Jak znaleźć miłość we współczesnych czasach? Psycholożka Katarzyna Miller o nierealnych marzeniach kobiet. Mówi też o innych wyzwaniach
Co zmienić w swoim podejściu, by być bardziej gotowym na miłość? I czy błędy naszych rodziców mają wpływ na naszą związkową przyszłość? Odpowiada psycholożka Katarzyna Miller.
Katarzyna Miller próbuje w najnowszym wywiadzie dla VIVY.pl odpowiedzieć na pytanie, jak szukać miłości w dzisiejszych czasach. Psycholożka zauważa, że często potrzeby i wyobrażenia kobiet nie pokrywają się z tym, jak naprawdę wyglądają związki. Z czego to wynika? Ekspertka zaleca dużo pracy nad sobą, nad komunikacją i nad relacją. Wspomina też o uczeniu się miłości. Psycholożka o związkach i miłości. Jak szukać? Aplikacja randkowe, wspólna praca, przypadkowe spotkania. Wszędzie i zawsze można spotkać miłość, jednak za każdym razem trzeba dopasować oczekiwania do realiów, w jakich żyjemy. A to właśnie z tym według Katarzyny Miller mają problem współczesne kobiety. Dlaczego? „Nadal się zawiesza marzenia na nierealnych obrazach facetów. Fizyczność też, ale najbardziej mam na myśli rolę mężczyzny. To jest bardzo dziwna historia, bo nowoczesne, wykształcone kobiety dobrze zarabiają, mają swoje mieszkania. Tak jak mężczyźni. Budują swoje majątki, mają swoje firmy. To już nie jest niemożliwe. To już jest wszystko mocno możliwe. Kobiety mają dziś życie, które naprawdę trzymają w swoich rękach i cenią siebie za to. A jednocześnie ciągle jedną nóżką są w XVIII wieku. Bo chcą, żeby pojawił się książę. A to jedno z drugim nie pasują kompletnie”, słyszymy w rozmowie z Wiktorem Słojkowskim dla VIVY.pl. Katarzyna Miller przekonuje, że taka postawa zabija szansę na udaną relację. „Ja mam alergię na to, absolutne. To jest po prostu bez sensu, ponieważ mężczyźni są przez kobiety nieznani. Są ciągle wymyślani. Na postać realnego faceta, jest takie wyobrażenie, że trzeba narzucić taki jakiś królewski płaszcz. I jeszcze go na konia wsadzić, żeby go sobie upiększyć”, słyszymy przed naszymi kamerami. OBEJRZYJ INNE WIDEO: Jej słowa o niekochaniu dzieci partnera wywołały ogromne kontrowersje. Po latach Anna Korcz wyznaje, jaki ma kontakt z pasierbami Miłość i związki a dom rodzinny Psycholożka wspomina też o tym, jak wielki wpływ ma na nas środowisko, w jakim się wychowaliśmy. „Gdy między rodzicami jest fajnie, to w ogóle zupełnie inna historia. Ale wiele dziewczyn dorasta w nieszczęśliwych domach. Jeżeli ktoś był za mało kochany, albo nie tak kochany, jak trzeba, to poszukuje uzupełnienia. Bardzo czeka na wyrównanie. A to wyrównanie od innych ludzi nie przyjdzie, ponieważ jak rodzice czegoś nie dali, to potem już trzeba zbierać po troszku i samemu się też uczyć, pracować na to”, mówi ekspertka i dodaje, że trochę decyduje też za nas statystyka. „Tak się zwykle ze sobą osoby dobierają. Te, które miały dobre domy. I dobierają się razem te, które miały trudne domy”. Podkreśla również, że dobre związki wymagają wspólnej pracy, dotarcia się i zrozumienia, że miłość to nie zawsze to, co pamiętamy z bajek. „Szukamy właśnie tego wymarzonego, że on przyjdzie i mnie, tak podniesie na rączki i przytuli. No przytuli, tylko potem upuści. Ona myśli, że tak będzie już zawsze, nie będzie. Jeżeli ktoś był nieszczęśliwy i nie miał w domu wzoru, to nie wie, jak wygląda miłość. Wie, co sobie wymarza. Na przykład, żeby mnie zawsze rozumiał. A kto kogo zawsze rozumie? No tak, to się nie da. To są nierealne rzeczy”, stawia na swoim przed kamerami VIVY.pl. Co jeszcze powiedziała nam Katarzyna Miller? Cała rozmowa już na naszym YouTubie. View oEmbed on the source website
Pomaga Polkom w relacjach rodzinnych; sama nie miała najłatwiejszych. Katarzyna Miller o mamie: „Poczułam ulgę, gdy odeszła”
Według psycholożki Katarzyny Miller wciąż tematem tabu pozostaje emocja ulgi, którą można poczuć po odejściu bliskiej osoby. Historię, która uzasadnia takie samopoczucie, gościni VIVY.pl ma na swoim prywatnym koncie.
Publicznie mówi, że mama jej nie kochała. Wspomina też, że mimo otrzymywania od niej ciepła przez całe życie, zadbała, by dostała ona w chorobie profesjonalną opiekę. Katarzyna Miller opowiedziała VIVIE.pl o odchodzeniu mamy i tym, dlaczego po śmierci bliskiej osoby można poczuć ulgę. Katarzyna Miller, psycholożka o mamie i przejściu żałoby W najnowszej rozmowie Wiktora Słojkowskiego dla VIVY.pl gościni Katarzyna Miller opowiadała o czasie, w którym dowiedziała się, że jej ciężko chorująca mama umiera. Kobieta leżała wtedy w szpitalu, w którym także dzięki córce, miała świetną i profesjonalną opiekę. Panie nie miały nigdy bliskich relacji, psycholożka znacznie bliżej była ze swoim tatą. CZYTAJ TEŻ: Katarzyna Miller już po ślubie! Nam zdradziła kulisy uroczystości Gdy otrzymała wiadomość, że życie mamy niedługo się zakończy, była przy niej w szpitalu. W tym samym czasie miała jednak mieć w innym miejscu bardzo ważne badanie, od którego zależało jej zdrowie. Musiała więc podjąć zdecydowaną decyzję. „To było coś takiego niebezpiecznego, bo ja miałam guzki na tarczycy i czekałam miesiąc albo nawet dwa na termin badania. I mówię: słuchajcie, ja przyjadę, ale ja muszę teraz do taksówki, która na dole stoi, ja muszę na to badanie pojechać”, opowiada nam przed kamerą. Chwilę później psycholożka otrzymała telefon, że mama zmarła. Dwa dni później Katarzyna Miller miała wylot na zaplanowane wcześniej wakacje w Tajlandii. „Wszystko załatwione, zapłacone. Czy ta pojechałam? Oczywiście. W ogóle zrobiłam wtedy zrobiłam coś niebywałego. W ciągu dwóch dni załatwiłam absolutnie wszystko. Szczególnie ważne jest to, że w ogóle mama była w Łodzi, ja w Warszawie. I załatwiłam i pogrzeb, i te kostnice wszystkie i właściwie też zdążyłam przyjąć do wiadomości, że to już”, opowiada VIVIE.pl psycholożka. „Ale poczuła pani ulgę, że tej mamy już nie ma?”, zapytał prowadzący. „Oczywiście, że tak. Dużo ludzi to czuje, tylko się nie mówi o tym. To nie jest nic dziwnego, to jest ludzkie bardzo. Po tacie, to rozpaczałam, kiedy umarł, bo byłam z nim bardzo związana. […] A z nią, no te 9 lat choroby było bardzo, bardzo trudne i bardzo ciężkie i z jej strony, no nic ciepłego mnie nie spotkało”, opowiada nam Katarzyna Miller. Cała rozmowa już na naszym YouTubie. View oEmbed on the source website
Te 3 pytania zmieniły moje życie. Zadaj je sobie przed północą!
Sylwester to czas na podsumowanie mijającego roku i zastanowienie się, jak chcemy rozpocząć ten nowy. Zanim zegar wybije północ, daj sobie chwilę na refleksję. Te trzy pytania zmieniły moje życie i mogą również wpłynąć na Twoje. Zadaj je sobie przed wejściem w 2026 rok, aby rozpocząć go z nową energią, motywacją i gotowością na zmiany.
Każdy Sylwester daje nam okazję do refleksji i resetu. Zanim wkroczymy w Nowy Rok, często zadajemy sobie pytanie, co chcielibyśmy zmienić, co zrobić lepiej i jakie postanowienia podjąć. Ale czy kiedykolwiek zastanawiałeś się, jaką prawdziwą moc mają pytania? Takie pytania, które zmieniają perspektywę i otwierają drzwi do nowych możliwości. Przed północą, w tym wyjątkowym dniu, proponuję Ci zadać sobie trzy pytania, które zmieniły moje życie. Dzięki nim zaczęłam żyć bardziej świadomie i w zgodzie ze sobą. 1. Co mogę zrobić dzisiaj, by moje życie było bardziej zgodne z moimi wartościami? Często w codziennym biegu zapominamy o tym, co jest dla nas naprawdę ważne. Dążymy do sukcesów, zadowalamy innych, wypełniamy oczekiwania społeczne, ale gubimy siebie w tym wszystkim. Sylwester to doskonała okazja, by na chwilę zatrzymać się i zastanowić, co tak naprawdę nas motywuje, co sprawia, że czujemy się spełnieni. Co mogę zrobić, aby moje życie było bardziej spójne z tym, co naprawdę ma dla mnie wartość? Zadaj sobie to pytanie, bo odpowiedzi na nie są kluczem do wewnętrznej równowagi. Być może zdecydujesz się na małe zmiany w swoim życiu codziennym, które pozwolą Ci żyć bardziej autentycznie i w zgodzie z własnymi wartościami. A może odkryjesz, że niektóre obszary Twojego życia wymagają głębszej transformacji. Niezależnie od tego, co usłyszysz w odpowiedzi, pamiętaj – to Ty masz kontrolę nad tym, jak chcesz kształtować swoje życie. 2. Jakie ograniczenia muszę odrzucić, by pójść do przodu? Północ to symboliczne "przejście" – moment, w którym zamykamy drzwi do starego i otwieramy te do nowego. Zanim wkroczysz w Nowy Rok, zapytaj siebie, jakie ograniczenia trzymasz przy sobie, które nie pozwalają Ci się rozwijać. Często to nasze własne przekonania, lęki i uprzedzenia blokują nas przed działaniem. Zastanów się, jakie przekonania Cię powstrzymują – czy to strach przed porażką, potrzeba perfekcjonizmu, czy może brak wiary w siebie. Uwolnij się od nich. Pamiętaj, że tylko wtedy, gdy przestaniemy trzymać się kurczowo przeszłości, możemy otworzyć się na nowe możliwości. Jeśli czujesz, że jesteś gotowy na zmiany, to czas na odrzucenie wszystkiego, co Cię ogranicza. 3. Co chciałbym osiągnąć, gdybym nie bał się porażki? Porażka to coś, czego wielu z nas unika za wszelką cenę. Często to strach przed niepowodzeniem powstrzymuje nas przed działaniem, nawet jeśli wiemy, że to, co robimy, może nas przybliżyć do wymarzonego celu. Na Sylwestra zapytaj siebie, co chciałbyś osiągnąć, gdybyś w ogóle nie bał się porażki. Jak wyglądałoby Twoje życie, gdybyś odważył się spróbować? Pytanie to zmienia perspektywę. Zamiast bać się porażek, warto spojrzeć na nie jako na naturalną część procesu uczenia się i rozwoju. W 2026 roku pozwól sobie na odwagę i śmiało stawiaj kroki w kierunku swoich marzeń. Nawet jeśli pojawią się trudności, to one będą tylko kolejnymi kamieniami milowymi na Twojej drodze do sukcesu.
Zamiast kawy – ten jeden trik sprawi, że przez całą jesień nie zabraknie Ci energii!
Jesienią łatwo o chandrę i spadek formy. Zamiast sięgać po kolejną kawę, poznaj prosty trik, który pomoże Ci utrzymać energię i motywację przez całą jesień!
Gdy opadają liście, nasz nastrój pikuje. Przyczyny jesiennej chandry mogą być czysto biologiczne, spowodowane niedoborem światła słonecznego czy przeziębieniem, ale też psychologiczne, np. gdy przygnębia nas perspektywa nowych wyzwań zawodowych i bardzo odległa wizja kolejnego urlopu. Żeby stawić czoła nowej porze roku, warto przygotować plan działań, wyznaczyć sobie cele i wypracować strategię radzenia sobie z tymi gorszymi porankami, kiedy instynktownie włączamy trzecią drzemkę. Mamy na to kilka pomysłów, które pomogą Ci odzyskać energię na jesień – bez kawy. Nowa energia – nowy początek W kalendarzu nowy początek wyznacza styczeń, prastare tradycje za przełomową uznawały wczesną wiosnę, a świat mody… świętuje początek jesieni. Powód jest oczywiście biznesowy: na początku sezonu łatwiej nas skłonić do zakupów. Zarówno dla projektantów, jak i klientek moda jesień–zima daje większe pole do manewru, stylizacyjnych eksperymentów i poszukiwania nowych ścieżek. W tym roku zainspiruj się wybiegami nie tylko na zakupach. Postaraj się spojrzeć na jesień jako na nowe otwarcie, początek zmian na lepsze. To świetny sposób na jesienną motywację i świeżą energię. Podejmuj wyzwania – zyskaj energię bez kawy Czujesz już wiatr w żaglach? Świetnie. Teraz wyznacz sobie na jesień chociaż jedno nowe wyzwanie, które zmieni twoją codzienność na lepsze. Potraktuj początek sezonu jak pierwszy stycznia, tylko pozbawiony presji i natłoku postanowień. Wybierz jeden cel i to na nim skup swoje działania. Może od dawna myślisz o rzuceniu palenia? A może pilnie potrzebujesz zrobić generalne porządki? Zmiany wokół Ciebie odmienią też Twoją energię wewnętrzną i nastawienie do życia. Dobrym pomysłem jest także zdobycie nowej umiejętności. Nie musi być praktyczna – może to być coś, co zawsze Cię fascynowało, jak ceramika, taniec, a może fotografia. Satysfakcja z nauki czegoś nowego daje zastrzyk pozytywnej energii. Nie trać kontaktu z naturą Odpuść skandynawskie hygge i nie zamykaj się w domu. Zarówno dla odporności, jak i dobrego samopoczucia, ważne jest, żeby nadal spędzać czas na świeżym powietrzu. Narzuć sobie rygor codziennego spaceru, a gdy pogoda dopisze, zaplanuj wypad za miasto albo chociaż dłuższą wyprawę do parku. Jesienne światło, kolor liści i świeże powietrze mogą działać jak naturalny zastrzyk energii. Czas spędzony z naturą to prosty sposób na jesienny spadek formy, a codzienny ruch pomoże Ci zachować dobrą kondycję fizyczną i psychiczną. Odkryj moc diety – ten składnik dodaje siły Naturalny rytm przyrody możesz celebrować także w swojej kuchni. Jesień to czas bogaty w warzywa korzeniowe, dynię, jabłka, orzechy. Wprowadzenie ich do diety w miejsce przetworzonej żywności i nadmiaru kofeiny pozwala naturalnie odzyskać witalność. Postaw na zupy, kasze, kiszonki, imbir i kurkumę – to naturalne źródła energii, które pomogą Ci pokonać zmęczenie jesienią. Ograniczenie kawy i cukru to jeden z najlepszych kroków, które możesz podjąć dla lepszej formy. Relacje mają znaczenie Więzi społeczne są kluczowe dla utrzymania dobrego nastroju i poczucia przynależności. Jesień to doskonały moment na pielęgnowanie przyjaźni. Twoi znajomi prawdopodobnie również mierzą się z jesienną chandrą i z entuzjazmem przyjmą pomysły na wspólne przełamanie rutyny. Do wspólnego planowania czasu namów też rodzinę. Ustalcie, że przynajmniej jeden wieczór w tygodniu spędzicie wszyscy razem, bez stukania w telefon i włączania telewizora. Ciepłe relacje to lepsza odporność psychiczna – i większa energia do działania. Znajdź harmonię – zrównoważ dzień Czujesz, że potrzebujesz czasu sam na sam z własnymi myślami? Zaplanuj harmonogram, który pomoże Ci zachować balans. Spacer, joga, medytacja, herbatka na balkonie – to wszystko sposoby, by odzyskać energię bez kofeiny. Wycisz telefon, zgaś światło, weź głęboki oddech – wystarczy tylko chwila uważności, by przywrócić spokój i motywację. I to działa lepiej niż kolejna kawa!
Żeby pomagać ludziom, sam musi być najlepszą wersją siebie. Wojciech Eichelberger ujawnia nam swoje tajemnice
Wspomina o wzorcach, które wyniósł z domu
Charyzmatyczny psycholog i terapeuta. Uważny obserwator świata. „Gdybym miał rozstrzygać dylemat, co trzeba najpierw poznać: świat czy siebie, zdecydowanie opowiadam się za tym, że najpierw trzeba poznać siebie”. Wojciech Eichelberger w inspirującej rozmowie z Beatą Nowicką. Wojciech Eichelberger o szczęściu i życiu prywatnym Czuje się Pan szczęśliwym mężczyzną? Czy to najważniejsza rzecz, jaką chcieliby wiedzieć czytelnicy VIVY!? Myślę, że chcieliby wiedzieć, jaki jest stan ducha charyzmatycznego speca od pomagania. Aby pomóc innym, musi się Pan utrzymać w dobrej formie, a jest Pan… tylko człowiekiem. Aż człowiekiem (śmiech). No tak, pomaganie innym ludziom zobowiązuje terapeutę do tego, żeby być – w miarę możliwości – najlepszą wersją samego siebie. Robię wszystko, co trzeba: dbam o sensowny tryb życia, nie pracuję więcej, niż mogę. To jest trudny aspekt tej pracy, bo wielu terapeutów się przeciąża. Z jednej strony z wewnętrznej potrzeby bycia pomocnym, ale też często ze względu na złudzenie, że jesteśmy nadmiernie ważni i kontakt z nami jest niezbędny, by ktoś mógł żyć dalej ze swoimi problemami. Więc czasami ta praca przekracza pojemność emocjonalną terapeuty. Bardzo ważne jest wtedy odreagowanie. Trzeba te negatywne emocje wybiegać, wypływać, wychodzić, wytańczyć… Można też wyspowiadać się przed psychoterapuetą. Rozmawiamy w Pana gabinecie. Jakie najtrudniejsze pytanie Pan tu usłyszał? Ludzie, którzy tu przychodzą po pomoc, raczej nie pytają. A nawet jeśli pytają, to terapeuta od razu odbija piłeczkę: „A dlaczego pan/pani o to pyta?”, żeby sięgać głębiej. Terapeutów nie interesują pytania, tylko oświadczenia, bo wtedy otwiera się możliwość głębszej rozmowy. Wracając do pytania – ludzie przychodzą z problemami z emocjami i zachowaniami oraz z problemami w związkach. Od kilku lat dominuje lęk, smutek, agresja, depresja i wypalenie. TYLKO W VIVIE!: Odniosła sukces, jest jedną z najbardziej cenionych polskich projektantek. „Ja kobiety ubieram, nie przebieram…”, mówi Izabela Łapińska Cofnijmy się na chwilę do przeszłości… Jaki wzorzec męskości wyniósł Pan z domu? Mój ojciec zginął z rozkazu UPA, zanim się urodziłem, w związku z tym uczyłem się męskości od wielu różnych mężczyzn, których spotykałem w życiu. Ale moim pierwszym męskim idolem był bohater literacki z książek Karola Maya, czyli Winnetou. Winnetou był naprawdę fantastycznym mężczyzną. Miał świetny kontakt z naturą, którą rozumiał i szanował. Bardzo dobrą relację ze swoją siostrą i ze swoją ukochaną. Był wrażliwy, ale był też znakomitym wojownikiem, który potrafił miarkować się w gniewie. Nie był mściwy. To był bardzo dobry model na początek. Potem czerpałem też z innych żywych i fikcyjnych postaci. Na przykład od kogo? Miałem w rodzinie paru wujków i stryjków, którzy przetrwali wojnę. Moim bohaterem był brat mamy, który w wyjątkowej sprawności umysłowej i fizycznej dożył 103 lat. Ostatnio odkryłem zdjęcie z imprezy w pałacu Na Wodzie, na której obchodzono hucznie jego stulecie. Stoi wyprostowany, z kieliszkiem szampana w jednej ręce i papierosem w drugiej. Mało który współczesny 60-latek wygląda tak, jak on wtedy wyglądał. Właściwie umarł zdrowy. Trochę głupio tak długo żyć (śmiech). Wielu cennych rzeczy nauczyłem się w sporcie. Moja matka w latach 30. jako pierwszy rocznik kobiet ukończyła Centralny Instytut Wychowania Fizycznego. Dużo jej zawdzięczam, bo widząc moje uzdolnienia, popychała mnie do wielu sportowych aktywności. Jako dziecko jeździłem też na wczasy do Cetniewa, nadmorskiego ośrodka przygotowań olimpijskich. Miałem szczęście obserwować pracę między innymi legendarnego Feliksa Stamma, który ćwiczył naszą znakomitą kadrę bokserów: Pietrzykowskiego, Drogosza, Walaska, Paździora, Kuleja. Nie mogłem wyjść z sali treningowej, zafascynowany tym, co się tam działo. Ciężka praca, ale jednocześnie radość i zabawa. To też byli prawdziwi wojownicy. Potem uprawiałem sporty drużynowe: siatkówkę, piłkę ręczną, koszykówkę, bo polegały nie tylko na rywalizacji, ale też na współpracy. TYLKO W VIVIE!: Nigdy się nie poddaje, dzięki uporowi osiągnęła sukces. "Nie da się mnie złamać", mówi Ewa Wachowicz Te doświadczenia pewnie przydały się Panu w zawodzie. W 1976 roku założył Pan z kolegami Laboratorium Psychoedukacji, które stało się renomowanym ośrodkiem psychoterapii i szkolenia przyszłych terapeutów. Pamięta Pan problemy swoich pierwszych pacjentów? Co ich różni od dzisiejszych? Kiedy zaczynałem pracę terapeuty, ludzie mieli prawdziwe nerwice, czyli takie, z którymi zmagał się Freud i jego otoczenie. Najczęstsze były nerwice lękowe, obsesyjne i histrioniczne. Dominującą osobowością była osobowość neurotyczna. Dzisiaj dominują zaburzenia typu borderline i narcystyczne, czyli niewiara w trwałość międzyludzkich więzi i niewiara w siebie. Ze wszystkimi tego konsekwencjami, takimi jak nieufność, hejt, manipulacja, fetyszyzm konsumpcyjny. Poza tym wielka liczba ludzi uzależniła się od alkoholu i innych groźnych wynalazków, więc zdążyliśmy wychować ponad trzy miliony dorosłych dzieci alkoholików i innych uzależnionych rodziców. Trzy miliony obywateli boryka się z mocno zaniżonym poczuciem własnej wartości i brakiem wiary w więź, a co za tym idzie, boi się angażować w trwałe związki. Cały wywiad już w nowej VIVIE! Magazyn dostępny w punktach sprzedaży w całej Polsce od czwartku, 13 marca.
