II, Lecha Wałęsy i Fryderyka Chopina. W tym roku z także nie zabraknie niespodzianek! Jedną z nich będzie wyjątkowa wystawa fotografii Anny Bogusz. Fotografka została wyróżniona nagrodą Merit Prize przez National Geographic na konkursie World in Focus 2010. „Jako architekt lubię fotografować struktury, kształty i przestrzenie, ale ludzie, zwłaszcza ich twarze, są dla mnie najbardziej urzekające. Podróżując, fascynuje mnie dusza kultur, coś, co staram się uchwycić w moich zdjęciach”, mówi o sobie artystka. Prywatnie jest żoną wybitnego fotografa Ryszarda Horowitza. W wywiadzie dla VIVY! mąż przyznał, że nie osiągnąłby swojego sukcesu, gdyby nie Anna. „Rodzina jest podstawą wszystkiego. Gdyby nie żona, wykończyłbym się psychicznie. Człowiek przechodzi dołki, zachwianie poczucie bezpieczeństwa. Ania, architekt z wykształcenia, zawsze podtrzymywała mnie na duchu. Była też i jest najlepszym, i najostrzejszym krytykiem moich prac”, powiedział. Ukochana żona jest jego muzą i podporą. Jej prace uświetnią galę VIVA! Photo Awards 2018! Co zrobić, by wziąć udział w konkursie VIVA! Photo Awards 2018? Zgłoszenia i formularz konkursowy znajduje się na stronie http://photo-awards.viva.pl/. Prace należy przesłać do dnia 9 listopada 2018 roku. Ogłoszenie wyników nastąpi przed galą jubileuszową, która odbędzie się 20 listopada. Nagrodzone prace zaprezentowane zostaną na łamach magazynu VIVA! oraz podczas gali finałowej konkursu. Serdecznie zachęcamy do udziału!
„Nie oczekiwano ode mnie zdjęcia reklamowego, chodziło o stworzenie atmosfery do celów promocyjnych’’. TYLKO U NAS Ryszard Horowitz o wyjątkowej reklamie Forda
Ryszard Horowitz zajął się reklamą dla pieniędzy. I uczynił z niej sztukę. Chłopak z Krakowa, który podbił Nowy Jork. W najnowszej VIVIE! opowiada, jak radził sobie z samotnością na Manhattanie, dlaczego trafił do więzienia i jak wymyślił swoją słynną technikę „oko cyklopa’’. W Warszawie wystawa jego prac „Horowitz Ford Vignale’’ — reklamowe zdjęcia Forda w latach 1982-2017. W rozmowie z Romanem Praszyńskim fotograf opowiedział o początkach swojej kariery. Przeczytaj też: „Policja o mało co nie wystrzelała moich statystów!”. TYLKO U NAS światowej sławy fotograf, Ryszard Horowitz o terrorystach na Manhattanie! Wywiad z Ryszardem Horowitzem Dawno — 35 lat temu — zrobił Pan wyjątkową reklamę Forda. Jak to było? Zadzwonił do mnie jeden z szefów artystycznych wielkiej agencji reklamowej Young & Rubicam, Mick Schell, i zapytał, czy chciałbym przyjąć zlecenie na fotografowanie samochodów. Telefon mnie bardzo zdziwił, ponieważ do tamtego momentu nie zajmowałem się fotografowaniem samochodów. Facet mi wyjaśnił, że widział moje zdjęcie biżuterii i srebrnych przedmiotów. Uważa, że skoro jestem w stanie zapanować nad oświetleniem tak błyszczących powierzchni, dam sobie radę z lakierowanymi karoseriami. Zgodziłem się na jego propozycję i zrobiłem próbną sesję. Zdjęcie zostało dobrze przyjęte i w ten sposób zaczęła się nasza współpraca, która trwała przez parę lat. To zdjęcie dżungli z rysiem i paroma samochodami pokażę na wystawie w Warszawie. I za reklamę Forda dostał Pan w 1982 