Z morza, i z marzeń. Oto najpiękniejsze oblicze Gdyni, którego nie znają turyści
Gdynia to symbol sukcesu międzywojennej Polski. Piękne miasto, które powstało w ciągu jednego pokolenia z małej wioski. Jaka jest współczesna Gdynia, co to jest gdyńskość i gdyńska duma? Rozmawiamy z Aleksandrą Boćkowską, autorką znakomitej książki „Gdynia. Pierwsza w Polsce”.
W rozmowie z Agnieszką Dajbor Aleksandra Boćkowska opowiada o swojej fascynacji Gdynią. O mieście, do którego przeprowadziła się z Warszawy, o którym napisała książkę „Gdynia. Pierwsza w Polsce”. Mówi o micie „miasta z morza i marzeń”, dumie jego mieszkańców, skomplikowanych relacjach z Gdańskiem oraz o tym, jak historia i modernistyczne dziedzictwo wpływają na współczesną tożsamość Gdyni. – Dlaczego w 2021 roku postanowiłaś przenieść się do Gdyni, co Cię tak urzekło w tym mieście? Odpowiedź jest prosta – morze! Przyjeżdżałam tutaj, kiedy pisałam książkę „Księżyc z peweksu. O luksusie w PRL”, w 2015 i 2016 roku. Jeden z rozdziałów był poświęcony Gdyni. Już wtedy myślałam, żeby pobyć dłużej, posłuchać, o czym szumią fale. Potem przyjechałam w lecie, podczas pandemii w 2020 roku. W Gdyni były straszne tłumy, bo nie można było wyjechać za granicę. Wszyscy zjechali do nadmorskich miejscowości w Polsce. Żeby oderwać się od zatłoczonego centrum, zaczęłam zwiedzać inne dzielnice. Mam taki zwyczaj, że w różnych miastach oglądam ulicę albo plac Wolności. W Gdyni ulica Wolności jest piękna, położona blisko lasu, zabudowana modernistycznymi willami. Z daleka widać morze i port. Zachwyciłam się i wiedziałam już wtedy, że spróbuję tu zamieszkać. I tak się stało w 2021 roku. Najpierw dwa miesiące spędziłam w Gdańsku. To był trudny czas, od kilku miesięcy trwał drugi lockdown. A ja codziennie jeździłam tramwajem nad morze. Odkrywałam nowe dla mnie miejsca, co zawsze jest ekscytujące. Latem wprowadziłam się do Gdyni i – na razie – zostałam. – Fajnie się mieszka? Zgadzasz się, że Gdynia to jest po prostu raj? Fajnie, choć z rajem byłabym ostrożna. Ludzie mają tu troski i kłopoty, jak w całej Polsce. – Morze jest ważne w codziennym życiu miasta? Prawdę mówiąc, kiedy kolejna osoba z Warszawy mówi, że Gdynia jest wspaniała, bo ma morze, to ludzie patrzą z lekką ironią. Tak jakby morze wystarczyło, żeby wszystko było świetnie. A jak wspomniałam, ludzie mają swoje kłopoty. – Morze powszednieje? Pamiętam, jak moje koleżanki z Sopotu śmiały się, że zawsze idę na spacer plażą, a one nie robiły tego od dwóch lat. Mieszkam dosyć blisko Bulwaru Nadmorskiego, który łączy gdyńskie plaże, i rzeczywiście, jeśli mam czas, lubię tamtędy chodzić. Ale są dzielnice położone dalej, słabo skomunikowane z centrum, gdzie ludzie nie mają morza na wyciągnięcie ręki. I nie zawsze mogą nad nim bywać. Kiedy pisałam książkę, rozmawiałam z dziewczyną, która robi warsztaty o przyrodzie dla młodzieży właśnie z takich dalszych dzielnic. Okazuje się, że dzieciaki nigdy nie były nad morzem. To jest pytanie, co jest dla kogo ważne. Trzeba jednak dodać, że wiele osiedli, nawet tych z PRL-u, jest tak zbudowanych, że praktycznie z każdego okna w bloku widać morze. – Pisałaś w książce „Gdynia. Pierwsza w Polsce”, że szybko byłaś rozpoznawana jako warszawianka, bo sprawiałaś wrażenie, jakbyś stale była w pracy. I przedstawiałaś ludzi przez to, czym się zajmują... Tak, wszystkich przedstawiałam ich zawodem. To jest podobno takie typowo warszawskie. Najpierw się buntowałam, ale uzmysłowiłam sobie, że o moich gdyńskich koleżankach wiem bardzo dużo, ale niekoniecznie to, gdzie pracują. Potem podczas festiwalu filmowego siedzieliśmy w dużej grupie i przysiadła się znajoma z Warszawy. Zapytała na powitanie: „Czym się zajmujecie?”. Wtedy przestałam się buntować. W Gdyni na pewno żyje się spokojniej. Mnie na przykład strasznie cały czas denerwuje, że trzeba 20 minut czekać na autobus. Są dzielnice, gdzie jeżdżą cztery autobusy dziennie. Ale nie mam wrażenia, że dla gdynian to jest wielki problem. Musiałam się też przyzwyczaić, że kawiarnie zamykają się o 18. Za to ludzie uprawiają dużo sportu. Bliskość Półwyspu Helskiego też jest odczuwalna. – Cofnijmy się do przeszłości. Dlaczego przed wojną wybrano właśnie to miejsce do budowy portu i miasta? Gdynia miała być konkurencją dla Gdańska, który był wolnym miastem, ale coraz silniej zaznaczały się w nim wpływy niemieckie. Polska potrzebowała swojego portu. Dlatego już w 1920 roku inżynier Tadeusz Wenda rozpoczął wizję lokalną na polskim Wybrzeżu, żeby wytypować dogodne miejsce do budowy portu – handlowego i wojennego. Miał na liście kilka miejsc: Puck, Rewę, Hel, Tczew oraz łąki między wsiami Gdynia i Oksywie. Wybrano te rozległe łąki z wielu względów: prosta linia brzegowa, dobre podejście do brzegu, odpowiednia głębokość wody. Prace rozpoczęły się wiosną 1921 roku i cała Polska przyjechała budować swoją Gdynię. Ale powstanie portu i miasta to był wielki sukces, zresztą ogromnie w II Rzeczypospolitej rozdmuchany propagandowo. Dużo mówi o tym słynne powiedzenie Kornela Makuszyńskiego, że Gdynia to jest „najpiękniejsze słowo mowy polskiej”. – Piękne miasto „z morza i marzeń” powstało w ciągu jednego pokolenia. Gdyński modernizm w architekturze zachwyca do dzisiaj. Było się czym chwalić. Co ciekawe, on zachwyca od niedawna. Jeszcze w latach 90., nawet na początku XXI wieku, mało kto w Gdyni zdawał sobie sprawę z wartości architektonicznej Śródmieścia. Teraz to już wiedza powszechna. Za to w niepamięć odeszły koszty społeczne budowy portu i miasta. Tę historię – ludzi mieszkających w barakach, czekających na pracę i wypłaty – przypomniał w głośnej książce „Gdynia obiecana” Grzegorz Piątek. Swoją drogą, niektóre z osiedli kleconych prowizorycznie z byle czego przetrwały długie dekady. Nie zmienia to faktu, że budowa portu i miasta była niezwykłym osiągnięciem, które wprawiło gdynian w dumę. To poczucie wyjątkowości pomagało przetrwać trudne chwile i jest do dzisiaj elementem gdyńskiej tożsamości. Widziałam to w reakcjach na moją książkę „Gdynia. Pierwsza w Polsce”. Niektórzy mieli do mnie żal, że pokazałam Gdynię jako zwyczajne miasto i teraz „warszawiacy i częstochowianie nie muszą mieć kompleksów”. Ale też wiele osób dziękowało, że trochę przekłułam balon tej wyjątkowości. Mam wrażenie, że ona czasem przesłania, a na pewno długo przesłaniała codzienność. To, że w dzielnicach nie tak odległych od centrum nie wszędzie jest kanalizacja, że od lat nie można doprowadzić do budowy tunelu pod torami, że brakuje mieszkań komunalnych… Nic nie szkodzi, najważniejsze, że mieszkamy w Gdyni. – Ale po wojnie Gdynia była marginalizowana, powstał nawet pomysł, żeby miasto stało się dzielnicą Gdańska? Forsowano ten pomysł w końcu lat 40. Wojewoda Stanisław Zrałek głosił, że Gdynia jest „złogiem sanacyjnej Polski”. Co ciekawe, gdyńscy działacze tonowali te zapędy, tłumacząc, że mieszkańcy nigdy na to nie pozwolą. I nie pozwolili. Natomiast wiele ważnych instytucji przeniesiono wtedy do Gdańska – urzędy, teatr, redakcję „Dziennika Bałtyckiego”. Gdynia straciła rangę jedynego polskiego portu na Wybrzeżu i najważniejszego miasta. – A to prawda, że między Gdańskiem a Gdynią są ciągle animozje? Tak. Wzięłam kiedyś taksówkę w Gdańsku i w pogawędce przyznałam, że lubię Gdynię. Kierowca rzucił: „Są tacy ludzie”. Jest też taki żart: „Co najlepiej kupić w Gdyni? Bilet do Gdańska”. Oczywiście on ma dwie wersje, w zależności od miasta. Niestety animozje nie kończą się na żartach. Przekładają się na współpracę między miastami. Myślę, że byłaby lepsza, gdyby nie wzajemne uprzedzenia. – W 2011 roku Antoni Krauze dostał nagrodę jury na festiwalu w Gdyni za przejmujący film „Czarny czwartek” o tym, co stało się w grudniu 1970. Słynną „Balladę o Janku Wiśniewskim” śpiewa tam Kazik Staszewski. W grudniu 1970 roku, po tym jak rząd ogłosił podwyżki, zastrajkowali gdańscy stoczniowcy. Doszło do zamieszek, walk ulicznych. W Gdyni protest przebiegał spokojniej, a gdy we czwartek 17 grudnia robotnicy – po apelu wicepremiera – poszli do pracy, wojsko i milicja otworzyły do nich ogień. W okolicy stacji SKM Gdynia Stocznia, a potem podczas zamieszek zginęło tego dnia 18 osób. To jest dla gdynian traumatyczne doświadczenie. Wtedy niektórzy mieli poczucie, że do masakry doszło z zemsty za Gdańsk. Dziś Grudzień ’70 w powszechnej pamięci kojarzy się raczej z Gdańskiem. – W latach 70., kiedy festiwal filmowy przeniesiony został z Gdańska do Gdyni, filmowcy protestowali, że władza odcina ich od źródeł Solidarności, wolności, niezależności i spycha festiwal na ubocze. Ale polubili to miasto, festiwal świetnie się przyjął. Zresztą wkrótce, w 1989 roku, upadł PRL, a Gdynia stała się nowoczesna szybciej niż inne miasta. – Już w latach 90. było tu przecież eldorado. Ulica Świętojańska była jak wizytówka kapitalizmu. Sklepy z superciuchami, kawiarnie pachnące kawą, w nocy jasno od neonów. A dzisiaj? Gdynia się zmienia, nadal jest zamożnym miastem, tylko już nie przez port i stocznię. Blisko Świętojańskiej zbudowano wielkie centrum handlowe, więc oczywiście wszyscy się dziwią, że ulica już nie przyciąga klientów. Do dawnej Świętojańskiej gdynianie mają ogromny sentyment. Z pamięci potrafią wymienić sklepy, które tam istniały, komisy, apteki z zagranicznymi lekami. Drugim takim miejscem jest Miejska Hala Targowa. Warto ją zobaczyć – została zbudowana jeszcze w latach 30., jest ważnym obiektem na szlaku modernizmu. Wpisana do rejestru zabytków, wciąż istnieje, choć pewnie niejeden deweloper marzyłby o tym gruncie. Ludzie coraz rzadziej robią tam zakupy, ale kochają wspominać, jak to dawniej bywało, jakie pomarańcze, dżinsy, nylony, płyty, nawet pisma zagraniczne Pewex za złotówki. – Dzisiaj to tylko nostalgia? Tak, za czasami, gdy Gdynia była miastem marynarzy. Dzisiaj nie ma polskiej floty, a statki zawijają do portu na krótko – wyładunek i załadunek nie są tak czasochłonne. Dawniej dziewczyny marzyły, żeby poznać chłopaka „najchętniej pływającego”. To był prestiż. – A osiedle Zegarkowo jeszcze istnieje? To charakterystyczne miejsce dla Gdyni. Opowiesz o nim? Zegarkowo to było osiedle marynarskie, zbudowane na przełomie lat 70. i 80. Nazwali je tak taksówkarze, bo marynarze przywozili wtedy na handel zachodnie zegarki. W Polsce można było kupić jedynie radzieckie. To były domki-kostki po 140 metrów, z ogródkami. Luksus na miarę PRL-u. Ale wielu marzyło, żeby tak mieszkać. Zegarkowo jest pięknie położone, w Orłowie. Leśna ścieżka zbiega stamtąd na molo. Dzisiaj mało kto pamięta tę nazwę, większość starych willi zastąpiono nowoczesnymi, luksusowymi – na dzisiejszą miarę. – A słynny basen na Polance Redłowskiej? Miał być najpiękniejszym miejscem w Polsce. I chyba był! Zbudowany przy skarpie, z widokiem na morze. Były skocznia, trybuny, brodzik dla dzieci, kawiarnia. Toczyło się życie towarzyskie. Na zdjęciach wygląda to wspaniale, we wspomnieniach woda jest cieplejsza i czystsza, niż była w rzeczywistości. Niestety, ponieważ basen budowano w pośpiechu, to źle zaprojektowano nieckę. Przeciekała. Zamiast ją naprawić, rozpisano konkurs na projekt Parku Morskiego, którego basen miał być jedynie częścią. Ostatecznie z parku niewiele wyszło, a basen – zaniedbany – rozpadł się. Mam wrażenie, że to dosyć charakterystyczne dla Gdyni, gdzie wielkie wizje przysłaniają skromniejsze, ale praktyczne plany i działania. – Co dzisiaj jest atutem Gdyni, jednego z najbardziej słonecznych miast w Polsce? Morze, jednak morze. Niezwykłe jest to, że nad morze wychodzi się prosto z miasta. Są piękne trasy spacerowe, fajnie jest pójść do lasu. Zresztą całe Trójmiasto można przejść lasem. Warto wybrać się na plażę w dzielnicy Babie Doły, tam też jest ładny bulwar. Warto pochodzić po Oksywiu. Jest co robić i oglądać w Gdyni. W Muzeum Miasta Gdyni jest teraz świetna wystawa tkanin Alicji Wyszogrodzkiej, warto tam zajrzeć. – Ale Gdynia to jest dzisiaj turystyczne miasto? Nie, nie ma wielkiego tłumu. Bardzo to sobie chwalę, choć pewnie właściciele knajp i hoteli nie są zachwyceni. Po Monciaku w Sopocie czy Długim Targu w Gdańsku w wakacje nie można przejść. W Gdyni tłumnie jest przez kilkanaście dni w roku, podczas Open'era i Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych. – Na koniec chciałam Cię zapytać, dlaczego twoja książka ma tytuł „Gdynia. Pierwsza w Polsce”? Nawiązuje do dumy z Gdyni. To jest chyba najbardziej zadowolone z siebie polskie miasto. Długo Gdynia jako pierwsza w Polsce robiła różne rzeczy – zdobywała dotacje unijne, przejmowała kompetencje od rządu. Ta fraza „Gdynia jako pierwsze miasto w Polsce” weszła urzędnikom w krew i powtarzali ją przy każdej okazji. Podchwycili to prześmiewcy i nazwali tak jeden z krytycznych wobec władz facebookowych profili. – A dlaczego irytuje cię gdyńska gdyńskość? Bo – jak napisał kiedyś wieloletni prezydent Gdyni Wojciech Szczurek – „jest w tym trochę szowinizmu”. To jest urocze, otwarte miasto, ale do pewnych granic. Nieprędko zostaniesz gdynianką, jeśli się tam nie urodziłaś. Promocyjne hasło Gdyni brzmi: „Moja Gdynia”. W dużej mierze nawiązuje do przywiązania mieszkańców do miasta, ale można też czytać to jako: „moja, ale nie twoja”, „moja, ale nie nasza”. Gdynia bywa wyzwaniem.