Kim jest, a kim chciałby być współczesny mężczyzna? Wywiad z Jackiem Masłowskim
Co sprawia, że tak wielu mężczyzn czuje zagubienie, samotność, brak akceptacji i co może być dla nich wewnętrznym wyzwoleniem? Jacek Masłowski, psychoterapeuta, prezes Instytutu Masculinum, tłumaczy, dlaczego w ogóle kryzys męskości się pojawił i jaką drogą można z niego wyjść.
Zna Pan serial „Samce alfa”? Pojawia się w nim wątek, w którym główni bohaterowie wybierają się na kurs dekonstrukcji męskości. Oczywiście jest to pokazane prześmiewczo, ale ja pytam poważnie. Myśli Pan, że taki kurs dekonstrukcji męskości współczesnym mężczyznom jest potrzebny? Potrzebny jest kurs nie DE-konstrukcji, tylko RE-konstrukcji męskości. Prowadzę takie warsztaty od 12 lat i cieszą się one w tej chwili niesamowitą popularnością. U źródła jest kryzys męskości, o którym się tyle teraz mówi? Współcześni mężczyźni z bardzo różnych powodów żyją w czasach, w których męskość jako zbiór ról społecznych uległa pewnego rodzaju rozmyciu, zatarły się jej ramy. To sprawia, że obecnie mężczyznom jest zdecydowanie trudniej niż poprzednim pokoleniom. Co więcej, odpowiedzialność za zbudowanie odpowiedzi na pytanie, kim jest mężczyzna i co jest męskie, została zdelegowana na jednostkę. To jest oczywiście z jednej strony znakomitym posunięciem, bo pozwala wyrazić siebie, odrzucić ograniczenia, jeśli się takie pojawiają. Jednak z drugiej strony kłopot polega na tym, że obok jest społeczeństwo, które niekoniecznie się na to zgadza. Kobieta ma dzisiaj dużo większą elastyczność w tym, jak się może definiować w kontekście ról społecznych. Może być bizneswoman, może być matką, która wychowuje dzieci i nie pracuje zawodowo, może zostać żołnierką, no właściwie może wszystko. Tymczasem jeżeli chodzi o mężczyzn, to w dalszym ciągu pokutuje narracja negatywna, w której słyszymy, że tego mężczyzna nie może, a tego nie powinien. Chociaż powoli ten status quo zaczyna się zmieniać, a podstawą tej zmiany jest nowoczesne ojcostwo. Napotyka na bardzo wiele trudności. Jedną z nich jest to, że bardzo mało się mówi pozytywnie o męskości, podczas gdy bardzo mocno wspiera się rekonstrukcję kobiecości. To powoduje, że mężczyźni czują się zaniedbani, pokrzywdzeni i wkurzeni. Na czym polega ta zmiana dotycząca nowoczesnego ojcostwa? W ciągu ostatnich kilku ostatnich lat, nie więcej niż dziesięciu, mężczyźni w Polsce zaczęli trochę inaczej postrzegać swoją rolę jako ojców. Nie boją się włączać do swoich zachowań tego, co dotąd było związane z myśleniem o kobiecości: wrażliwości, czułości, emocjonalności. Okazuje się, że ojcostwo stało się kluczem, który otwiera drzwi do tych cech w świecie męskim i równocześnie jest to społecznie akceptowalne. Że właśnie czuły, zaangażowany i skontaktowany z własnymi emocjami ojciec to jest fajny facet. To chyba pierwsza w historii męskości rola mężczyzn, która nie jest oparta na wypieraniu różnych rzeczy i zaprzeczaniu. Mówi Pan, że to jest perspektywa ostatnich kilku lat, a ja mam poczucie, że młodzi mężczyźni, ci z pokolenia Z, zostali wychowani już w trochę inny sposób, mniej było w ich życiu wychowawczej „żelaznej ręki”... Znakomita większość mężczyzn, którzy trafiają na nasze warsztaty, i ci z pokolenia Z, i ci z pokolenia X, deklaruje ten sam problem – mieli ojców nieobecnych. Jeżeli weźmiemy dzisiejszego 25-latka, urodzonego pod koniec lat 90., to jego ojciec walczył o przetrwanie w dzikim kapitalizmie, który mieliśmy w tamtych czasach. Był ciągle w pracy. My już teraz nie musimy walczyć o przetrwanie na rynku pracy. Osiągamy życiowy komfort, dzięki któremu obecni ojcowie inaczej wychowują synów czy córki. Co więcej, mają świadomość, jakie efekty dał stary styl wychowania, bo widzą to u samych siebie. Zastanawiam się, czy u podstaw kryzysu męskości nie leży również to, że chłopcy, a potem mężczyźni, nie mają obecnie autorytetów. Trochę tak jest, ale ja też zauważam olbrzymi głód autorytetów u młodych mężczyzn. Objawia się on tzw. zjawiskiem „internet father”. Jako przykład mogę podać Jordana Petersona, kanadyjskiego psychologa klinicznego, który ma niesamowity wpływ na myślenie wielu młodych mężczyzn na całym świecie. Oczywiście nie wszystkich, ale bardzo wielu. Internet father to jest właśnie taka osoba, mądra, doświadczona, która mówi, jak żyć. Ale rzeczywiście, zgadzam się z panią, w codziennym życiu kontakt z autorytetami jest bardzo trudny i ograniczony. Zetki mają inne oczekiwania i inne potrzeby. Oni poszukują inspirujących liderów, ludzi, nie tylko mężczyzn oczywiście, którzy prezentują – powiedziałbym – inspirujący lifestyle. I w żadnym razie nie chodzi o zarabianie kasy. A właśnie na tym skupiali się ojcowie obecnych dwudziestoparolatków, gdy ci byli dziećmi. Inna sprawa, że w latach 90. to było wymuszone. Wtedy mężczyźni chcieli się wyzwolić od niedostatku, życia od pierwszego do pierwszego i związanego z tym ciągłego stresu. Jakie stereotypy dotyczące mężczyzn są najbardziej krzywdzące? Czy ten nieszczęsny „chłopaki nie płaczą”, czy może inne? Stereotypów jest cała masa i nie ma bardziej lub mniej krzywdzących, bo na różnych mężczyzn będą one miały inny wpływ. Co więcej, wiele stereotypów jest nienazwanych. Dam pani taki przykład, jak w mediach jest podawana informacja walidująca wartość życia. Włączamy wiadomości i słyszymy, że spadły rakiety, zginęło tyle i tyle osób, w tym tyle kobiet i dzieci. Niby to jest niuans, ale właśnie w nich często jest zawarte sedno całego problemu. Tutaj okazuje się, że męskie życie, szczególnie teraz, w czasach wojennych, ma jakby mniejszą wartość. Nigdy nie patrzyłam na tę informację od tej strony. No właśnie, a to jest bardzo krzywdzący komunikat. Często stereotypy dotyczące męskości są z sobą sprzężone. Na przykład właśnie to, że chłopaki nie płaczą. Dlaczego nie płaczą? Bo nie wolno im płakać, mają w razie potrzeby iść i ginąć na wojnie. Albo zabijać, nie daj Boże. Ciężko jest zabijać, jak się jest wrażliwcem pozwalającym sobie na łzy. Inny krzywdzący stereotyp: mężczyźni to proste istoty. Seks prosty, jedzenie proste, tacy dwufunkcyjni, wręcz na pilota. No, naprawdę?! Niestety, wielu mężczyzn w to wierzy. I sami się redukują do takiej dwufunkcyjności typu praca i zabawa. Te stereotypy można wymieniać bez końca. Wywiad w całości przeczytasz w najnowszym wydaniu magazynu VIVA! MAN
Maria Rotkiel o kobiecości i poczuciu niezależności: "Musimy trochę w życiu przejść, trochę doświadczyć, żeby zaufać sobie"
My, kobiety, jesteśmy tak różne, jak nasze typy urody, osobowości, pasje, zdolności, wybory życiowe, potrzeby. Jedna spełnia się jako matka, inna zawodowo i nie chce mieć dzieci. „Dajmy sobie przyzwolenie na tę różnorodność, nie bójmy się jej. Cudza inność nie dewaluuje naszych wartości”, mówi psycholog Maria Rotkiel w rozmowie z Beatą Nowicką. Wywiad VIVY! z psycholog Marią Rotkiel - Psycholog czy psycholożka? Psycholog. - Kiedy Katarzyna Nosowska powiedziała w radiu, że nie jest entuzjastką feminatywów, została… skarcona. Przez kobiety, oczywiście. Nie podoba mi się słowo gościni i go nie używam. Uważam, że mam prawo. I ma pani prawo. Niestety mamy tendencje do przesadzania, do niepotrzebnego inwestowania emocji w sytuacje, które tego nie wymagają. Rozumiem kobiety, dla których feminatywy są ważne. I szanuję to. Ja mówię o sobie psycholog i czuję się z tym dobrze. Nie lubię słowa psycholożka. Jeśli funkcjonujemy i pracujemy w środowisku, w którym raczej nie doświadczałyśmy trudności z racji tego, że jesteśmy kobietami – jak w moim przypadku – nie mamy potrzeby zaznaczenia słowem psycholożka, gościni czy chirurżka, że jesteśmy kobietami. Natomiast znam historie kobiet, które były pierwszymi członkiniami rady nadzorczej czy prezeskami i potrzebowały tych określeń. To, że dla ciebie coś jest ważne, nie oznacza, że jest ważne dla innej osoby. Nie zmuszajmy kobiet, żeby stawały pod naszym sztandarem. - Kobiecość ma wiele odsłon, nie jest jednowymiarowa. Jesteśmy tak różne, jak nasze typy urody, osobowości, pasje, zdolności, wybory życiowe, potrzeby. Ja się spełniam jako matka, moja najbliższa przyjaciółka spełnia się zawodowo i nie chce mieć dzieci. Dajmy sobie przyzwolenie na tę różnorodność, nie bójmy się jej. Cudza inność nie dewaluuje naszych wartości. Po tych latach, kiedy musiałyśmy walczyć o podstawowe prawa dla siebie, wciąż jesteśmy w trybie walki i oczekujemy od innych kobiet, że będą walczyły z nami. Dziewczyny, więcej luzu, spokoju. Są obszary, gdzie nadal musimy być konsekwentne i nieustępliwe, ale nie warto kłócić się o feminatywy. To nas przede wszystkim konfliktuje. - Też tak uważam. Wróćmy na chwilę do źródła – pamięta Pani moment, kiedy poczuła szczęście, że jest kobietą? Pamiętam. I przyznam, że było to stosunkowo niedawno. Patrząc na mój wiek – powoli zbliżam się do pięćdziesiątki – długo czekałam na ten moment. To jest chwila, w której zyskujemy pełnię kobiecej dojrzałości. Ja ją poczułam, dopiero gdy zostałam mamą. To była głęboko i sensualnie przeżywana mieszanka różnych emocji, która finalnie przyniosła mi spokój. Spokój wynikający z zaufania do samej siebie. Z pracy terapeutycznej z kobietami wiem, że ta kobiecość świadoma, celebracja tego stanu przychodzi właśnie w takich przełomowych chwilach: sukcesach zawodowych, zakochaniu, macierzyństwie, spełnieniu w swojej pasji. - Czyli potrzebujemy silnego bodźca, żeby kobiecość stała się ważnym elementem naszej tożsamości? Tak. Jeśli nie miałyśmy szczęścia być wychowywane przez spełnione, świadome swojej atrakcyjności mamy, to musimy trochę w życiu przejść, trochę doświadczyć, żeby zaufać sobie. Polubić stan bycia kobietą, cieszyć się nim. Kobiety przychodzą do mnie z różnych powodów: bolesne rozstanie, choroba, porażka, dotkliwa strata, czasem są to dylematy, rozterki życiowe, które długo w sobie tłumiły, ale zawsze pojawia się taki moment w procesie terapeutycznym, kiedy zaczynają czerpać ze swojego potencjału, który my, kobiety, mamy ogromny. Czują się bezpieczne same ze sobą. Wiedzą, że mogą na siebie liczyć, nie potrzebują mężczyzny, żeby czerpać radość z życia. To jest stan wewnętrznej niezależności. Cały wywiad do przeczytania w nowej VIVIE! w punktach sprzedaży już od 29 lutego. SPRAWDŹ: Ich przyjaźń zaczęła się od spotkania w warzywniaku. Natalię Kukulską i Małgorzatę Sochę łączy silna więź
Wciąż kupujesz książki, ale nigdy ich nie czytasz?
Możesz cierpieć na pewne zaburzenie! Wiemy, jak brzmi jego określenie...
Psychologia zna tyle określeń na ludzkie zachowania, ile pojedynczych jednostek żyje na świecie. Jednym z nich jest tsundoku. To określenie dotyczące ludzi, którzy nałogowo kupują książki z zamiarem ich przeczytania, jednak nigdy nie znajdują na to czasu. Książki więc gromadzą się na półkach, wyglądają pięknie, jednak nikt po nie nie sięga. Czy to zaburzenie, którego powinniśmy się obawiać? ZOBACZ TEŻ: "Tato, no weź”, czyli najbardziej zwariowana książka o współczesnym rodzicielstwie Zakurzona, domowa biblioteka Jeśli na Twoich półkach wciąż gromadzą się książki, a Ty już nawet nie pamiętasz ich tytułów, to znak, że możesz cierpieć na tsundoku. Być może są wśród nich również te książki, które bardzo chciałeś przeczytać, których premiery wyczekiwałeś, a jednak okazało się, że czas wygrał z Tobą… Tsundoku – japońskie określenie psychologiczne Po raz pierwszy zachowanie to określili Japończycy, używając słowa tsundoku. Do nazwy tej odniósł się profesor Uniwersytetu Londyńskiego Andrew Gerstle. Jego interpretacja nazwy jest odrobinę skomplikowana, jednak wydaje się prawdziwa. View Burdaffi on the source website Wyrażenie "tsundoku sensei" można odnaleźć w tekście z 1879 autorstwa Mori Senzo. Użyte zostało tam w sposób satyryczny - Senzo opisywał w ten sposób swojego nauczyciela, który miał mnóstwo książek, ale nigdy ich nie czytał. Tłumaczenie dosłowne Zgłębiając nieco język japoński można doczytać się dosłownego tłumaczenia wyrazu. Fragment doku oznacza po prostu czytać, zaś tsumu to piętrzyć się. W wolnej interpretacji można więc podać, że określenie Japończyków oznacza gromadzenie książek, które są nieprzeczytane. ZOBACZ RÓWNIEŻ: Kobieta, która sprzedała więcej książek niż Stephen King i Dan Brown razem wzięci Zauważyliście taką tendencję u siebie?
Tak dzisiaj wygląda córka Małgorzaty Foremniak! Czym zajmuje się Aleksandra Jędruszczak?
Nie poszła w ślady swojej mamy, przygotowuje się do ślubu...
Aleksandra Jędruszczak - ponad 30-letnia córka Małgorzaty Foremniak - nie poszła w ślady swojej mamy. Chociaż na początku miała takie plany, to ostatecznie zdecydowała się wykonywać kompletnie inny zawód. Wiemy, że pandemia koronawirusa przysporzyła jej dużo pracy. Jak dzisiaj wygląda życie Oli Jędruszczak? Wiele dzieje się w jej życiu miłosnym... Małgorzata Foremniak: relacja z córką Małgorzatę Foremniak z córką Aleksandrą łączy wyjątkowa relacja. Choć w przeszłości bywała skomplikowana: „Rozwody, patchworkowa rodzina, przeprowadzki, żałoba. Każdy miał jakieś straty i każdy przechodził je na swój sposób”, powiedziała Małgorzata w wywiadzie dla VIVY! w 2016 roku. Teraz to nie tylko mama i córka, ale także przyjaciółki. Potrafią ze sobą rozmawiać na wszystkie tematy. Bardzo ważny jest dla nich regularny kontakt i szczere rozmowy. Małgorzata była przekonana, że jej córka pójdzie w jej ślady. Przypomnijmy, że Ola ma już za sobą aktorski debiut: „Reagowałam alergicznie na takie pytania od dzieciństwa: „Będziesz aktorką jak mamusia?”. NIE! (śmiech). Ale raz zagrałam z mamą w serialu Hotel 52 i przyznaję, że bardzo mi się podobało. Gdybym mogła zagrać sobie od czasu do czasu, byłoby fajnie. To moje małe marzenie”, mówiła Aleksandra Jędruszczak. Córka Małgosi początkowo myślała o projektowaniu torebek, a później całych kolekcji ubrań. Ostatecznie wybrała kompletnie inną ścieżkę kariery... ZOBACZ TAKŻE: Jarosław Kuźniar o groźbach, hejcie, samotności i cenie sławy! Jak dzisiaj wygląda jego życie? 1998 rok, Warszawa. Małgorzata Foremniak z córką Olą. Małgorzata Foremniak i Aleksandra Jędruszczak, 2002 Córka Małgorzaty Foremniak: czym się dziś zajmuje? Aleksandra Jędruszczak skończyła psychologię. Jej specjalizacja to psychotraumatologia. W dobie pandemii córka aktorki nie narzeka na brak pracy. „W ostatnim czasie jej gabinet przeżywa prawdziwe oblężenie. Niełatwy czas trwającej już od ponad roku pandemii, izolacja i brak kontaktów międzyludzkich - wszystko to sprawia, że dużo pacjentów szuka pomocy w gabinetach psychologów” - informowała Rewia. Ola ma za sobą trudną przeszłość. Szalona kariera mamy, śmierć ojca i ojczyma. Te doświadczenia wpłynęły na jej charakter i podejście do pracy, które jak pisała Rewia, pacjenci bardzo sobie chwalą. „Staż zawodowy obyłam na oddziale Dziennym Nerwic i Zaburzeń Osobowości Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie, a dodatkowe doświadczenie zawodowe zdobywałam jako wolontariusz m.in. w Służbie Psychologów Interwencji Kryzysowej przy Lotnisku Chopina w Warszawie, Ośrodku Rodzinnej Opieki Zastępczej PORT oraz Ośrodku Wsparcia Dla Osób z Zaburzeniami Psychicznymi przy Stowarzyszeniu POMOST" – czytamy na oficjalnej stronie internetowej Aleksandry Jędruszczak. „W ostatnim czasie jej gabinet przeżywa prawdziwe oblężenie. Niełatwy czas trwającej już od ponad roku pandemii, izolacja i brak kontaktów międzyludzkich – wszystko to sprawia, że dużo pacjentów szuka pomocy w gabinetach psychologów", informował tygodnik Rewia w 2021 roku. ZOBACZ TEŻ: Jurorzy The Voice Senior oddali hołd Witoldowi Pasztowi. Głos zabrała też jego córka Zaręczyny i ślub córki Małgorzaty Foremniak Na szczęście rozpoczynający się rok będzie Aleksandrze kojarzył się zapewne głównie dobrze. Wszystko dzięki ślubowi, do którego córka aktorki się przygotowuje. We wrześniu serwis Pomponik poinformował, że za pociechą Małgorzaty Foremniak przyjęcie oświadczyn. Sławna mama od zawsze wspiera ukochane dziecko i jest blisko na każdym kroku. Także i tym razem prawdopodobnie w wielu rzeczach. Informatorzy podkreślili, że jeśli tylko Ola będzie chciała suknię od projektantów, to artystka na pewno zabierze ją do zaprzyjaźnionych butików. Życzymy szczęścia! ZOBACZ RÓWNIEŻ: Jarosław Bieniuk zdradza, jak znajomi zareagowali na jego związek z Anną Przybylską Małgorzata Foremniak i Aleksandra Jędruszczak, 2013 1997 rok, Warszawa. Małgorzata Foremniak z córką Olą.