roku nagrodę Gold Caddy? To prawda. A w Polsce napisano, że dostałem złotego cadillaca, że niby tak mi się wspaniale powodzi w Ameryce. Bardzo cenię sobie tę nagrodę , bo wcześniej była przyznawana tylko specom od fotografowania samochodów. W tym roku w Polsce wszedł Pan we własne buty i ponownie sfotografował najnowszy model Forda? To była bardzo miła przygoda. Nie oczekiwano ode mnie zdjęcia reklamowego, raczej chodziło o stworzenie atmosfery do celów promocyjnych. Firma dała mi zupełnie wolną rękę. Nie narzucali stylu, pomysłu. Było to ryzyko z mojej strony ale na szczęście wszystko dobrze się skończyło. Cała rozmowa Romana Praszyńskiego z RYSZARDEM HOROWITZEM do przeczytania w najnowszym wydaniu magazynu VIVA!. A w nim jeszcze: „Przede wszystkim życzymy sobie, żeby dalej było tak, jak jest. A ja się cieszę, że dobrze trafiłem”, mówi RADOSŁAW MAJDAN rok po ślubie z MAŁGORZATĄ ROZENEK-MAJDAN – inspirująca rozmowa dla zaobrączkowanych i... singli. Za kilka dni weźmie udział w wyborach Miss Świata na Wózku – czy to zmieni życie BEATY JAŁOCHY, której tragiczny wypadek zabrał nie tylko zdrowie. KSIĘŻNA KATE po raz trzeci zostanie mamą i po raz trzeci musi się zmierzyć ze skostniałą tradycją brytyjskiego dworu. Jaką? Słynna kulinarna blogerka MARTA DYMEK o nawracaniu... na weganizm. Zobacz też: „Gdyby nie żona, wykończyłbym się psychicznie”. TYLKO U NAS Ryszard Horowitz o początkach kariery
Oto goście i laureaci VIVA! Photo Awards 2017!
Co się działo na naszej imprezie w zeszłym roku?
To był niezapomniany wieczór z VIVĄ! Choć pogoda nie dopisała i Warszawę zasypał śnieg, większość zaproszonych gości pojawiła się w Hali Expo XXI, by poznać laureatów fotograficznego konkursu VIVA! Photo Awards, zobaczyć trzy zdjęcia zrobione przez Sandro Millera specjalnie na 20-lecie VIVY! i wysłuchać wspaniałego jazzowego koncertu. Malkovich jako Wałęsa, Chopin i papież Zanim zaczęła się część oficjalna goście podziwiali trzy wyjątkowe zdjęcia. Słynny fotograf Sandro Miller wraz z Johnem Malkovichem tworzą projekt „Malkovich, Malkovich, Malkovich”. Aktor wciela się w role osób z najsłynniejszych zdjęć, a fotografuje oczywiście Miller. Malkovich „zagrał” już Marylin Monroe, Jacka Nicholsona jako Jokera, Salvadora Dali i wielu innych. Fotografie, które miały premierę tego wieczoru przedstawiają Fryderyka Chopina, Lecha Wałęsę i Jana Pawła II. Wszyscy byli pełni podziwu dla kunsztu obu panów i pod wrażeniem, że VIVIE! udało się namówić do współpracy takie gwiazdy. Fot. Sandro Miller fot. Wieczór poprowadzili Katarzyna Przybyszewska i Piotr Kraśko Jurorzy i Laureaci Jury pod przewodnictwem słynnego fotokompozytora Ryszarda Horowitza wybrało najlepsze zdjęcia w kategoriach: Moda, Uroda, Reportaż, Piękne chwile, Zdjęcie telefonem komórkowym. Wieczór poprowadzili Katarzyna Przybyszewska, redaktor naczelna VIVY! i Piotr Kraśko, a nagrody laureatom wręczyli jurorzy. fot. Laureaci konkursu W kategorii Moda, z rąk dyrektor kreatywnej VIVY! Mody Agnieszki Ścibior nagrodę odebrał Arcadius Mauritz. Marek Knap, dyrektor artystyczny VIVY! nagrodził Szymona Wegenke za zdjęcie w kategorii Uroda. On też