Kolejna modernistyczna perełka z Polski na liście UNESCO! To miejsce trzeba odwiedzić
Polska właśnie zyskała kolejny powód do dumy. Modernistyczne centrum Gdyni zostało wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, dołączając do prestiżowego grona najbardziej wyjątkowych miejsc na świecie. To nie tylko ogromne wyróżnienie dla miasta, ale także sygnał dla podróżników z całego globu, że nad Bałtykiem znajduje się architektoniczny skarb, którego nie znajdziemy nigdzie indziej.
Jeszcze sto lat temu była niewielką kaszubską wsią. Dziś Gdynia jest symbolem odważnej wizji i jednego z najlepiej zachowanych przykładów urbanistyki XX wieku. Po ponad dwóch dekadach starań eksperci UNESCO uznali, że modernistyczne serce miasta ma wyjątkową wartość dla całej ludzkości. To historyczny moment nie tylko dla Pomorza, ale również dla całej Polski. Gdynia na liście UNESCO. Modernistyczne centrum miasta wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa To jedna z najważniejszych wiadomości dla miłośników architektury i podróży w 2026 roku. Podczas 48. sesji Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO w koreańskim Busan zapadła decyzja o wpisaniu Modernistycznego Centrum Gdyni na Listę Światowego Dziedzictwa. Eksperci uznali, że jest ono dobrem o tzw. Wyjątkowej Uniwersalnej Wartości, czyli spełnia najwyższe kryteria wymagane do znalezienia się w tym prestiżowym gronie. To pierwszy w historii Polski wpis obejmujący tak rozległy modernistyczny zespół urbanistyczny. Tym samym Gdynia dołączyła do miejsc znanych na całym świecie, takich jak krakowskie Stare Miasto, kopalnia soli w Wieliczce czy zamek w Malborku. UNESCO doceniło polski modernizm Choć modernizm można podziwiać w wielu europejskich miastach, gdyński przypadek jest wyjątkowy. Miasto niemal od podstaw powstało w latach 20. i 30. XX wieku jako nowoczesny port odradzającej się Polski. Wszystko zaplanowano z niezwykłą konsekwencją – od układu ulic, przez szerokie aleje i funkcjonalne kwartały zabudowy, aż po charakterystyczne kamienice inspirowane morską estetyką. Architektura nie była tu jedynie ozdobą. Miała przede wszystkim służyć mieszkańcom. Projektowano jasne mieszkania, rezygnowano z ciemnych oficyn, dbano o dostęp do zieleni i przestrzeni publicznych. Co równie ważne, główna oś miasta została świadomie otwarta na morze, dzięki czemu port i Bałtyk do dziś pozostają integralną częścią miejskiego krajobrazu. To właśnie ta spójność sprawiła, że Gdynię porównywano z takimi ikonami nowoczesnej architektury jak Tel Awiw, Brasilia czy Chandigarh. Ostatecznie eksperci uznali jednak, że polskie miasto reprezentuje zupełnie własny model modernizmu. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/48/2026/07/AdobeStock1695926199-dab6dd6.jpeg" width="5906" height="3930" alt="Białe, zaokrąglone balkony nowoczesnego budynku mieszkalnego w Gdyni, prezentujące elegancki, minimalistyczny design i charakterystyczną architekturę modernistyczną." title="Curved white balconies of a modern residential building in Gdynia, Poland, showcasing sleek and minimalist architectural design against a clear blue sky." /> Największą siłą gdyńskiego Śródmieścia jest autentyczność. W przeciwieństwie do wielu europejskich miast, Gdynia uniknęła poważnych zniszczeń podczas II wojny światowej, dzięki czemu zachowała oryginalny układ ulic, placów i budynków. Spacerując ulicą 10 Lutego, Skwerem Kościuszki czy Molo Południowym, można zobaczyć niemal ten sam krajobraz, który zachwycał mieszkańców przed blisko stuleciem. Na każdym kroku uwagę przyciągają opływowe fasady kamienic, zaokrąglone balkony przypominające pokłady statków, geometryczne detale i eleganckie modernistyczne witryny. To architektura, która mimo upływu czasu wciąż wygląda niezwykle współcześnie. Co wpis na listę UNESCO oznacza dla Gdyni? Prestiżowy tytuł to nie tylko powód do dumy. Dzięki decyzji UNESCO Gdynia ma szansę stać się jednym z najważniejszych kierunków podróży dla miłośników architektury z całego świata. Eksperci przewidują większe zainteresowanie turystów, rozwój lokalnej gospodarki oraz łatwiejszy dostęp do środków na ochronę historycznej zabudowy. Jednocześnie mieszkańcy nie muszą obawiać się rewolucyjnych zmian. Śródmieście od lat objęte jest ochroną konserwatorską, a wpis UNESCO przede wszystkim wzmacnia istniejące zasady dbania o to wyjątkowe dziedzictwo. Dla odwiedzających oznacza to jedno – Gdynia jeszcze mocniej zaznaczy swoją obecność na mapie najciekawszych europejskich miast. I wszystko wskazuje na to, że już wkrótce będzie wymieniana jednym tchem obok najbardziej rozpoznawalnych modernistycznych ikon świata.
Plaże jak na Seszelach, ale to wciąż Europa. Na tę wyspę dolecisz z Polski w kilka godzin
Turkusowa woda, jasny piasek i skaliste zatoki, które wyglądają jak sceneria z egzotycznego katalogu. Sardynia ma jedne z najpiękniejszych plaż w Europie, a podróż z Polski nie wymaga kilkunastogodzinnego lotu ani zmiany strefy czasowej. Trzeba jednak wiedzieć, że najbardziej pocztówkowe miejsca nie są już dostępne zupełnie spontanicznie. Na część plaż obowiązują limity oraz wcześniejsze rezerwacje.
Kiedy myślimy o białych plażach i wodzie w kolorze turkusu, zwykle przed oczami mamy Seszele, Malediwy albo Karaiby. Tymczasem podobne krajobrazy można znaleźć znacznie bliżej. Sardynia, druga pod względem wielkości wyspa na Morzu Śródziemnym, zachwyca zatokami otoczonymi wapiennymi skałami, płytkimi lagunami i dnem widocznym przez krystalicznie czystą wodę. Wyspa jest jednak znacznie większa i bardziej zróżnicowana, niż mogą sugerować zdjęcia publikowane w mediach społecznościowych. Północ przyciąga luksusowym wybrzeżem Costa Smeralda i słynną La Pelosą, okolice Olbii oferują rodzinne zatoki z jasnym piaskiem, a wschodnia część Sardynii zachwyca dzikimi plażami, do których prowadzą górskie szlaki albo trasy rejsów. Na południu znajdziemy natomiast szerokie piaszczyste wybrzeża, wydmy i spokojniejsze miejscowości. Sardynia wygląda jak tropikalna wyspa, ale każda część ma inny charakter Jednym z największych błędów podczas planowania podróży na Sardynię jest traktowanie jej jak niewielkiej wyspy, którą można objechać w dwa lub trzy dni. Odległości są spore, drogi bywają kręte, a najpiękniejsze miejsca często leżą daleko od głównych miast. Z tego powodu najlepiej wybrać jeden region i dokładnie go poznać albo przeznaczyć na objazd co najmniej tydzień. Osoby, którym zależy przede wszystkim na plażach północno-wschodniego wybrzeża, powinny rozważyć przylot do Olbii. To najlepsza baza do zwiedzania Costa Smeralda, San Teodoro, Cala Brandinchi oraz wysp archipelagu La Maddalena. Lotnisko w Alghero ułatwia odkrywanie północnego zachodu, w tym Stintino, La Pelosy i katalońskiego starego miasta w Alghero. Cagliari będzie natomiast dobrym wyborem dla osób planujących wypoczynek na południu, w okolicach Villasimius, Chia, Tuerreddy czy Costa Rei. Sardynia nie składa się wyłącznie z eleganckich kurortów. Wystarczy zjechać z najpopularniejszych tras, aby trafić do pasterskich miejscowości, górskich dolin i zatok bez rozbudowanej infrastruktury. Właśnie to połączenie efektownych plaż z surowym, miejscami niemal dzikim wnętrzem wyspy sprawia, że jeden wyjazd często nie wystarcza. La Pelosa zachwyca jak laguna. W 2026 roku nie wejdziesz tam bez przygotowania La Pelosa, położona w pobliżu miejscowości Stintino, jest prawdopodobnie najbardziej rozpoznawalną plażą Sardynii. Jej znakiem charakterystycznym są bardzo płytka, jasnoturkusowa woda, niemal biały piasek oraz XVI-wieczna wieża Torre della Pelosa stojąca na niewielkiej wyspie. Zatoka jest osłonięta od otwartego morza, dlatego przy dobrej pogodzie przypomina ogromny naturalny basen. Popularność ma jednak swoją cenę. Liczba osób mogących przebywać na plaży jest ograniczona, a wejście w sezonie wymaga wcześniejszej rezerwacji. Nie warto więc przyjeżdżać tu bez sprawdzenia zasad i liczyć, że uda się wejść z marszu. Rezerwacje na najbardziej pożądane terminy potrafią znikać bardzo szybko. Na La Pelosę dobrze zabrać matę pod ręcznik, ponieważ ma ona chronić delikatny piasek przed wynoszeniem na tkaninach. Przydatne będą również buty do wody, nakrycie głowy i własny zapas napojów. Najpiękniejsze kolory morza można zobaczyć rano, zanim pojawi się największy ruch i silniejsze słońce. Cala Brandinchi nazywana jest „Małym Tahiti” Na północny wschód od San Teodoro znajduje się Cala Brandinchi, której przydomek „Małe Tahiti” nie jest przesadą. Plażę otacza śródziemnomorska roślinność i sosny, piasek jest jasny i drobny, a woda przez długi odcinek pozostaje płytka. Z tego powodu miejsce jest szczególnie popularne wśród rodzin z małymi dziećmi. W słoneczny dzień morze przybiera tu kilka odcieni błękitu i zieleni, a na horyzoncie widać charakterystyczny masyw wyspy Tavolara. Można wypożyczyć kajak, rower wodny albo deskę SUP i obejrzeć zatokę z innej perspektywy. Na miejscu działa sezonowa infrastruktura, w tym punkty gastronomiczne, wypożyczalnie leżaków oraz parking. Od 1 czerwca do 30 września dostęp do Cala Brandinchi podlega obowiązkowej rezerwacji. Zapisy uruchamiane są z krótkim wyprzedzeniem, dlatego plan dnia trzeba dopasować do dostępnych terminów. Ta sama zasada dotyczy położonej obok plaży Lu Impostu, która może być dobrą alternatywą, gdy zależy nam na podobnych krajobrazach. Cala Goloritzé to plaża dla osób, które są gotowe na wysiłek Cala Goloritzé znacząco różni się od łatwo dostępnych, piaszczystych plaż północy. Leży na wschodnim wybrzeżu, w rejonie Baunei, u podnóża wapiennych ścian i charakterystycznej skalnej iglicy. Zatoka powstała wskutek osunięcia skał, dlatego jej brzeg pokrywają jasne kamyki, a woda ma intensywnie błękitny kolor. Nie da się podjechać tu samochodem. Do zatoki prowadzi szlak rozpoczynający się na płaskowyżu Golgo. Zejście trwa zwykle około półtorej godziny, natomiast droga powrotna jest dłuższa i bardziej wymagająca, ponieważ prowadzi pod górę. Latem potrzebne są pełne buty, odpowiedni zapas wody i ochrona przed słońcem. Dostęp jest limitowany, a rezerwacja obowiązkowa. Na plaży może jednocześnie przebywać ograniczona liczba osób. Łodzie wycieczkowe mogą podpływać w okolice zatoki, ale nie wolno im wysadzać pasażerów bezpośrednio na brzegu. Dzięki temu Cala Goloritzé pozostaje jednym z najlepiej chronionych i najbardziej niezwykłych miejsc na Sardynii. Cala Mariolu i Cala Luna najlepiej zobaczyć podczas rejsu Wybrzeże Zatoki Orosei kryje plaże, do których najłatwiej dostać się od strony morza. Jedną z najbardziej efektownych jest Cala Mariolu, otoczona wysokimi wapiennymi klifami. Jasne, drobne kamyki kontrastują tu z głębokim błękitem wody, a skaliste dno stwarza bardzo dobre warunki do snorkelingu. Równie znana jest Cala Luna, której charakterystycznym elementem są ogromne jaskinie znajdujące się tuż przy plaży. Zatoka pojawiała się w filmach i sesjach zdjęciowych, jednak w szczycie sezonu potrafi być zatłoczona. Najlepszym rozwiązaniem jest wypłynięcie jednym z pierwszych porannych rejsów z Cala Gonone, Arbatax albo Santa Maria Navarrese. Podczas całodziennej wycieczki łodzią można zobaczyć kilka zatok, zatrzymać się na kąpiel i podziwiać klify z perspektywy, której nie daje podróż samochodem. W lipcu i sierpniu warto zarezerwować miejsce wcześniej, szczególnie gdy zależy nam na mniejszej jednostce zamiast dużego statku wycieczkowego. Sardynia to nie tylko kąpiele w turkusowej wodzie Wyspa ma tysiące lat historii, własne tradycje oraz kuchnię wyraźnie różniącą się od tej znanej z kontynentalnych Włoch. Jednymi z najbardziej charakterystycznych zabytków są nuragi, kamienne budowle wznoszone przez starożytną cywilizację nuragijską. Najsłynniejszy kompleks, Su Nuraxi w Barumini, pozwala zobaczyć, jak rozwinięte były społeczności zamieszkujące Sardynię jeszcze przed czasami rzymskimi. Warto odwiedzić również Alghero, którego architektura i język przypominają o dawnych wpływach katalońskich. Wieczorny spacer po murach miejskich, zachód słońca nad morzem i kolacja na starym mieście mogą być przyjemną odmianą po całym dniu na plaży. W pobliżu znajduje się Grota Neptuna, do której prowadzą schody wykute w stromym klifie. W restauracjach należy spróbować culurgiones, czyli pierożków najczęściej nadziewanych ziemniakami, serem pecorino i miętą, a także makaronu malloreddus. Charakterystycznym dodatkiem jest bottarga, suszona ikra cefala, podawana między innymi z makaronem. Na deser pojawiają się seadas – smażone ciastka wypełnione serem i polewane miodem. Jak dolecieć na Sardynię i które lotnisko wybrać? Sardynia ma trzy główne lotniska: Olbia na północnym wschodzie, Alghero na północnym zachodzie oraz Cagliari na południu. W sezonie letnim siatka połączeń jest znacznie szersza niż zimą, a z Polski dostępne bywają bezpośrednie rejsy tanich przewoźników. Lot trwa zwykle około dwóch i pół do trzech godzin, zależnie od miejsca wylotu i portu docelowego. Nie warto wybierać biletu wyłącznie na podstawie najniższej ceny. Tani lot do Cagliari nie zawsze będzie dobrym rozwiązaniem, jeśli większość urlopu chcemy spędzić przy La Pelosie lub na Costa Smeralda. Przejazd na drugi koniec wyspy może zająć kilka godzin, a koszt wynajmu samochodu i paliwa zniweluje oszczędność na bilecie. Najlepiej najpierw ustalić, które plaże i miasta chcemy zobaczyć, a dopiero potem wybrać lotnisko. Olbia będzie praktyczna dla San Teodoro, Costa Smeralda i La Maddaleny. Alghero sprawdzi się przy podróży do Stintino, Bosa i na północny zachód. Cagliari to naturalna brama do Chia, Villasimius, Costa Rei oraz południowej części wyspy. Kiedy jechać, aby uniknąć największego tłoku? Lipiec i sierpień zapewniają wysokie temperatury i ciepłe morze, ale są także najbardziej zatłoczonym oraz najdroższym okresem. Na najpopularniejszych plażach trzeba rezerwować wejścia, parkingi szybko się zapełniają, a ceny samochodów i noclegów wyraźnie rosną. Znacznie spokojniejszy może być czerwiec. Dni są długie, pogoda zwykle sprzyja plażowaniu, a sezon nie osiągnął jeszcze pełnej intensywności. Dobrym wyborem jest również wrzesień, kiedy morze pozostaje nagrzane po lecie, a liczba turystów stopniowo maleje. Maj i październik sprawdzą się przede wszystkim podczas zwiedzania, trekkingów i objazdu wyspy. Pogoda może być wtedy mniej przewidywalna, a część sezonowych usług nie działa codziennie, ale ceny są niższe i łatwiej zobaczyć autentyczne życie Sardynii. Ta europejska wyspa zachwyca, ale warto zaplanować ją z głową Sardynia rzeczywiście może przypominać Seszele, Polinezję albo Karaiby. Nie potrzebuje przy tym porównań, aby robić wrażenie. Ma własny charakter, wyjątkową historię i wybrzeże tak zróżnicowane, że jednego dnia można kąpać się w płytkiej lagunie, a następnego schodzić górskim szlakiem do zatoki otoczonej pionowymi klifami. Nie jest jednak kierunkiem, który najlepiej odkrywa się bez żadnego planu. Najsłynniejsze plaże mają limity, rezerwacje i konkretne zasady, a odległości między poszczególnymi regionami są większe, niż wydaje się na mapie. Wystarczy jednak dobrze wybrać lotnisko, bazę noclegową i kilka najważniejszych miejsc, by stworzyć podróż, która będzie znacznie ciekawsza niż tydzień spędzony w jednym kurorcie. Dzięki stosunkowo krótkiemu lotowi, śródziemnomorskiemu klimatowi i plażom uznawanym za jedne z najpiękniejszych w Europie Sardynia