„Nuda stymuluje kreatywność” mówi psycholog Maria Rotkiel
Dowiedz się, jak wychować małego człowieka ciekawego świata
Niektóre dzieci po szkole biegają z zajęć na zajęcia i nie mają chwili dla siebie. Inne w wolnym czasie siedzą z nosem w ekranie albo mówią: „Nudzę się, mamo!”. „Dziecku trzeba w ciągu dnia oczyścić przestrzeń, zapewnić chwilę ciszy na uspokojenie układu nerwowego i wyciszenie układu poznawczego. Zero ekranów, zero dźwięków, zero atrakcji. Nuda stymuluje kreatywność” – mówi psycholog Maria Rotkiel i tłumaczy, jak zachować w tym wszystkim zdrowy balans. Jak obudzić w dziecku kreatywność? Pamięta Pani z dzieciństwa uczucie dojmującej nudy? Nie. Nie pamiętam, bo wychowałam się w bloku, który miał duże podwórko, tam zbierała się osiedlowa dzieciarnia, więc nie było kiedy się nudzić. Poza tym miałam w domu zwierzęta: psa, kota, chomika i musiałam się nimi opiekować. Zawsze było coś do zrobienia. Moje dzieciństwo przypadło na początek lat 80. Była bida z nędzą, w sklepach świeciły puste półki, mieliśmy trzy zabawki na krzyż, więc spędzaliśmy czas na podwórku, chodząc po okolicy całą bandą i łobuzując. Nasz stróż – tak nazywano dozorcę – ciągle za nami ganiał, bo przez okno wchodziliśmy do piwnicy, wdrapywaliśmy się na drzewa, broiliśmy na ogródkach działkowych. Nie byliśmy najgrzeczniejsi (śmiech). Tylko łeb nam podskakiwał. Czasami żartuję, że cudem przeżyliśmy dzieciństwo, bo nie wydarzył się żaden poważny wypadek. – Spędziłam podobne dzieciństwo na moim podwórku. Zero nudy! Pamiętajmy o tym, że opowiadam o latach 80., kiedy dzieci nie były tak przestymulowane jak dzisiaj. W telewizji oglądało się dobranockę – pokazywali dwie bajki na krzyż, a jak puścili „Smerfy”, to było wielkie wydarzenie – a potem „5-10-15”. Nie siedzieliśmy z nosem przed telewizorem, bo nie było tam dla nas żadnych atrakcji. O komputerze czy komórce nawet nie marzyliśmy, nie te czasy. Nikt nas nie woził z zajęć na zajęcia. Wracało się ze szkoły i trzeba było samemu wymyślać sobie fajne zajęcie. Nasze pokolenie było raczej niedostymulowane, co rekompensowaliśmy sobie, na przykład szalejąc w ogródkach działkowych, za co przepraszam działkowiczów z tamtych czasów. – To była kompletnie inna rzeczywistość. Oczywiście. Teraz mamy pokolenie Alfa, dzieciaków i nastolatków, które żyją w świecie cyfrowym. To jest inna planeta. Po pierwsze, mają jeszcze więcej nauki, po drugie, dużo zajęć dodatkowych, a po trzecie, każdą wolną chwilę najchętniej spędzaliby przed ekranem. Współcześni rodzice intuicyjnie, tudzież czytając różne fachowe publikacje, słusznie wywnioskowali, że trzeba dziecku w ciągu dnia oczyścić przestrzeń, zapewnić chwilę ciszy na uspokojenie układu nerwowego i wyciszenie układu poznawczego. Zero ekranów, zero dźwięków, zero atrakcji. Wtedy u wielu dzieci może pojawić się poczucie nudy, ale nie ma w tym nic złego. Nuda stymuluje kreatywność, pobudza wyobraźnię. Chodzi o to, żeby dzieci przez chwilę odpoczęły, wyciszyły się i same pomyślały, jak ten wolny czas zagospodarować. – No właśnie, i tu jest kolejny problem, bo my, rodzice, od razu biegniemy z odsieczą: wymyślamy jakieś zabawy, zapraszamy kolegę, na tacy podsuwamy różne atrakcje. No i ciągle wozimy dzieci na dodatkowe zajęcia. To nie jest zły pomysł, mój synek też ma zajęcia dodatkowe. Tajemnica i sztuka tkwi w równowadze. Współczesna szkoła nie jest w stanie zaspokoić wszystkich potrzeb dziecka. Jest za mało lekcji WF-u i języków obcych, więc to, że rodzice dbają o kondycję fizyczną – a przez to psychofizyczną – i zapisują dzieci na dodatkowe zajęcia sportowe: piłkę, judo czy taniec, to świetny pomysł. Tym bardziej że dziecko do zdrowego rozwoju codziennie powinno mieć co najmniej 60 minut wysiłku fizycznego. Jedna czy dwie lekcje WF-u tego nie zaspokoją. Dodatkowe zajęcia językowe też są super, bo otwierają okno na świat. Ale kiedy układamy dziecku grafik, warto pomyśleć o tym, jak my byśmy się czuli, gdyby ktoś nam codziennie zagospodarowywał każdą minutę? – Kiepsko! Zmęczeni, sfrustrowani, zniechęceni. Dlatego dzieciom trzeba grafik układać z głową, z pomyślunkiem. Na przykład w dni, kiedy dziecko nie ma WF-u, chodzi na dodatkowe zajęcia sportowe czy językowe. Ma zapewniony minimum jeden dzień w tygodniu, kiedy wraca ze szkoły i ma czas dla siebie. Szczególnie, że dzisiejsza szkoła bardzo przeciąża dzieci nauką. Od lat apeluję, że za dużo jest materiału do opanowania, i jestem ogromnym przeciwnikiem prac domowych. Nie może być tak, że dziecko kończy szkołę, pędzi na zajęcia dodatkowe, wraca do domu o godzinie 19, odrabia lekcje i pada ze zmęczenia. Czasami wśród rodziców pokutuje przekonanie, że im więcej, tym lepiej. Zapominają jednak albo nie zdają sobie z tego sprawy, że przeciążone i zmęczone dzieci nie korzystają z dodatkowych zajęć. Ani ich pamięć nie funkcjonuje dobrze, ani te zajęcia nie działają na dzieci kojąco, tylko rozdrażniająco i męcząco. – Są dzieci, które z różnych powodów nie mają żadnych dodatkowych zajęć. Jeśli mają podwórko, gdzie mogą biegać czy grać w piłkę, to super, bo mają zapewniony regularny wysiłek fizyczny. Jeśli mieszkają w domach, gdzie nie ma podwórek, placów zabaw ani rówieśników, to bardzo często siedzą z nosem w różnych ekranach. Dla rodzica to jest bardzo wygodna opcja. Dziecko, które siedzi z nosem w smartfonie, to jest dziecko, które z reguły nie wydaje dźwięków, jest cicho i niczego się od nas nie domaga. To jest pokusa. Niestety pokusa bardzo silna, zwłaszcza dla rodziców, którzy wracają zmęczeni z pracy i też mają prawo do odpoczynku. Nie ma w tym nic strasznego, jeśli dzieje się tak przez 15 minut raz na dwa dni. Natomiast jeśli to jest standard, że po powrocie ze szkoły od godziny 14 do 19 w ten sposób mamy dziecko z głowy, uznałabym to za powód do niepokoju. Zdecydowanie lepiej jest zawieźć dziecko na zajęcia, gdzie spotka się z rówieśnikami i będzie poddane bodźcom, które stymulują jego rozwój. – Pani syn Adaś mówi: „Nudzę się, mamo”? Słyszę to mniej więcej raz w tygodniu, szczególnie w weekendy. Wtedy odpowiadam: „To wymyśl sobie jakąś fajną zabawę”. Adaś dużo gra w piłkę, to jest jego pasja. W tygodniu praktycznie codziennie ma trening, więc po szkole odpoczywa, je obiad, a potem idzie na trening, gdzie spotyka się z kolegami. Natomiast w weekendy zdarza mu się ponudzić. Jak był młodszy, miał cztery, pięć lat, pomagałam mu. Na przykład razem bawiliśmy się klockami, wybierałam aktywności, do których potrzebował drugiej osoby, bo sam nie potrafił takiej zabawy sobie zorganizować. Teraz Adaś ma prawie dziewięć lat, więc mu mówię: „Masz czas, żeby pokombinować i wymyślić sobie fajną zabawę”. I rzeczywiście, z reguły sam sobie coś wymyśla. Ostatnio wraca do zabaw, w które nie bawił się od wielu miesięcy, albo wyjmuje z szafy zabawki spakowane do pudeł i od dawna nieużywane. Z przyjemnością patrzę, jak znowu bawi się samochodami, które zbierał kilka lat. Potrafi poczytać książeczkę, co mnie bardzo cieszy, pójść z psem na spacer i porzucać mu piłeczkę na placu zabaw. Uczy się sam moderować swój wolny czas. – Zamiast dzieci wyręczać, warto je do tego mobilizować. Oczywiście. Przede wszystkim Adaś czuje się odpowiedzialny za swój wolny czas, bo nie został mu odgórnie wymyślony i zorganizowany przez mamę. Czuje się decyzyjny, co jest bardzo ważne szczególnie u dzieci, które mają dodatkowe, trochę narzucone przez dorosłych zajęcia. To znakomite ćwiczenie na koncentrację uwagi, kreatywność, decyzyjność i samostanowienie. Moim zdaniem na wagę złota. – Ma Pani rację! Naukowcy dodają nawet, że „kreatywna” nuda uczy radzenia sobie z niepowodzeniem wzmacnia wiarę we własne możliwości. Dlatego, kiedy dziecko mówi: „Nudzę się, mamo”, zapytajmy: „A na co masz ochotę?”. Dajmy dziecku możliwość pomyślenia, wymyślenia, żeby poczuło się sprawcze. Natomiast pomogłabym tym dzieciom, które nie chodzą na dodatkowe zajęcia i codziennie sygnalizują, że nie mają na siebie pomysłu. Pamiętajmy, że my, rodzice, jesteśmy od tego, żeby pokazywać, podpowiadać i stopniować decyzyjność dziecka. Warto wtedy pomyśleć o zainteresowaniach artystycznych, które moglibyśmy wesprzeć. Dziecko samo nie wpadnie na pomysł, że lubi grać. Fajnie, gdyby dostało jakiś instrument i spróbowało. Żeby malowało, musi mieć farby, kredki i papier, żeby budowało domy, musi mieć klocki. Pomyślmy i poszukajmy czegoś, co może być narzędziem dla dziecka, żeby mogło ciekawie spędzić swój czas wolny. Ostatnią rzeczą, którą powinniśmy robić, to dawać mu jakiś ekran i cieszyć się, że mamy święty spokój. Oczywiście raz na jakiś czas sama się tym posiłkuję, ale to musi być jeden z elementów, plan Z, jak już nic innego nie wypali. – Często rodzice przy wyborze szkoły patrzą na ilość i jakość zajęć. Uważają, że „im więcej, tym lepsza szkoła”. Potem nasze dzieci żyją w tej szkolnym kieracie. Jak zachować zdrowy balans, o którym Pani mówiła? Sama kierowałam się zajęciami dodatkowymi przy wyborze szkoły dla Adasia. Przede wszystkim zależało mi, żeby szkoła oferowała ciekawe zajęcia sportowe, bo szybko się zorientowałam, że Adaś jest dzieckiem, które potrzebuje rozładowania emocji, energii. To było istotne kryterium. Poza tym prowadząc intensywne życie zawodowe, miałam świadomość, że nie będę w stanie młodemu człowiekowi w wieku 7, 8 czy 9 lat zagospodarować wolnych godzin i ich moderować. Szukałam więc szkoły, która ma bogatą ofertę, natomiast nie wyobrażam sobie, żeby dziecko siedziało do godziny 18 w szkole. Staję na głowie, żeby Adaś miał takie dni, kiedy wraca wcześniej i ma więcej wolnego czasu dla siebie – jest to bardzo trudne, nie ukrywam. To jest ta równowaga. Kiedy jestem w pracy, chcę mieć poczucie, że moje dziecko ma atrakcyjnie i wartościowo zagospodarowany czas. Adaś na przykład chodzi w szkole na szachy. Ja niestety nie umiem grać w szachy, więc go nie nauczę, a to jest doskonała gimnastyka dla młodego umysłu. Dla umysłu w każdym wieku de facto. Więc jak muszę zostać dłużej w pracy i wiem, że w tym czasie mój syn ćwiczy swój umysł w sposób, którego sama mu nie zapewnię, choćbym stanęła na głowie, to jestem spokojna. Ale staram się w mądry sposób dozować liczbę tych zajęć. Dziecko przestymulowane będzie przemęczone albo pobudzone, co zazwyczaj objawia się drażliwością, nerwowością i trudnościami w koncentracji. – Nastolatkowie się nudzą? (śmiech) Zdarza się. U nastolatków „nudzę się” bywa prowokacyjno-zaczepne, może oznaczać „zwróć na mnie uwagę”. To jest czas, kiedy rodzice myślą, że wreszcie mogą odetchnąć z ulgą, bo dziecko zajmie się sobą. Nic bardziej mylnego! Więc to może być sygnał, że dziecko potrzebuje od nas większego zainteresowania i intelektualnej stymulacji. Niestety w tym wieku dzieci mają tendencję do rezygnowania z zajęć sportowych. Jeśli przez całą podstawówkę były przyzwyczajone do regularnego wysiłku fizycznego, warto do tego wrócić. Czasami wystarczy zmienić zajęcia, oferta jest bardzo bogata. Brak zajęć sportowych w tym wieku może być początkiem wielu kłopotów, począwszy od nadwagi po nadmierne przywiązanie do świata cyfrowego, który… – …szybko przejmuje całkowitą kontrolę nad naszymi dziećmi, poświęciłyśmy temu naszą ostatnią rozmowę. No właśnie. Na pewno nastolatki mają więcej własnych narzędzi do organizacji swojego czasu, ale to nie zwalnia rodziców z czujności. Każdy, kto ma w domu nastolatka, wie, że jego pomysły bywają różne, czasami niebezpieczne. W tym wieku pojawia się wiele pokus. Młodym ludziom wydaje się, że są prawie dorośli i prawie wszystkiego mogą spróbować, więc trzeba być uważnym. Z drugiej strony w tym wieku pojawiają się różnorodne pasje, które mogą być zalążkiem późniejszych wyborów zawodowych. Warto o tym porozmawiać, żeby nastolatek czuł, że ma nasze wsparcie. Na pewno nie możemy się rozleniwiać, wychodzić z założenia, że jak nasze dziecko jest w stanie samo jeździć autobusem po mieście czy samo wrócić ze szkoły i zrobić sobie coś do jedzenia, to mamy święty spokój. Uważam, że dzieci do pełnoletniości wymagają naszej czujności. Bez niej łatwo przegapić moment, w którym nasze dziecko zaczyna eksperymentować z pomysłami na spędzanie wolnego czasu, a to może mieć fatalne konsekwencje. – Chyba każdy z nas popełnił z miłości jakieś błędy wychowawcze, ale można je naprawić. Zawsze Pani podkreśla, jakie to jest ważne, żeby obserwować własne dzieci. Punktem wyjścia do planowania czegokolwiek jest rozumienie naszego dziecka i świadomość jego indywidualnych potrzeb. Dzieci są bardzo różne i mają różne zainteresowania, zdolności, pragnienia. Synek Marii Rotkiel ma inne potrzeby niż dzieci naszych czytelniczek. Wiele dzieci uwielbia malować, mój Adaś tego nie znosi. Oboje mamy talent artystyczny na poziomie trzylatka. Trzeba dobierać zajęcia do zainteresowań dziecka. Przede wszystkim rozmawiać z nim. Już maluch w przedszkolu potrafi nam powiedzieć, że lubi tańczyć, ale malować nie. Albo odwrotnie. Podążajmy za swoim dzieckiem, wybierajmy mu zajęcia, które ono lubi, które je stymulują. Chociaż warto też podsuwać zajęcia, które są nowe i stanowią przeciwwagę do tego, co dziecko wcześniej robiło. Adaś kocha grać w piłkę, ale nauczył się też grać w szachy. Widzę różnicę w jego reakcjach. Po treningu piłkarskim – mimo że jest fizycznie zmęczony – potrafi być pobudzony, a kiedy odbieram go po szachach, jest w fajny sposób wyciszony i skoncentrowany, co dla Adasia jest na wagę złota. Poza tym dużo zależy od tego, czy nasze dziecko lubi spotykać się z rówieśnikami i jaki ma do nich dostęp. Są dzieci, które mieszkają w bloku, gdzie jest podwórko i wielu kolegów, więc potrzebują i chcą mieć więcej wolnego czasu, żeby móc go spędzać z kolegami. Jeśli nie ma wokół rówieśników, warto dziecku zapewnić zajęcia w grupie. Zabawa w grupie rówieśniczej jest warunkiem koniecznym do dobrego rozwoju dziecka. Jednym słowem powinniśmy rozmawiać i słuchać naszego dziecka, uwzględniać jego potrzeby i patrzeć na jego dobro. Chcesz wiedzieć więcej o wychowaniu dzieci? Sięgnij po najnowsze wydanie magazynu VIVA! Mama:
Dlaczego warto zrobić sobie detoks od telefonu?
Jakie korzyści wypływają z odcięcia się od Internetu i świata?
Nie da się ukryć, że dziś bez telefonu czujemy się jak bez ręki. Ciągle sprawdzamy informacje ze świata, przeglądamy Instagrama i Facebooka lub oglądamy filmiki na TikToku i YouTubie. Jesteśmy wręcz zasypywani newsami, reklamami i ofertami, przez co możemy odczuwać ciągłe zmęczenie, bezsenność lub nawet lęk przed odłączeniem od Internetu. Jednak w czasie wakacyjnego urlopu warto odłożyć telefon na bok, zrobić sobie od niego detoks i odkryć jakie korzyści wypływają z faktu “nie bycia ciągle na bieżąco”. Jakie korzyści dla zdrowia z tego wypływają? Czym jest FOMO? Jak przygotować się do takiego detoksu? ZOBACZ TEŻ: Jak dobrze wychodzić na zdjęciach? Uzależnienie od telefonu – choroba XXI wieku Technologia nas obezwładnia - wielu z nas nie wyobraża sobie funkcjonowania bez telefonu i Internetu, przez co zapominamy jak bardzo może to być szkodliwe nie tylko dla naszego zdrowia fizycznego, ale także psychicznego. Tworzenie wirtualnego życia, zamiast cieszenia się tym prawdziwym, obsesyjne sprawdzanie newsów, spędzanie godzin na grach lub portalach społecznościowych, może spowodować pogorszenie się relacji z najbliższymi, oddalenie się od znajomych, a nawet spowodować drastyczny spadek samopoczucia. Dlatego cyfrowy detoks jest coraz częściej zalecany przez specjalistów, którzy zalecają stopniowe przechodzenie do trybu offline. Jak to zrobić? Na początku warto delikatnie ograniczać swoją aktywność oraz wieczorami zostawiać telefon daleko od łóżka, a najlepiej w innym pokoju. Przed snem zamiast przeglądać Instagrama lub oglądać filmiki na YouTubie, warto poczytać książkę lub gazetę. Zapewni nam to nie tylko komfort psychiczny, ale także sprawi, że nasze oczy będą mniej zmęczone, a sen głębszy i lepszy. Warto też wprowadzić zasadę “żadnego telefonu lub telewizora przy stole” i w trakcie posiłku skupić się tylko na jedzeniu. Brzmi to absurdalnie łatwo, ale jak się zastanowimy w jaki sposób jemy obiady, gdzie w jednej ręce mamy widelec, a w drugiej telefon, skłoni nas to zmian. Warto też w trakcie rozmów i spotkań z rodziną i przyjaciółmi schować telefon do kieszeni lub torebki i w pełni skupić się na naszym rozmówcy. Dzięki temu nie odczujemy lęku przed ocięciem od informacji, a dodatkowo miło spędzimy czas i docenimy chwile spędzone razem fizycznie, a tylko za pośrednictwem komunikatorów. Wszystkie te sposoby wydają się banalnie proste, jednak w praktyce bardzo ciężko je zrealizować, głównie przez wzrost zjawiska FOMO. Czym jest FOMO? FOMO to strach przed tym, co nas omija. W praktyce oznacza to, lęk przed odcięciem od informacji. Kiedy jakiś czas temu Facebook miał globalną awarię i część platform nie działała, wielu z nas nerwowo odświeżała aplikacje, sprawdzała połączenie internetowe lub gorączkowo szukała informacji, dlaczego serwis nie działa. Wszystko za sprawą FOMO (Fear of missing out), które oznacza lęk przed wypadnięciem z obiegu. To obawa, że coś niezwykle istotnego nam umknie, kiedy będziemy w trybie offline. Problem ten dotyczy przede wszystkim młodzieży, która urodziła się już w czasach powszechnego dostępu do Internetu i telefonów. Problem ten dotyczy aż 14% polskich internautów, a w grupie wiekowej między piętnastym, a dziewiętnastym rokiem życia, wysokiego i średniego poziomu FOMO doświadcza aż 94%. Jakie jest rozwiązanie? Nauka detoksu od telefonu, dbania o higienę psychiczną, czyli starania się niezaśmiecania naszej głowy zbędnymi informacjami i rozumienia, że jak na dwie godziny znikniemy z Internetu to świat się nie zawali. Zalety detoksu od telefonu Cyfrowy detoks może przynieść wiele korzyści, między innymi zwiększyć produktywność w pracy i poprawić skupienie. Decydując się na cyfrowy detoks na pewno dostrzeżemy fakt, że mamy więcej czasu na rzeczy, które do tej pory odkładaliśmy, jak przeczytanie książki, wybranie się na spacer w nowe miejsce, przejażdżka rowerem lub nowe hobby. Ograniczenie czasu spędzanego online sprawia też, że zyskujemy więcej czasu na pogłębienie relacji z bliskimi lub możemy go przeznaczyć na relaks. Kolejną ważną zaletą odstawienia elektroniki przede wszystkim wieczorem jest lepszy sen i mniej zmęczone oczy. Warto zrobić sobie cyfrowe odtruwanie, żeby zobaczyć, że realnie w tym czasie nic nie tracimy, a wręcz gwarantujemy sobie większy komfort psychiczny i spokój. Może się wydawać, że rezygnacja z nowoczesnych technologii albo ograniczenie jej w codziennym życiu nic nie da, ale tak nie jest. Po kilku dniach kompletnego odłożenia telefonu i przejścia w tryb offline można zobaczyć diametralną różnicę i poprawę standardu życia. Bez wątpienia rezygnacja ze smartphona jest bardzo trudna, ale przykładowo w czasie urlopu, może przynieść same korzyści. Zrobicie sobie detoks od telefonu w te wakacje?