wraz z Heleną Palej z Apartu wręczyli statuetkę Grand Prix Pawłowi Piotrowskiemu. fot. Helena Palej z Apartu i laureat Piotr Pawłowski z jedną z nagród, zegarkiem Albert Riele. Oprócz statuetki ufundowanej przez Apart, pięciu tysięcy złotych otrzymał też zegarek szwajcarskiej marki Albert Riele. Paweł Piotrowski jest też laureatem w kategorii reportaż i laureatem nagrody ufundowanej przez Fuji Film Polska. Na scenie spotkał się z fotografem Tomaszem Sikorą. fot. Fotograf Tomasz Sikora i Piotr Pawłowski z nagrodą ufundowaną przez Fuji Film Polska. Przyznano też nagrody w kategorii Piękno chwili. Tę nagrodę Jakubowi Rybickiemu wręczyła przedstawicielka marki Carlo Rossi Concorde Katarzyna Kowalczyk. fot. Katarzyna Kowalczyk z Carlo Rossi Concorde wręcza nagrodę Jakubowi Rybickiemu w kategorii Piękno Chwili. Najlepsze zdjęcie telefonem komórkowym zrobił Juliusz Zaborowski, a nagrodę, telefon Samsung Galaxy Note 8, otrzymał z rąk Sylwii Nabywaniec z Samsunga. Niestety po raz pierwszy od dziewięciu lat nie mógł być z nami Ryszard Horowitz, którego w Nowym Jorku zatrzymały sprawy zawodowe. Uczta dla ducha Wręczeniu nagród towarzyszył koncert Wojciecha Mazolewskiego i Johna Portera. Goście byli zachwyceni porywającym jazzowym występem. Podziwiali też wyjątkowe zdjęcia, które powstały we współpracy Ryszarda Horowitza i Forda (mistrz fotokompozycji stworzył dla samochodowej marki zdjęcia Forda Vignale) i wystawę, która powstała na 20-lecie VIVY! składającą się z najlepszych zdjęć polskich gwiazd opublikowanych na łamach dwutygodnika. fot. Hubert Urbański fot. Małgorzata Golba (dyr. BR VIVA!), Andrzej Gołębiowski i Mariusz Jasiński z Ford Polska. fot. Stan Borys Goście Wśród gości nie zabrakło zaprzyjaźnionych z magazynem gwiazd. Nieco spóźniony wpadł Hubert Urbański, który najpierw nie mógł nadziwić się pomysłowi Sandro Millera i Johna Malkovicha, a potem w skupieniu oglądał wszystkie zdjęcia. Byli Michał Żebrowski z żoną Aleksandrą, Monika Olejnik i Tomasz Ziółkowski, projektanci Marcin Paprocki i Mariusz Brzozowski, dawno nie widziany na salonach Maciej Zień, Gosia Baczyńska. Przyjechały Bogna Sworowska, Karolina Szostak, Natalia Klimas, Kasia Stankiewicz i Anna Dereszowska, które wyglądały wspaniale. fot. Marcin Paprocki i Mariusz Brzozowski w rozmowie z Piotrem Wojtasikiem z viva.pl fot. Daria Ładocha i Kuba Wesołowski fot. Karolina Szostak fot. Bogna Sworowska fot. Mariola Bojarska–Ferenc fot. Goście mieli możliwość zapoznania się z najnowszymi aparatami Fuji. Po części oficjalnej goście udali się do specjalnej strefy Carlo Rossi Concorde, gdzie delektowali się też przysmakami z restauracji N31 Roberta Sowy, i do późnych godzin nocnych rozmawiali o kulturalnych doznaniach jakie zapewniła im VIVA! fot. Anna Dereszowska i Piotr Wojtasik z viva.pl fot. John Porter i Wojciech Mazolewski fot. Jerzy Iwaszkiewicz, felietonista VIVY! i Hubert Urbański fot. Goście delektowali się przysmakami przygotowanymi przez restaurację N31. fot. Ekipa EXPO XXI gdzie odbyła się VIVA! Photo Awards
Poznaj zwycięzców zeszłorocznego VIVA! Photo Awards
Zobacz fotografie nagrodzone w 2017 roku!