pozostaje jednym z najlepszych wyborów dla osób, które marzą o egzotycznych widokach bez podróży na drugi koniec świata. Widok z lotu ptaka na Luna Beach. Nie tylko plaże – Sardynia ma znacznie więcej do zaoferowania Choć to plaże przyciągają największą uwagę i często są głównym powodem przyjazdu, Sardynia ma znacznie więcej do zaoferowania niż tylko spektakularne wybrzeże. Wystarczy oddalić się od morza, by odkryć zupełnie inne oblicze wyspy – bardziej surowe, tradycyjne i zaskakująco różnorodne. W głębi Sardynii znajdują się góry, zielone doliny i niewielkie miasteczka, w których czas zdaje się płynąć wolniej. To tutaj można zobaczyć prawdziwe życie wyspy – z dala od turystycznych kurortów. Lokalne festiwale, tradycyjne rzemiosło i kuchnia przekazywana z pokolenia na pokolenie tworzą unikalny klimat, który trudno znaleźć w bardziej popularnych regionach Włoch. Warto odwiedzić Alghero – miasto o wyjątkowym charakterze, w którym do dziś czuć katalońskie wpływy. Wąskie uliczki, stare mury i widok na morze tworzą atmosferę idealną na spokojne wieczorne spacery. Z kolei Cagliari, stolica wyspy, zachwyca historią, architekturą i klimatycznymi dzielnicami, w których można poczuć prawdziwy śródziemnomorski styl życia. Sardynia to także raj dla miłośników jedzenia. Lokalna kuchnia różni się od tej znanej z kontynentalnych Włoch – jest bardziej rustykalna, oparta na prostych, regionalnych produktach. Świeże ryby i owoce morza, domowe makarony, sery i aromatyczne zioła tworzą smaki, które zostają w pamięci na długo. To właśnie ta różnorodność sprawia, że Sardynia nie jest tylko miejscem na plażowanie. To wyspa, którą można odkrywać na wiele sposobów – każdego dnia inaczej i za każdym razem równie intensywnie. Dlaczego Sardynia to jeden z najlepszych kierunków w Europie Sardynia łączy w sobie wszystko, czego szukamy w idealnych wakacjach – i robi to w sposób, który trudno znaleźć gdziekolwiek indziej w Europie. Z jednej strony spektakularne krajobrazy: turkusowa woda, białe plaże i dzikie klify. Z drugiej – świetna pogoda przez większą część roku, kuchnia, która zachwyca prostotą i smakiem, oraz przestrzeń, której coraz częściej brakuje w popularnych destynacjach. To miejsce daje ogromny wybór. Możesz spędzać dni na znanych, pocztówkowych plażach albo odkrywać mniej oczywiste zakątki, gdzie cisza i spokój są na wyciągnięcie ręki. Sardynia nie jest jednowymiarowa – pozwala dopasować tempo podróży do własnych potrzeb. Możesz zwolnić albo aktywnie eksplorować wyspę – za każdym razem doświadczenie będzie inne. Jednym z największych atutów jest to, że Sardynia wciąż nie została „przejęta” przez masową turystykę w takim stopniu jak wiele innych miejsc w Europie. Oczywiście są popularne regiony, ale wystarczy niewielki wysiłek, by znaleźć przestrzeń tylko dla siebie. To właśnie ten balans między dostępnością a autentycznością sprawia, że wyspa wyróżnia się na tle innych kierunków. To także idealna opcja dla osób, które marzą o egzotyce, ale nie chcą lub nie mogą lecieć na drugi koniec świata. Sardynia daje bardzo podobne wrażenia wizualne – kolory wody, jakość plaż, klimat – ale bez wielogodzinnej podróży, wysokich kosztów i zmiany stref czasowych. Gdy dodamy do tego stosunkowo tanie loty, dobrą infrastrukturę i bezpieczeństwo, okazuje się, że „Malediwy” mogą być bliżej, niż kiedykolwiek przypuszczałeś. I co ważne – znacznie bardziej dostępne. Jeśli więc marzysz o turkusowej wodzie, białym piasku i widokach jak z katalogu podróżniczego, ale nie chcesz wydawać fortuny ani spędzać kilkunastu godzin w podróży – Sardynia może być dokładnie tym, czego szukasz. A być może nawet czymś więcej.
Źle spakowana walizka potrafi zepsuć urlop. O tych 5 rzeczach łatwo zapomnieć
Za dużo ubrań, za mało wygodnych butów i ładowarka pozostawiona w domu – źle spakowana walizka potrafi zepsuć początek nawet najlepiej zaplanowanego urlopu. Zamiast zabierać przypadkowe rzeczy, warto postawić na pięć grup przedmiotów, które naprawdę przydają się podczas podróży.
Pakowanie na wakacje często kończy się jednym z dwóch scenariuszy: walizka nie chce się domknąć albo już po przyjeździe okazuje się, że zabrakło czegoś podstawowego. Problemem nie jest brak miejsca, ale brak planu. Najpierw warto sprawdzić pogodę, program wyjazdu, zasady bagażowe przewoźnika oraz wyposażenie hotelu lub apartamentu. Inaczej spakujesz się na tydzień na plaży, inaczej na intensywny city break, a jeszcze inaczej na górskie wędrówki. Niezależnie od kierunku kilka zasad pozostaje jednak bez zmian: rzeczy powinny być wygodne, łatwe do zestawiania i możliwie wielofunkcyjne. Jak się najlepiej spakować, żeby nie przesadzić z wielkością bagażu i niczego nie zapomnieć? Pakowanie wakacyjnego bagażu dla wielu osób bywa prawdziwą udręką. Co zabrać ze sobą na wakacje, a co zostawić w domu? Skąd wiedzieć, co akurat będzie nam potrzebne? Ograniczona przestrzeń w walizce, a do tego limity narzucane przez linie lotnicze – można się w tym nieźle pogubić. Co zabrać na wakacje nad morze, a co przyda nam się w górach? Oto sprawdzone rady, dzięki którym już zawsze Twoja walizka będzie spakowana na piątkę! 1. Ubrania, które naprawdę wykorzystasz podczas urlopu Najczęstszym błędem podczas pakowania jest zabieranie zbyt wielu ubrań. W praktyce większość z nich nawet nie opuszcza walizki. Zamiast planować osobną stylizację na każdy dzień, lepiej postawić na garderobę kapsułową – kilka elementów, które można dowolnie ze sobą łączyć. Na tygodniowy wyjazd zazwyczaj wystarczy 5–6 lekkich górnych części garderoby, dwie lub trzy pary spodni albo szortów, jedna lub dwie sukienki oraz komplet ubrań na wieczór. Dzięki temu każda rzecz będzie pasowała do pozostałych, a walizka pozostanie znacznie lżejsza. Duże znaczenie ma również materiał. W wysokich temperaturach najlepiej sprawdzają się len, bawełna czy wiskoza, które dobrze przepuszczają powietrze i pozwalają skórze oddychać. Poliester i inne syntetyczne tkaniny mogą powodować większy dyskomfort podczas upałów. Nie zapominaj o ubraniach chroniących przed słońcem. Lekka koszula z długim rękawem, lniane spodnie czy długa sukienka często okazują się bardziej praktyczne niż odsłonięte ramiona przez cały dzień. Przydadzą się nie tylko podczas zwiedzania, ale także wieczorem, gdy temperatura zacznie spadać. Do walizki warto spakować również cienką bluzę lub kardigan oraz lekką kurtkę przeciwdeszczową. Nawet w krajach kojarzących się z gwarantowaną pogodą zdarzają się chłodniejsze wieczory, klimatyzowane lotniska czy nagłe letnie burze. Nie zapomnij też o wygodnej bieliźnie i piżamie. Podczas całodniowego zwiedzania komfort ma znacznie większe znaczenie niż efektowny wygląd. 2. Buty – lepiej zabrać trzy sprawdzone pary niż pięć nowych Buty zajmują najwięcej miejsca w walizce, dlatego warto dobrze przemyśleć ich wybór. Zamiast pakować kilka podobnych modeli, lepiej postawić na trzy pary, które sprawdzą się w różnych sytuacjach. Pierwszą powinny być wygodne buty do chodzenia – sneakersy, sportowe sandały albo lekkie buty trekkingowe, jeśli planujesz aktywny wypoczynek. Najważniejsze, aby były wcześniej rozchodzone. Urlop nie jest dobrym momentem na testowanie nowego obuwia, które po kilku kilometrach może zacząć obcierać. Druga para to klapki lub sandały przeznaczone na plażę, basen albo do hotelowej strefy wellness. Warto wybierać modele wykonane z materiałów odpornych na wodę, które szybko schną i łatwo utrzymać w czystości. Trzecia para może być bardziej elegancka. Niewielkie sandały na obcasie, mokasyny albo baleriny wystarczą na kolację, wyjście do restauracji czy wieczorny spacer. Ciężkie szpilki często okazują się zbędnym balastem – zajmują dużo miejsca, a wiele osób zakłada je najwyżej raz podczas całego wyjazdu. Pakując buty, wykorzystaj ich wnętrze. Możesz schować do środka skarpetki, ładowarki, paski czy drobne kosmetyki. Dzięki temu zaoszczędzisz miejsce i łatwiej utrzymasz porządek w walizce. 3. Kosmetyczka – zabierz mniej, ale mądrzej Kosmetyczka to jeden z elementów bagażu, który najszybciej się przepełnia. Szampon, odżywka, balsam, kosmetyki do makijażu, perfumy... W efekcie okazuje się, że połowy produktów nawet nie używamy. Na wyjazd najlepiej zabrać kosmetyki w wersjach podróżnych albo przelać ulubione produkty do małych butelek wielokrotnego użytku. To rozwiązanie pozwala zaoszczędzić miejsce i sprawdzi się zwłaszcza podczas podróży samolotem. Podstawą wakacyjnej kosmetyczki powinien być krem z wysokim filtrem SPF, balsam po opalaniu, żel do mycia twarzy, szczoteczka i pasta do zębów, dezodorant oraz podstawowe kosmetyki do makijażu. Latem ciężki podkład warto zamienić na krem BB lub CC, który wyrównuje koloryt skóry, a jednocześnie wygląda znacznie naturalniej. Genialnym rozwiązaniem na wyjazd będzie kompaktowy kosmetyk, który ułatwia ponowną aplikację filtra w ciągu dnia – także na makijażu, bez efektu rozmazywania. Taki jak Premium Cushion Cliv z SPF 50. Formuła z trzema rodzajami kwasu hialuronowego, pochodnymi wąkroty azjatyckiej, madekasozydem i niacynamidem nie tylko zapewnia wysoką ochronę przeciwsłoneczną, ale także nawilża i koi skórę. A poręczne opakowanie sprawia, że kosmetyk bez problemu zmieści się w torebce i będziesz mogła go replikować w ciągu dnia bez brudzenia sobie rąk. Jeżeli planujesz częste kąpiele w morzu lub basenie, przyda się również odżywka do włosów oraz niewielka szczotka lub grzebień. Dobrym pomysłem jest także spakowanie podróżnej suszarki do włosów. Coraz więcej hoteli udostępnia suszarki, ale ich moc często pozostawia wiele do życzenia. Niewielki składany model zajmuje mało miejsca, a potrafi zaoszczędzić sporo czasu. Jeśli zależy ci na ochronie włosów przed wysoką temperaturą wypróbuj kompaktową suszarkę Dyson Supersonic Travel zaprojektowaną z myślą o podróżach. Jest o 32% mniejsza i 25% lżejsza od standardowego modelu, a jednocześnie zachowuje wysoką wydajność. Do kosmetyczki warto dorzucić także chusteczki nawilżane, żel antybakteryjny i balsam do ust z filtrem UV. To drobiazgi, które często okazują się znacznie bardziej przydatne niż kolejna paleta cieni. 4. Wielofunkcyjne akcesoria, które oszczędzają miejsce w walizce Przy pakowaniu warto kierować się prostą zasadą: im więcej zastosowań ma jedna rzecz, tym lepiej. Dzięki temu walizka będzie lżejsza, a ty unikniesz zabierania przedmiotów, których później nawet nie wyjmiesz. Dobrym przykładem jest duża bawełniana lub lniana chusta. W ciągu dnia może pełnić funkcję pareo na plaży, podczas zwiedzania osłoni ramiona przed słońcem lub wejściem do świątyni, a wieczorem zastąpi lekki szal. W samolocie sprawdzi się jako dodatkowe okrycie, gdy klimatyzacja okaże się zbyt mocna. Warto spakować również ręcznik z mikrofibry. Jest znacznie lżejszy od tradycyjnego, szybko schnie i po złożeniu zajmuje niewiele miejsca. Przyda się nie tylko na plaży, ale również podczas wycieczek, pikników czy aktywnego wypoczynku. Coraz więcej osób nie wyobraża sobie podróży bez słuchawek. Przydadzą się podczas lotu, długiej jazdy pociągiem czy autobusem, porannego joggingu, spacerów po mieście albo słuchania podcastów na plaży. Model Shokz OpenDots Air waży zaledwie 6,3 g na słuchawkę, dzięki czemu po kilku minutach niemal przestaje być wyczuwalny. Otwarta konstrukcja z klipsem nie zamyka kanału słuchowego, co zwiększa komfort podczas wielogodzinnego noszenia i pozwala zachować kontakt z otoczeniem – przydaje się to na lotnisku, podczas zwiedzania czy joggingu. Słuchawki oferują do 9 godzin odtwarzania na jednym ładowaniu i nawet 36 godzin pracy z etui ładującym, a szybkie 10-minutowe ładowanie zapewnia około 2 godziny słuchania. Dzięki klasie odporności IP55 niestraszny im pot czy zachlapania, dlatego równie dobrze sprawdzą się podczas aktywnego wypoczynku, jak i relaksu przy ulubionej muzyce lub podcaście. Do tej samej kategorii warto zaliczyć powerbank, ładowarkę z kilkoma portami USB i organizer na kable. Zamiast szukać przewodów na dnie walizki, wszystkie akcesoria elektroniczne będziesz mieć w jednym miejscu. Nie zapomnij także o okularach przeciwsłonecznych, kapeluszu lub czapce z daszkiem oraz składanej butelce na wodę. To drobiazgi, które zajmują niewiele miejsca, a potrafią znacząco zwiększyć komfort podróży, szczególnie podczas zwiedzania w upalne dni. 5. Wakacyjna apteczka – lepiej mieć ją i nie użyć niż odwrotnie Nawet najlepiej zaplanowany urlop może zaskoczyć drobnymi problemami zdrowotnymi. Ból głowy po całym dniu na słońcu, obtarte stopy po zwiedzaniu, ukąszenia komarów czy niestrawność po lokalnych specjałach to sytuacje, które zdarzają się częściej, niż mogłoby się wydawać. Podstawą apteczki są oczywiście leki przyjmowane na stałe. Warto zabrać ich niewielki zapas na wypadek opóźnienia powrotu i przewozić je w oryginalnych opakowaniach. Poza tym dobrze mieć przy sobie: lek przeciwbólowy i przeciwgorączkowy, preparat na biegunkę i problemy żołądkowe, plastry w różnych rozmiarach oraz plaster na pęcherze, środek do dezynfekcji ran, bandaż elastyczny i gaziki, preparat łagodzący ukąszenia owadów, spray przeciw komarom i kleszczom, żel lub piankę łagodzącą skutki nadmiernego opalania. Jeżeli planujesz aktywny wypoczynek, warto dorzucić niewielki kompres chłodzący oraz maść na stłuczenia i przeciążenia mięśni. Z kolei podczas dalszych podróży przydadzą się tabletki na chorobę lokomocyjną. Apteczka nie musi zajmować dużo miejsca. Najlepiej przechowywać ją w osobnej kosmetyczce lub etui, dzięki czemu w razie potrzeby szybko znajdziesz potrzebny lek, zamiast przeszukiwać całą walizkę. Mała lista, która uchroni cię przed stresem Zanim zamkniesz walizkę, poświęć kilka minut na ostatnią kontrolę. To właśnie wtedy najczęściej przypominamy sobie o rzeczach, które zostają na łóżku lub w łazience. Sprawdź, czy masz: dokument tożsamości lub paszport, bilety i potwierdzenia rezerwacji, telefon, ładowarkę i powerbank, portfel oraz kartę płatniczą, okulary przeciwsłoneczne, słuchawki, leki przyjmowane na stałe, krem z filtrem, kostium kąpielowy, podróżną suszarkę do włosów (jeśli nie zapewnia jej hotel). Taka lista zajmuje minutę, a pozwala uniknąć sytuacji, w której już po przyjeździe okazuje się, że najważniejsza rzecz została w domu. I na koniec najważniejsze. Wygodna walizka! Rozmiar walizki dopasuj do długości wyjazdu Jednym z najczęstszych błędów jest wybór walizki, która nie odpowiada charakterowi podróży. Zbyt duży bagaż zachęca do pakowania rzeczy „na wszelki wypadek”, a zbyt mały szybko okazuje się niewystarczający. Na weekendowy city break najlepiej sprawdzi się walizka kabinowa. Jest kompaktowa, łatwo zmieści się w schowku nad siedzeniem i pozwala uniknąć oczekiwania na odbiór bagażu po przylocie. To rozwiązanie szczególnie docenią osoby podróżujące często lub planujące krótkie wyjazdy. Jeśli wyjeżdżasz na tydzień lub dłużej, lepszym wyborem będzie walizka średnia albo duża. Większa pojemność ułatwi spakowanie ubrań na różną pogodę, kosmetyków czy dodatkowych akcesoriów, nie zmuszając do rezygnowania z najpotrzebniejszych rzeczy. Osoby, które podróżują kilka razy w roku, coraz częściej decydują się na zakup zestawu walizek w różnych rozmiarach. Dzięki temu łatwiej dopasować bagaż do rodzaju wyjazdu – od krótkiego weekendu po dwutygodniowe wakacje – bez konieczności korzystania za każdym razem z tej samej, zbyt dużej lub zbyt małej walizki.