Maria Rotkiel: „Trzeba nauczyć dzieci, jak korzystać z nowych technologii w sposób mądry i zrównoważony”
Psycholożka i terapeutka o tym, jak wirtualny świat wpływa na dzieci
Uzależnienie od nowych technologii, internetu i wirtualnej rzeczywistości to jeden z największych problemów dzieci i młodzieży. W nowym wydaniu magazynu „VIVA!Mama” psycholog Maria Rotkiel opowiada Beacie Nowickiej, jak sobie z nim poradzić. „Nowe technologie stały się integralną częścią rzeczywistości naszych dzieci. Nie ma sensu się na to obrażać. Trzeba nauczyć dzieci, jak z tego korzystać w sposób mądry i zrównoważony”. ZOBACZ TAKŻE: Maria Rotkiel o tym, jak kształtować w dzieciach pewność siebie. – Kilka dni temu wracałam pociągiem do Krakowa. Obok mnie jechała mama z malutkim synkiem. Miał może dwa latka, całą podróż siedział ze wzrokiem przyklejonym do dużego smartfona. Nie oderwał oczu od ekranu, nawet kiedy mama karmiła go bananem czy poiła sokiem. Byłam porażona tym widokiem… Rozumiem, bo to jest widok, który może budzić różne emocje. Gdyby dziecko tę aktywność przerywało, gdyby miało od czasu do czasu kontakt wzrokowy z mamą, a przede wszystkim gdyby było starsze przynajmniej o dwa lata, usprawiedliwiałabym tę sytuację. Nowe technologie, które przez dzieci są absorbowane głównie przez ekran, mają nam pomagać, mają nam służyć. Podróż jest przykładem sytuacji, kiedy to się sprawdza. Każdy, kto ma dzieci, pamięta te chwile: dopiero ruszyliśmy samochodem, a dzieci już jęczą, że im się nudzi, i pytają, za ile będziemy na miejscu. – Oczywiście! Więc w podróży, w poczekalniach czy sytuacjach, kiedy rodzic naprawdę potrzebuje chwili wytchnienia, spokoju, danie dziecku na parę minut smartfona czy tablet, na którym może coś obejrzeć, jest usprawiedliwione. Natomiast w tej sytuacji jest kilka rzeczy niepokojących. Po pierwsze, zgadzam się z opinią, że dzieci do trzeciego roku życia nie powinny w ogóle korzystać z nowych technologii w rozumieniu ekranów. Starszym ta czynność powinna być przerywana, dawkowana, stopniowana i urozmaicana. Uzależnienie, o którym rozmawiamy, jest jednym z największych problemów dzieci i młodzieży, na dodatek bardzo złożonym, dlatego obecnie nie mówimy już o uzależnieniu od internetu czy wirtualnej rzeczywistości, tylko o zaburzeniach cyfrowych. – To znaczy? Używamy określenia „zaburzenia”, ponieważ jest wiele czynników pierwotnych leżących u podłoża tego problemu oraz wiele czynników wtórnych, które wynikają z tego problemu. Jest to dość skomplikowany obraz symptomów, objawów, przyczyn i skutków, który współcześnie w psychologii, psychiatrii nazywamy zaburzeniami cyfrowymi. W tym mieści się uzależnienie od nowych technologii, tego wszystkiego, co jest związane z ekranem. Wynika ono głównie z tego, że rodzice idą na łatwiznę. I ja ich trochę rozumiem, bo też mam takie momenty, na przykład chcę w restauracji zjeść w spokoju obiad i potrafię dać dziecku telefon do ręki. Problem w tym, że idziemy na łatwiznę zbyt często, w zbyt dużym zakresie i na zbyt długi czas, a dzieci bardzo szybko się uzależniają, ponieważ to są dla nich… – …szalenie atrakcyjne bodźce. No właśnie. Niestety jednocześnie są to bodźce, które bardzo szybko przeciążają układ nerwowy, dlatego tak ważna jest nauka zrównoważonego korzystania. Wpisana jest w nią świadomość, że nowe technologie mają nam pomagać, są źródłem wiedzy. Istnieje bardzo dużo fajnych aplikacji edukacyjnych, które uczą dzieci angielskiego, liczenia, pisania, czytania, logicznego myślenia. Mają nam, rodzicom, pomagać w tych trudnych momentach, kiedy chcemy dziecko czymś zająć. Niestety nauka zrównoważonego korzystania jest dla rodziców trudna. – Dlaczego? Ponieważ wymaga bardzo dużej uważności ze strony rodzica na treści, które dziecko ogląda, ciągłego monitorowania czasu i umiejętności przerywania tej aktywności w sposób jak najmniej frustrujący dla dziecka, żeby nie odczytało tego jako kary. Powinno to wyglądać w ten sposób: „Słuchaj, już pół godziny oglądałeś bajkę, grałeś czy bawiłeś się jakąś aplikacją na smartfonie, więc teraz czas na spacer, grę w piłkę na podwórku, zabawę z psem”. To jest tak naprawdę najlepsze podejście, ale dla rodzica najtrudniejsze. Dlatego my, dorośli, wpadamy w dwie skrajności: albo w ogóle nie dajemy dzieciom dostępu, co nie jest korzystne, ponieważ na nowych technologiach opiera się nauka zdalna. Dzieci nie mogą być z niej wykluczone. – Nie zapominajmy, że nowe technologie stały się integralną częścią rzeczywistości naszych dzieci, absurdem jest ich od tego odcinać. Oczywiście, dlatego nie ma sensu się obrażać czy denerwować, tylko korzystać z tego jak z kolejnego narzędzia w sposób mądry i zrównoważony. Druga skrajność jest taka, że rodzice dają dziecku wolną rękę, nie sprawdzają, jakie to są treści, nie uczą dziecka korzystania z internetu, a przede wszystkim nie zapewniają alternatywnych aktywności, które są dla niego na tyle fajne i atrakcyjne, że dziecko samo umie odłożyć smartfon czy tablet. – Mój dwuletni sąsiad z podróży tego nie potrafił. Wyglądał jak…minizombi. Dla tak małych dzieci ekran jest hipnotyzujący. Na ekranie bardzo dużo się dzieje, pojawia się mnóstwo kolorów, bodźców, dziecko próbuje skoncentrować się na tych treściach, co jest dla niego ogromnym wysiłkiem, dlatego dzieci tak wyglądają. W pewnym sensie aktywność poznawcza trochę przypomina stan hipnozy, transu, odrętwienia. Niepokojący jest wiek tego chłopca. Wiemy, że korzystanie z ekranów w tak wczesnym wieku może negatywnie wpływać na rozwój układu nerwowego. Są badania, które to potwierdzają. Poza tym niepokojący jest brak kontaktu z mamą, rozmowy, przytulenia, kontaktu wzrokowego. Intencja pewnie była taka, żeby mama i współpasażerowie mogli w spokoju odbyć tę podróż, ale to zostało nadużyte. – Niestety urządzenia elektroniczne tak silnie łaskoczą ośrodek przyjemności, że nasze dzieci są bezradne. Nawet nastolatki nie mają jeszcze dostatecznie wykształconej samokontroli. Ona się rozwija bardzo późno, koło 21. roku życia. Dlatego dzieci tak łatwo się uzależniają. A my jako rodzice mamy dużo dodatkowej roboty, której nasi rodzice z nami nie mieli, to jest cena, którą płacimy za bardzo szybki rozwój cywilizacji. Takiego tempa wcześniej nie było i my musimy wspierać nasze dzieci, żeby się w tym świecie nie pogubiły i były bezpieczne. – Kiedy Pani dała Adasiowi telefon komórkowy? W czasie pandemii, kiedy w przedszkolu zaczęła się nauka zdalna, Adaś miał sześć lat i wtedy kupiłam mu laptop. Dostał swój sprzęt, ponieważ w tym samym czasie, kiedy on miał zajęcia, ja musiałam pracować. W wieku siedmiu lat dostał swój pierwszy telefon. Pewnie nastąpiłoby to trochę później, ale cały czas mówimy o dwóch latach pandemii. Adaś tęsknił za kolegami, nie ze wszystkimi miał kontakt tak często, jakby chciał. Moja mama jest osobą przewlekle chorą, dopóki nie zaszczepiła się w pełni, trochę obawialiśmy się tych kontaktów, więc Adaś mógł rozmawiać z kolegami i dziadkami przez telefon. Pandemia przyspieszyła tę inicjację. – Ma Pani jego urządzenia elektroniczne pod kontrolą? Tak. Przyznam, że wkładam w ten temat bardzo dużo pracy i pochwalę się, że na razie osiągam sukces, bo Adaś faktycznie korzysta z nich, ale nie nadużywa. Nie jest to tylko i wyłącznie moją zasługą. Ogromnie pomocne jest to, że zanim Adaś wszedł w świat nowych technologii, był od dawna pasjonatem gry w piłkę. Dla niego najfajniejszą rzeczą jest gra w piłkę. Ta kolejność jest ważna. Na początku grał na podwórku, potem zaczął treningi w klubie, piłka stała się jego pasją, dzięki czemu atrakcyjność telefonu czy tabletu nie była aż tak duża, żeby Adaś nie mógł ich odłożyć czy w ogóle z nich zrezygnować na rzecz grania. Dziś ma codziennie treningi, uwielbia je i to nam tak organizuje czas, że Adaś korzysta z urządzeń elektronicznych dokładnie tyle, ile jest rekomendowane w podręcznikach do psychologii i pedagogiki. Gdybym to zliczyła, wyszłoby może 20 minut wszystkich ekranów w ciągu dnia. I to jest super. Adaś oczywiście wie, że monitoruję treści, które ogląda. – A co Adaś lubi oglądać? Teraz są bardzo atrakcyjne gry dla dzieci. Wiele z nich jest w wersji angielskiej, więc jednocześnie uczy się języka. Ma bardzo fajne gry strategiczne, gdzie trzeba rozwiązywać dość skomplikowane problemy logistyczne, strategiczne, coś wybudować, podejmować trudne decyzje. Ma też swoje ulubione kanały, na przykład kanał informacyjny o zwierzętach, pełen ciekawostek geograficznych i historycznych. Jeśli chodzi o geografię, jest już lepszy ode mnie. Muszę przyznać z ręką na sercu, że jego miłość do sportu bardzo mi pomogła. Udało nam się zachować równowagę, o której rozmawiamy. Adaś płynnie przechodzi z jednej aktywności w drugą. To jest najlepsza profilaktyka uzależnień, że robi się różne rzeczy, dzięki czemu siedzenie z nosem w telefonie nie jest naszą jedyną przyjemnością, jedyną odskocznią od problemów czy jedynym pomysłem na spędzanie wolnego czasu. Słowem kluczem jest „jedyne”. – Zaburzenia cyfrowe dotykają bardziej nastolatki czy dzieci w wieku Adasia? Kto ma gorzej? Moje doświadczenie pokazuje, że rodzice nastolatków mają zdecydowanie gorzej, ponieważ ja, jako mama ośmiolatka, mogę mu ten telefon wyjąć z rączki. I to się nam zdarzyło dwa–trzy razy. Mój wpływ jest silniejszy, bo ośmiolatek to wciąż maluch, który mnie słucha. Mam więcej możliwości kontroli i oddziaływania. Natomiast kiedy Adaś będzie ode mnie wyższy o głowę i – jak większość nastolatków – nauczy się odpowiadać tak, że rodzić musi policzyć do pięciu, to będzie dużo trudniejsze. Poza tym będzie miał większą wiedzę ode mnie, jeśli chodzi o nowe technologie. Proszę też pamiętać, że nastolatkowie są sprytni, jak nie ma czegoś w domu, znajdą u kolegi. U nastolatków wyrabiają się nawyki. Jeśli są to czynności powtarzane od kilku lat, dużo trudniej je wygasić. Każdy z nas o tym wie. Małe dziecko nie ma nawyków utrwalonych. Nie chcę tu zasmucać rodziców nastolatków, ale niewątpliwie kontrolowanie ich jest dużo trudniejsze. – Kiedy dociera do nas, że dziecko wymknęło nam się spod kontroli, siedzi całymi dniami z nosem w telefonie czy przed komputerem, co możemy zrobić? To już jest moment, kiedy trzeba poprosić o pomoc specjalistę. Uzależnienie jest poważną chorobą. Bez względu na to, czego dotyczy: alkoholu, narkotyków, hazardu czy internetu. Trzeba opracować plan detoksu, stopniowego zmniejszania ilości i częstotliwości korzystania z wszelkich ekranów, zastępując tę aktywność innymi, równie atrakcyjnymi. Podejście: od teraz zero dostępu nie sprawdza się. W odniesieniu do nastolatków jest po prostu nierealne. Przyniesie jeden skutek – nasz autorytet z dnia na dzień będzie coraz mniejszy. – Czyli potrzebny jest specjalista, powiedzmy to wyraźnie. Tak. Potrzebujemy specjalisty, żeby zrozumieć cały mechanizm i indywidualną sytuację dziecka. To musi być wsparcie terapeuty, który specjalizuje się w pracy z osobami uzależnionymi. Nadużywanie technologii często objawia się u nastolatków nadwagą, bo to są dzieci, które rezygnują ze sportu, ze spotkań ze znajomymi. Poza tym mogą mieć zaburzenia snu, apetytu, czują nieustający niepokój, nie potrafią nawiązać relacji w realnym świecie. Rówieśnicy zaczynają w nich budzić lęk. Pojawiają się różne fobie. To jest całe spektrum objawów, które trzeba znać, rozumieć i umieć opracować adekwatny do danej sytuacji i dziecka plan interwencji, który będzie dla niego akceptowalny. Z nastolatkami się negocjuje: ilość, czas, tempo ograniczania i co w zamian. To trzeba przegadać, wytłumaczyć, dlaczego warto podjąć taki wysiłek i użyć wszystkich argumentów, które będą dla nastolatka ważne. – Jaka jest Pani rada jako specjalistki i mamy, żeby ograniczyć szkody? Musimy być w stałym kontakcie z naszym dzieckiem, wiedzieć, co ono robi. Czy chodzi na zajęcia, czy przychodzą do niego koledzy. Dobry kontakt z dzieckiem daje pełny obraz jego życia: zajęcia, zainteresowania, aktywności, znajomości. Trzeba z dzieckiem rozmawiać: Co robiłeś, jak ci minął dzień, z kim go spędziłeś? Jeśli jesteśmy w bliskim kontakcie, bardzo szybko zauważymy niepokojące, ostrzegawcze sygnały, na przykład, że nasze dziecko przestało chodzić na zajęcia, które lubi, od miesiąca nikogo nie było w naszym domu, samo nigdzie nie wychodzi. Niby odrabia lekcje, ale godzinami siedzi w telefonie czy przed tabletem. Im szybciej zauważymy problem, tym łatwiej go rozwiązać. – Czy widzi Pani zasadniczą różnicę między dziećmi w wieku Adasia a 20-latkami? Nie wiem, czy nie jest za wcześnie na takie wnioski, ale jeśli mówimy o dzisiejszych 20-latkach, to są ludzie, którzy bardzo ciężko przeżyli pandemię. To był czas, kiedy oni powinni chodzić na pierwsze imprezy, pierwsze poważne randki. W wieku 17–19 lat człowiek wyrywa się spod skrzydeł rodziców, wykonuje skok rozwojowy, jeśli chodzi o samodzielność, dorosłość, dojrzałość, seksualność i społeczność. Dzisiejsze 20-latki przesiedziały ten ważny moment w domu. Moim zdaniem oni zapłacili najwyższą cenę za czas pandemii. Ośmiolatków, jeśli rodzice zadbali o to, żeby w czasie pandemii mieli różne aktywności i trochę kontaktów społecznych, udało się bardziej ochronić. Poza tym, patrząc na temat naszej rozmowy, czyli potencjał i zagrożenia wynikające z życia w świecie nowych technologii, czyli ekranów, uważam też, że te maluchy mają szansę mieć mniej kłopotów związanych z tym światem. Gdy obserwuję rodziców rówieśników mojego Adasia, widzę, że oni mają już na to większą wrażliwość, wyczulenie i uważność. Natomiast nastolatkowie uzależnieni od nowych technologii to młodzi ludzie, których rodzice trochę to zagrożenie przegapili, choć nie do końca ze swojej winy. Kiedy pięć czy siedem lat temu w rękach dzieci pojawiły się pierwsze smartfony, świadomość tego, jak poważny to może być problem, jak szybko można się uzależnić, nie była duża. Mało o tym wiedzieliśmy i mówiliśmy. Potem pandemia dołożyła swoje. – Czym Adaś pozytywnie Panią zaskoczył? Adaś, jak większość dzieci, zadaje fenomenalne pytania, na przykład: „Ile waży Ziemia?” albo „Ile wynosi odległość Ziemi od Marsa?”. Jak widzi moje wielkie oczy, mówi: „Sprawdźmy to w internecie”. Ma grę strategiczną, która polega na budowaniu różnych rzeczy. Tam trzeba liczyć, mierzyć, zrozumieć, na ile ukształtowanie terenu wpływa na rodzaj budowli. Jego wiedza wynikająca z tego, że używa edukacyjnych gier i aplikacji, jest w pewnych dziedzinach większa od mojej. Gra w grę piłkarską i doskonale wie, jakie kluby mają poszczególne kraje, zna flagi państwowe i stolice tych krajów. Ostatnio chciałam użyć jakiegoś skomplikowanego urządzenia, dwa razy przeczytałam instrukcję i naprawdę nie zrozumiałam, co tam było napisane. Adaś wtedy powiedział: „To zobacz sobie filmik instruktażowy na YouTubie” i… sam mi go znalazł (śmiech). Pod wieloma względami jest bardziej biegły ode mnie i szybciej potrafi korzystać z internetu jako źródła wiedzy. Bardzo mi się to podoba. Rozmawiała Beata Nowicka ZOBACZ TAKŻE: Robert El Gendy zdradza dlaczego zawsze chciał mieć dużą rodzinę… Właśnie zostałaś mamą, a może akurat czekasz na swoje maleństwo? Koniecznie zajrzyj do nowego numeru magazynu „VIVA!Mama”. W kioskach od 25 maja!
Posadź, podlej, pielęgnuj. Ogrodoterapia jest polecana przez psychologów!
Praca w ogrodzie pozwala zająć ręce i skupić myśli na czymś innym niż praca, rodzina czy pandemia, dlatego coraz częściej jest zalecana jako część psychoterapii. Sianie lub sadzenie przypomina nam o tym, że istnieje przyszłość, a w niej wiele różnych możliwości. Podlewanie pozwala nam zatrzymać się „tu i teraz”. Pielęgnowanie roślin nie tylko łagodzi codzienne stresy, ale może też pomóc wtedy, kiedy zmagamy się z depresją lub zaburzeniami lękowymi – twierdzi Sue Stuart-Smith, brytyjska psychiatra i psychoterapeutka, ogrodniczka (i żona sławnego angielskiego ogrodnika, Toma Stuart-Smitha), a także autorka bestsellerowej książki „Kwitnący umysł”. Pisze w niej: „Ogród daje bezpieczną fizyczną przestrzeń, która pozwala wzmocnić umysł i zapewnia ciszę, dzięki której możemy usłyszeć własne myśli. Im bardziej zagłębiamy się w pracę fizyczną, tym bardziej czujemy się wewnętrznie wolni i zyskujemy przestrzeń, by uporządkować i przepracować swoje emocje. Teraz traktuję uprawianie ogrodu jako sposób na wyciszenie i odciążenie umysłu. Jakimś sposobem ten szum sprzecznych myśli w mojej głowie oczyszcza się i uspokaja, w miarę jak moje wiadro napełnia się chwastami”. ZOBACZ TEŻ: Co robić, gdy nie chce się nic robić? Pięć kroków, by wygrać z prokrastynacją Ogrodoterpia. użyczą chłodu – i siły Jako psychiatra Sue Stuart-Smith wielokrotnie stykała się z ludźmi, którzy stracili kontrolę nad swoimi emocjami. W swojej książce przytacza historię m.in. Kay, kobiety w średnim wieku, którą przez długi czas leczyła z depresji. Kobieta, nad którą ciążyło nieszczęśliwe dzieciństwo, wieloletnie samotne macierzyństwo i kłopoty z dorastającymi synami, czuła, że jej życie nie należy do niej. Podczas jednej z sesji terapeutycznych uświadomiła sobie jednak, że jest jedno miejsce, w którym czuje się wystarczająco dobra – był to jej przydomowy ogródek. Stuart-Smith opisując historię swojej pacjentki, chciała pokazać, że przyziemne (i to dosłownie!) uprawianie ogrodu może nie tylko odprężać, ale też dawać tak bardzo potrzebne nam poczucie sprawstwa i kontroli nad rzeczywistością. Dzięki ogródkowi Kay mogła wreszcie poczuć, że panuje nad swoim życiem, że jest w stanie skutecznie zatroszczyć się o coś. Według Stuart-Smith przebywanie wśród krzewów i drzew może też łagodzić objawy stresu pourazowego, dlatego powinno być zalecane np. żołnierzom wracającym z walki albo teraz lekarzom, którzy w wyjątkowo trudnych warunkach przez ostatni rok walczyli z pandemią koronawirusa. ZOBACZ TEŻ: Sposoby na stres. Oto 5 skutecznych sposobów, które ukoją twoje nerwy Ogrodoterapia. Zielono mi i spokojnie Badania wykazują, że przebywanie blisko zieleni łagodzi lęk i napięcie psychiczne (dlatego coraz częściej jest też stosowane jako element resocjalizacji w więzieniach), poprawia nastrój, zwiększa koncentrację (idealne przed egzaminami!), a także obniża ciśnienie krwi i poziom kortyzolu, czyli hormonu stresu. Jednakże Sue Stuart-Smith, choć sama na co dzień pracuje jako psychiatra, zaznacza, że poza tymi „twardymi”, mierzalnymi korzyściami, ważne są też korzyści emocjonalne, które są trudniejsze do uchwycenia w badaniach i testach psychologicznych. Według autorki „Kwitnącego umysłu” osoby, które nie mogą uporać się z doświadczeniem straty albo traumy, mogą dzięki pracy w ogrodzie nabrać trochę nadziei na przyszłość albo zrozumieć, że przemijanie jest naturalnym elementem naszego świata. Autorką tekstu jest Sylwia Niemczyk-Opońska
Ewa Woydyłło-Osiatyńska o lęku, wojnie, pandemii i pomaganiu
„Musimy się z tym zmierzyć, nie ma innego wyjścia”, podkreśla
Doktor psychologii i terapeutka uzależnień. Specjalistka od rozwiązywania problemów i szukania drogi wyjścia z kryzysów. Ewa Woydyłło-Osiatyńska w rozmowie z Beatą Nowicką opowiada o sprężystości emocjonalnej, wojnie, strachu, pomaganiu, wstydzie, Kainie i Ablu, a przede wszystkim o sile kobiet! Beata Nowicka: Wisława Szymborska pisała: „Nie ma pytań pilniejszych od pytań naiwnych”. Więc pytam: jak żyć? „Jak żyć?” jest bardzo ważnym pytaniem. Każdy powinien je sobie zadać i niektórzy to robią. Odpowiedź brzmi: „Dobrze”. A jak dobrze żyć? Zacznę od przypowiastki. Pewnego razu wydawnictwo, z którym współpracuję od lat, przysłało mi pocztą egzemplarze mojej nowej książki. Rozpakowałam paczkę zachwycona, patrzę na piękną okładkę, tytuł i… konsternacja: „Woydyłło, ściągnęłaś to z czegoś”. Mówię do męża, który siedział obok mnie: „Z czego ja wzięłam ten tytuł?”. A mąż na to: „Dopiero teraz się zorientowałaś? Przecież ty już raz napisałaś taką książkę”. Byłam zdumiona. Okazało się, że 15 lat wcześniej w Instytucie Psychiatrii, gdzie byłam terapeutką uzależnień na oddziale odwykowym, nasz dział wydawniczy publikował moje małe książeczki, które pisałam dla pacjentów, ich rodzin i innych terapeutów. Tytuł mojej nowej książki brzmiał: „W zgodzie ze sobą”, a poprzedniej „Zgoda na siebie”. Nie był to przypadek. I teraz wracam do pytania – jak dobrze żyć? W zgodzie ze sobą? Właśnie! Oczywiście to jest wytrych. Do bardziej skomplikowanych ludzkich systemów nie będzie pasował, ale ten wytrych ma uniwersalne znaczenie. Masz być w zgodzie ze sobą, a jednocześnie tak postępować, aby nikt przez ciebie nie płakał. Wtedy człowiek żyje dobrze i jest szczęśliwy. Przykładem jest pani Henia, która pomaga mi w domu. Jej osobowość, rodzina, praca, jej stosunek do świata jest pełen ciepła i optymizmu. Nie chodzi o to, że ona jest codziennie w euforii czy ekstazie. Ona nawet nie chodzi do kościoła, więc to nie jest też kwestia życia duchowego. Po prostu tchnie od niej pogoda ducha. Jest superbabą, która stoi na dwóch mocnych nogach na ziemi i… czyni dobro. A jak się pomyli, to mówi przepraszam i dwa razy posprząta bez zapłaty. Umie wybrnąć z trudnych sytuacji. To się nazywa mądrość, dojrzałość, pogoda ducha i jest dostępne dla każdego. Nie ma na świecie istoty, która nie mogłaby tego urzeczywistnić. Czytaj także: Doktor Tomasz Rożek o groźbie wybuchu wojny atomowej i katastrofie klimatycznej Ewa Woydyłło-Osiatyńska w sesji dla „VIVY!”, kwiecień 2022 To ważne słowa, szczególnie teraz. Za nami dwa lata pandemii, wojna… Bądźmy realistami, my jeszcze nie wiemy, czy pandemia się skończyła. Epidemiolodzy i wirusolodzy mówią, że odrodzi się w innej formie, bo wirus skorzysta z tego, że takie kraje jak Polska odpuściły całkowicie. Wczoraj byłam w teatrze, jechałam metrem, wchodziłam do sklepów, nikt nie przestrzega żadnych rygorów, bo rząd je zniósł, ale ludzie kaszlą, kichają i nawet między sobą mówią: „Tak źle się czuję, że jutro chyba nie pójdę do pracy”. Testów nikt nie robi. Polak jest cwany, nie pójdzie przetestować się na własny koszt, jak nie musi, a nawet jak musiał, to nie szedł. A wirus sobie myśli: „Oni odpuścili, to ja się rozwinę i wypróbuję kilka nowych wariantów”. No więc mamy pandemię, do tego wybuchła wojna, żyjemy w nowej, upiornej rzeczywistości… …i płaczemy za światem, który w jakimś sensie się skończył. Niektórzy porównują to z 1939 rokiem. Pierwszą rzeczą, którą ludzie czują, jest przerażenie. To zupełnie normalne. Całą naszą wyobraźnię wypełniają wojenne obrazy znane z filmów. To, co dzieje się teraz, zdarza się po raz pierwszy w życiu trzech pokoleń. Poza tym jeszcze nie wiemy, w którą stronę rozwinie się sytuacja. Nikt tego nie wie. To też budzi lęk. Ale w ’39 było inaczej, Polska była sama. Już to mówiłam, ale powtórzę: jakie to niesamowite szczęście w tym potwornym nieszczęściu, że Putin napadł na Ukrainę w lutym. Gdyby poczekał 4–6 miesięcy, być może Polski nie byłoby już w Unii ani w NATO. A tu nagle ten sam rząd został przyjacielem Unii i prezydenta Bidena. Geografii nie zmieniliśmy, ale mamy sojuszników. To jest ważne. Czytaj także: Anja Rubik: „Okrucieństwo i brak człowieczeństwa są nie do opisania słowami. Świat powinien stanąć” Ewa Woydyłło-Osiatyńska w sesji dla „VIVY!”, kwiecień 2022 Mimo wszystko większość z nas czuje lęk i strach. W terminologii psychologicznej to dwa odmienne stany emocjonalne. Lęk ma nieokreśloną przyczynę, to stan, który nie wskazuje palcem zagrożenia. Strach jest gwałtowną reakcją na bezpośrednie niebezpieczeństwo. Strach jest ucieleśniony, lęk rozproszony. Taka jest definicja psychiatryczna. Ja z kolei jestem lingwistką z pasji, mówię obrazowo i używam wymiennie: obawa, trwoga, terror, strach, przerażenie, lęk, niepokój. Musimy się z tym zmierzyć, nie ma innego wyjścia. To od nas zależy, czy te myśli dopuścimy, czy powiemy: „Przepraszam, pomyłka”. Wczoraj zadzwoniła do mnie jakaś pani z prośbą o wywiad. Zapytałam, o czym, i usłyszałam: „Jak kobiety mają przetrwać ten straszny czas i w ogóle o tym nie myśleć”. Zaniemówiłam. I odmówiłam, bo to jest najgorsza rzecz, jaką można zrobić. Filozofia strusia, czyli robienia wszystkiego, żeby nie widzieć, co się dokoła dzieje. Nie! Trzeba się interesować, codziennie oglądać wiadomości, kupować gazety, czytać. Ja oglądam CNN, TVN24, BBC i rosyjskie Nowosti. Chcę wiedzieć. Wolę być oświecona niż nieoświecona! To, że widzisz i rozumiesz, nie znaczy, że musisz czuć się bardziej zgnębiony. Bo chłodny ogląd pozwala oswoić lęk? Oczywiście. Nie ma lepszego sposobu, jak posługiwać się rozumem, umysłem, szarymi komórkami. Ale każdy z nas ma swoją „sprężystość emocjonalną”, czyli rezyliencję. To jest termin, który pochodzi z fizyki ciał stałych i dotyczy wytrzymałości na odgięcie. Jak weźmiesz piłkę i rzucisz ją na ziemię, to jedna odbije się i wróci do ciebie, a druga klapnie i tam zostanie. Rezyliencja, czyli zdolność odbicia się od uderzenia, ciosu, ataku. To już widać u dzieci. Od czego zależy? Tu kłania się ludzka natura, wychowanie, doświadczenia, wcześniejsze ciężkie przeżycia. Jeden człowiek w pandemii przesłuchał wszystkie płyty, jakie zgromadził w domu, bo wcześniej nie miał na to czasu. Po 20 razy puszczał „Miłość ci wszystko wybaczy” czy V symfonię Mahlera i się zachwycał. Drugi natomiast siedział przy oknie, gryzł paznokcie i rozpaczał, że nie może wyjść z domu. Na lęk i strach można głaskać, przytulać, kupić pół litra i w ogóle przestać myśleć. Można najeść się słodyczy i rozluźnić się, a potem wymiotować, to też zajmuje uwagę i przestajesz martwić się tym, co za oknem. Ale można też uruchomić płaty czołowe i skroniowe. Nie jesteś amebą. Reagujesz. Gdy wybuchła wojna, wielu pomknęło na granicę i zaczęło wozić uchodźców po całej Polsce, szukać im mieszkań, lekarstw, jedzenia. Dobrze jest być gotowym na jakąś formę poświęcenia, bo to skutecznie osłoni nas przed strachem. Podobno Ikea przez 20 lat nie sprzedała tyle piętrowych łóżek, ile w ciągu ostatniego miesiąca. Polska popędziła na ratunek. Pełny wywiad z Ewą Woydyłło-Osiatyńską przeczytasz w najnowszym numerze magazynu „VIVA!”, dostępnym na rynku od czwartku 21 kwietnia 2022 roku Czytaj także: Anna Dereszowska ma ekologiczny dom na Mazurach! Pokazała nam wnętrza
Zaniedbałaś realizację postanowień noworocznych? Jest szansa, że jeszcze do nich wrócisz!