W 2018 roku VIVA! Photo Awards będzie świętowała swój jubileusz. Konkurs ten na stałe wpisał się w pejzaż polskiej sztuki fotograficznej. Uważany jest za wydarzenie prestiżowe, ekskluzywne i platformę, dzięki której sukces osiągnąć mogą młodzi i zdolni twórcy. Które zdjęcia zostały wyróżnione na zeszłorocznej gali? VIVA! Photo Awards 2017 VIVA! Photo Awards 2017 odbyło się 30 listopada w Expo XXI w Warszawie. W trakcie uroczystej gali po raz 9 przyznano nagrody laureatom tego prestiżowego konkursu fotograficznego. Wydarzenie to od lat promuje polską fotografię a jego laureaci fotografowali już dla największych tytułów na całym świecie. Kto zdobył nagrodę? Zwycięzcy VIVA! Photo Awards 2017 Spośród kilku tysięcy nadesłanych prac, jury przyznało nagrody w następujących kategoriach: Moda, Uroda, Reportaż, Zdjęcie wykonane telefonem komórkowym i piękno chwili. Wśród oceniających prace byli: przewodniczy jury Ryszard Horowitz, wybitny, polski fotokompozytor, pomysłodawcy konkursu, Katarzyna Przybyszewska – redaktor naczelna dwutygodnika „VIVA!” i magazynu „VIVA! MODA”, Agnieszka Ścibior – dyrektor kreatywna magazynu „VIVA! Moda”, Marek Knap – dyrektor artystyczny Edipresse Polska S.A. oraz fotograficy Zuza Krajewska i Tomasz Sikora. Zwycięzcy każdej z kategorii otrzymali nagrody pieniężne o łącznej wartości 25 000 PLN. Zdobywca Grand Prix 9. edycji otrzyma szansę zrealizowania sesji zdjęciowej na łamach dwutygodnika „VIVA!”. W kategorii „Zdjęcie wykonane telefonem komórkowym” została przyznana dodatkowa nagroda – Samsung Galaxy Note 8. W kategorii „Piękno Chwili” dodatkową nagrodę pieniężną – 5 000 zł ufundował sponsora Główny Viva! Photo Awards, producent wina Carlo Rossi Concord. Nagrodą specjalną dla laureata konkursu w kategorii „Reportaż” był aparat fotograficzny FujiFilm X-Pro2 z obiektywem Fujinon XF35F2 ufundowany przez partnera wydarzenia - markę FujiFilm. Laureatami zeszłorocznej edycji konkursu zostali: Paweł Piotrowski (Grand Prix i reportaż), Juliusz Zaborowski (Zdjęcie robione telefonem), Arcadius Mauritz (moda), Szymon Wegenke (uroda), Jakub Rybicki (piękno chwili). W trakcie gali można było podziwiać słynną wystawę "Malkovich, Malkovich, Malkovich: w hołdzie mistrzom fotografii". Specjalnie z okazji 20-lecia magazynu Viva! autor wystawy - znany fotograf Sandro Miller, we współpracy z Johnem Malkovichem, stworzył trzy niepowtarzalne zdjęcia, na których aktor wcielił się w rolę słynnych Polaków - Fryderyka Chopina, papieża Jana Pawła II oraz Lecha Wałęsy. Prace stworzone dla dwutygodnika Viva! zwieńczyły cykl, nad którym artyści pracowali od kilku lat i wraz z pozostałą częścią wystawy będą podziwiane przez widzów na całym świecie. Zobaczcie w naszej galerii nagrodzone fotografie!
„Gdyby nie żona, wykończyłbym się psychicznie”. TYLKO U NAS Ryszard Horowitz o początkach kariery
Ryszard Horowitz zrobił oszałamiającą karierę w Nowym Jorku. Jego niezwykłe zdjęcia, surrealistyczne wizje, są znane na całym świecie. Jak to było? Jak młody chłopak z Krakowa podbił Amerykę? W najnowszym numerze dwutygodnika VIVA! opowiada o swoich początkach. Kariera Ryszarda Horowitza Ryszard Horowitz po krakowskiej Akademii Plastycznej wyjechał do Nowego Jorku w 1959 roku. W Ameryce kształcił się w Pratt Institute, w 1967 roku założył własną agencję fotograficzną. Ze zdjęć reklamowych zrobił sztukę. Jak to się zaczęło? - A co spowodowało, że wszedł Pan w reklamę? Byłem w Stanach sam bez rodziny. Musiałem przeżyć. Dlatego sprawa finansowa była jednym z podstawowych powodów. Ale z perspektywy czasu widzę, że właśnie w reklamie powstało wiele wspaniałych dzieł sztuki. Więc jestem przeciwny prostemu oddzielaniu komercji od dzieł artystycznych. Dzięki reklamie udało mi się zrealizować wiele projektów, które inaczej by nie powstały. Od początku, po skończeniu studiów szukałem swojego miejsca. Pracowałem dla różnych firm, byłem dyrektorem artystycznym w jednej z największych agencji reklamowych, Grey Advertising. Zrobiłem szybką karierę, ale jakoś przestało mnie to