Wracasz z urlopu bardziej zmęczony niż przed wyjazdem? Eksperci wiedzą, skąd ten problem
Kilka dni wolnego, dłuższy sen i zmiana otoczenia nie zawsze wystarczają, by naprawdę odpocząć. Coraz więcej osób przyznaje, że po urlopie wraca do codziennych obowiązków bez energii, a czasem nawet bardziej zmęczonych niż przed wyjazdem. Najnowsze badanie pokazuje, że problem dotyczy już ponad połowy Polaków.
Wakacje mają kojarzyć się z regeneracją i naładowaniem baterii przed kolejnymi miesiącami pracy. Tymczasem rzeczywistość wygląda inaczej. Z raportu „Spojrzenie Polaków na długowieczność. Między deklaracjami a codziennością” wynika, że aż 51 proc. Polaków mimo odpoczynku nadal często odczuwa zmęczenie, a 39 proc. deklaruje trudności z prawdziwym relaksem, nawet jeśli ma na niego czas. Wyniki pokazują, że problem nie wynika wyłącznie z braku urlopu, ale także z tego, w jaki sposób odpoczywamy. Co drugi Polak nie wraca z urlopu wypoczęty Badanie pokazuje, że zmęczenie staje się doświadczeniem coraz większej grupy osób. Ponad połowa respondentów przyznaje, że mimo dni wolnych nadal nie odzyskuje energii, a niemal czterech na dziesięciu badanych ma trudność z wyciszeniem i prawdziwym odpoczynkiem. Dodatkowo około jedna trzecia ankietowanych uważa, że warunki, w których żyje na co dzień, nie sprzyjają regeneracji. Najbardziej zaskakują wyniki wśród młodych Intuicyjnie mogłoby się wydawać, że z przemęczeniem najczęściej zmagają się osoby starsze. Raport pokazuje jednak coś zupełnie innego. W grupie osób w wieku 18–29 lat około 70 proc. deklaruje, że mimo odpoczynku nadal czuje się zmęczonych. Ponad połowa przyznaje także, że trudno im naprawdę się zrelaksować. W starszych grupach wiekowych odsetek ten stopniowo maleje, a po 60. roku życia podobne problemy zgłasza już zdecydowanie mniej respondentów. Tak odpoczywamy, ale nie tak się regenerujemy Autorzy raportu zwracają uwagę na wyraźną różnicę między tym, jak spędzamy wolny czas, a tym, co rzeczywiście pomaga odzyskać siły. Najczęściej wybieraną formą odpoczynku jest oglądanie seriali i filmów (44 proc.), przeglądanie internetu i mediów społecznościowych (39 proc.) oraz drzemka (38 proc.). Kiedy jednak badani zostali zapytani, co naprawdę daje im poczucie regeneracji, odpowiedzi były inne. Najwięcej osób wskazało sen (56 proc.), ciszę i spokój (54 proc.), kontakt z naturą (41 proc.) oraz spacer lub lekką aktywność fizyczną (36 proc.). Co zrobić, aby naprawdę odpocząć? Wyniki badania pokazują, że skuteczna regeneracja nie zawsze wymaga dłuższego urlopu. Znacznie większe znaczenie ma sposób spędzania wolnego czasu. Eksperci zwracają uwagę przede wszystkim na: zadbanie o odpowiednią ilość snu, znalezienie czasu na ciszę i wyciszenie, kontakt z naturą, lekką aktywność fizyczną, na przykład spacer, ograniczenie czasu spędzanego przed ekranami, jeśli mają zastępować rzeczywisty odpoczynek. Nie tylko długość urlopu ma znaczenie Wnioski z badania sugerują, że problem nie tkwi wyłącznie w zbyt krótkim wypoczynku. Nawet kilka dni wolnego nie zawsze pozwala odzyskać energię, jeśli towarzyszy im ciągłe korzystanie z telefonu, brak snu czy trudność z odcięciem się od codziennych obowiązków. Dlatego prawdziwa regeneracja coraz częściej zależy nie od liczby dni urlopu, ale od jakości odpoczynku i sposobu, w jaki wykorzystujemy wolny czas. Warto to przemyśleć zanim wsiądziemy do samolotu czy pociągu przed urlopem. Można też ustalić zasady w rodzinie, które pomogą wszystkim ograniczyć czas korzystania z elektroniki.
Są symbolem mądrości i siły. Od tysięcy lat budzą podziw. Badacze wciąż odkrywają kolejne dowody niezwykłej inteligencji tych zwierzą
W wielu miejscach świata wystarczy jeden krok słonia, by zatrzymać ruch uliczny i przypomnieć, kto był tu pierwszy. Od wieków zwierzę to symbolizuje mądrość, pamięć i siłę, ale coraz częściej samo potrzebuje ochrony. Historia słoni jest opowieścią o zachwycie, szacunku, wykorzystywaniu i odpowiedzialności.
Na Sri Lance, w Indiach, Botswanie czy Tajlandii zdarzają się sytuacje, które dla Europejczyka mogą wydawać się niezwykłe. Samochody zatrzymują się, motocykliści gaszą silniki, kierowcy cierpliwie czekają. Powód? Na drogę wyszło stado słoni. Nie ma klaksonów ani nerwowego wymuszania pierwszeństwa. To człowiek ustępuje miejsca zwierzęciu. Dla mieszkańców wielu regionów świata nie jest to wyłącznie kwestia bezpieczeństwa. To rodzaj niepisanej umowy z naturą. Słonie były tutaj długo przed powstaniem asfaltowych dróg, kurortów i restauracji. Kiedy więc przechodzą, świat na chwilę się zatrzymuje. W Parku Narodowym Chobe w Botswanie, gdzie żyje jedna z największych populacji słoni na świecie, zwierzęta jako pierwsze korzystają z wodopojów i szlaków wędrówek. Turyści oraz przewodnicy dostosowują swoje plany do ruchów stad, zachowując bezpieczny dystans i respektując ich pierwszeństwo. Nikt ich nie przegania, nie popędza. Współistnienie nie zawsze jest łatwe. W tajskich wioskach położonych przy parkach narodowych słonie potrafią nocą odwiedzać gospodarstwa, sklepy czy restauracje. Miejscowi opowiadają o prawdziwych smakoszach, którzy bardziej od leśnych roślin cenią cukier, owoce, worki ryżu czy paczki makaronu. Niektóre nauczyły się nawet obserwować strażników. Gdy patrol odjedzie, wracają po kolejną przekąskę. Na Sri Lance przez lata sławą cieszyły się dwa słonie – Raja i Roger. Znały ruch samochodów tak dobrze, że ustawiały się przy drodze i cierpliwie czekały na przejeżdżających kierowców. Ci wiedzieli, że spotkanie ze słoniem często kończy się wręczeniem kilku bananów albo kawałka arbuza. Trudno powiedzieć, kto kogo wtedy tresował. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/48/2026/07/EN014647130003KOLOR-c9fd925.jpg" width="6000" height="4000" alt="Opiekunowie z sierocińca dla słoni w Kenii starają się zapewnić zwierzętom całodobową opiekę. Pozbawione rodziny uczą się wśród ludzi miłości i więzi." title="Opiekunowie z sierocińca dla słoni w Kenii starają się zapewnić zwierzętom całodobową opiekę. Pozbawione rodziny uczą się wśród ludzi miłości i więzi." /> One pamiętają „Słoń nigdy nie zapomina” – to jedno z tych powiedzeń, które brzmią jak legenda, ale mają naukowe podstawy. Badacze od lat odkrywają kolejne dowody niezwykłej inteligencji tych zwierząt. Słonie przechodzą test lustra, czyli rozpoznają własne odbicie, komunikują się za pomocą infradźwięków niesłyszalnych dla człowieka i potrafią zapamiętać położenie odległych źródeł wody nawet po wielu latach. Dzięki komunikacji na duże odległości utrzymują kontakt między członkami stada i skutecznie odnajdują swoje małe, zagubione słoniątka. Najbardziej fascynujące są jednak ich relacje społeczne. Stadem kieruje najstarsza samica. To ona przechowuje pamięć rodziny – zna szlaki migracyjne, miejsca schronienia i bezpieczne przejścia przez wyschnięte tereny. Od jej doświadczenia może zależeć los całej grupy. A ich zachowania przypominające żałobę? Słonie wracają do miejsc, gdzie zmarli członkowie stada, dotykają ich kości trąbami, zatrzymują się na dłużej. Nie wiemy dokładnie, co wtedy odczuwają. Wiemy jednak, że niewiele gatunków okazuje tak silne przywiązanie do swoich bliskich. Może właśnie dlatego ludzie od tysięcy lat przypisują słoniom mądrość. Nie dlatego, że są największe. Dlatego, że przypominają nam coś bardzo ludzkiego. Święte olbrzymy W Indiach trudno znaleźć zwierzę bardziej obecne w kulturze niż słoń. Jego wizerunek pojawia się w świątyniach, na obrazach, w poezji i codziennym życiu. Miliony ludzi modlą się do Ganeśy – boga z głową słonia, patrona wiedzy, mądrości i pomyślności. Jego figurki stoją niemal wszędzie, a wierni proszą go o usuwanie przeszkód z ludzkiej drogi. Przez stulecia obecność słonia podczas ceremonii religijnych była oznaką szczególnego błogosławieństwa. W Kerali do dziś można zobaczyć zwierzęta uroczyście przystrajane złotymi ozdobami, kwiatami i ceremonialnymi parasolami. Słonie to odwieczny symbol władzy. Królowie i maharadżowie mierzyli prestiż nie tylko wielkością armii, ale także liczbą posiadanych słoni. Potęga połączona ze spokojem budziła większy respekt niż agresja. W przeciwieństwie do lwa czy tygrysa słoń nie jest drapieżnikiem, lecz roślinożercą. Jego pozycja wśród zwierząt nie wynika z polowania. Ale z wielkości, pewności siebie, olbrzymiej siły. W Tajlandii niezwykle rzadki w naturze biały słoń od wieków symbolizuje monarchię, dobrobyt i pomyślność państwa. W wielu społecznościach Afryki słoń stał się symbolem odpowiedzialnego przywództwa i mądrości starszyzny. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/48/2026/07/GettyImages-2238852602KOLOR-0e2043e.jpg" width="3821" height="2547" alt="Słonie afrykańskie przy wodopoju w Parku Narodowym Chobe w Botswanie. Jest on nazywany królestwem słoni. Biolodzy nazywają słonie architektami ekosystemów. Tam, gdzie znikają te olbrzymy, zmienia się całe środowisko." title="Słonie afrykańskie przy wodopoju w Parku Narodowym Chobe w Botswanie. Jest on nazywany królestwem słoni. Biolodzy nazywają słonie architektami ekosystemów. Tam, gdzie znikają te olbrzymy, zmienia się całe środowisko." /> Cień tradycji Słonie nas zmieniają. Wraz ze wzrostem wiedzy o ich potrzebach powoli zmieniają się również nasze obyczaje, kultura i turystyka. Coraz głośniej mówi się o granicy między tradycją a wykorzystywaniem zwierząt. Dotyczy to zwłaszcza słoni uczestniczących w paradach religijnych, ślubach, politycznych wiecach czy ulicznych pokazach. Jeszcze niedawno dla wielu mieszkańców Indii widok słonia „błogosławiącego przechodniów” był czymś naturalnym. Zwierzę podnosiło trąbę nad głową człowieka, a opiekun zbierał datki. Dziś coraz więcej organizacji zajmujących się dobrostanem zwierząt pyta, czy świętość można pogodzić z wielogodzinnym staniem na rozgrzanym asfalcie, hałasem petard, tłumem ludzi i ciężkimi łańcuchami. Słonie są także wynajmowane na świąteczne parady. Do ich udziału przygotowują się całe społeczności, a najbardziej prestiżowe zwierzęta osiągają zawrotne stawki wynajmu. Coraz częściej pojawia się jednak pytanie: Czy nawet oswojone słonie powinny uczestniczyć w wydarzeniach pełnych huku, świateł i tłumu ludzi? Czy jest to świat stworzony dla słonia? <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/48/2026/07/AdobeStock401867857KOLOR-adfd779.jpg" width="5472" height="3648" alt="Park Narodowy Hwange w Zimbabwe słynie z bardzo dużej populacji słoni. Stada tych olbrzymów można tam obserwować przez cały rok." title="Park Narodowy Hwange w Zimbabwe słynie z bardzo dużej populacji słoni. Stada tych olbrzymów można tam obserwować przez cały rok." /> Jeszcze bardziej zmieniło się podejście do turystycznych przejażdżek na słoniach. Dwie dekady temu były jedną z największych atrakcji Azji. Dziś coraz częściej uznaje się je za symbol przestarzałego myślenia o relacjach człowieka ze zwierzętami. Zmieniło się nawet pytanie zadawane przez turystów. Kiedyś brzmiało: Gdzie można przejechać się na słoniu? Coraz częściej brzmi: Gdzie można zobaczyć słonie żyjące tak, jak powinny? A to oznacza duże, otwarte przestrzenie i towarzystwo innych słoni. Turystyka etyczna z trudem, ale konsekwentnie toruje sobie drogę. Coraz więcej ludzi zwraca uwagę na warunki panujące w ośrodkach ratunkowych i rehabilitacyjnych. Najlepiej jest wtedy, gdy pozostajemy jedynie obserwatorami, a zwierzęta nie są zmuszane do kontaktu z człowiekiem. Pracownicy i wolontariusze takich placówek robią, co mogą, by pomóc słoniom wrócić do zdrowia i – jeśli to możliwe – do życia na wolności. Młode, które straciły matki, otrzymują czułą opiekę oraz towarzystwo innych słoni. Potrzebują bowiem wsparcia i obecności rówieśników, podobnie jak ludzie. Ranne zwierzęta są leczone, przechodzą rehabilitację, a niekiedy korzystają z nowoczesnych metod terapii, jak laseroterapia czy hydroterapia. Wolny Raju Kilka lat temu świat obiegła historia słonia o imieniu Raju. Przez wiele lat był wykorzystywany do zarabiania pieniędzy w stanie Uttar Pradesh w Indiach. W 2014 roku organizacja Wildlife SOS przeprowadziła nocną akcję ratunkową i odebrała go właścicielowi. Pięćdziesięcioletni wówczas olbrzym trafił do specjalistycznego ośrodka ratunkowego. Wydawało się, że najgorsze ma już za sobą. Tymczasem jego właściciel pozwał organizację do sądu, twierdząc, że słoń jest jego własnością, i domagając się zwrotu zwierzęcia. W obronę Raju zaangażowały się setki tysięcy ludzi. Pod koniec 2014 roku indyjski sąd wydał przełomowe orzeczenie, które czyniło z Raju wolnego osobnika i pozwoliło mu pozostać pod opieką organizacji ratunkowej. Dziś mieszka w Centrum Ochrony i Pielęgnacji Słoni Wildlife SOS w Mathurze, w Indiach. Przeszedł leczenie, przytył, odzyskał siły. Uwielbia świeże owoce, zabawę wielkimi oponami i kąpiele w basenie. Co najważniejsze – ponownie zaufał ludziom i zaprzyjaźnił się z innymi słoniami. Jego historia stała się impulsem do szerszej debaty o prawach słoni w Indiach. Zresztą nie tylko Raju doczekał się sądowej batalii o swoje prawa. W Stanach Zjednoczonych głośna była sprawa słonicy Happy z zoo na Bronxie w Nowym Jorku. Organizacja Nonhuman Rights Project, która „reprezentowała” słonicę, argumentowała, że zwierzę powinno mieć możliwość życia w rezerwacie, gdzie mogłoby samodzielnie podejmować decyzje dotyczące codziennego funkcjonowania i kontaktów społecznych. Sprawa wywołała międzynarodową dyskusję o tym, jak daleko powinny sięgać prawa, nawet najbardziej inteligentnych zwierząt. I czy można je traktować jako osoby prawne. Na razie Happy została w zoo. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/48/2026/07/GettyImages-1361331752KOLOR-0479f77.jpg" width="4242" height="2828" alt="Słonie lankijskie (dawniej cejlońskie) to podgatunek słonia azjatyckiego. Są wielkie, ciemnoszare i stanowią jedną z głównych atrakcji Sri Lanki." title="Słonie lankijskie (dawniej cejlońskie) to podgatunek słonia azjatyckiego. Są wielkie, ciemnoszare i stanowią jedną z głównych atrakcji Sri Lanki." /> Strażnicy świata Słonie są ważne nie tylko dlatego, że budzą emocje. Biolodzy nazywają je architektami ekosystemów. Rozsiewają nasiona na ogromnych odległościach, tworzą przejścia przez zarośla i pomagają utrzymywać różnorodność biologiczną. Gdy kopią w poszukiwaniu wody, korzystają z tego dziesiątki innych gatunków. Tam, gdzie znikają słonie, zmienia się cały krajobraz. Jednocześnie ich własny świat kurczy się z roku na rok. Drogi, linie kolejowe, miasta i plantacje przecinają odwieczne szlaki migracyjne. Najnowsze badania pokazują, że jednym z największych wyzwań staje się dziś izolowanie poszczególnych populacji słoni. Naukowcy ostrzegają, że odcinanie stad od tradycyjnych tras migracyjnych może prowadzić do problemów genetycznych i osłabienia całych populacji. Dlatego coraz większą wagę przywiązuje się do tworzenia korytarzy ekologicznych pozwalających zwierzętom bezpiecznie przemieszczać się między obszarami chronionymi. Pytanie o słonie jest w gruncie rzeczy pytaniem o nas samych. O to, jak traktujemy istoty, które potrafią pamiętać, cierpieć, tworzyć rodzinne więzi i niczym ludzie przeżywać stratę. Kiedy więc na drodze pojawia się stado słoni, a ludzie cierpliwie czekają, dzieje się coś więcej niż zwykłe zatrzymanie ruchu. To krótka lekcja pokory. I szacunku. Chwila, w której człowiek przypomina sobie, że nie jest jedynym gospodarzem tej planety. Być może właśnie tego od tysięcy lat próbują nas nauczyć słonie. Tekst AGNIESZKA DAJBOR <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/48/2026/07/AdobeStock2030590240KOLOR-6b6a914.jpg" width="4724" height="3150" alt="Zobaczyć na drodze stado słoni to prawdziwa gratka. Na zdjęciu słonie z prowincji Nakhon Ratchasima w Tajlandii, gdzie ich stada żyją w naturalnych warunkach." title="Zobaczyć na drodze stado słoni to prawdziwa gratka. Na zdjęciu słonie z prowincji Nakhon Ratchasima w Tajlandii, gdzie ich stada żyją w naturalnych warunkach." />
Sierpniówka last minute nie musi być droga. Oto pięć hitów tego lata
Nie trzeba planować wakacji z kilkumiesięcznym wyprzedzeniem, by znaleźć ciekawy kierunek na sierpniówkę. W tym roku wystarczy jeden dzień urlopu, by zyskać cztery dni na podróż. Wśród najchętniej wybieranych miejsc znalazły się europejskie miasta, do których można polecieć już od 403 zł.
Tegoroczny kalendarz sprzyja krótkim wyjazdom. Ponieważ 15 sierpnia przypada w sobotę, wiele osób będzie mogło skorzystać z dodatkowego dnia wolnego 14 sierpnia. Wystarczy dobrać jeden dzień urlopu – w czwartek lub poniedziałek – aby zyskać cztery dni na podróż. Analiza najnowszych wyszukiwań przygotowana przez Skyscanner pokazuje, że Polacy najchętniej planują wyjazdy do europejskich miast, które można zwiedzić nawet podczas krótkiego urlopu. Rzym ponownie na szczycie Na pierwszym miejscu zestawienia znalazł się Rzym, do którego bilety lotnicze można znaleźć już od 403 zł. Wieczne Miasto od lat przyciąga turystów połączeniem historii, kuchni i włoskiego stylu życia. W ciągu kilku dni można zobaczyć Koloseum, Forum Romanum, Fontannę di Trevi czy Schody Hiszpańskie, a wieczorem usiąść na jednym z placów z espresso lub aperitivo. Jak wskazuje Skyscanner, sierpień ma w Rzymie spokojniejszy charakter – tempo życia zwalnia, a miasto nabiera bardziej wakacyjnej atmosfery. Londyn i Barcelona nie tracą na popularności Drugie miejsce zajął Londyn, gdzie ceny lotów zaczynają się od 611 zł. Brytyjska stolica od lat pozostaje jednym z najchętniej wybieranych kierunków na krótki city break. W ciągu kilku dni można odwiedzić British Museum, przespacerować się wzdłuż Tamizy, zobaczyć Pałac Buckingham czy Tower Bridge, a wieczór spędzić w jednej z tętniących życiem dzielnic. To kierunek dla osób, które lubią intensywne zwiedzanie i bogatą ofertę kulturalną. Na trzecim miejscu znalazła się Barcelona z cenami biletów od 811 zł. Stolica Katalonii od lat przyciąga osoby, które nie chcą wybierać między miejskim wypoczynkiem a plażowaniem. Zwiedzanie bazyliki Sagrada Família, spacer po La Rambli czy wizyta w Parku Güell można połączyć z relaksem nad Morzem Śródziemnym. To właśnie możliwość połączenia atrakcji dużego miasta z wakacyjnym klimatem sprawia, że Barcelona pozostaje jednym z najpopularniejszych kierunków na sierpniowy wyjazd. Hiszpańskie słońce i ponadczasowy Paryż W pierwszej piątce znalazło się również Alicante, gdzie ceny biletów rozpoczynają się od 873 zł. Miasto na wybrzeżu Costa Blanca od lat przyciąga turystów szerokimi, piaszczystymi plażami i ponad 300 słonecznymi dniami w roku. To propozycja dla osób, które chcą przede wszystkim odpocząć – spacerować nad nadmorską promenadą, korzystać z plaż lub odkrywać urokliwe uliczki starego miasta. Skyscanner wskazuje Alicante jako kierunek dla tych, którzy szukają gwarancji dobrej pogody i swobodnej, wakacyjnej atmosfery. Pierwszą piątkę zamyka Paryż, do którego loty kosztują od 904 zł. Stolica Francji od lat pozostaje jednym z najchętniej wybieranych kierunków na krótki city break. W ciągu kilku dni można zobaczyć Wieżę Eiffla, Luwr, Katedrę Notre-Dame czy spacerować bulwarami nad Sekwaną. To również jedno z najważniejszych europejskich centrów sztuki, mody i gastronomii, dlatego nawet krótki pobyt pozwala poczuć wyjątkową atmosferę miasta. Dodatkowym atutem są liczne połączenia lotnicze z Polski, dzięki którym Paryż pozostaje łatwo dostępny także na spontaniczny wyjazd. goyoconde Jak zaplanować sierpniówkę i nie przepłacić? Przy spontanicznych wyjazdach kluczowe znaczenie ma elastyczność. Jak wynika z informacji Skyscanner, przesunięcie wylotu na czwartek lub powrotu na poniedziałek często pozwala uniknąć najwyższych cen biletów i znaleźć korzystniejsze oferty. Platforma zwraca również uwagę na funkcję Alertów Cenowych, która informuje o zmianach cen na wybranych trasach, oraz wyszukiwarkę „Cały świat”, pomagającą znaleźć najtańsze kierunki, jeśli nie mamy jeszcze wybranego miejsca podróży. Nowością jest także narzędzie do planowania podróży samochodem, które wykorzystuje sztuczną inteligencję do proponowania atrakcji, punktów widokowych i ciekawych przystanków podczas dalszej podróży z lotniska. Dzięki temu nawet wyjazd organizowany na ostatnią chwilę można zaplanować wygodnie i z większą kontrolą nad budżetem.
W tym polskim jeziorze woda jest cieplejsza niż w Turcji. Noclegi za grosze i regionalne jedzenie zachwycają, a wciąż niewiele osób wie o tym miejscu
Jezioro Sławskie od lat należy do grona najcieplejszych jezior w Polsce. Ciepła woda, szerokie plaże, przystępne ceny noclegów i liczne atrakcje sprawiają, że coraz więcej turystów wybiera ten zakątek województwa lubuskiego na letni wypoczynek.
Jezioro Sławskie od lat znajduje się w gronie najcieplejszych jezior w Polsce. Położone na Pojezierzu Sławskim w województwie lubuskim przyciąga turystów ciepłą wodą, szerokimi plażami oraz bogatą ofertą wypoczynku. Dodatkowym atutem są przystępne ceny noclegów, liczne atrakcje i spokojniejsza atmosfera niż w wielu popularnych miejscowościach turystycznych. Gdzie leży Jezioro Sławskie i dlaczego jest jednym z najcieplejszych w Polsce? Jezioro Sławskie znajduje się w województwie lubuskim, na Pojezierzu Sławskim, na pograniczu powiatów wschowskiego i nowosolskiego. Najbardziej rozpoznawalną miejscowością położoną nad jego brzegiem jest Sława, od lat określana jako letnia stolica regionu. Akwen należy do największych jezior województwa lubuskiego. Jednocześnie wyróżnia się stosunkowo niewielką głębokością, dzięki czemu w słoneczne dni woda nagrzewa się wyjątkowo szybko. To właśnie ta cecha sprawia, że Jezioro Sławskie regularnie wymieniane jest wśród najcieplejszych jezior w Polsce i stanowi atrakcyjną propozycję dla osób szukających letniego wypoczynku nad wodą. Sezon kąpielowy trwa tutaj długo, a sprzyjające warunki zachęcają zarówno do pływania, jak i wielogodzinnego wypoczynku na plaży. Dodatkowym atutem jest spokojniejszy charakter okolicy, który pozwala odpocząć od tłumów spotykanych w najbardziej obleganych kurortach. ZOBACZ TEŻ: Ta europejska stolica nie leży nad morzem, a ma piękne plaże jak w znanych kurortach. Z Polski to tylko kilka godzin jazdy autem Tanie noclegi nad Jeziorem Sławskim. Gdzie warto się zatrzymać? Największa baza noclegowa znajduje się w Sławie, jednak osoby planujące pobyt mogą wybierać również spośród obiektów zlokalizowanych w Lubiatowie, Radzyniu, Tarnowie Jeziernym oraz Józefowie. Oferta jest zróżnicowana i obejmuje: apartamenty, pensjonaty, domki letniskowe, ośrodki wypoczynkowe, pola namiotowe, kempingi. Dzięki temu każdy może dopasować miejsce noclegowe do własnych potrzeb oraz sposobu spędzania urlopu. Jednym z największych atutów regionu pozostają ceny. Zgodnie z informacjami zawartymi w materiale źródłowym, noclegi są zazwyczaj tańsze niż w najpopularniejszych miejscowościach nad Bałtykiem. To sprawia, że Jezioro Sławskie często wybierają rodziny oraz osoby planujące wakacyjny wyjazd bez ponoszenia wysokich kosztów. Atrakcje nad Jeziorem Sławskim dla rodzin i miłośników aktywnego wypoczynku Ciepła woda to tylko jedna z wielu zalet tego miejsca. Nad Jeziorem Sławskim przygotowano liczne atrakcje dla osób preferujących aktywny wypoczynek. Na miejscu można wypożyczyć: kajaki, rowery wodne, deski SUP, sprzęt żeglarski. Warunki panujące na jeziorze sprzyjają także uprawianiu windsurfingu. Popularnością cieszą się również rejsy po jeziorze, które pozwalają zobaczyć okolicę z zupełnie innej perspektywy. Miłośnicy wędkarstwa również znajdą tu coś dla siebie. W akwenie występuje wiele gatunków ryb, dlatego jezioro od lat pozostaje atrakcyjnym miejscem dla pasjonatów tego sposobu spędzania wolnego czasu. Wokół jeziora wytyczono trasy spacerowe i rowerowe prowadzące przez lasy oraz malownicze tereny Pojezierza Sławskiego. To propozycja dla osób, które chcą połączyć wypoczynek nad wodą z aktywnością na świeżym powietrzu. Sława oferuje nie tylko plaże. Restauracje i wydarzenia przyciągają turystów Najbardziej znaną miejscowością nad Jeziorem Sławskim jest Sława. W sezonie letnim działa tutaj wiele restauracji, smażalni ryb oraz kawiarni, a w pobliżu plaż znajdują się sklepy i punkty usługowe. Rozwinięta infrastruktura sprawia, że zarówno weekendowy wyjazd, jak i dłuższy urlop można zorganizować bez większych trudności. Na odwiedzających czekają również promenada, marina oraz miejska plaża. W sezonie odbywają się tam koncerty, wydarzenia plenerowe i imprezy przygotowane z myślą o całych rodzinach. Połączenie szerokiej oferty gastronomicznej, atrakcji oraz zaplecza turystycznego sprawia, że miejscowość jest ważnym punktem na mapie letniego wypoczynku w regionie. CZYTAJ TEŻ: Krajobraz jak na Dzikim Zachodzie, ale to Europa. Do tego kanionu, w którym nagrywano „Winnetou”, z Polski można dotrzeć w trzy godziny Dlaczego Jezioro Sławskie warto wziąć pod uwagę podczas planowania wakacji? Osoby planujące urlop w Polsce coraz częściej szukają miejsc, które pozwalają wypocząć nad wodą bez konieczności ponoszenia wysokich kosztów. Jezioro Sławskie odpowiada na te oczekiwania, oferując ciepłą wodę, szerokie plaże, rozwiniętą bazę noclegową oraz wiele możliwości aktywnego spędzania czasu. Na korzyść tego miejsca przemawia również różnorodność dostępnych noclegów, obecność restauracji i smażalni ryb oraz liczne atrakcje zarówno dla rodzin z dziećmi, jak i osób preferujących aktywny wypoczynek. Długotrwały sezon kąpielowy, spokojniejsza atmosfera niż w wielu popularnych kurortach oraz dobrze przygotowana infrastruktura sprawiają, że Jezioro Sławskie pozostaje jedną z ciekawszych propozycji dla osób planujących letni wyjazd w Polsce. Źródło: Story.pl
Ta europejska stolica nie leży nad morzem, a ma piękne plaże jak w znanych kurortach. Z Polski to tylko kilka godzin jazdy autem
Siedem plaż na Litwie zostało wyróżnionych prestiżową Błękitną Flagą. Wśród nagrodzonych znalazły się kąpieliska w Neryndze, Połądze oraz trzy plaże w Wilnie. Certyfikat potwierdza wysoką jakość wody, bezpieczeństwo i spełnienie międzynarodowych standardów środowiskowych.