Co zrobić, aby zawsze osiągać założone cele?
Koniec stycznia to czas, kiedy aż 36% ludzi odpuszcza sobie realizację postanowień noworocznych. Jeszcze więcej z nas nie dotrwa z ich spełnieniem do połowy roku. Jaki jest tego powód? Czego nam brakuje? Dobrego planu? Konsekwencji? Strategii? A może wizji tego, jak realizacja naszych założeń powinna wyglądać? Co zrobić, aby zawsze osiągać założone cele? I czy na nasze powodzenie na tym polu ma wpływ nasza płeć? W rozmowie z viva.pl wyjaśnia psycholog, konsultant, wykładowca i autor wielu książek, Dr Mateusz Grzesiak. ZOBACZ TEŻ: 6 rzeczy o zmysłach, w które aż trudno uwierzyć! Same postanowienia noworoczne to za mało Oscar Dąbkowski: Mateusz, jakie miałeś postanowienie noworoczne na 2021 rok? Dr Mateusz Grzesiak: Zamierzałem schudnąć 10 kilogramów, podnieść sprawność i wytrzymałość. Zdobyć purpurowy pas w bjj (brazylijskie jiu-jitsu – red.). Obronić trzeci doktorat, tym razem z psychologii. Spać minimum 7 godzin dziennie. Czuć więcej radości - mimo kolejnych lockdownów i pandemii. Więcej podróżować. Napisać minimum dwie książki. Otworzyć nowe biznesy z innych niż edukacja sektorów. Jako konsultant i psycholog chciałem też pomóc moim klientom zrealizować ich cele. Zarobić więcej pieniędzy. Kupić dom w Hiszpanii. I jak Ci z nimi poszło? Zrealizowałem wszystkie poza otwarciem nowych biznesów, bo zmieniłem strategię inwestycyjną. Ze spaniem bywa różnie, ale i tak jest lepiej niż było. A cele na ten rok? Jak oceniasz ich realizację po miesiącu? Cele na ten rok również podzieliłem na dwie strefy – osobistą i zawodową. W tej pierwszej znalazło się m.in. realizowanie potrzeb bliskości, częstsze spędzanie czasu z przyjaciółmi czy udział w zawodach bjj. Zaś cele zawodowe na ten rok to m.in. poznanie i pozyskanie klientów międzynarodowych czy ukończenie kolejnej szkoły terapii, ale też dalsze popularyzowanie w Polsce umiejętności miękkich, czyli kompetencji zarządzania myślami, emocjami i zachowaniami, umożliwiających osiąganie celów osobistych i zawodowych. Oczywiście tych postanowień jest dużo więcej. Nieustannie i systematycznie pracuję nad ich realizacją, ale o tym jak mi poszło porozmawiamy za rok. W końcu to cel na ten rok, a nie na styczeń, który właśnie minął. Czy w ogóle opłaca się robić postanowienia noworoczne od 1 stycznia? A może dla wielu problemem nie są same postanowienia, ale data: tak bardzo zobowiązująca i tak bardzo „mainstreamowa”? Wystarczy spojrzeć na siłownie, które w styczniu pękają w szwach… Wbrew pozorom pierwszy dzień stycznia to najlepszy moment do rozpoczynania realizacji postanowień. Badania mówią, że ludzie mają większą motywację do realizacji celów, gdy wprowadzają je w określone dni - początek roku, miesiąca, tygodnia. Wszystkie mają znaczenie symboliczne, bo kojarzą się z zaczynaniem od nowa, czyli zerwaniem z przeszłością. Zaczynanie wówczas nazywa się „efektem świeżego startu” - jesteśmy wtedy bardziej zaangażowani, zmotywowani, zdyscyplinowani. Przykładowo, najwięcej wyszukiwań słowa dieta jest w okolicach nowego roku, na początku miesiąca i zaraz po różnych świętach (np. urodzinach czy 1-ego maja). Wtedy też, o czym wspomniałeś, najczęściej zaczyna się chodzić do siłowni. No właśnie, załóżmy zatem, że poczyniliśmy założenie, że w nowym roku zmienimy coś w naszym życiu w kwestii diety, ćwiczeń czy nauki języka obcego. I jak to czasem bywa, „znowu” nie wyszło, i to już w styczniu. Skoro teraz odpuściliśmy, to do końca roku uda nam się jeszcze do naszych postanowień wrócić? Po pierwsze, to nie jest tak, że rzeczy same wychodzą albo nie wychodzą. To my je robimy albo nie. Co się stało? W trakcie mogliśmy zmienić plany, zrezygnować z nich, pójść w innym kierunku, stwierdzić, że coś jest za trudne albo że tego już nie chcemy. Za naszym wynikiem działań stoi jakaś przyczyna. Powinniśmy ją znaleźć, wyciągnąć wnioski, zmienić nasze działania na adekwatne i, jeśli chcemy, kontynuować. Jaki jest zatem sposób na to, żeby wytrwać w postanowieniach noworocznych? Psychologowie mówią, że trzeba określić konkretny cel i stworzyć plan działania, monitorować postępy, przygotować się na kryzysy, nagradzać się za małe kroki w kierunku zmiany i nie bać się prosić o wsparcie bliskich, którzy dopingują nas w osiągnięciu celu. To wystarczy? Według statystyk aż 50% Polaków postanowiło zmienić coś w swoim życiu od Nowego Roku. Najczęściej chcemy rzucić palenie lub schudnąć. Dlatego też obłożenie większości siłowni zwiększa się w styczniu o jedną trzecią, a producenci suplementów wspomagających zerwanie z nałogiem nikotynowym inwestują najwięcej właśnie w grudniowe reklamy. Do postanowień pcha nas społeczny trend i fakt, że koniec starego roku jest okresem podsumowań i wyciągania wniosków, a także planowania przyszłości. Żeby w nich wytrwać pomagają takie metody jak: zobowiązanie publiczne - opowiedzenie innym o naszych planach, pozytywnie sformułowany cel, by wiedzieć dokładnie co, jak i kiedy zamierzamy osiągnąć, zapisanie postanowień, mierzenie postępu w drodze do osiągnięcia zamierzonych celów, zmienianie zachowań po feedbacku z rzeczywistości i kierowanie się konkretnym planem. Co zrobić, aby zawsze osiągać założone cele? Skoro to tylko 5 założeń, to dlaczego tak wielu z nas nie udaje się wytrwać w postanowieniach noworocznych? Według badań University of Scranton tylko 8% osób wytrwa w postanowieniach noworocznych. 25% postanawiających zrezygnuje już po pierwszym tygodniu, 29% – po dwóch, 36% odpuści po miesiącu, a 50% – w ciągu pierwszego pół roku. Osoby te nie zrealizują swoich postanowień noworocznych z różnych powodów - błędnie planują lub nie planują w ogóle, poddają się w trakcie, zmieniają plany w ciągu roku, trafiają na przeszkody, których nie wiedzą jak pokonać, przechodzą przez trudne sytuacje losowe. Potencjalnych powodów jest wiele. Do nich należą na pewno nieprecyzyjnie sformułowane cele (np. w tym roku zacznę być zdrowy, zamiast określenia konkretnie, co, gdzie i w jakiej formie będę robił, np. codziennie po przebudzeniu wykonam rozciąganie przez 10 minut, będę regularnie ćwiczyć na orbitreku w domu przez 40 minut etc.) CZYTAJ WIĘCEJ: Co robić, gdy nie chce się nic robić? Pięć kroków, by wygrać z prokrastynacją Kolejny to wybór celu pod otoczenie: nasze postanowienia nie bazują na własnych potrzebach, ale wynikają z presji społeczeństwa, planów rodziców, itd. Nie mamy motywacji do ich realizacji. Następnie - brak elastyczności i gotowości do zmiany. Rzeczywistość będzie mieć swój bieg, musimy więc stale brać feedback i zmieniać nasze plany. Bardzo często nie mamy też wiedzy dotyczącej planowania. Większość ludzi nie wie, jak to zrobić prawidłowo, bo się nie uczyli umiejętności miękkich w szkołach. Są to umiejętności zarządzania myślami, emocjami i zachowaniami umożliwiające osiąganie wyznaczonych celów w życiu zawodowym i osobistym. Bazują na teoretycznej oraz praktycznej wiedzy pochodzącej z różnych dziedzin nauk i przyjmują formę konkretnych narzędzi aplikowanych w obszarach marketingu, samorealizacji, zarządzania i duchowości. W domu mieszkasz z dwiema kobietami: żoną Ilianą i córką Adrianą. Czy widzisz różnice w podejściu kobiet i mężczyzn do realizacji postawionych sobie celów? Nie, ale widzę różnicę miedzy różnymi osobowościami ludzi, co jest niezależne od płci. Jeśli ktoś na przykład kompensuje odrzucenie osiąganiem, to pewnie nic go nie powstrzyma przed realizacją celów. Jeśli ktoś ma wysoki poziom lęku czy osobowość zależną, będzie miał z ich realizacją kłopot. Podejście do realizacji celów różni się także pod kątem kulturowym - są społeczności, gdzie sukcesy zawodowe mają mniejsze znaczenie niż szczęście osobiste albo takie, gdzie planuje się mało, bo model życia jest oparty o tu i teraz. Są także różnice pokoleniowe. Moja żona jako Meksykanka ma inne podejście do realizacji celów, niż ja. ZOBACZ TAKŻE: Jak planować czas, żeby nie zwariować? A jeśli miałbyś swoim słuchaczom albo klientom zaproponować jedną istotną zmianę na 1 stycznia 2023 roku, jaki rytuał albo zwyczaj powinni wprowadzić do swojego życia w miejsce ustalania postanowień noworocznych? Proponuje prawidłowo sformułować cele, na przykład metodą SMART - to akronim od angielskich słów Specific (skonkretyzowany), Measurable (mierzalny), Achievable (osiągalny), Relevant (istotny), Time-bound (określony w czasie). Tak właśnie powinniśmy myśleć o celach. I tym razem się uda? Uda to mamy między kolanami a biodrami, a osiąganie celów powinniśmy pozostawić mądrej strategii i konsekwencji w działaniu. WIĘCEJ NA TEMAT: Trening asertywności. Jak wprowadzić zmiany do swoich myślowych nawyków? ZOBACZ TEŻ: Tragiczny optymizm – strategia, której potrzebujemy w trudnych czasach CZYTAJ TAKŻE: Jak Twoja intuicja pomoże Ci podejmować lepsze decyzje? ------ Dr Mateusz Grzesiak – psycholog, konsultant, wykładowca, autor wielu książek, w tym m.in. „Psychologia Zmiany”, „Pewność siebie. Jak być asertywnym, pokonać lęk i sięgnąć po swoje” oraz najnowszej: „Bądź skuteczny. 50 narzędzi rozwijających efektywność osobistą i zawodową”.
6 rzeczy o zmysłach, w które aż trudno uwierzyć!
Nawet nie wiesz, jak bardzo zmysły kierują twoim życiem…
To nie wzrok, ale zapach rządzi naszym sercem – i bardzo dobrze! W jednym z psychologicznych badań kobiety zostały poproszone, aby wybrały najbardziej atrakcyjnego dla siebie partnera tylko na podstawie… zapachu męskiego podkoszulka. Naukowcy zbadali potem geny i kobiet, i mężczyzn, którzy wcześniej te podkoszulki nosili. Okazało się, że kobiety miały naprawdę dobrego nosa – bezbłędnie wybierały dla siebie tego partnera, który miał najbardziej odmienne geny: kierując się tylko zapachem, umiały wyłuskać najlepszego z biologicznego punktu widzenia przyszłego ojca swoich dzieci. ZOBACZ TEŻ: Twój styl przywiązania ma wpływ na to, jak korzystasz z mediów społecznościowych Zmysły rządzą naszym życiem. Co warto o nich wiedzieć? 1. Aż osiem informacji na dziesięć, które przyswaja nasz mózg, pozyskujemy za pomocą naszych oczu. Wzrok zdecydowanie króluje w rankingu naszych zmysłów. To jedna z niewielu rzeczy, które odróżniają nas od ssaków (większość gatunków kieruje się węchem) i łączą nas np. z… orłem, sokołem czy innymi drapieżnymi ptakami. 2. Z kolei z naszą pamięcią najbardziej powiązany jest zmysł węchu. Wystarczy, że poczujemy znany z dzieciństwa zapach, a momentalnie uruchamia się w naszym mózgu ośrodek odpowiedzialny za pamięć długotrwałą i budzą się emocje związane z danym wspomnieniem. Pamięć zapachowa to fenomen naszego umysłu – naukowcy nie są w stanie do końca wytłumaczyć, dlaczego inne zmysły nie pobudzają aż tak bardzo naszej pamięcią. 3. Batonik jest słodszy, jeśli jemy go, słuchając muzyki fortepianowej, a kawa będzie mniej gorzka, gdy nalejemy ją sobie do pomarańczowego kubka? Brzmi jak szarlataneria? Być może, ale jednak to prawda. Wysokie tony fortepianu i pomarańczowy kolor kojarzą nam się ze słodyczą – wykazał to oksfordzki psycholog eksperymentalny, Charles Spence. Od lat badacze fascynują się tematem synestezji, czyli wzajemnego oddziaływania na siebie zmysłów. ZOBACZ TEŻ: Chorzy na depresję izolują przed ludźmi, choć niczego tak bardzo nie potrzebują jak ich bliskości 4. Komora deprywacyjna to masaż dla mózgu: krótkie odcięcie od nadmiaru bodźców pomaga się odprężyć i odpocząć. Ale z drugiej strony, co za dużo, to niezdrowo – zjawisko tzw. deprywacji sensorycznej, czyli długotrwałego stanu, w którym do umysłu nie docierają żadne bodźce, to prawdziwa tortura. Już pół wieku temu przeprowadzono eksperyment, w którym ochotnikom „wyłączono” zmysły. Okazało się, że po jakimś czasie wszyscy uczestnicy zaczęli mieć halucynacje, nie wiedzieli, gdzie są i co się z nimi dzieje – a nabyte podczas badań zaburzenia ustąpiły całkowicie dopiero po kilku tygodniach. 5. W pandemii dużo mówiło się o tym, że wirus upośledza zmysł węchu, ale mało kto wie, że trudności z odróżnianiem zapachów to częsta cecha psychopatów. Dwaj neurolodzy z Australii, Mehmet K. Mahmut i Richard J. Stevenson przeprowadzili badania z udziałem kilkudziesięciu przestępców. Okazało się, że u tych, u których występowały cechy psychopatyczne, czyli np. brak empatii czy ponadprzeciętna umiejętność manipulacji, obserwowano też zaburzenia węchu. To dlatego, że za obie te rzeczy odpowiada ta sama część mózgu, która u psychopatów nie funkcjonuje prawidłowo. 6. Za nasze widzenie nie odpowiadają wyłącznie zdrowe oczy – istnieje też coś takiego, jak „drogi wzrokowe” w mózgu, które trzeba wydeptywać jak ścieżkę w lesie. Im lepiej zostały „wydeptane” w dzieciństwie, tym więcej informacji w dorosłym życiu dociera z naszych oczu do mózgu. Tacy ludzie widzą np. więcej kolorów, łatwiej wychwytują różnice, szybciej spostrzegają coś nowego w swoim otoczeniu. Za odkrycie dróg wzrokowych dwaj naukowcy Torsten Wiesel i Dawid Hubel, dostali w 1981 r. Nagrodę Nobla Autorką tekstu jest Sylwia Niemczyk-Opońska
Co robić, gdy nie chce się nic robić? Pięć kroków, by wygrać z prokrastynacją
Jak walczyć z odwlekaniem wszystkiego na później?