bawić. Więc poszedłem na swoje. Założyłem pracownię. Początki nie były łatwe. Byłem uważany za dziwaka i nie wszyscy akceptowali to, co robiłem. Ale udało mi się przebić i przetrwałem. Ryszard Horowitz – cena kariery Dziś Ryszard Horowitz ma bardzo wysoką pozycję w świecie fotografii. Został niedawno wprowadzony do Międzynarodowej Galerii Sław Fotografii. Trafiąją tam najlepsi. Ale początki nie były łatwe. Mówi o tym w VIVIE! - W Pana autobiografii znalazłem zdanie: „Byłem bardzo nerwowy, cały czas bolał mnie brzuch”. Jaka jest cena za karierę w Ameryce? To nie cena za karierę. To cena za emigrację. Gdyby ktoś szukał u mnie porady czy warto wynosić się z miejsca urodzenia, to absolutnie bym odradzał. Najbardziej doceniam ludzi, którzy rodzą się i umierają w tym samym miejscu. Jednak wyrwanie się z otoczenia ma duży wpływ na twórczość. Presja, konieczność uczenia się czegoś nowego, poznawanie innego języka, nowych kultur pomaga w rozwoju. Te bóle żołądka na pewno były związane z nostalgią, brakiem przyjaciół. Wiele lat nie widziałem się z rodzicami. - Rodzina jest ważna? Rodzina jest podstawą wszystkiego. Gdyby nie żona, wykończyłbym się psychicznie. Człowiek przechodzi dołki, zachwianie poczucie bezpieczeństwa. Ania, architekt z wykształcenia, zawsze podtrzymywała mnie na duchu. Była też i jest najlepszym, i najostrzejszym krytykiem moich prac. Fajnie jest rozmawiać o problemach związanych ze sztuką z własnymi synami. Starszy Daniel jest malarzem, jest obecnie na stypendium w Paryżu. Mimo różnicy pokoleniowej mamy ze sobą wiele wspólnego. On jest osobą, która bardzo często podkreśla: „Jakby było dobrze, gdybym wyrastał w tym samym okresie co ty”. On docenia doskonale to, co działo się wtedy. Młodszy syn Emil zajmuje się filmem, obaj są twórczy. Podpora rodzinna jest szalenie ważna. Nie wiem czy byłbym w stanie egzystować sam ze sobą. Trudno by było. Ryszard Horowitz i Ford W latach 80. zeszłego stulecia Ryszard Horowitz wykonał niezwykłe zdjęcia reklamowe dla Forda. Jego surrealistyczne pomysły spodobały się tak, że zdobył nagrodę Gold Caddy za najlepszą kampanię reklamową samochodów w USA. W tym roku mija 35 lat od tego wydarzenia. Z tej okazji Ford Polska postanowił wrócić do współpracy z Ryszardem Horowitzem. Jej efektem będzie wyjątkowa wystawa nowych fotografii artysty, prezentująca modele z linii Vignale, uzupełniona o zdjęcia z nagrodzonej kampanii. Żadne z nich nie było dotąd publikowane w Polsce. Wystawę „Horowitz Ford Vignale” zobaczymy w galerii Rabbithole art room, w Warszawie przy ul. Poznańskiej 15, od 29 września do 15 października 2017 r. Więcej o sztuce i fascynującym życiu słynnego fotografa, Ryszarda Horowitza, w najnowszym dwutygodniku VIVA! Na rynku od 21 września 2017 r.
12 zdjęć wybranych spośród trzech tysięcy nadesłanych…
Zobacz prace laureatów VIVA! Photo Awards 2016
Ósma edycja konkursu fotograficznego Viva! Photo Awards odbyła się dwa lata temu. Nad ponad trzema tysiącami nadesłanych przez amatorów i profesjonalistów prac obradowało jury w składzie: wybitny fotokompozytor Ryszard Horowitz (przewodniczący), redaktor naczelna VIVY! Katarzyna Przybyszewska, dyrektor artystyczny VIVY! Marek Knap, fotograficy: Marcin Kydryński, Sandro Miller – fotograf Johna Malkovicha, i Jacek Bonecki. Ten ostatni podkreślił: „Chwila, która łapie piękno. To jest właśnie fotografia”. VIVA! Photo Awards 2016: laureate Wystawa nagrodzonych fotografii prezentowana była od 8 listopada do 1 grudnia na Zimowym Narodowym. Były to wyjątkowe prace, wybrane przez jury spośród kilku tysięcy nadesłanych na konkurs VIVA! PHOTO AWARDS. Od 2008 roku VIVA! Photo Awards z sukcesem promuje polską fotografię, cieszy się wielkim uznaniem i popularnością. Wystawy konkursowe gościły w największych miastach w Polsce, a laureaci VIVA! Photo Awards fotografowali dla największych tytułów na całym świecie. W 2018 roku odbędzie się jego 10., jubileuszowa edycja. W galerii obejrzysz prace laureatów konkursu z 2016 roku
Zobacz niepublikowane zdjęcia Ryszarda Horowitza!