Siedem plaż na Litwie otrzymało prestiżowy status Błękitnej Flagi. Wyróżnienie potwierdza wysoką jakość wody, bezpieczeństwo oraz spełnienie międzynarodowych standardów środowiskowych. W gronie nagrodzonych znalazły się plaże nad Bałtykiem oraz trzy kąpieliska w Wilnie. Certyfikat będzie obowiązywał podczas tegorocznego i przyszłorocznego sezonu letniego. Które plaże na Litwie otrzymały Błękitną Flagę? Błękitna Flaga Litwa to jedno z najważniejszych międzynarodowych wyróżnień przyznawanych plażom spełniającym rygorystyczne kryteria jakości i bezpieczeństwa. Jak poinformowało Lietuvos savivaldybių asociacija, w tym roku status otrzymało siedem litewskich plaż. Prawo do wywieszenia Błękitnej Flagi podczas tegorocznego i przyszłorocznego sezonu letniego uzyskały: centralna plaża w Nidzie, centralna plaża w Juodkrantė, plaża w Preili w samorządzie Neryngi, plaża przy Parku Biruty w Połądze, plaża nad jeziorem Balžys w Wilnie, plaża w Żyrmunach w Wilnie, pierwsza strefa plażowa w Wołokumpiach w Wilnie. To właśnie te miejsca spełniły wymagania programu i uzyskały możliwość korzystania z prestiżowego oznaczenia przez dwa sezony letnie. Co oznacza certyfikat Błękitnej Flagi? Status Błękitnej Flagi jest przyznawany przez międzynarodową komisję programu Błękitnej Flagi działającą przy Fundacji Edukacji Ekologicznej z siedzibą w Kopenhadze. Jak podkreśla Litewskie Stowarzyszenie Samorządów, uzyskanie certyfikatu wymaga spełnienia rygorystycznych międzynarodowych standardów. Oceniane są przede wszystkim: jakość wody, edukacja ekologiczna, bezpieczeństwo, dostępność usług dla odwiedzających. Każdego roku rekomendacje dla międzynarodowej komisji przygotowują krajowi koordynatorzy programu. Na Litwie w skład rady wchodzą przedstawiciele organizacji ekologicznych, samorządów, ministerstw, służb ochrony przyrody, instytucji zdrowia publicznego oraz ratowników wodnych. Proces oceny obejmuje więc udział ekspertów reprezentujących różne instytucje odpowiedzialne za ochronę środowiska, bezpieczeństwo i zdrowie publiczne. Plaże w Wilnie i Neryndze pozostaną pod stałą kontrolą Przyznanie Błękitnej Flagi nie oznacza zakończenia procesu oceny. Litewskie władze podkreślają, że wszystkie wyróżnione plaże będą regularnie kontrolowane także w okresie obowiązywania certyfikatu. Inspekcje mogą przeprowadzać zarówno litewscy eksperci, jak i międzynarodowi kontrolerzy. Ich zadaniem jest sprawdzenie, czy plaże nadal spełniają wymagane standardy. Zgodnie z przekazanym komunikatem, jeśli plaża przestanie spełniać obowiązujące kryteria, Błękitna Flaga może zostać czasowo opuszczona lub odebrana na cały sezon. Oznacza to, że utrzymanie prestiżowego statusu wymaga stałego przestrzegania wszystkich wymogów programu. Program Błękitnej Flagi obejmuje ponad 4 tys. plaż w 50 krajach Program Błękitnej Flagi ma międzynarodowy charakter. Obecnie wyróżnienie powiewa na ponad 4 tys. plaż w 50 krajach świata. Litwa uczestniczy w programie od 2001 roku. Każdego roku krajowi koordynatorzy przygotowują rekomendacje dla międzynarodowej komisji, która podejmuje ostateczną decyzję o przyznaniu certyfikatów. Przyznanie statusu siedmiu litewskim plażom oznacza, że miejsca te spełniły wymagania dotyczące jakości wody, bezpieczeństwa, edukacji ekologicznej oraz standardów środowiskowych określonych przez program Błękitnej Flagi. Dzięki tegorocznej decyzji międzynarodowej komisji z prestiżowego wyróżnienia będą mogły korzystać plaże w Nidzie, Juodkrantė, Preili, Połądze oraz trzy kąpieliska zlokalizowane w Wilnie – nad jeziorem Balžys, w Żyrmunach i w pierwszej strefie plażowej w Wołokumpiach. Źródło: lrt
Krajobraz jak na Dzikim Zachodzie, ale to Europa. Do tego kanionu, w którym nagrywano „Winnetou”, z Polski można dotrzeć w trzy godziny
Przez lata widzowie byli przekonani, że słynna ekranizacja „Winnetou” powstała w Stanach Zjednoczonych. Tymczasem kultowe sceny nakręcono w Chorwacji. Kanion rzeki Zrmanja do dziś zachwyca surowymi krajobrazami, które niemal idealnie przypominają scenerię amerykańskich westernów.
Przez dziesięciolecia wielu widzów było przekonanych, że przygody legendarnego Winnetou powstawały w amerykańskich plenerach. W rzeczywistości jedne z najbardziej rozpoznawalnych scen nakręcono w Chorwacji. Kanion rzeki Zrmanja, z monumentalnymi wapiennymi ścianami, turkusową wodą i niemal nietkniętą przyrodą, do dziś zachwyca krajobrazem przypominającym Dziki Zachód i pozostaje jedną z najbardziej niezwykłych atrakcji północnej Dalmacji. Dlaczego kanion rzeki Zrmanja wybrano do filmów o „Winnetou”? Kanion rzeki Zrmanja od lat uznawany jest za jeden z najbardziej spektakularnych krajobrazów krasowych Chorwacji. To właśnie jego surowe wapienne ściany, rozległe przestrzenie i niemal całkowity brak śladów współczesnej zabudowy sprawiły, że w latach 60. XX wieku twórcy filmów o Winnetou, opartych na powieściach Karola Maya, wybrali północną Dalmację jako plan zdjęciowy. Choć filmowa akcja rozgrywała się na amerykańskim Dzikim Zachodzie, krajobrazy widoczne na ekranie powstały setki kilometrów od Stanów Zjednoczonych. Produkcje niemieckiej wytwórni Rialto Film odniosły ogromny sukces, a kanion rzeki Zrmanja na trwałe zapisał się w historii europejskiego kina. Nawet dziś charakterystyczne panoramy natychmiast przywołują skojarzenia z kultową serią o wodzu Apaczów. ZOBACZ TEŻ: To miasto we Włoszech UNESCO doceniło dopiero po latach. Wiele osób wciąż nieświadomie je omija Kanion rzeki Zrmanja zachwyca wyjątkową przyrodą Rzeka Zrmanja ma około 69 kilometrów długości. Jej źródło znajduje się u podnóża góry Poštak, na wysokości około 335 m n.p.m. Następnie rzeka przecina południowe stoki masywu Velebit, by ostatecznie wpłynąć do Morza Novigradzkiego. Przez tysiące lat płynąca woda stopniowo rzeźbiła miękkie wapienne skały, tworząc głęboki kanion, którego pionowe ściany miejscami osiągają ponad 200 metrów wysokości. To właśnie krasowa budowa terenu odpowiada za niezwykły charakter tego miejsca. Wąwozy, jaskinie, źródła oraz skalne tarasy tworzą krajobraz, który od wielu lat stanowi przedmiot badań geologów i przyrodników. Kanion jest również cennym ekosystemem. Spotykają się tutaj wpływy śródziemnomorskie i kontynentalne, dzięki czemu występują liczne gatunki ryb, ptaków oraz roślin charakterystycznych dla terenów krasowych. Połączenie walorów przyrodniczych i imponującej rzeźby terenu sprawia, że Zrmanja przyciąga nie tylko miłośników kina, lecz także osoby zainteresowane geologią i naturą. To nie tylko „Winnetou”. Kanion pojawiał się także w innych produkcjach Popularność kanionu rzeki Zrmanja nie zakończyła się wraz z serią o Winnetou. W kolejnych latach niezwykłe plenery wykorzystywano również podczas realizacji innych produkcji filmowych i telewizyjnych. Wśród nich znalazły się między innymi „Czerwona Sonja” z Arnoldem Schwarzeneggerem, francuska komedia „Indianin w Paryżu”, jugosłowiański dramat „Ruja” oraz nagradzany serial „Czarnobyl”, wyprodukowany przez HBO w 2019 roku. Obecność kanionu w tak różnorodnych produkcjach pokazuje, jak uniwersalnym i charakterystycznym miejscem są krajobrazy północnej Dalmacji. Monumentalne ściany skalne i dzika sceneria pozwalają tworzyć obrazy, które z powodzeniem zastępują odległe zakątki świata. CZYTAJ TEŻ: Włoszki zamiast ciasta wybierają ten deser. Powstaje w 30 sekund i zachwyca prostotą Plateau Winnetou – najbardziej znany punkt widokowy nad Zrmanją Najbardziej rozpoznawalnym miejscem w okolicy pozostaje Pariževačka glavica, znana również jako Plateau Winnetou. To właśnie stąd wykonano wiele ujęć wykorzystanych w filmach o słynnym wodzu Apaczów. Punkt widokowy oferuje panoramę charakterystycznego zakola rzeki otoczonego wysokimi wapiennymi ścianami. Widok należy obecnie do najczęściej fotografowanych krajobrazów Chorwacji. Dojazd do tego miejsca jest stosunkowo prosty. Od drogi D54 prowadzi krótki asfaltowy odcinek zakończony bezpłatnym parkingiem. Następnie do punktu widokowego pozostaje około 250 metrów łatwego spaceru. Dzięki temu z panoramy mogą korzystać również rodziny z dziećmi. Szczególnie efektownie miejsce prezentuje się późnym popołudniem. Zachodzące słońce podkreśla ciepłe barwy wapiennych skał, a turkusowa tafla rzeki nabiera jeszcze bardziej intensywnego koloru. Kajaki, rafting i piesze szlaki pozwalają odkryć kanion z różnych perspektyw Zwiedzanie kanionu nie ogranicza się wyłącznie do punktów widokowych. Rzeka Zrmanja należy do najpopularniejszych miejsc w Chorwacji przeznaczonych do kajakarstwa, raftingu oraz canyoningu. Górny odcinek rzeki obfituje w niewielkie progi, wodospady i kaskady, natomiast niżej nurt staje się spokojniejszy. Dzięki temu można podziwiać monumentalne ściany kanionu bezpośrednio z poziomu wody. W okolicy wytyczono również liczne szlaki piesze prowadzące przez krasowy krajobraz oraz trasy wspinaczkowe o zróżnicowanym stopniu trudności. Dodatkowym atutem jest położenie kanionu – znajduje się on zaledwie kilkadziesiąt kilometrów od Zadaru i niedaleko autostrady A1, dlatego można odwiedzić go podczas jednodniowej wycieczki z chorwackiego wybrzeża. Mimo rosnącej popularności kanion rzeki Zrmanja zachował swój naturalny charakter. Brak gęstej zabudowy, przejrzysta woda oraz imponujące wapienne ściany sprawiają, że łatwo zrozumieć, dlaczego właśnie to miejsce przez lata przekonywało miliony widzów, że oglądają prawdziwy amerykański Dziki Zachód. Źródło: NatGeo
Kawiarnia w Taorminie, do której ustawiają się gwiazdy — a wszystko dla jednego lodowego deseru
Na Sycylii dzień często zaczyna się w zupełnie inny sposób, niż mogłoby się wydawać. Zamiast kawy i rogalika mieszkańcy wyspy wybierają granitę – lodowy deser, który jedzą z ciepłą, maślaną brioche. Ten niezwykły zwyczaj rozsławił drugi sezon serialu „Biały Lotos", a niewielka kawiarnia w Taorminie stała się obowiązkowym przystankiem dla turystów z całego świata.