Tim Urban, amerykański pisarz, autor bloga „Czekaj. Tylko po co”, od lat zajmuje się tematem prokrastynacji. Jego wykład na TED – o tym, jak wskutek odkładania wszystkiego na ostatnią chwilę swoją 90-stronicową pracę dyplomową napisał w 72 godziny – obejrzało ponad 38 milionów ludzi. Nie po to, by brać przykład z Urbana. Raczej, by dowiedzieć się, co się dzieje w mózgu prokrastynatora. ZOBACZ TEŻ: Jak odnaleźć spokój? Oto aplikacje, które pomagają ograniczyć stres Racjonalny Decydent kontra Małpa Natychmiastowej Gratyfikacji Tim Urban głosi teorię, że każdy człowiek ma w swoim mózgu Racjonalnego Decydenta, który skłania go do rozsądnego planowania zadań. Ale w mózgu prokrastynatora siedzi też Małpa Natychmiastowej Gratyfikacji. To ona podpowiada, żeby przejść się do kuchni i zajrzeć do lodówki albo pooglądać filmiki na You Tube. Małpa Natychmiastowej Gratyfikacji nie myśli o przyszłości, dla niej ważne jest tylko, by teraz było łatwo i przyjemnie. Ale Racjonalny Decydent przypomina, że czasem trzeba zrobić coś trudnego i mniej przyjemnego. I wtedy dochodzi do konfliktu. Wina, strach, niepokój, nienawiść do samego siebie wypełniają prokrastynatora. Jak przejść ze strefy zabawy do strefy obowiązku? Na szczęście prokrastynator ma anioła stróża czuwającego w najgorszych momentach. Ten ktoś to Potwór Paniki. To on każe trzy dni przed terminem oddania pracy dyplomowej w końcu usiąść i ją napisać. Pięć kroków do sukcesu Psycholog Timothy Pychyl, już bardziej poważny ekspert od prokrastynacji, twierdzi, że ludzie odkładają różne rzeczy na później nie dlatego, by uniknąć samego zadania, ale związanych z nim nieprzyjemnych uczuć. Im bardziej myślimy o rzeczach, do których nie możemy się zabrać, tym więcej złych emocji się w związku z nimi pojawia. Negatywne uczucia stają się w końcu tak silne, że same w sobie zaczynają być przeszkodą. Ale skoro tak, to aby przezwyciężyć prokrastynację, trzeba te złe uczucia uznać i jakoś sobie z nimi poradzić. Autor książki „Solving the Procrastination Puzzle” uważa, że mogłoby nam w tym pomóc pięć kroków. CZYTAJ TEŻ: Stres w pracy. Praktyczne sposoby na jego zminimalizowanie 5 kroków do pokonania prokrastynacji Przypomnij sobie DLACZEGO chcesz wykonać to zadanie. Taka świadomość może być źródłem motywacji. Dlaczego chcę skończyć ten projekt? Bo honorarium za niego trafi na fundusz wakacyjny. A im więcej pieniędzy zdołasz odłożyć na wyjazd, tym więcej czasu będziesz mogła spędzić nad morzem. I wreszcie porządnie odpoczniesz! Skoncentruj się na dobrych uczuciach, które będziesz mieć po wykonaniu zadania. Im bardziej ci to teraz ciąży, tym większą lekkość odczujesz po skończeniu. Ulga. Poczucie spełnienia. Satysfakcja. Jaśniejszy umysł. Czy świadomość tego nie dodaje sił? Jeśli bardziej motywuje cię negatywność, skup się na złych uczuciach, których doświadczysz, gdy nie wykonasz swojej pracy. Poczucie winy. Strach. Niepokój. Wstyd. Przeramuj przerażające cię zadanie; zobacz w nim „wyzwanie” albo „okazję”. Spróbuj nie myśleć, że nienawidzisz tego projektu. Pomyśl, że masz sposobność, by się sprawdzić. Albo że nigdy wcześniej nie dostałaś takiego wyzwania, sama jesteś ciekawa, jak sobie z nim poradzisz i jak zostanie ono ocenione. Pielęgnuj wdzięczność, zmieniając w swoich myślach „muszę” na „mam szczęście że”. To akurat nie jest trudne w czasach, gdy wiele osób straciło pracę, firmę albo znaczną część dochodów. „Mam szczęście, że z moją pracą wszystko okej”. „Mam szczęście, że na moje kwalifikacje wciąż jest zapotrzebowanie”. „Mam szczęście, że mogę pracować kreatywnie”. „Mam szczęście, że mogę pracować z fajnymi ludźmi”. I tak dalej. Zmień słowa, jakimi myślisz o tym, co masz do zrobienia. Unikaj sformułowań w stylu: „To jest straszne!”, „Nienawidzę tego!” „To mnie wykończy!”. Używając spokojniejszych słów, sama wewnętrznie się uspokoisz. Zmiana nastawienia to nie jest jednorazowe zdanie. To sposób myślenia, który od czasu do czasu trzeba zresetować. Ale gdy raz ci się to uda, potem stanie się to prostsze. A gdy już skończysz to wiszące nad tobą zadanie – uczcij ten fakt. B.J. Fogg, ekspert specjalizujący się w zmianie nawyków, autor książki „Tiny Habbits”, zauważa, że większość ludzi, załatwiwszy jakąś sprawę, czuje się dobrze, a nie źle. Dlatego zaleca, by po zrobieniu każdej rzeczy ze swojej listy powiedzieć sobie: „Wow! Zrobiłam to!” lub „Jesteś niesamowita!”. Świętowanie aktywuje w mózgu układ nagrody. Czujesz się dobrze i chcesz zrobić więcej rzeczy, dzięki którym tak dobrze się poczułeś. Autorka: Anna Zaleska
Aleksandra Woźniak rzuciła aktorstwo! Tak dziś wygląda Kasia z „13 posterunku”
Widzowie pokochali ją za rolę szalonej Kasi w 13 posterunku, ale Aleksandra Woźniak dziś nie stawia już aktorstwa na pierwszym miejscu. Od 2012 roku aktorka mieszka na Pomorzu, gdzie wyprowadziła się wraz z mężem. Nie ukrywa, że najważniejsza jest dla niej rodzina, a praca przed kamerą była tylko fascynującą przygodą. Okazało się też, że prawdziwą pasją gwiazdy jest psychologia... Dziś Aleksandra Woźniak obchodzi 47. urodziny! Aleksandra Woźniak - Kasia z „13 posterunku”. Jak żyje dziś? Na ekranach zadebiutowała w wieku 17 lat, w Teatrze Telewizji pt. Moje Drzewko Pomarańczowe. Później zagrała w kilku filmach, jak Pożegnanie z Marią, Samowolka, Dzień wielkiej ryby, czy Droga do raju. Widzom najlepiej znana jest jednak z roli uroczej policjantki Kasi. Serial 13 posterunek przyniósł jej największą popularność. W późniejszych latach aktorka angażowała się w inne projekty, głównie serialowe, ale nie udało jej się pozbyć wizerunku ekranowej Kasi. W wywiadzie z portalem Plejada Aleksandra Woźniak przyznała, że były partner również mial wpływ na fakt, że w jej życiu zawodowym pojawiły się trudności. „Po roku zdjęć do 13 posterunku związałam się z reżyserem serialu, Maciejem Ślesickim. Uczucie, które nas łączyło, było autentyczne, ale młoda aktorka i starszy od niej, doświadczony reżyser to idealny zestaw, by wcisnąć je w stereotyp”, mówiła Plejadzie. „Najgorsze nastąpiło, gdy po kilku latach zakończyłam ten związek. Otrzymałam łatkę dziewczyny, która dla kariery związała się z reżyserem, wykorzystała go i porzuciła. Nikt nie wnikał w to, że w trakcie trwania naszego związku nigdzie nie zagrałam, bo Maciek oczekiwał ode mnie wyłączności. Byłam jak w złotej klatce”, wyznała gorzko. Zobacz też: Cezary Pazura pokazał zdjęcie sprzed 21 lat. „Jakiś chłystek przerwał nam śniadanie mistrzów...” Aleksandra Woźniak, Cezary Pazura, „13 posterunek”, Telewizja Polsat Aleksandra Woźniak, Cezary Pazura, „13 posterunek”, Telewizja Polsat Aleksandra Woźniak, Cezary Pazura, Agnieszka Włodarczyk, Maciej Ślesicki, „13 posterunek”, Telewizja Polsat Aleksandra Woźniak spełnia się jako żona i mama Dziś Aleksandra Woźniak jest w szczęśliwym związku ze swoim trzecim mężem i wychowuje wraz z nim nastoletnie córki. Rodzina zawsze była dla niej najważniejsza, dlatego aktorstwo zeszło na dugi plan, gdy w 2004 roku aktorka została mamą bliźniaczek, Anny i Julii. „Moim najważniejszym dorobkiem w życiu są moje córki, a macierzyństwo to moja najważniejsza rola”, tłumaczyła w rozmowie z portalem Onet. „Dla mnie zawsze najważniejsza była rodzina. Odkąd zostałam mamą, macierzyństwo stało się rolą mojego życia, którą traktuję priorytetowo. Mogę mniej grać i mieć mniej pieniędzy, ale nigdy nie zaniedbam córek. Miały mnie zawsze bardzo dużo, byłam w każdej ważnej chwili w ich życiu”, mówiła portalowi aleseriale.pl. Zobacz też: Córka Aleksandry Woźniak podbija Instagram! Podobna do sławnej mamy? Aleksandra Woźniak, 25.03.1999 rok Aleksandra Woźniak została psychoterapeutką Aktorka postanowiła rozwijać się w zupełnie innym kierunku i ukończyła psychologię na Uniwersytecie SWPS w Sopocie. Wcześniej, gdy odbywała praktyki na oddziale psychiatrycznym prosiła, by nie mówić pacjentom, że jest aktorką. Nosiła nawet dla niepoznaki okulary. Okazało się jednak, że rozpoznawalność może być w tym zawodzie atutem. „Niektórzy pacjenci mają wrażenie, że jestem ich dobrą znajomą. To sprawia, że łatwiej jest im się przede mną otworzyć. Wtedy też zrozumiałam, że dotychczasowa kariera aktorska nie musi być przeszkodą, a nawet może być zasobem w pracy psychoterapeuty”, wyznała w rozmowie z Dziennikiem Bałtyckim. Aleksandra Woźniak ukończyła również oba stopnie Terapii Skoncentrowanej na Rozwiązaniu oraz szkolenie podstawowe i średnio zaawansowane Terapii Koherencji. Jest koterapeutą w grupowej terapii schematów dla osób z zaburzeniem borderline. Kilka lat temu artystka założyła wraz z przyjaciółką Zofią Zawadzką spółkę Humanica. Panie prowadziły dla innych kobiet warsztaty, które miały je rozwijać i odkrywać takie pokłady osobowości, które pozwalają spełniać marzenia. Czy Aleksandra Woźniak na dobre zrezygnowała z grania? „Jeśli otrzymam jakąś ciekawą rolę, być może ją przyjmę. Ale nie chcę podejmować już stałych zobowiązań, mogących kolidować z psychologią, bo to ona jest moją największą pasją”, zaznaczyła aktorka w Dzienniku Bałtyckim. Trzymamy kciuki za nową drogę ulubienicy widzów. Zobacz też: Co dziś robi i jak wygląda serialowa Alinka z Miodowych lat? Aleksandra Woźniak, Studio Dzień Dobry TVN, 2018 rok
(Nie) jem, więc jestem. Jak wspierać osoby z zaburzeniem odżywiania?
Jak reagować, kiedy Twoje dziecko ma niezdrowe relacje z jedzeniem?
Choć media, pod naciskiem influencerów i autorytetów, odchodzą od promowania wyidealizowanej sylwetki i nawet kultowemu serialowi "Przyjaciele" oberwało się za żarty z bohaterki w rozmiarze XXL, zaburzenia odżywiania wciąż są rosnącą plagą. Czy wiesz, jak reagować, kiedy Twoje dziecko ma niezdrowe relacje z jedzeniem? CZYTAJ TAKŻE: Zaburzenia odżywiania to nie tylko anoreksja. Ortoreksja, dysmorfofobia, hiperfagia też wymagają leczenia! Przyczyny zaburzeń odżywiania Choć za zaburzenia odżywiania zwykło się obwiniać kult szczupłej sylwetki, który ze świata mody i pop-kultury ochoczo przeszedł do social mediów, osoby - przeważnie dziewczęta i kobiety - które na nie cierpią, zazwyczaj borykają się z problemami znacznie poważniejszymi, niż marzenie o lepszym ciele. Za anoreksją, bulimią i innymi rodzajami zaburzeń stoją niezaspokojona potrzeba miłości i bliskości, głębokie konflikty w rodzinie, lęk przed przejściem w dorosłość czy niskie poczucie własnej wartości. Często bywa też tak, że zaczynamy w chorobliwy sposób traktować relację z jedzeniem, bo czujemy, że nie mamy wpływu na inne sfery naszego życia. Zaburzenia odżywiania, a pomoc lekarza Dziś wiadomo już, że z takimi problemami należy przede wszystkim zgłaszać się do terapeuty i psychiatry, a nie - lub nie tylko - do dietetyka. Ale samo rozpoczęcie rozmowy o jakiejkolwiek pomocy z naszymi nastolatkami, bywa trudne i może skończyć się zatrzaśnięciem drzwi. - Czy jesteśmy winni, jak mamy się zachować, jak rozmawiać - z takim pytaniem często przychodzą do mnie rodzice dzieci, które mają nieprawidłową relację z jedzeniem - mówi Joanna Gerwel, psycholożka społeczna i psychodietetyczka, która zwraca uwagę, że zaburzenia odżywiania dotykają coraz młodszych osób, nawet 11- czy 12-latków. I że należy podchodzić do nich poważnie i odpowiedzialnie, bo nie tylko mają złożone przyczyny, ale nieleczone prowadzą do ogromnych spustoszeń w organizmie. I mogą kończyć się tragicznie. - Zawsze im tłumaczę, że zaburzenia odżywiania (Z. O.) to jednostki chorobowe, więc nie obejdzie się bez pomocy psychologa, terapeuty czy psychiatry. Ale jako rodzice możemy zrobić wiele, żeby wspierać dziecko z wychodzenia z tej przebiegłej choroby. Zaburzenia odżywiania - jak reagować? Zwroty "w twoim wieku też tak miałem", czy "nie przesadzaj" powinny zniknąć z naszych rozmów z dzieckiem. Reakcja "Chyba żartujesz?! Przecież jesteś śliczna" dla nastolatki, która się głodzi lub kompulsywnie objada, żeby za chwilę w poczuciu winy wszystko zwrócić, brzmią jak pomniejszanie i bagatelizowanie jej problemu. Więcej zdziałamy, jeśli spróbujemy naprawdę uważnie wysłuchać naszego dziecka. - Dzieci boją się mówić o swojej chorobie najczęściej z obawy, że zostaną niezrozumiane. I niestety, ja te obawy często uważam za uzasadnione - mówi Joanna Gerwel. - Więc kiedy dziecko zaczyna się przed nami otwierać, słuchajmy i nie oceniajmy. I próbujmy spojrzeć na świat z jego perspektywy. ZOBACZ RÓWNIEŻ: Ataki paniki - jak je rozpoznać i sobie z nimi poradzić? Błędy rodziców przy zaburzeniach odżywiania Kierując się dobrymi intencjami, rodzice próbują często szybko zawrócić dziecko z tej niebezpiecznej drogi i np. nakłaniają je do zjadania "dużych zdrowych posiłków". Duży to oczywiście pojęcie względne - dla kogoś z Z.O. banan czy kanapka wydają się zabójcze dla figury. Wychodzenie na prostą z Z.O. musi odbywać się powoli. - W gabinecie często tłumaczę to rodzicom na przykładzie próby uczenia pływania dziecka, które panicznie boi się wody. Wyobraź sobie, że jesteś rodzicem umiejącym pływać, a Twoje dziecko czuje lęk, choćby zamaczając stopę. Czy w takim razie wrzucenie go na głęboką wodę z pomostu będzie dobrym rozwiązaniem? Może dla Ciebie tak, ale ty rodzicu, umiesz pływać, a dziecko jeszcze nie - tłumaczy Gerwel i przestrzega, że najważniejsze, co musimy w tym momencie budować, to zaufanie naszego dziecka. Zaufanie, którego nie można zawieźć. Doceniajmy sam proces Typowe dla zaburzeń odżywiania jest stopniowe marginalizowanie wszystkiego wokół i całkowite skupienie się na chorobie. Nastolatki - ale również dorosłe osoby z Z.O. - zaniedbują relacje, zainteresowania, obowiązki i coraz bardziej obsesyjnie skupiają się na jedzeniu. Dlatego ich bliscy powinni starać się doceniać każdą ich próbę zwrócenia się w inną stronę. - Doceniajmy już sam proces, a nie tylko wynik - przestrzega Gerwel. - Naukę, a nie „6” z klasówki. To, że nasze dziecko zaczęło grać na pianinie, a nie, że wygrało konkurs. I bardzo ważne: zrezygnujmy z filozofią bycia najlepszym. W każdej dziedzinie, ale również w powrocie do dobrych zwyczajów żywieniowych. "Zjadłeś dziś 800 kcal?! Super, bo ostatnio jadłeś 600. A na 1500 przyjdzie czas". Autorka: Franka Mróz
Maria Rotkiel: „Pandemia wiele problemów pokazała tak dobitnie, że nie możemy już udawać, że ich nie ma”
Psycholożka i terapeutka o tym, jak lockdown wpłynął na dzieci.
Pandemia dla dzieci i rodziców była poligonem doświadczalnym. Część rodzin wyszła z tego silniejsza, część poturbowana emocjonalnie. „Mieliśmy okazję lepiej poznać własne dzieci i jeżeli tę szansę wykorzystaliśmy, jest to paradoksalnie plus pandemii”, mówi psycholog Maria Rotkiel. Robi bilans zysków i strat oraz tłumaczy, jak wspierać dzieci w powrocie do normalności. ZOBACZ TAKŻE: Maria Rotkiel o tym, jak kształtować w dzieciach pewność siebie. - Jak pandemia zmieniła nas, rodziców? Myślę, że uczuliła nas na wiele trudności i wyzwań, które były obecne w życiu naszych dzieci, tylko my ich nie widzieliśmy. Albo nie chcieliśmy widzieć. Zauważyliśmy, z czym dzieci mają problem, jak naprawdę czują się w swojej grupie rówieśniczej. Jeśli tęsknią, to znaczy, że czuły się dobrze. Jeśli nauka zdalna przyniosła im ulgę, to znaczy, że w tej grupie miały kłopoty. Moim zdaniem mieliśmy okazję lepiej poznać własne dzieci i jeżeli tę szansę wykorzystaliśmy, jest to paradoksalnie plus pandemii. Tych plusów można znaleźć więcej. – Czego dowiedziała się Pani o swoim synu Adasiu? Przede wszystkim, że jest dużo bardziej samodzielny. Jestem – i przyznaję się do tego z ręką na sercu – typem mamy nadopiekuńczej. Zatrzymałam się na etapie pięcio-, sześciolatka i nie zauważyłam, czy raczej nie chciałam zauważyć, że mój syn jest bardzo zaradnym, zorganizowanym siedmiolatkiem. Nie musiałam go dyscyplinować, jeśli chodzi o siadanie do komputera i uczestniczenie w lekcjach, nie musiałam mu przypominać, że ma zadanie do zrobienia. Wszystko wiedział, pamiętał, kontrolował. W końcu dostrzegłam tę jego samodzielność, o której mówili mi nauczyciele i mamy jego kolegów. I muszę przyznać, że sprawiła mi wielką radość i satysfakcję. – Pamięta Pani momenty, w których syn Panią zaskoczył? Było dużo takich momentów, ponieważ dzieci są bardzo szczere, prawdziwe. Dzieci mówią to, co naprawdę myślą i czują. Poza tym zauważają takie elementy rzeczywistości, których my, dorośli, nie chcemy widzieć. Pamiętam chwile, kiedy zostałam zhejtowana za zdjęcie, na którym miałam maseczkę. Adaś usłyszał moją rozmowę na ten temat i było mu bardzo trudno zrozumieć, dlaczego kogoś zdenerwował fakt, że ja nosiłam maseczkę. Zadawał mi pytania, które pokazywały, w jak prostolinijny sposób dzieci patrzą na rzeczywistość. Pytał: „Mamo, dlaczego ktoś się na ciebie denerwuje za coś, co nie robi mu żadnej krzywdy?”