Znał Salvadora Dalego, pozowali mu Olbrychski i Polański…
Fotograf legenda. Ryszard Horowitz portretował takie sławy, jak Roman Polański, Daniel Olbrychski czy Czesław Niemen, poznał Richarda Avedona i Salvadora Dalego. Od lat jest jurorem w konkursie fotograficznym VIVA! Photo Awards jako przewodniczący jury. Jak wyglądała jego droga na szczyt? Ryszard Horowitz: sylwetka, najważniejsze osiągnięcia, życiorys Ryszard Horowitz w młodości przeszedł przez piekło krakowskiego getta i obozów koncentracyjnych. Znalazł się na słynnej „liście Schindlera”, zostając jednym z najmłodszych uratowanych więźniów Oświęcimia. Po wojnie zamieszkał w Krakowie, gdzie przez pewien czas wychowywał się z Romanem Polańskim. Razem zbudowali z tektury pierwszy powiększalnik fotograficzny. Jego pierwszą pasją było malarstwo, które studiował na ASP. Czas jego rozwoju jako artysty przypadł na lata odwilży, gdy Kraków uchodził za centrum awangardowego malarstwa teatru i filmu. Artysta bawił się w Piwnicy pod Baranami, fascynował jazzem i oczywiście fotografią. To on udokumentował polską scenę jazzową tamtych czasów. Sam próbował też grać - muzykował między innymi z Wojciechem Karolakiem, ale - jak twierdzi - nie wychodziło mu to zbyt dobrze. To do fotografii ma niewątpliwy talent. Charakterystyczny styl Horowitza W 1959 roku Horowitz wyemigrował do Stanów Zjednoczonych, gdzie mieszka do dziś. W Nowym Jorku studiował grafikę reklamową w prestiżowym Pratt Institute, gdzie poznał między innymi Richarda Avedona i Salvadora Dalego - mistrzów, których wpływy wyraźnie widać w jego pracach. Później pracował w agencjach reklamowych, gdzie wypracował sobie wyjątkowy styl, tak charakterystyczny, że w branży utarło się określenie „styl Horowitza”. Artysta sławę zdobył jako prekursor cyfrowej fotografii. Jego prace wyglądają jak efekt wyobraźni uzbrojonego w Photoshopa grafika, jednak Horowitz kolaże-fotomanipulacje tworzył jeszcze przed erą programów graficznych. Powstawały w pełni w studio i ciemni. Sam siebie określa mianem fotokompozytora, a swoją sztukę „połączeniem galicyjskiego surrealizmu i amerykańskiego szaleństwa”. Sławy w obiektywie Horowitza Fotografie z wystawy, którą prezentowano w Warszawie w 2016 roku, zostały wykonane w Polsce oraz w studiu Ryszarda Horowitza w Nowym Jorku. Powstały przy okazji spotkań towarzyskich - artysta aktywnie uczestniczył w świecie artystycznej bohemy. Sportretował między innymi Jerzego Kosińskiego, Urszulę Dudziak, Jana Lebensteina, Wojciecha Karolaka. Zdjęcia stanowią rodzaj fotograficznego pamiętnika - opatrzone są wspomnieniami fotografa, które umieszczają je w szerszym kontekście. Zobacz wybrane z nich w galerii
Oto najlepsze prace z VPA 2015! Robią wrażenie!
Poznaj laureatów siódmej edycji konkursu
Siódma edycja ogólnopolskiego konkursu fotograficznego VIVA! PHOTO AWARDS – dla amatorów i profesjonalistów – odbyła się trzy lata temu! Nad blisko sześcioma tysiącami nadesłanych prac obradowało wówczas jury w składzie: fotokompozytor Ryszard Horowitz (przewodniczący), fotograficy: Tomasz Gudzowaty, Alexi Lubomirski, Jacek Bonecki, top modelka Anja Rubik, redaktor naczelna VIVY! Katarzyna Przybyszewska i dyrektor artystyczny Edipresse Polska Marek Knap. VIVA! Photo Awards 2015: laureaci Wystawę finalistów Viva! Photo Awards, którą uświetniła wystawa fotografii Marilyn Monroe w obiektywie Miltona H. Greene'a, można było oglądać w muzeum Polin Warszawa. W jakich kategoriach przyznano nagrody? Które prace okazały się tymi najlepszymi i co doceniło w nich jury? W galerii zobaczysz prace laureatów konkursu