Niektóre kulinarne tradycje potrafią zaskoczyć bardziej niż najpiękniejsze widoki. Tak jest właśnie z sycylijskim zwyczajem jedzenia granity na śniadanie. Dla mieszkańców wyspy to codzienny rytuał, który od pokoleń pomaga przetrwać letnie upały. Popularność tego deseru wykracza dziś jednak daleko poza Sycylię – po premierze drugiego sezonu serialu „Biały Lotos" granita z ciepłą brioche stała się jednym z najbardziej pożądanych kulinarnych doświadczeń w Taorminie. Skąd wzięła się ta tradycja i dlaczego turyści ustawiają się w kolejkach, by spróbować właśnie tego deseru? Śniadanie, które pokochał „Biały Lotos" Drugi sezon serialu „Biały Lotos" sprawił, że miliony widzów zakochały się nie tylko w sycylijskich krajobrazach, ale także w lokalnym stylu życia. Zdjęcia powstawały przede wszystkim w San Domenico Palace w Taorminie – luksusowym hotelu sieci Four Seasons, mieszczącym się w dawnym XV-wiecznym klasztorze z widokiem na Morze Jońskie i Etnę. Obiekt od lat przyciąga znane osobistości świata filmu, mody i kultury, a dzięki serialowi stał się jedną z najczęściej fotografowanych atrakcji Sycylii. Jednak to nie hotel wywołał największą kulinarną sensację. Kilka minut spacerem od niego, przy tętniącej życiem Corso Umberto, znajduje się Bam Bar – niewielka kawiarnia, która od lat serwuje jedną z najsłynniejszych granit na wyspie. To właśnie tutaj zagląda serialowa Valentina, menedżerka hotelu. Po premierze drugiego sezonu liczba odwiedzających gwałtownie wzrosła, a Bam Bar stał się obowiązkowym przystankiem dla fanów serialu i miłośników włoskiej kuchni. W sezonie letnim przed lokalem ustawiają się kolejki już od rana, a wielu gości przychodzi przede wszystkim po jedno zamówienie – granitę podawaną z ciepłą brioche. Moda na odwiedzanie miejsc znanych z filmów i seriali, określana jako set-jetting, sprawiła, że Taormina przeżyła prawdziwy turystyczny boom. Dla wielu podróżnych śniadanie w Bam Barze stało się równie obowiązkowym punktem programu jak spacer po Teatro Antico czy widok na Isola Bella. Na Sycylii lody na śniadanie nikogo nie dziwią Dla turystów granita najczęściej jest deserem, ale dla mieszkańców Sycylii od pokoleń stanowi pełnoprawne śniadanie. Gdy już od wczesnych godzin porannych temperatura przekracza 30 stopni, lekki, lodowy posiłek okazuje się znacznie bardziej orzeźwiający niż kawa z rogalikiem czy słodkie wypieki. Nic więc dziwnego, że sycylijskie kawiarnie od rana zapełniają się osobami zamawiającymi właśnie granitę. Nieodłącznym elementem tego rytuału jest brioche col tuppo – miękka, maślana bułeczka z charakterystycznym okrągłym "czubkiem". Jej nazwa nawiązuje do tradycyjnego sycylijskiego kobiecego koka (tuppo), który przypomina kształtem wypiek. Bułkę odrywa się kawałek po kawałku i zanurza w granicie, łącząc ciepłe, puszyste ciasto z lodowym, delikatnie krystalicznym deserem. Choć najczęściej wybierane są granity cytrynowe, migdałowe i kawowe, w sezonie dużą popularnością cieszą się także smaki pistacjowy, truskawkowy czy z czarnej morwy. Dla Sycylijczyków nie jest to kulinarna ciekawostka dla turystów, lecz codzienny rytuał, bez którego wielu z nich nie wyobraża sobie letniego poranka. Historia granity zaczęła się setki lat temu Choć dziś granita jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli Sycylii, jej historia sięga czasów arabskiego panowania na wyspie między IX a XI wiekiem. To właśnie Arabowie przywieźli ze sobą zwyczaj przygotowywania chłodzącego napoju z wody, owoców i cukru, który z czasem stał się inspiracją dla dzisiejszej granity. Mieszkańcy Sycylii szybko dostosowali recepturę do lokalnych warunków. Zimą zbierali śnieg z wyższych partii Etny oraz pobliskich gór Nebrodi i Peloritani, a następnie przechowywali go w specjalnych kamiennych lodowniach, zwanych neviere. Dzięki temu nawet w środku upalnego lata mogli przygotowywać orzeźwiające desery. Początkowo śnieg mieszano z sokiem z cytryn, pomarańczy lub migdałów. Dopiero wraz z rozwojem technik chłodniczych granita zyskała charakterystyczną, delikatnie krystaliczną konsystencję, która do dziś odróżnia ją od sorbetów i lodów. Na Sycylii wielu cukierników podkreśla, że prawdziwa granita nie powinna być ani całkowicie gładka, ani zbyt twarda. To właśnie drobne kryształki lodu sprawiają, że deser jest jednocześnie lekki i niezwykle orzeźwiający. Każde sycylijskie miasto ma swoją ulubioną granitę Choć dla większości turystów granita to po prostu mrożony deser, mieszkańcy Sycylii od lat spierają się o to, gdzie smakuje najlepiej. Każdy region wyspy wypracował własny sposób przygotowania, dlatego różnice dotyczą nie tylko smaków, ale również konsystencji. W Katanii granita jest bardziej zwarta i gęsta, dzięki czemu przypomina delikatne lody. Największą popularnością cieszą się smaki migdałowy oraz pistacjowy, przygotowywany z cenionych na całym świecie pistacji z Bronte. Mesyna słynie przede wszystkim z kawowej granity podawanej z bitą śmietaną, czyli słynnej granita al caffè con panna. Dla wielu mieszkańców to obowiązkowy element letniego śniadania. Z kolei w Syrakuzach królują wyjątkowo aksamitne granity cytrynowe i migdałowe, przygotowywane z lokalnych cytrusów oraz migdałów z pobliskiej Avoli. Latem w niemal każdej kawiarni można znaleźć również smaki z czarnej morwy, truskawek, brzoskwiń czy kawy. Niezależnie od miasta jedno pozostaje niezmienne – granita niemal zawsze podawana jest z ciepłą brioche. To właśnie tutaj warto spróbować granity Jeśli wybierasz się na Sycylię, są dwa adresy, które niemal każdy miłośnik lokalnych słodkości ma zapisane na swojej liście. Pierwszym jest Bam Bar przy Via di Giovanni 45 w Taorminie. To właśnie ta niepozorna kawiarnia zyskała międzynarodową sławę po premierze drugiego sezonu „Białego Lotosu". Od lat serwuje jedne z najbardziej cenionych granit na wyspie, ale po emisji serialu przed lokalem zaczęły ustawiać się kolejki turystów z całego świata. Wśród gości lokalu wymieniani są m.in. Andrea Bocelli, Dolce & Gabbana, Kasia Smutniak, Sting, Chiara Ferragni, Bryan Adams, Zoe Saldana, którzy odwiedzali Bam Bar podczas pobytu w Taorminie. Największą popularnością w barze cieszą się granity cytrynowa, truskawkowa i kawowa, obowiązkowo podawane z ciepłą brioche. Za taki zestaw trzeba zapłacić około 8–10 euro, w zależności od wybranego smaku. Drugim kultowym miejscem jest Caffè Sicilia przy Corso Vittorio Emanuele 125 w Noto. Lokal prowadzi Corrado Assenza, uznawany za jednego z najwybitniejszych włoskich cukierników i propagatorów tradycyjnej sycylijskiej kuchni. Tutejsza granita powstaje z sezonowych owoców, migdałów i cytrusów pochodzących od lokalnych producentów. Ceny zaczynają się od około 7 euro za porcję, a świeżo wypiekana brioche kosztuje około 2,50 euro. Choć oba lokale różni styl i atmosfera, łączy je jedno – dla wielu podróżników właśnie tutaj można spróbować granity, która najlepiej oddaje smak sycylijskiego lata. Jak zrobić granitę w domu? To prostsze, niż myślisz Choć oryginalna sycylijska granita wymaga cierpliwości, jej domową wersję można przygotować bez specjalnego sprzętu. Na 4 porcje przygotuj: 500 ml wody, 150 g cukru, 150 ml świeżo wyciśniętego soku z cytryny. Podgrzej wodę z cukrem, aż całkowicie się rozpuści, a następnie pozostaw do ostygnięcia. Dodaj sok z cytryny, przelej całość do płaskiego naczynia i wstaw do zamrażarki. Co 30–40 minut przemieszaj masę widelcem, zeskrobując tworzące się kryształki lodu. Po około 3–4 godzinach granita będzie gotowa. Najlepiej podawać ją z lekko ciepłą brioche. Jeśli zależy ci na ekspresowej wersji, wystarczy zmiksować 400 g mrożonych owoców z łyżką miodu i sokiem z połowy cytryny. To nie będzie klasyczna sycylijska granita, ale w upalne dni sprawdzi się równie dobrze. Smak sycylijskiego lata we własnej kuchni Granita to coś więcej niż deser. Dla mieszkańców Sycylii jest częścią codzienności i symbolem lata, które celebruje się bez pośpiechu. Nic dziwnego, że po sukcesie „Białego Lotosu" tysiące turystów ruszyło do Taorminy, by spróbować tego prostego przysmaku w miejscu, gdzie od lat jedzą go lokalni mieszkańcy. A jeśli podróż na Sycylię musisz jeszcze odłożyć, ten smak bez problemu odtworzysz we własnej kuchni.
Rodzinne miasteczko Erlinga Haalanda podbija serca turystów. Norweska perełka zachwyca krajobrazami jak z bajki
Bryne, niewielkie miasteczko na południowym zachodzie Norwegii, jeszcze niedawno było znane głównie z rolnictwa. Dziś przyciąga turystów z całego świata, którzy chcą zobaczyć miejsca związane z dzieciństwem Erlinga Haalanda. Stadion, ulubiona restauracja piłkarza i malownicze jezioro Frøylandsvatnet to tylko część atrakcji norweskiej perełki.
Jeszcze kilka lat temu Bryne było przede wszystkim spokojnym norweskim miasteczkiem otoczonym polami uprawnymi i zielonymi krajobrazami regionu Jæren. Dziś jego nazwa pojawia się w mediach na całym świecie, a wszystko za sprawą jednego nazwiska – Erling Haaland. Jeden z najlepszych piłkarzy świata właśnie tutaj stawiał swoje pierwsze kroki, chodził do szkoły i rozpoczynał sportową karierę. Bryne, rodzinne miasteczko Erlinga Haalanda, zachwyca krajobrazami jak z bajki Sukcesy napastnika Manchesteru City oraz reprezentacji Norwegii sprawiły, że Bryne stało się miejscem pielgrzymek kibiców. Turyści przyjeżdżają nie tylko po to, by zobaczyć stadion, na którym trenował młody Haaland, ale także poczuć atmosferę niewielkiej miejscowości, która ukształtowała jednego z najbardziej rozpoznawalnych sportowców świata. Dziś w Bryne można przejść specjalnie wyznaczoną trasę śladami Haalanda. Lokalny klub Bryne FK stworzył liczne atrakcje dla odwiedzających, a zainteresowanie jest tak duże, że zdecydowano się zatrudnić osobę odpowiedzialną za rozwój turystyki. Bryne – rodzinne miasteczko Erlinga Haalanda. Gdzie leży i co w nim zobaczyć? Bryne znajduje się w regionie Jæren, w południowo-zachodniej Norwegii, w okolicach Stavanger. To niewielka miejscowość położona wśród charakterystycznych dla tego obszaru rozległych pól, zielonych wzgórz i surowych nadmorskich krajobrazów. Region słynie z rolnictwa, ale także z wyjątkowej przyrody – długich plaż, szlaków spacerowych i widoków typowych dla norweskiego wybrzeża. Najważniejszym punktem na mapie Bryne jest oczywiście stadion Bryne FK. To właśnie tutaj Haaland jako dziecko trenował i rozwijał talent, zanim rozpoczął międzynarodową karierę. Obiekt jest znacznie skromniejszy niż największe stadiony Premier League, ale dla fanów piłki ma wyjątkową wartość. Może pomieścić około czterech tysięcy osób, a jedną z jego najbardziej nietypowych atrakcji jest specjalna trybuna dla rolników, którzy podczas meczów oglądają spotkania z traktorów i przyczep. Podczas wizyty warto zajrzeć także do miejsc związanych z codziennym życiem młodego Haalanda. Popularnością cieszy się chińska restauracja Wen Hua House, gdzie piłkarz jako dziecko przychodził z rodziną. W lokalu znajduje się podpisana koszulka Manchesteru City, a odwiedzający chętnie zamawiają dania inspirowane ulubionymi smakami gwiazdy. Fani odwiedzają również lokalne piekarnie i próbują norweskich przysmaków, o których Haaland wspominał w wywiadach. Jednak Bryne to nie tylko miejsca związane z popularnym piłkarzem. Jedną z największych atrakcji przyrodniczych okolicy jest jezioro Frøylandsvatnet. Malowniczy akwen otoczony lasami, polami i ścieżkami spacerowymi wygląda jak pocztówka z norweskiego krajobrazu. Trasa wokół jeziora ma kilka wariantów długości i prowadzi przez tereny charakterystyczne dla regionu Jæren – od otwartych pastwisk po gęste lasy. Szczególnie popularnym miejscem jest Sandtangen, zielony teren rekreacyjny przy jeziorze, idealny na spacer, piknik lub spokojny odpoczynek nad wodą. Atrakcją jest również drewniany most Midgardsormen, który łączy ścieżki po obu stronach jeziora i swoim kształtem nawiązuje do węża z nordyckiej mitologii. W okolicy warto odwiedzić także miejsca związane z kulturą regionu, między innymi centrum poświęcone pisarzowi Arne Garborgowi czy historyczne zabudowania pokazujące tradycyjne życie mieszkańców Jæren. Jak dostać się do Bryne w Norwegii, rodzinnego miasteczka Erlinga Haalanda? Najłatwiej rozpocząć podróż od Stavanger – jednego z najpopularniejszych miast południowo-zachodniej Norwegii i bazy wypadowej do zwiedzania regionu. Bryne znajduje się około 30 kilometrów od Stavanger, a między miastami kursują pociągi oraz autobusy. Najbliższym lotniskiem jest Stavanger Airport Sola. Po przylocie można dojechać do Bryne komunikacją publiczną lub wynająć samochód, co daje większą swobodę w odkrywaniu okolicznych atrakcji – szczególnie plaż Jæren i naturalnych punktów widokowych. Podróż do Bryne można połączyć z większą wyprawą po norweskim wybrzeżu. W pobliżu znajdują się między innymi słynne plaże Jæren, Stavanger z zabytkową dzielnicą białych drewnianych domów oraz spektakularny punkt widokowy Preikestolen nad fiordem Lysefjord. Bryne nie jest typowym turystycznym kurortem – i właśnie w tym tkwi jego urok. To miejsce, gdzie światowa sława spotyka się z codziennością małego norweskiego miasteczka: stadionem pośród pól, lokalną piekarnią, spokojnym jeziorem i krajobrazami, które pokazują zupełnie inną twarz Norwegii. Dziś wielu przyjeżdża tu dla Haalanda, ale zostaje dla atmosfery miejsca, które wygląda jak kadr z bajki.
Hiszpanki jadły ten deser już w średniowieczu. Francuzi nazwali go po swojemu
Na pierwszy rzut oka wygląda jak crème brûlée – aksamitny krem ukryty pod cienką taflą skarmelizowanego cukru, która z charakterystycznym trzaskiem pęka pod łyżeczką. W Katalonii usłyszysz jednak coś zupełnie innego. Mieszkańcy regionu od lat przekonują, że to nie oni stworzyli hiszpańską wersję francuskiego deseru. Ich zdaniem było dokładnie odwrotnie.