. – Zdumiewające u siedmiolatka. Prawda? Nie mógł tego zupełnie zrozumieć. Tłumaczyłam mu, że większość lekarzy uważa, że maseczki są pomocne w walce z wirusem, więc w miejscach publicznych, zgodnie z obowiązującymi wszystkich ludzi zasadami, nosimy maseczki. Nie potrafił pojąć, dlaczego ktoś nie nosi. Mówiłam, że ludzie mają prawo do własnych wyborów, ale my nie musimy się z nimi zgadzać. W wieku siedmiu lat odróżnia dwie rzeczy: można szanować czyjąś decyzję, jednocześnie jej nie podzielając, mając inne zdanie, opinię. On swoim siedmioletnim rozumem to ogarnia. Natomiast nie ogarnia, że ktoś tego nie rozumie. To mi przypomniało, że dzieci czasami sprawniej operują pojęciami i lepiej je pojmują niż dorośli. – Tak, szczególnie takimi pojęciami, jak zdrowy rozsądek, przestrzeganie zasad i wzajemny szacunek. Przypomnijmy, że noszenie maseczek w miejscach publicznych jest obowiązkowe. Kiedy patrzy Pani na syna okiem profesjonalistki, psychologa z ogromnym doświadczeniem, jaki jest bilans zysków i strat po pandemii? Po pierwsze, trudno patrzy się na bliskich okiem profesjonalisty. Chirurdzy często mówią, że nie będą operowali bliskich, prawnicy rzadko reprezentują rodzinę. Pamiętajmy, że każdy specjalista jest człowiekiem. Ja nie jestem bezkrytyczna, tylko mocno zaangażowana w relację z synem, a zbyt duże zaangażowanie emocjonalne najczęściej wpływa negatywnie na profesjonalizm. Trzeba więc brać to pod uwagę. Natomiast gdy próbuję spojrzeć na synka z dystansu, to myślę, że na pewno zyskał jeszcze lepszy kontakt ze mną, bo wykorzystaliśmy ten czas bardzo dobrze. Zawsze byliśmy zżyci, Adaś jest wychowywany w dużej bliskości i ona się pogłębiła. Z drugiej strony ogromnie tęsknił za rówieśnikami i za uprawianiem sportu. Ma swoją pasję – piłkę nożną, którą uwielbia. W pandemii treningi albo się nie odbywały, albo odbywały rzadziej. Przez kilka miesięcy nie mógł grać z kolegami na podwórku i to było dla niego bardzo trudne. Jak większość dzieci stracił na relacjach rówieśniczych przez mniejszą ich intensywność i częstotliwość, a zyskał na relacjach z najbliższymi. W pandemii przygarnęliśmy kolejnego psa, chomika i kota. Jest nas więcej! (śmiech). – To kolejny z plusów, o których mówiłyśmy. A jakie problemy sygnalizowali Pani inni rodzice? Najczęściej, że dzieci w większym czy mniejszym stopniu zregresowały się, jeśli chodzi o relacje społeczne. Regres, czyli cofnięcie się do wcześniejszego etapu. Na przykład stały się ponownie nieśmiałe, wycofane, zawstydzone. Miały większą trudność z wejściem w grupę rówieśniczą. Zachowywały się jak przedszkolaki, które mocno przytulają się do mamy czy taty przed wejściem do szkoły. Jakby miały rok, dwa lata mniej, a to dużo, jeśli chodzi o dzieci w wieku wczesnoszkolnym. Wyraźnie widać u nich większy poziom lęku przed nieznanym i nowym, czego nie obserwowałam przed pandemią. Dzieci były dużo bardziej samodzielne, śmiałe, aktywne. Na szczęście teraz wszystko się wyrównuje i przy dobrym wsparciu rodziców i otoczenia te zachowania ustępują. Trzeba mieć jednak na uwadze, że dla dzieci powrót do rzeczywistości, do normalności był i wciąż jest trudny. – Dlaczego? Dzieci cofnęły się do funkcjonowania domowo-rodzinnego, blisko mamy. Przez ponad rok miały mniej wyzwań, mniej stresów związanych z relacjami społecznymi. Mówię to z perspektywy mamy malucha, ale to dotyczy również nastolatków. Pamiętajmy, że świat zewnętrzny jest obszarem wielu wyzwań, prób, doświadczeń, które są dla dzieci bardzo rozwojowe. Stres na optymalnym poziomie też jest rozwojowy, bo pobudza, mobilizuje, motywuje do nauki. Ograniczenie tych bodźców sprawiło, że dzieci zatrzymały się w rozwoju pewnych kompetencji, a potem wróciły do rzeczywistości, w której wymagaliśmy od nich tych umiejętności. To my, dorośli, musimy pamiętać, żeby ich w tym powrocie wspierać. Gdy nasze dzieci znowu stały się nieśmiałe czy zapominają o pracy domowej, miejmy na uwadze, że dla nich te kilkanaście miesięcy przerwy w tak zwanym normalnym funkcjonowaniu to jest kawał życia. Ja mam 45 lat, dla mnie taki „wyjęty” rok nie ma dużego znaczenia. Ale jak ktoś ma lat siedem czy nawet 17, ten sam rok oznacza dużo większy odcinek czasu. – Wyobraźmy sobie, że cztery lata nie chodzimy do pracy, nie spotykamy się ze znajomymi, nie stajemy przed nowymi wyzwaniami. Nam wydaje się to aż nierealne, a dzieci z czymś takim musiały się zmierzyć. Dlatego nie mówmy tylko o wyzwaniach czasu pandemii i konsekwencjach, ale zwracajmy uwagę na to, że powrót do rzeczywistości też może być dla dzieci trudny i wspierajmy je. Nie pozostawiajmy ich samych ze sobą w tych lękach. – A którym dzieciom jest trudniej? Siedmiolatkom czy 17-latkom? Każda grupa wiekowa inaczej radzi sobie z różnymi obszarami. Nastolatkowie są bardziej biegli w obsłudze nowych technologii, więc mieli ze sobą łatwiejszy i częstszy kontakt. Dla nich spotkanie, rozmowa na Zoomie, Skypie, WhatsAppie czy innych platformach nie była problemem. Siedmiolatek, po pierwsze, nie jest taki biegły, poza tym nie zawsze ma dostęp. U nas w domu ten dostęp został otwarty dla Adasia właśnie po to, żeby mógł zadzwonić do kolegów, i miał takie aplikacje, żeby mogli na siebie patrzeć. Więc jeśli chodzi o kontakty społeczne, to moim zdaniem łatwiej miały dzieciaki starsze, ale też potrzeby kontaktu bezpośredniego są u nastolatków o wiele większe. Dla nich grupa rówieśnicza jest niezwykle ważna. Dla siedmiolatka też, ale dla niego każdy wieczór spędzony z mamą, która go przytula i czyta mu książkę, to jest superwieczór. Dla 17-latka – z całym szacunkiem dla literatury i macierzyństwa – niekoniecznie. Dla młodszych bliskość rodzinna była bardzo fajnym wynagrodzeniem deprywacji relacji rówieśniczych. Dla starszych bliskość rodziców była raczej uciążliwa. Nastolatkowie często mieli poczucie, że rodzice „siedzą” im na głowie. Co godzinę wchodzą do pokoju i sprawdzają, czy aby na pewno ich dziecko jest na lekcjach, czy nie gra. Raptem sobie przypomnieli, że warto dowiedzieć się, co syn przerabia z każdego przedmiotu, posłuchać, jak nauczyciele prowadzą lekcje. Dla nastolatków taka kontrola to była gehenna. Wyobraźmy sobie, że siedzimy przed komputerem w czasie naszej pracy, mamy liczne spotkania, rozmowy i konferencje, a ktoś co godzinę wsadza głowę do naszego pokoju, kontroluje, wchodzi, zagląda przez ramię, słucha naszych rozmów, wtrąca się, komentuje… – Koszmar! No właśnie. A to była rzeczywistość wielu naszych nastoletnich dzieci. Byli też rodzice, którzy w ogóle się nie interesowali, nawet tym, że internet w domu nie działa albo sprzęt jest zbyt stary. Niektórzy nie mieli na to funduszy i trzeba to uszanować, ale innym po prostu nie chciało się zainterweniować, bo na przykład byli pochłonięci własnymi problemami. – Ten czas był istną rewolucją dla wielu rodzin. Nie zawsze pozytywną. Życie w izolacji pod jednym dachem dla wielu z nas było prawdziwym wyzwaniem. Nagle wysypały się śmieci spod dywanu. To, co przez lata tam zamiataliśmy, czego nie chcieliśmy zauważyć, przepracować, wyjaśnić, zmienić… wszystko nagle wyszło. Im więcej tam zamietliśmy, tym większy bałagan mieliśmy. Chcąc nie chcąc, była to dla nas okazja, żeby się wreszcie za to zabrać. Wiem, że wiele rodzin to wykorzystało. Przegadali problemy, przepracowali emocje, zbliżyli się do siebie i mają poczucie, że ten czas był potrzebny i wartościowy. Niestety, dla wielu rodzin był to okres potwornie trudny i konfliktowy. Dzięki mojej współpracy z Instytutem Matki i Dziecka przy jednym z projektów mam dostęp do badań, które są dla mnie ważne, ponieważ mogę je skonfrontować z doświadczeniem własnym i moich kolegów po fachu. – Co Panią najbardziej zaniepokoiło? Po pierwsze, mnóstwo młodych ludzi czuło się samotnych. Pomimo tego, o czym rozmawiałyśmy, czyli zbliżenia się do siebie, wielu nastolatków mówiło o samotności, opuszczeniu, niezrozumieniu. Rodzice byli bardziej kontrolujący i absorbujący domowymi obowiązkami niż wspierający czy zaspokajający poczucie bliskości, czułości, ciepła. Nastolatkowie czuli się osamotnieni, bo nie było pani ze szkoły, której ufają i z którą mogą pogadać, ani trenera, który jest autorytetem. Mamy dużo większy odsetek dzieci z zaburzeniami nastrojów, stanami lękowymi, duży wzrost zachowań agresywnych i przemocowych w obrębie rodziny. Dzieci sygnalizują, że rodzice mieli mniej cierpliwości, krzyczeli, kłócili się ze sobą, niestety też bili. Dzieci odpoczęły od przemocy rówieśniczej bezpośredniej, ale nie od tej w internecie, ona przybrała większą skalę. Wzrost przemocy, której świadkami albo bezpośrednimi uczestnikami lub ofiarami są dzieci, jest alarmujący. – A z drugiej strony to, co dzieje się w polskich szpitalach psychiatrycznych, jak dużo dzieci potrzebuje szybkiej, profesjonalnej pomocy, jest zatrważające. Stan polskiej psychiatrii jest dramatyczny, od wielu lat o tym wiemy, rozpaczamy i alarmujemy. Tak naprawdę tu są potrzebne rozwiązania systemowe. Chodzi nie tylko o dofinansowanie oddziałów psychiatrycznych, ale też o wypuszczenie na rynek pracy większej ilości specjalistów psychiatrii dziecięcej. Zwiększenie dostępu do profesjonalnych gabinetów pomocy psychologicznej i terapeutycznej, ze wskazaniem na dostęp do konkretnych specjalistów z psychologii klinicznej dzieci. W tej chwili na każdą wizytę strasznie długo się czeka. Płatne są potwornie drogie. Sama jestem w podbramkowej sytuacji, mam tak długą kolejkę oczekujących pacjentów, że coraz więcej osób zaczyna mieć do mnie pretensje, bo ja nie zawsze mam czas, żeby odpisać, że teraz nie mam już wolnych terminów. Odkąd zamknęłam swój gabinet, zostałam własną sekretarką i po prostu czasami nie daję rady. – Z jakimi problemami najczęściej dzieci trafiają do specjalistów? Przede wszystkim coraz młodsze dzieci mają myśli samobójcze. Obserwujemy u nich coraz cięższe postaci depresji, specyficzne fobie. Gdy patrzę wstecz, kiedy ponad 20 lat temu kończyłam studia, to moim zdaniem ta sytuacja wyglądała inaczej. Może w jakimś stopniu była niedodiagnozowana, rozpoznawalność chorób była mniejsza, ale uważam, że te problemy narastają i są coraz poważniejsze i coraz cięższe. Mam taką konkluzję, że pandemia wiele problemów i trudności pokazała tak dobitnie, że już nie możemy odwracać głowy i udawać, że ich nie ma. One są, istnieją, a pandemia je tylko wyostrzyła. – Przed nami być może czwarta fala wirusa i kolejne wyzwania. Jak się uzbroić, żeby razem z naszymi dziećmi ją przetrwać? Przede wszystkim nie nastawiajmy się, że coś trzeba przetrwać. Już przetrwaliśmy i zobaczyliśmy, że to nie jest koniec świata. Szczęście w nieszczęściu jest takie, że jeśli znowu nam przyjdzie wrócić do nauki i pracy zdalnej, my już to znamy. Mamy to oswojone, a jak coś znamy, mniej się boimy. Druga ważna sprawa – przez ostatnie półtora roku wiele dowiedzieliśmy się o sobie. Warto na ten czas spojrzeć pozytywnie: czego się nauczyłem, co zmieniłem, nad czym jeszcze warto popracować. A co będzie? Nieważne. Damy radę! Jesteśmy przygotowani. Nie wyobrażajmy sobie przerażającej przyszłości. Ona będzie trudna, pełna wyzwań, ale zamiast się martwić, zastanówmy się, jak krok po kroku wprowadzać dobre zmiany, uczyć się sobie radzić, a wyjdziemy z tego wszyscy mądrzejsi i silniejsi. Rozmawiała Beata Nowicka ZOBACZ TAKŻE: Robert El Gendy zdradza dlaczego zawsze chciał mieć dużą rodzinę… Właśnie zostałaś mamą, a może akurat czekasz na swoje maleństwo? Koniecznie zajrzyj do nowego numeru magazynu „VIVA!Mama”. Już w kioskach!
Wykorzystaj rady eksperta! Oto 8 kroków, dzięki którym zapanujesz nad kalendarzem
Jak poradzić sobie z po brzegi wypełnionym kalendarzem i mnóstwem zadań do wykonania? O radę spytaliśmy eksperta, coacha Karolinę Cwalinę. Jak organizować pracę, żeby być bardziej efektywnym? Mam klientkę, która powiedziała mi podczas pewnego spotkania, że jest zbyt zmęczona, aby odpocząć. Ciągle jest w trybie pracy, a jednocześnie ma poczucie, że nie realizuje wszystkich zadań. W jej życiu panuje chaos, który przenosi się także na życie osobiste i rodzinę. Wszyscy to znamy: zaczyna się kolejny tydzień, na myśl o powrocie do pracy bledniemy, lista rzeczy do zrobienia nie skraca się, a wręcz wydłuża, a czasu wciąż ubywa. Oto 8 prostych kroków, które pozwolą uporządkować zadania i zyskać więcej czasu na przyjemności. ZOBACZ TAKŻE: Jak odnaleźć spokój? Oto aplikacje, które pomagają ograniczyć stres 1. Stwórz dobry plan Sukces nie istnieje bez planu. Dotyczy to zarówno planów zawodowych, jak i banalnego narzędzia, jakim jest lista rzeczy do zrobienia. Przede wszystkim bardzo odciąża, pomaga usystematyzować działania, sprawia, że jest się spokojniejszym, a wszystkie zadania znajdują się w jednym miejscu. Planować najlepiej w rytmie tygodniowym - stworzenie listy zadań na cały tydzień pozwala dobrze rozdzielić je w kolejnych krokach na poszczególne dni. Dlatego postaraj się stworzyć listę najważniejszych spraw do załatwienia, jakie czekają Cię w kolejnym tygodniu. 2. Zacznij tydzień w niedzielę Planowanie kolejnego tygodnia rozpoczynamy… w niedzielę. Niektórzy robią to nawet w piątek. Im wcześniej, tym lepiej! Z doświadczenia wiem, że największym błędem jest planowanie obowiązków w poniedziałek (lub nieplanowanie ich w ogóle). W poniedziałek, kiedy czeka już mnóstwo spraw i maili, bardzo łatwo się w nich zatracić. Dlatego listę rzeczy do zrobienia stwórz w niedzielę wieczorem. Oczywiście, lista pewnie wydłuży się z czasem, ale poniedziałkowy poranek rozpoczniesz myślą, że wszystkie najistotniejsze sprawy są spisane i poukładane. 3. Skup się na jednej rzeczy Tak chętnie rozsławiana wielozadaniowość czy też tzw. „mutlitalsking” to nic dobrego! Jednym z najczęstszych błędów jest branie na siebie zbyt wielu zadań jednocześnie. Jak piszą Gary Keller, Jay Papasan w książce „Jedna rzecz. Zaskakujący mechanizm niezwykłych osiągnięć”, pełną efektywność osiągniesz tylko, jeśli skupisz się na jednej rzeczy i doprowadzisz ją do końca. 4. Weryfikuj realizację celów Plan i wyznaczenie tygodniowych celów nie miałyby oczywiście sensu, gdyby nie ich weryfikacja. Po zakończeniu zadania poświęć chwilę na jego ocenę. Czy cel został osiągnięty? Jeżeli nie, zastanów się, dlaczego i następnym razem wykorzystaj te wnioski. Zrealizowane cele odhacz ptaszkiem, zakreśl, wykreśl z listy - każdy ma swój sposób. Muszę przyznać - jest to jedna z najbardziej satysfakcjonujących czynności w całym procesie. Moje kalendarze całe pełne są pokreślonych stron - to dla mnie zawsze najlepszy dowód owocnego dnia. View Burdaffi on the source website 5. Nie daj się rozproszyć Badania pokazują, że ogromna część społeczeństwa marnuje dziennie nawet kilka godzin, będąc w pracy. Internet, telefony, kawa, rozmowy z koleżankami, papieros… Trudno się o to obwiniać - świat dookoła jest szybki, krzykliwy i kuszący. Na tle wszystkiego, co można robić, obowiązki wypadają niestety wyjątkowo blado. Skupienie najłatwiej osiągniesz jeśli odetniesz się od rozpraszaczy. Wyłącz portale społecznościowe, wycisz prywatny telefon, jeśli rozprasza cię hałas w pokoju, może zmień miejsce… Takie podejście do pracy to nawyk. Z czasem będzie coraz łatwiej osiągnąć pełne skupienie. 6. Rób przerwy Odcięcie od rozpraszaczy rekompensuj sobie za to częstszymi przerwami, które przeznacz na regenerację i odpoczynek. Oczywiście najlepiej robić przerwy wtedy, kiedy zakończysz kolejne zadanie lub jakiś jego etap, żeby nie odrywać się od niego w trakcie. Przejdź się, porozmawiaj ze znajomymi, ale nie rozpraszaj się za bardzo. Ponowne wprowadzenie się w stan skupienia może być wtedy problemem. Najlepiej wyjdź na dwór i zrób sobie 10-minutowy spacer. Nic nie działa tak dobrze jak dotlenienie mózgu. Znacznie wzrasta wtedy szybkość i efektywność pracy. 7. Walcz z nieładem Bałagan w głowie i przestrzeni dookoła nie sprzyja skupieniu. Bałagan przeszkadza, zmniejsza produktywność, powoduje stratę czasu. Dlatego staraj się funkcjonować we w miarę uporządkowanym środowisku. Porządkuj dokumenty na biurku, pliki na pulpicie. Podobnie podchodź do wszelkich list zadań, kalendarzy i rozpisek. Dbaj o porządek. 8. Motywuj się Łatwiej powiedzieć, trudniej zrobić? Proponuję metodę marchewki - za realizację planu warto się nagradzać. Kolacja z partnerem, weekend z książką, zakupy, spacer, wieczór przy winie - małe przyjemności są świetną nagrodą, za dobrze wykorzystany czas w tygodniu. W poniedziałkowe poranki też nastaw sobie budzik chwilę wcześniej, żeby mieć czas na kawę lub kąpiel bez pośpiechu. Z tak rozpoczętym tygodniem jesteśmy skazani na sukces! 9. Pamiętaj o kontakcie z naturą Obcowanie z przyrodą zmniejsza stres, który przecież może negatywnie wpływać na naszą odporność. Nic dziwnego, że specjaliści polecają przebywanie w zielonym otoczeniu oraz częste spacery w lesie lub w parku. Warto też wspomnieć o opublikowanych niedawno badaniach, które dowiodły, że kontakt z naturą w dzieciństwie obniża ryzyko chorób i zaburzeń psychicznych w późniejszym życiu! Poza tym, to właśnie ruch na świeżym powietrzu jesienią zapewnia nam regularną ekspozycję na światło słoneczne. Jest ono kluczowe dla produkcji witaminy D – ważnej dla prawidłowego funkcjonowania całego organizmu! W październiku, kiedy nasłonecznienie jest słabsze, warto pamiętać o dostarczaniu organizmowi odpowiedniej dawki witaminy D suplementując ją oraz o spacerach zwłaszcza w pogodne dni. Dobrze jest zadbać także o obecność innych pierwiastków w naszej diecie. Na przykład cynk pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego, magnez przyczynia się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia, zaś potas – wspiera prawidłowe funkcjonowanie mięśni. Podstawą zapewnienia sobie odpowiedniej ilości składników mineralnych w organizmie są oczywiście zbilansowane posiłki. Wsparciem mogą być także napoje funkcjonalne, na przykład NAŁ+ na bazie naturalnej wody mineralnej Nałęczowianka. Są one dostępne w trzech wariantach, wzbogaconych właśnie o składniki mineralne i delikatny owocowy smak. --------- Karolina Cwalina - coach z akredytacją PCC ICF. Indywidualnie pracuje w Ośrodku Psychoterapii i Coachingu Inner Garden w Warszawie. Każdego dnia wspiera, motywuje i inspiruje inne kobiety. Organizatorka wyjazdów rozwojowych na Bali oraz warsztatów biznesowych, podczas których przekonuje, że warto wierzyć w siebie i we własne możliwości, ale porządny plan i dobra organizacja to podstawa. Jest też autorką licznych publikacji, a także trzech książek, w tym - „Wszystko zaczyna się w głowie, a kończy gdy nie działasz”. Jej społeczność, która popiera hasło, że „sexy zaczyna się w głowie”, skupia już kilkadziesiąt tysięcy osób, dlatego, aby dać jej jeszcze więcej ruszyła z kanałem na YouTube i Podcastami: „KAROLINA CWALINA”.
Jak odnaleźć spokój? Oto aplikacje, które pomagają ograniczyć stres
Niezależnie od tego, czy pragniesz wypróbować moc medytacji i ćwiczeń oddechowych, czy też szukasz sposobu na wzmożony niepokój i stres, wybraliśmy kilka przewodnich aplikacji, które mogą pomóc w poprawie zdrowia psychicznego i dobre samopoczucie. ZOBACZ TAKŻE: Stres nie musi być wrogiem. Jak zaprzyjaźnić się ze stresem? Aplikacje, które pomagają ograniczyć stres - Headspace To najprawdopodobniej najpopularniejsza aplikacja, która pomoże Ci wprowadzić do codzienności technikę Mindfulness, czyli trening uważności. Headspace opracował zespół specjalistów w dziedzinie psychologii, którzy potwierdzili pozytywny wpływ regularnej medytacji licznymi badaniami. Sesje medytacyjne trwają od 5 minut (dla osób, które dopiero zaczynają) do godziny (dla zaawansowanych) i są dopasowane do czynności, które akurat wykonujesz. Dzięki temu znajdziesz tam sposoby na medytacje podczas spaceru, biegania, jazdy komunikacją miejską czy gotowania. Relaksacja wsparta jest głosem prowadzącego, który nakieruje słuchacza i pomaga odprężyć się nawet po bardzo ciężkim dniu. Headspace umożliwia śledzenie swoich postępów, a nawet „wirtualne spotykanie się” z przyjaciółmi i motywowanie się nawzajem po drodze. Aplikacje, które pomagają ograniczyć stres - 365 Positivity Ta aplikacja poprawiająca samopoczucie sprawdza, czy inspirujące cytaty mogą zmienić Twój sposób myślenia na lepsze. 365 Positivity wysyła użytkownikowi na telefon krótkie i wspierające zdania każdego dnia przez cały rok. Aplikacja ma na celu pobudzenie pozytywnego myślenia, promowanie wspierających myśli i działań. Wystarczy pobrać ją na telefon i czekać na inspirujący cytat, który pojawi się na Twoim ekranie. Aplikacje, które pomagają ograniczyć stres - Calm Calm, podobnie jak Headspace, jest aplikacją do medytacji. Jednak oprócz ułożonych przez specjalistów technik mindfulness, aplikacja ta oferuje tzw. „bajki na dobranoc” w formie audiobooków, które mają ułatwić zasypianie i relaksację przed snem. Znajdziemy tam również serie wykładów znanych psychologów, zbiory muzyki relaksacyjnej i dźwięków natury wraz z odprężającymi obrazami, które można wykorzystać nie tylko do medytacji, ale także w trakcie dnia dla uspokojenia nerwów. ZOBACZ TAKŻE: Stres w pracy. Praktyczne sposoby na jego zminimalizowanie Aplikacje, które pomagają ograniczyć stres - Daily Yoga Lekcje jogi to najlepszy sposób na znalezienie życiowej równowagi. Daily Yoga to aplikacja, oferująca różne praktyki jogi w formie nagranych wideo oraz praktyki relaksacyjne, które pomogą Ci przywrócić spokój ciała i umysłu. Użytkownik otrzymuje również dostęp do specjalnej playlisty z przygotowaną muzyką do ćwiczeń. Aplikacja daje też możliwość zawierania nowych znajomości, możemy bowiem dodawać swoich znajomych i porównywać z nimi nasze postępy w praktyce jogi. Aplikacje, które pomagają ograniczyć stres - Happify Happify to aplikacja, która może pomóc pracować z własnymi emocjami. Zanim rozpoczniemy trening pozytywnego nastawienia, wypełniamy ankietę, której wynik zadecyduje o wyborze najbardziej odpowiedniego dla nas programu. Ma ona określić nasz tryb życia oraz stan emocjonalny, dostosowując się do trudności, z którymi w danym momencie się borykamy. W ramach treningu użytkownik musi przejść kilka stworzonych przez psychologów ćwiczeń, które dobroczynnie wpływają na jego stan emocjonalny.
Maria Rotkiel: „Dziecko, które jest otoczone intensywnymi bodźcami, niekoniecznie będzie się świetnie rozwijać…”
Psycholożka i terapeutka o tym, jaki wpływ na dzieci mają kolory!
Jaki wpływ na nasze samopoczucie i wybory mają kolory? Psycholożka Maria Rotkiel tłumaczy, jak dobierać kolory w otoczeniu dziecka. „Niezależnie, czy ktoś ma 12 miesięcy, 12 lat czy 42 – kącik do spania i wypoczynku zawsze powinien być stonowany”, mówi w rozmowie z Beatą Nowicką ekspertka, która ma sześcioletniego syna. ZOBACZ TAKŻE: Maria Rotkiel o tym, jak kształtować w dzieciach pewność siebie. - Wierzy Pani w moc kolorów? Oczywiście. Istnieją naukowe badania, które udowadniają, że kolory mają wpływ na nasze samopoczucie, nasze wybory, wzorce zachowań oraz że te preferencje kolorystyczne dużo o nas mówią. Zainteresowanych odsyłam do publikacji Jennifer Aaker, psycholog społecznej i profesor marketingu na Uniwersytecie Stanforda. Bardzo ciekawie o tym pisze. Ogólna zasada jest taka, że barwy ciepłe działają pobudzająco, a zimne wyciszają i relaksują. – Jaki jest Pani ulubiony kolor? Niebieski. Jestem i mało oryginalna, i konformistyczna, ponieważ z badań wynika, że jest to kolor najbardziej popularny. Budzi zaufanie. Znamy około 111 odcieni niebieskiego. Podobno osoby, które go wybierają, cechuje pewność siebie. Niebieski zmniejsza apetyt. Nie powinno się go używać w restauracjach czy w reklamach i promocji produktów żywieniowych. Za to można go wykorzystać w warunkach domowych, gdy chcemy zapanować nad apetytem. Jest również kojarzony z równowagą, lojalnością i empatią, a także – co ciekawe – mimo że jest to barwa zimna, z duchowością. – A jaki kolor najbardziej lubi Pani synek? Też niebieski (śmiech). Ale pokój mojego synka urządziłam na zielono. Lubię psychologię koloru i traktuję ją poważnie. Uważam, że stylistyka naszego otoczenia ma ogromny wpływ na nasze samopoczucie. Od ponad 20 lat i prywatnie, i w swojej pracy stosuję bardzo proste narzędzia zarządzania nastrojem, bo wiem z własnego doświadczenia, że prostymi sposobami jesteśmy w stanie w znacznym stopniu wpływać na własny nastrój, kondycję psychiczną. Ważny jest kolor, zapach, a nawet struktura tkanin. – Skąd ta zieleń w pokoju synka? Gdybyśmy poszperali w badaniach, okazałoby się, że zieleń najbardziej kojarzy się z relaksem, wyciszeniem. Jest kolorem spokoju, odnowy i odrodzenia. Zielony jest symbolem zdrowia psychicznego i fizycznego, bo jest kolorem dominującym w przyrodzie. Na indywidualne preferencje kolorystyczne składają się między innymi nasze doświadczenia. Jeśli pozytywnie kojarzymy jakąś kolorystykę, będziemy ją preferować. Mój synek lubi zielony, bo lubi swój pokój, swój dom. Natomiast gdy sam coś wybiera, są to również rzeczy w kolorze niebieskim. – Co konkretnie w pokoju Pani synka jest zielone? Fronty mebli, szafki, biureczko, ma również zielone dodatki oraz szare tło. Nasz salon ma barwy szaro-niebieskie, a w mojej sypialni dominuje szary, srebrny i niebieski. – Ten szary nieco mnie zdziwił, kojarzy mi się ze smutkiem. Niesłusznie. W marketingu i biznesie szary często używany jest do podkreślenia sukcesu i doświadczenia. To kolor związany z elegancją. Jest często wybierany przez marki, które reprezentują klasyczne wartości, na przykład marki samochodów, biżuterii. Szary jest kolorem dość neutralnym, dlatego świetnie sprawdza się jako tło w pomieszczeniach czy baza w garderobie. Lubię szarość jako dodatek, ale trzeba z nią uważać, bo przez swoją neutralność może stać się nudna. Szary jest doskonałą bazą do tego, żeby w zależności od samopoczucia i potrzeb uzupełniać ją i uatrakcyjniać kolorowymi dodatkami. Można się tym świetnie bawić, zwłaszcza przy urządzaniu wnętrz. Raczej nie będziemy co roku wymieniać kanapy i foteli, no chyba że ktoś jest milionerem, ja, niestety, nie jestem (śmiech). Mam szare kanapy, fotele i krzesła, natomiast gram kolorowymi dodatkami: poduszkami, kocami, obrusami, zasłonami. Pamiętajmy o tym, że mocno kolorowe ubrania i pomieszczenia w dłuższej perspektywie mogą nas przeciążać emocjonalnie. – Ja uwielbiam różowy i czerwony. Mam jednak wątpliwości, czy różowy nie jest kolorem infantylnym? Absolutnie nie. Różowy to jest kolor związany z uprzejmością. Z naturalnością, wdziękiem i romantycznością. Ta barwa kojarzy się z pierwotną witalnością. Czyli energią życia, spontanicznością. Róż symbolizuje radość życia. To bardzo sympatyczny, przyjazny kolor. Ja uwielbiam pudrowy róż, mam mnóstwo stylizacji w tym kolorze, bo daje mi dużo energii i pozytywnego nastawienia do rzeczywistości. – A czerwony? Czerwony z kolei jest kolorem dojrzałym. Obok niebieskiego jest najczęściej używany w marketingu. Czerwień skutecznie przyciąga wzrok, uwagę. Badania pokazują, że przyśpiesza tętno. W związku z tym wpływa na szybkość podejmowania decyzji, co jest bardzo ciekawe. Czerwony jest uważany za sygnał alarmowy. Czerwone światło znaczy „stój”, zwróćmy uwagę. To jest kolor, który nas ostrzega przed niebezpieczeństwem. Ma nas uchronić, zmobilizować, sprężyć do działania w chwili zagrożenia. – Powiedziała Pani, że kolory są dla nas sygnałem. Sygnałem, który może uruchomić jakieś skojarzenia, pewne schematy zachowań. Kolory są komunikatem wychodzącym od otoczenia. My te komunikaty mamy zakodowane kulturowo. Na przykład w naszym kręgu kulturowym czerń kojarzy się z żałobą. W innym z żałobą kojarzy się biel. To, w jaki sposób wpłynie na nas konkretny kolor, zależy od czynników kulturowych, od naszych skojarzeń oraz dziedzictwa. A także od naszych osobistych preferencji związanych z osobowością i temperamentem. – Czyli to, jak wyglądamy, jakie mamy kolory na sobie, jest dla naszego otoczenia konkretnym komunikatem? Jak najbardziej. Proszę sobie wyobrazić, że jest pani na wykładzie osoby, która jest bardzo bogato, ciekawie i kolorowo ubrana. Zamiast skupiać się na tym, co ona mówi, to pani studiuje jej wygląd. Nasza podzielność uwagi to jest mit. Nasza uwaga działa trochę jak snop światła w ciemności. Możemy skoncentrować się w danym momencie na jednej czynności poznawczej. Albo kogoś uważnie słuchamy, albo wnikliwie badamy wzrokiem jego wygląd. Stąd logiczny wniosek, że jeśli chcemy się wyciszyć i skoncentrować, należy zadbać o harmonię w naszej sypialni i gabinecie do pracy. A dla osób, które występują publicznie, polecane są proste stylizacje w stonowanych kolorach: błękitnym, niebieskim czy szarym, które nie mają zbyt wielu elementów. – Nasze dzieci mają naturalną skłonność do wybierania żywych, radosnych kolorów? Te preferencje są indywidualną sprawą. Pamiętajmy, że tuż po urodzeniu nie widzimy dobrze kolorów. Ta umiejętność pojawia się z czasem. Dopiero między 3. a 6. miesiącem życia dziecko zaczyna rozróżniać kolory. Dla wystroju pokoików malutkich kilkutygodniowych czy kilkumiesięcznych dzieci sugeruje się spokojniejsze tonacje. Natomiast kiedy dziecko kończy 12 miesięcy, stymulacja otoczenia ma większe znaczenie i kolory zaczynają odgrywać bardzo ważną rolę. Zawsze jednak kącik do spania czy miejsce do wypoczynku, niezależnie, czy ktoś ma 12 miesięcy, 12 lat czy 42 lata, powinny być stonowane. Ważna jest ściana, na którą patrzymy. Jej kolor powinien uspokajać oczy. – A miejsce do zabawy? Miejsce zabawy, która jest aktywnością bardzo rozwojową, powinno być kolorowe. Dzieci uwielbiają intensywne bodźce. Wszystko, co miga, wydaje dźwięki, ma soczyste barwy, będzie atrakcyjniejsze. – W kolorze szarym czy białym dziecko szybciej zacznie się nudzić? Dzięki doświadczeniom pracy w systemie Montessori wiemy, że uboga stymulacja mobilizuje dzieci do tego, że stają się aktywniejsze w eksploracji otoczenia. Dziecko, które jest otoczone intensywnymi i bogatymi bodźcami, niekoniecznie będzie się świetnie rozwijać. Duża ilość bodźców może rozleniwiać. Moim zdaniem najlepsza jest równowaga. Dzieci znakomicie potrafią bawić się piaskiem, glinką, drewnianymi klockami w naturalnym kolorze, bo to wspaniale uruchamia wyobraźnię. To jak z telewizją i książkami. Kiedy dziecko czyta książkę, musi stworzyć ten świat w swojej głowie. Telewizja podaje dziecku gotowe obrazy. Podobnie jest z zabawkami. Zawsze starałam się, żeby mój syn miał również zabawki, które na swój użytek nazywam „zabawkami Montessori”: proste formy, faktury, barwy. Teraz pojawiły się fajne zabawki, które przypominają te z mojego dzieciństwa w latach 70.: gałganki, szmaciane laleczki, drewniane klocki. Oczywiście Adaś miał też zabawki kolorowe i piszczące. – Zawsze podkreśla Pani, że równowaga jest najważniejsza. Czym Adaś najbardziej lubi się bawić? Mój syn, który – nie ukrywam – ma dużo zabawek, mniej więcej rok temu, kiedy skończył 6 lat, przestał bawić się większością z nich. Teraz woli zabawki, które on sam nazywa „dorosłymi”. To są figurki superbohaterów, którymi odtwarza różne sceny z książek albo z filmów. Proszę zwrócić uwagę, że dzieci bawią się zabawkami, które odpowiadają ich zdolnościom. Mój synek, po mamusi, nie ma zdolności manualnych, w związku z tym mało maluje, rysuje i nie lubi bawić się drobnymi elementami. Nigdy mu nie narzucam, czym ma się bawić. – A co syn lubi robić z Panią? Zabawy, które moim zdaniem są pożyteczne dla obu stron, to zabawy, w których rodzic również bawi się dobrze. My dużo gramy: w warcaby, gry planszowe, gry zręcznościowe. Mój syn – i tu się pochwalę – uczy mnie grać w szachy! Co prawda uważa, że idzie mi to kiepsko (śmiech). Ostatnio usłyszałam: „Oj, mamo, nie jesteś zbyt zdolna”. Gry to doskonała alternatywa dla telewizora. Nie miejmy złudzeń, wszystkie dzieci ciągnie do ekranu, ja również pozwalam synowi oglądać bajki. Od kilku miesięcy Adaś ma też swój komputer. Jestem bardzo dumna, że sam potrafi wyważyć, kiedy i ile z tych mediów korzysta. Myślę, że to jest rezultat sześciu lat mojej pracy. – Czy dziecko można nauczyć gustu, dobrego smaku? Dzięki rozwojowi neurologii i badań genetycznych wiemy, że przychodzimy na świat z pewnymi preferencjami. One nakładają się na nasze wychowanie. Wychowanie w psychologii ma ogromne znaczenie. To, w jakim środowisku dorasta dziecko, jakimi kolorami jest otaczane, jakie są mu wpojone wartości, ma na nie niebagatelny wpływ. U mnie w domu jest czysto, panuje porządek, oczywiście z nielicznymi wyjątkami. Panuje w nim harmonia. Uczę syna, że dom w rozumieniu tego, co nas otacza, nasza przestrzeń ma dla nas znaczenie i widzę, że on już do tego przywiązuje wagę. Gust i umiejętność łączenia stylów to kwestia naszego wychowania. Ale poprzez wychowanie mam na myśli również oddziaływanie społeczne. Środowisko, do którego trafia nasze dziecko: przedszkole, szkoła, grupa rówieśnicza. I podróże, podczas których dziecko ma sposobność podziwiać różnorodność i piękno świata, ma kontakt z naturą. View Burdaffi on the source website – I ze sztuką? Oczywiście. Sztuka to są kolory, one będą miały ogromny wpływ na jego gust, preferencje. Człowiek wychowany w ubogim środowisku musi włożyć dużo wysiłku w to, żeby być poznawczo i intelektualnie otwartym na uczenie się. Ktoś, kto wychowuje się w bogatym środowisku, ma łatwiejszą sytuację, bo tylko dokonuje wyboru, co mu się bardzo podoba, a co nie. To z kolei jest uwarunkowane jego doświadczeniami i temperamentem. Z cechami temperamentu w dużej mierze się rodzimy. – Gdy Adaś poszedł do zerówki i zmierzył się z nowym środowiskiem, co miało na niego największy wpływ? Dużo rzeczy zaskoczyło mnie pozytywnie. Na przykład to, jak szybko się uczy. Nigdy nie wątpiłam, że to jest inteligentny i mądry chłopiec, natomiast szybkość rozumienia i przyswajania wiedzy przez mojego syna jest dla mnie urokliwym i bardzo przyjemnym do obserwowania mechanizmem. Na przykład fakt, że nauczył się grać w szachy, nauczył się pisać i czytać. Cieszę się ogromnie, że oprócz mamy znalazł nowe autorytety. To jest dla dziecka szalenie ważne, że otacza się innymi osobami, które mają na niego wpływ. Cieszę się, że tymi autorytetami są jego trenerzy, osoby ze świata sportu. Mój syn gra w piłkę, trenuje sztuki walki. Jego trenerzy mu imponują, są jego mentorami, osobami, którym ufa, od których dużo się uczy. To jest szalenie ważne, żeby umieć stopniowo oddawać dziecko światu. – Bo dziecko nie należy do nas? To jest raczej stwierdzenie, a nie pytanie. Oczywiście. Ten proces powinien zaczynać się już przy pierwszych kontaktach społecznych, kiedy w życiu dziecka pojawiają się ulubiona koleżanka, kolega, pierwszy przyjaciel, ukochana pani nauczycielka, trener. Dziecko z wnikliwością i uwagą wchodzi w ten nowy świat, potrafi z niego czerpać. Obserwowanie tego jest fenomenalnym doświadczeniem dla rodziców. Dla mnie osobiście bardzo ważnym, bo widząc Adasia w nowym środowisku, wiem, że nie przesadziłam z nadopiekuńczością, a przez moment miałam takie obawy. – Jak każda z mam. Pamiętam, jak pierwszy raz poszliśmy do szkoły Adasia. Chciałam, żeby zobaczył budynek, mógł się rozejrzeć w środku, i Adaś powiedział: „Mamo, jak tu jest ładnie i kolorowo”. Faktycznie szkoła Adasia jest przyjaznym miejscem: na ścianach wiszą rysunki, są kwiaty, ładne dekoracje, ale wszystko jest zrównoważone i spójne. W odcieniach niebieskości, błękitu, zieleni i różu. To ma ogromne znaczenie, bo takie otoczenie będzie bardzo pozytywnie wpływało na dzieci. Dzieci w tej przestrzeni będą czuły się bezpiecznie. – Jak tę harmonię wprowadzić w ich domowe życie? Starsze dzieci, ponaddwuletnie, bardzo często same nam podpowiadają. Na przykład same usuwają ze swojego otoczenia przedmioty, które je męczą, drażnią. Z pewnością każda z mam nieraz zaobserwowała, że jej dziecko nie lubi jakiejś zabawki. Pamiętam, że Adaś miał robota, który wydawał bardzo dużo głośnych dźwięków. Gdy mój synek był mały, przestraszył się tej zabawki, więc ją schowałam. Do tej pory jej nie lubi. Fajnym pomysłem jest schowanie części zabawek do pudełek. Raz na dwa miesiące możemy je wyjmować i wymieniać. Gdy zabawek jest za dużo, dziecko nie do końca wie, co wybrać, czuje się przytłoczone, znudzone. Dzieci przestymulowane bodźcami, kolorami są rozdrażnione, zaczynają płakać. To łatwo zauważyć. Najważniejsze to obserwować swoje dziecko, ono wiele rzeczy nam podpowiada, nawet jak jeszcze nie potrafi mówić. Rozmawiała Beata Nowicka ZOBACZ TAKŻE: Robert El Gendy zdradza dlaczego zawsze chciał mieć dużą rodzinę… Właśnie zostałaś mamą, a może akurat czekasz na swoje maleństwo? Koniecznie zajrzyj do magazynu „VIVA!Mama”.
Fenomen oleju CBD. Jak pomaga w leczeniu ciała i duszy?
CBD ma liczne właściwości terapeutyczne!
W ostatnich latach znacząco wzrosła popularność oleju CBD. Do niedawna ekstrakt ten był objawieniem branży urodowej, która spopularyzowała jego zastosowanie w kosmetykach do pielęgnacji twarzy i ciała. Teraz za sprawą licznych badań, eksperci ze świata medycy potwierdzają, iż CBD ma dużo więcej właściwości prozdrowotnych. Z powodzeniem może być stosowany jako środek wspomagający działanie organizmu. Co warto wiedzieć o tym oleju? Czytaj też: Oto 5 sposobów, jak oczyścić umysł na wiosnę! Co to jest CBD? CBD jest olejem roślinnym, który w przyrodzie występuje jedynie w konopiach. To całkowicie bezpieczny i legalny składnik konopi, który naśladuje działanie substancji naturalnie występujących w ludzkim organizmie. Kannabidiol, czyli olej CBD, nie uzależnia, nie odurza, a jego przedawkowanie jest niemożliwe. W 2017 roku Światowa Organizacja Zdrowia opublikowała obszerny raport o kannabidiolu, w którym CBD określono, jako substancję bezpieczną i naturalną. Szereg badań potwierdził, iż kannabidiol ma najsilniejsze właściwości zdrowotne spośród kilkuset substancji wykrytych w konopiach. Poniżej przedstawiamy najważniejsze terapeutyczne właściwości kannabidiolu. CBD na stres i stany lękowe Kannabidiol daje duże nadzieje na nowe, naturalne sposoby leczenia, a badacze i lekarze zgadzają się, że olej ten jest skutecznym środkiem w walce z wieloma chorobami psychiki. Jedną z kluczowych zalet oleju CBD jest jego sprawdzone działanie w łagodzeniu stresu oraz obniżaniu poziomu ciśnienia krwi w organizmie. CBD działa również skutecznie w przypadku zaburzeń lękowych. Liczne badania potwierdziły, że kannabidiol w naturalny sposób wpływa na układ nerwowy. W 2015 roku w raporcie w Neurotherapeutics, naukowcy zaproponowali leczenie przy pomocy oleju CBD, jako alternatywę dla tradycyjnej terapii farmakologicznej stosowanej w leczeniu PTSD, ataków paniki czy zespołu lęku uogólnionego. Zobacz również: Ataki paniki - jak je rozpoznać i sobie z nimi poradzić? CBD na depresję Na depresję cierpi dziś 350 mln ludzi, z czego w Polsce aż 1,5 mln. W USA liczba zdiagnozowanych rośnie co roku o 20 procent. Statystki skłaniają ekspertów do poszukiwania nowych rozwiązań w leczeniu i zapobieganiu depresji. Za jedną z przyczyn wystąpienia depresji uważa się dysfunkcję receptorów serotoninowych. Współcześnie w leczeniu farmakologicznym stanów depresyjnych wykorzystuje się więc leki z grupy SSRI, które regulują pracę neuroprzekaźników, zwiększając stymulację tych komórek, które „zablokowała” depresja. Co ciekawe, okazuje się, że CBD wykazuje podobne działanie, naśladując efekt większej dostępności serotoniny. Choć kliniczne badania nad skutecznością CBD w leczeniu depresji wciąż trwają, coraz więcej osób włącza kannabidiol do codziennej suplementacji. CBD na ból i zaburzenia snu Przewlekły ból, dyskomfort, brak snu, trudności z zasypianiem są częstym elementem wielu zaburzeń psychicznych. Utrudniają proces leczenia, a w trudnym przypadkach uniemożliwiają normalne funkcjonowanie. Okazuje się, że w tym przypadku eksperci również widzą nadzieję w oleju CBD. Kannabidiol pomaga ciału się uspokoić, a tym samym pomaga łatwiej wejść w pierwszą fazę snu i utrzymać organizm dłużej w fazie głębokiej. CBD ma również silne działanie przeciwzapalne, może więc zmniejszać ból poprzez redukcję jego ogniska.
Medytacja o makijażu? Czemu nie! Godna celebrowania jest każda chwila życia
Książka Sarah Ban Breathnach „Ścieżka prostej obfitości" to niezła ściągawka do medytacji. Pokochała ją nawet Oprah Winfrey
Sarah Ban Breathnach jest popularną amerykańską autorką książek, filantropką, mówczynią motywacyjną. Jej książka „Ścieżka prostej obfitości” przez dwa lata nie schodziła z listy bestsellerów „New York Timesa” i zdobyła na świecie 5 milionów czytelników. Wielką wielbicielką Sarah jest Oprah Winfrey, która mówi, że te książki zmieniły jej życie. „Ścieżka prostej obfitości” to zapiski – medytacje na każdy dzień. Sarah Ban Breathnach celebruje zwyczajność: proste przyjemności, dobrze spędzone chwile, małe radości. To składa się na naszą codzienność, której zaganiani i ciągle pragnący czegoś więcej, nie umiemy czasem prawdziwie przeżywać. Sarah jest wielką zwolenniczką praktykowania wdzięczności, podpowiada, że zamiast myśleć o tym, czego nie mamy, nauczmy się doceniać to co jest, co osiągnęłyśmy, zdobyłyśmy. Zresztą to ona spopularyzowała w Ameryce wdzięczność jako codzienną praktykę. Namawia też czytelniczki do pisania swoich medytacji - pomogą nam świadomie przeżywać każdy dzień. Chłonąć życie wszystkimi zmysłami. Czy można napisać medytacje o makijażu? Czemu nie, oto ona! Zobacz też: Popełniając błędy rozgrzeszamy się albo w kółko obwiniamy. Bez sensu! Twarz w lusterku Najpiękniejszym makijażem dla kobiety jest namiętność. Ale kosmetyki łatwiej kupić. Yves Saint Laurent (1936–2008), francuski projektant mody Kogo widzisz, patrząc na twarz w lustrze? Czy zaczynasz już widzieć swoje Autentyczne Ja? Czy zaczynasz już czuć się lepiej z tą wyjątkowo piękną twarzą, która na ciebie spogląda? Mam nadzieję. Jednak wzrost samoakceptacji i miłości własnej jest powolny i subtelny, szczególnie po latach łagodnego zaniedbania. Jednym ze sposobów ponownego pokochania własnej twarzy jest podkreślenie jej urody poprzez makijaż. Przeszłam wiele etapów z makijażem. Po dwudziestce, kiedy pracowałam w modzie i teatrze, nie było mowy, żebym wyszła za próg bez nałożenia barw wojennych. Makijaż był dla mnie wymyślną maską, która dodawała mi pewności siebie. Po trzydziestce, kiedy wyszłam za mąż i miałam córkę, spędzałam dużo czasu w domu, pisząc. Przestałam robić makijaż, z wyjątkiem wieczorów, kiedy wychodziliśmy gdzieś z mężem. Zaprzestanie używania kosmetyków było dla mnie ulgą, ponieważ nauczyłam się czuć dobrze z własnymi rysami twarzy. Świat, z którego przyszłam, był zaabsorbowany sobą i ogarnięty obsesją na punkcie wyglądu. Teraz mogłam być w kontakcie z kobietą wewnętrzną, zamiast koncentrować się na opakowaniu. Stopniowo zaczęłam zauważać różnicę w sposobie odczuwania siebie bez makijażu. Kiedy go nakładałam, odbicie w lustrze budziło moją sympatię. Kiedy nie nakładałam, rzadko patrzyłam w lustro. Zaczęłam sobie uświadamiać fakt, że wyglądać jak najlepiej, pracować z tym, co masz, i ukazywać naturalne piękno za pomocą makijażu nie jest tak błahym celem, jak początkowo myślałam. Makijaż był po prostu narzędziem pomagającym mi wyglądać jak najlepiej. Kiedy dobrze wyglądam, czuję się lepiej. Kiedy czuję się lepiej, mam więcej energii, więcej potrafię dokonać i jestem wydajniejsza. Kiedy więcej dokonam i jestem otwarta wobec innych, oni odpowiadają pozytywnie i wzrasta moje poczucie własnej wartości. Robienie makijażu zaczyna więc samopotwierdzający cykl akceptacji. Ale co ważniejsze, zaczyna ceremoniał samokarmienia. Zrozumiałam w końcu, że dziesięć minut, które poświęcam co rano na wydobycie swej najlepszej twarzy – dla siebie, nie dla świata – jest małym, ale ważnym sposobem karmienia własnej autentyczności. Nawet rytuał robienia makijażu, kiedy bierze się z serca, może być duchowy. Dzisiaj, kiedy patrzysz w lusterko, błogosław twarz, która patrzy na ciebie. A jeśli czujesz, że przyda jej się trochę ożywienia, nałóż odrobinę pomadki. Prawda, że to proste? Sarah Ban Breathnach „Ścieżka prostej obfitości. 365 dni do życia w harmonii i radości”. Tłumaczyła Justyna Grzegorczyk oraz Magdalena Hermanowska, Katarzyna Karłowska, wyd. „Rebis”, 2020.