Niewiele deserów wywołuje tyle emocji po obu stronach Pirenejów, co crema catalana. Dla Francuzów symbolem eleganckiej kuchni pozostaje crème brûlée. Katalończycy odpowiadają na to z uśmiechem, twierdząc, że Francuzi jedynie nadali własną nazwę deserowi, który w ich regionie znano od stuleci. I rzeczywiście – historia daje im mocny argument. Przepisy na mleczne kremy, z których wywodzi się dzisiejsza crema catalana, pojawiają się już w średniowiecznych katalońskich księgach kucharskich. Najczęściej wskazuje się „Llibre de Sent Soví” z około 1324 roku, uznawaną za jedną z najstarszych zachowanych książek kucharskich napisanych w języku katalońskim. Kolejne receptury można znaleźć w XVI-wiecznym „Llibre del Coch”. Dla porównania pierwszy przepis na deser nazwany wprost crème brûlée ukazał się dopiero w 1691 roku w książce „Le Cuisinier royal et bourgeois” autorstwa François Massialota. To właśnie dlatego często można spotkać się z opinią, że kataloński deser wyprzedził francuski odpowiednik o kilkaset lat. Historycy kuchni zwracają jednak uwagę, że sprawa nie jest tak jednoznaczna. Średniowieczne katalońskie kremy nie zawsze miały charakterystyczną przypaloną warstwę cukru, a sama historia crème brûlée również budzi wiele pytań. Jedno pozostaje jednak bezsporne – crema catalana jest jednym z najstarszych udokumentowanych deserów Europy, a jej tradycja sięga wielu stuleci. Crema catalana i crème brûlée to nie to samo. Różnice zaczynają się już od pierwszego składnika Choć oba desery wyglądają bardzo podobnie, ich receptury znacząco się różnią. Najważniejsza różnica dotyczy bazy. Crema catalana przygotowywana jest na mleku, dzięki czemu ma lżejszą i bardziej delikatną konsystencję. Francuskie crème brûlée powstaje natomiast na bazie tłustej śmietanki, przez co jest bardziej kremowe i wyraźnie cięższe. Inaczej wygląda również kwestia aromatów. W Katalonii od pokoleń krem doprawia się skórką z cytryny, często także pomarańczy oraz laską cynamonu. Wanilia, kojarzona dziś z crème brûlée, nie jest tutaj główną bohaterką. Różni się także sposób przygotowania. Francuski deser piecze się w piekarniku w kąpieli wodnej. Crema catalana powstaje wyłącznie na kuchence – żółtka zagęszcza się niewielką ilością skrobi kukurydzianej, dzięki czemu przepis jest prostszy i znacznie łatwiejszy do odtworzenia w domu. Na samym końcu przychodzi moment, który dla wielu osób jest najlepszą częścią deseru. Tuż przed podaniem wierzch posypuje się cienką warstwą cukru i karmelizuje. Dawniej robiono to przy pomocy rozgrzanego metalowego krążka, nazywanego hierro de quemar lub pala de cremar. Dziś niemal wszędzie zastąpił go kuchenny palnik. Taki, który każdy z nas może mieć w domu, by z łatwością wyczarować słodką skorupkę. Według legendy wszystko zaczęło się od... wizyty biskupa Jak wiele potraw o wielowiekowej historii, również crema catalana doczekała się własnej opowieści o przypadkowym odkryciu. Choć historycy traktują ją z przymrużeniem oka, w Katalonii do dziś jest chętnie powtarzana i stanowi część lokalnego kulinarnego folkloru. Legenda głosi, że pewnego dnia zakonnice przygotowywały mleczny krem na wizytę biskupa. Kiedy deser był już gotowy, okazało się, że jego konsystencja nie wyszła zgodnie z planem. W zależności od wersji opowieści krem był albo zbyt rzadki, albo przeciwnie – zbyt gęsty. Siostry, chcąc uratować deser i uniknąć kompromitacji przed ważnym gościem, wpadły na prosty pomysł. Posypały jego powierzchnię cienką warstwą cukru, a następnie przypaliły ją rozgrzanym metalowym krążkiem, którego w tamtych czasach używano do karmelizowania deserów. Gdy cukier zamienił się w cienką, bursztynową taflę, krem zyskał zupełnie nowy charakter. Według legendy biskup był tak zachwycony kontrastem między chrupiącą skorupką a delikatnym wnętrzem, że deser natychmiast zyskał uznanie. W niektórych wersjach opowieści duchowny miał nawet wykrzyknąć po katalońsku „Crema!”, choć i ten szczegół należy traktować wyłącznie jako element ludowej narracji. Brzmi jak idealna historia o szczęśliwym przypadku, ale historycy kuchni są zgodni – nie istnieją żadne dokumenty, które potwierdzałyby jej autentyczność. W średniowiecznych księgach kucharskich nie znajdziemy wzmianki o biskupie ani o zakonnicach, a sama opowieść pojawiła się znacznie później jako jedna z wielu legend tłumaczących pochodzenie popularnych dań. Nie zmienia to jednak faktu, że ta słodka przekąska nadal po setkach lat smakuje wyśmienicie. Dlaczego crema catalana smakuje najlepiej właśnie 19 marca? Choć dziś crema catalana można zamówić w restauracjach przez cały rok, przez stulecia kojarzono ją przede wszystkim z jednym dniem. W Katalonii do dziś funkcjonuje również pod nazwą crema de Sant Josep, czyli krem świętego Józefa. Nie jest to przypadek. 19 marca, w dniu św. Józefa, Hiszpanie obchodzą również Dzień Ojca. W wielu katalońskich domach właśnie wtedy na stole pojawia się crema catalana – podobnie jak w Polsce w Boże Narodzenie nie wyobrażamy sobie świąt bez makowca czy piernika. Deser stał się częścią rodzinnego rytuału, a nie tylko kolejną pozycją w książce kucharskiej. Historycy kulinariów wskazują, że związek kremu z dniem św. Józefa ugruntował się na tyle mocno, że przez wiele lat właśnie 19 marca był momentem, kiedy przygotowywano go najczęściej. Dopiero z czasem, wraz z rozwojem restauracji i cukierni, crema catalana zaczęła trafiać na stoły niezależnie od pory roku. To pokazuje, że dla Katalończyków ten deser ma znaczenie znacznie większe niż tylko kulinarne. Jest elementem lokalnej tożsamości i tradycji przekazywanej z pokolenia na pokolenie. Dziś można zjeść go w Barcelonie zarówno w środku lata, jak i zimą, ale dla wielu mieszkańców regionu najbardziej autentycznie smakuje właśnie 19 marca, kiedy od wieków towarzyszy rodzinnym spotkaniom i wspólnemu świętowaniu. Być może dlatego spór o to, czy pierwsza była crema catalana, czy crème brûlée, w Katalonii budzi tyle emocji. Dla mieszkańców regionu to nie tylko deser, ale także część ich kulinarnego dziedzictwa. Jak zrobić crema catalana w domu? Ten przepis od lat nie wymaga piekarnika Choć crema catalana wygląda jak deser z eleganckiej restauracji, jej przygotowanie jest zaskakująco proste. W przeciwieństwie do francuskiego crème brûlée nie piecze się jej w kąpieli wodnej. Cały krem powstaje w jednym garnku na kuchence, a największym sekretem jest cierpliwe mieszanie. Składniki na 4 porcje: 500 ml pełnego mleka (3,2%) skórka otarta z 1 cytryny (bez białej części) skórka otarta z 1 pomarańczy (bez białej części) 1 laska cynamonu 4 żółtka 100 g drobnego cukru 20 g skrobi kukurydzianej 3–4 łyżeczki cukru do skarmelizowania wierzchu Sposób przygotowania Do rondla wlej mleko, dodaj skórkę z cytryny, skórkę z pomarańczy oraz laskę cynamonu. Podgrzewaj na średnim ogniu niemal do momentu wrzenia – mleko powinno być bardzo gorące, ale nie może się zagotować. Zdejmij rondelek z ognia i pozostaw na 10–15 minut, aby mleko przeszło aromatem cytrusów i cynamonu. Po tym czasie wyjmij laskę cynamonu oraz skórki. W osobnej misce utrzyj żółtka z 100 g cukru na jasną, puszystą masę. Dodaj skrobię kukurydzianą i dokładnie wymieszaj, aby nie pozostały grudki. Do masy jajecznej bardzo powoli wlewaj ciepłe mleko, cały czas energicznie mieszając rózgą kuchenną. Dzięki temu żółtka nie zetną się pod wpływem wysokiej temperatury. Przelej całość z powrotem do garnka i podgrzewaj na małym ogniu. Mieszaj nieprzerwanie drewnianą łyżką lub silikonową szpatułką, zwracając szczególną uwagę na dno i boki naczynia. Po kilku minutach krem zacznie wyraźnie gęstnieć. Nie doprowadzaj go do gwałtownego wrzenia, ponieważ żółtka mogą się zwarzyć. Gotowy krem powinien mieć konsystencję gęstego budyniu i łatwo pokrywać tył łyżki. Przelej go do czterech płaskich kokilek lub niewielkich ceramicznych miseczek. Pozostaw do ostygnięcia w temperaturze pokojowej, a następnie wstaw do lodówki na co najmniej 3–4 godziny, najlepiej na całą noc. Tuż przed podaniem posyp każdy deser cienką, równą warstwą cukru. Za pomocą palnika kuchennego karmelizuj cukier, aż zamieni się w cienką, złocistobrązową taflę. Odczekaj około minutę. W tym czasie karmel stwardnieje i stworzy charakterystyczną chrupiącą skorupkę, która z delikatnym trzaskiem pęka pod łyżeczką. To właśnie kontrast między ciepłym karmelem a dobrze schłodzonym, cytrusowo-cynamonowym kremem sprawia, że crema catalana od stuleci pozostaje jednym z najbardziej charakterystycznych deserów hiszpańskiej kuchni.
To miasto we Włoszech UNESCO doceniło dopiero po latach. Wiele osób wciąż nieświadomie je omija
Bolonia została uznana przez 175 ekspertów turystycznych za najbardziej niedoceniane miasto świata. Zdaniem specjalistów włoska metropolia zachwyca kuchnią, zabytkami i dogodnym położeniem, dzięki czemu może stać się nowym gorącym punktem na mapie Włoch.
Bolonia znalazła się na pierwszym miejscu zestawienia najbardziej niedocenianych turystycznie miast świata przygotowanego przez amerykańską stację CNBC. W badaniu udział wzięło 175 ekspertów związanych z branżą turystyczną. Ich zdaniem włoska metropolia wyróżnia się wyjątkową kuchnią, bogatą historią, imponującą architekturą oraz dogodnym położeniem, które ułatwia zwiedzanie regionu. Dlaczego 175 ekspertów wskazało właśnie Bolonię? Choć Włochy od lat należą do najchętniej odwiedzanych krajów świata, turyści znacznie częściej wybierają Rzym, Mediolan czy Wenecję. Zdaniem ekspertów cytowanych przez CNBC Bolonia pozostaje natomiast miastem, które wciąż nie cieszy się popularnością odpowiadającą jego walorom. Amerykańska stacja CNBC zwróciła się do 175 ekspertów turystycznych – podróżników, przedstawicieli biur podróży oraz blogerów podróżniczych – z pytaniem o najbardziej niedoceniane miasto świata. Najwięcej wskazań otrzymała właśnie Bolonia. Tom Marchant, założyciel biura podróży Black Tomato, ocenił, że Bolonia jest „wschodzącą gwiazdą” i ma szansę stać się nowym gorącym punktem na mapie Włoch. Według ekspertów miasto posiada wszystkie atuty, aby przyciągać coraz większą liczbę odwiedzających. ZOBACZ TEŻ: Włoszki zamiast ciasta wybierają ten deser. Powstaje w 30 sekund i zachwyca prostotą Kuchnia Bolonii przyciąga smakoszy z całego świata Pierwszym argumentem, który najczęściej pojawiał się w opiniach ekspertów, była kuchnia. Bolonia od lat kojarzona jest z tradycjami kulinarnymi i uznawana bywa za „mekkę smakoszy”. To właśnie z tym miastem związane są takie potrawy jak spaghetti po bolońsku oraz tortellini. Jeff Miller, bloger podróżniczy cytowany przez CNBC, stwierdził, że Bolonia może pochwalić się prawdopodobnie najlepszą kuchnią w całych Włoszech. Miłośnicy jedzenia znajdą tutaj nie tylko restauracje serwujące lokalne specjały. Eksperci zwracają uwagę również na targowiska, sklepy z makaronem określane jako „pastifici”, a także FICO Eataly World – park rozrywki w całości poświęcony kuchni włoskiej. Dodatkowym atutem jest położenie miasta w pobliżu Modeny i Parmy. To właśnie z tymi miejscami związane są takie produkty jak szynka prosciutto Modena oraz ser Parmigiano Reggiano, wymienione przez źródło jako kolejne kulinarne symbole Włoch. Średniowieczne wieże i podcienie wpisane na listę UNESCO Drugim powodem, dla którego eksperci wysoko ocenili Bolonię, są jej historia i architektura. Miasto znane jest z licznych zabytków, w tym 24 średniowiecznych wież. Do najbardziej rozpoznawalnych należą dwie krzywe wieże – Asinella i Garisenda. Podróżniczka Ann-Marie Cahill wskazuje, że osoby zainteresowane historią powinny rozpocząć zwiedzanie właśnie od wejścia na pierwszą z nich. Charakterystycznym elementem krajobrazu Bolonii są także podcienie, czyli arkady. Ich łączna długość przekracza 60 kilometrów, z czego 38 kilometrów znajduje się na terenie historycznego centrum miasta. Wyjątkowość tego rozwiązania została doceniona również na arenie międzynarodowej. W 2021 roku podcienie Bolonii zostały wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO. CZYTAJ TEŻ: Nie Peru i nie Malediwy. Wybrano najpiękniejsze miejsce na ziemi. Z Polski można tam dolecieć zaledwie cztery godziny Dostępność i położenie. Co ułatwia zwiedzanie Bolonii? Trzecim argumentem wskazanym przez ekspertów jest dostępność miasta. Tom Marchant podkreśla, że Bolonię można zwiedzić pieszo. Dodatkowo bilety na komunikację miejską mają być tańsze niż w większości innych dużych miast Włoch. Eksperci zwracają również uwagę na położenie Bolonii. Miasto znajduje się w odległości nieco ponad 100 kilometrów od Florencji, 150 kilometrów od Wenecji oraz 200 kilometrów od Mediolanu. Dzięki temu może stanowić dogodną bazę do poznawania innych popularnych kierunków turystycznych. Według źródła do Bolonii można także bezpośrednio dolecieć z kilku miast w Polsce, co dodatkowo ułatwia planowanie podróży. Dlaczego Bolonia może stać się nowym gorącym punktem na mapie Włoch? Zdaniem ekspertów biorących udział w badaniu CNBC Bolonia łączy cechy, których poszukuje wielu podróżnych. Oferuje rozpoznawalną kuchnię, historyczne zabytki, architekturę wyróżniającą się na tle innych włoskich miast oraz wygodny sposób zwiedzania. To właśnie dlatego otrzymała największą liczbę wskazań wśród 175 ekspertów pytanych o najbardziej niedoceniane turystycznie miasto świata. Cytowani przez CNBC specjaliści są zgodni, że Bolonia ma potencjał, aby w najbliższych latach stać się nowym gorącym punktem na mapie Włoch i przyciągnąć uwagę większej liczby turystów. Źródło: Onet
Nie tylko plaże i la dolce vita. Rimini skrywa świat, który ukształtował Felliniego. To miasto wciąż opowiada najpiękniejsze historie
Rimini to tętniący życiem kurort, symbol la dolce vita, cudowny Adriatyk i szalone noce. Ale jest też bardziej poetyckie Rimini, które wpłynęło na wyobraźnię wielkiego reżysera Federica Felliniego. Aby zrozumieć maestra, nie wystarczy oglądać jego filmów – trzeba przejść się uliczkami pachnącymi nostalgią i morską bryzą.
Naszą podróż zaczynamy niedaleko Placu Felliniego, przy eleganckim bulwarze Principe Amedeo, w pobliżu którego znajdował się rodzinny dom reżysera przy Cesari Clementi 2. To tutaj młody Federico chłonął świat. Gapił się na eleganckie damy, przyjeżdżające do kurortu i ekscentrycznych dżentelmenów, którzy później zaludnili ekrany w „Amarcordzie”. W dorosłym życiu tęsknił za atmosferą tego miejsca. „Rimini to wymiar pamięci”, mawiał. W drugiej połowie lat 30. ubiegłego wieku Rimini było prowincjonalnym, nadmorskim uzdrowiskiem, a nie renomowanym kurortem szczycącym się plażą równie długą co Miami Beach. Życie toczyło się monotonnie i nudno. Latem pojawiali się przybysze z wielkich miast, wzbudzając fantazję mieszkańców innością. Klimat takiego miasteczka odmalował potem reżyser w swoim filmie „Wałkonie”. Ucieczka z cyrkiem Ojciec Felliniego był komiwojażerem, który wdzięk prowincjonalnego bon vivanta łączył z mieszczańskimi cnotami umiaru i rozsądku. Trudnił się sprzedażą artykułów kolonialnych. Matka zaś zajmowała się wychowaniem Federica oraz jego młodszego rodzeństwa. Legenda głosi, że jako dziecko Federico uciekł z domu z wędrownym cyrkiem, choć zdaniem biografów była to tylko jedna z jego autokreacji. Podobno zniknął na kilka godzin, a nawet tygodni, mając siedem lub 12 lat. Zrozpaczeni rodzice mieli zawiadomić policję, która znalazła zbiega. Jeden szczegół pozostaje niezmienny – Federico opiekował się tam zebrą. Ale jego miłość do cyrku stała się legendarna: „Gdyby nie wynaleziono kina, zostałbym dyrektorem cyrku, który łączy technikę, precyzję i improwizację”, mówił. Wówczas jednak nie zdobyłby pięciu Oscarów za swoje genialne filmy. Świątynia iluzji: Kino Fulgor Tworzył swoje życie niczym własne filmy. Jego biografia stała się dziełem poetyckiej wyobraźni, co krytyków doprowadzało do rozpaczy. On sam mówił, że byłoby rzeczą okropną powtarzać to samo przez całe życie. Jedno jest pewne – urodził się 20 stycznia 1920 roku w Rimini, w domu przy Dardanelli 10, gdzie widnieje pamiątkowa tablica. Mały Federico był dzieckiem leniwym, jak twierdzą przyjaciele. Nie żywił zapału do nauki, książek nie pochłaniał. Za to lubił się wygłupiać i zwracać na siebie uwagę, odgrywając małe rólki na użytek rodziny i kolegów. Być może nigdy nie zainteresowałby się filmem, gdyby nie legendarne Kino Fulgor, mieszczące się w Pałacu Valloni przy Corso d’Augusto. Siedząc na kolanach ojca, Federico obejrzał tam pierwszy film „Maciste w piekle”. I również tam przeżył pierwszy miłosny zawód. Z zapałem też szkicował na serwetkach karykatury widzów, by zarobić na bilety, a wiele lat później zarabiał jako uzdolniony karykaturzysta w jednym z rzymskich magazynów. Dziś wnętrze Kina Fulgor, zaprojektowane przez trzykrotnego zdobywcę Oscara Dantego Ferrettiego, ocieka złotem i czerwonym aksamitem. Wszystko wygląda dokładnie tak, jak mogłoby wyglądać w sennym marzeniu maestra. Fellini mawiał, że kino jest jak kościół, tylko zamiast modlitw słychać w nim chrupanie orzeszków. Koniecznie trzeba tu zajrzeć, a najlepiej zobaczyć seans. Usiąść w złotych fotelach i poczuć się jak młody Federico, odkrywający w ciemnościach potęgę kłamstwa, które mówi prawdę… <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/48/2026/07/AdobeStock294221379KOLOR-b59014d.jpg" width="3343" height="5014" alt="Dzielnicę Rimini SanGiuliano w czasach dzieciństwa Felliniego zamieszkiwali rybacy i drobni rzemieślnicy. Dziś to najbardziej malowniczy zakątek miasta." title="Dzielnicę Rimini San Giuliano w czasach dzieciństwa Felliniego zamieszkiwali rybacy i drobni rzemieślnicy. Dziś to najbardziej malowniczy zakątek miasta." /> Zamek Sismondo: forteca snów Kino Fulgor jest tylko częścią niezwykłego Muzeum Federica Felliniego w centrum Rimini i obowiązkowym must see w tym mieście. To „muzeum bez ścian”, rozproszone między renesansowym Zamkiem Sismondo, wspomnianym już kinem i Placem Malatesty. Przypomina multimedialną machinę, która wciąga widza w sam środek rozgrzanej głowy reżysera, gdzie granica między jawą a snem jest cieńsza niż pasek celuloidu. Główna część muzeum mieści się w XV-wiecznej twierdzy Castel Sismondo. Wybór tego miejsca okazał się genialny w swojej ironii – surowe, ceglane mury obronne skrywają najbardziej ulotne i surrealistyczne wizje Felliniego. W wysokich salach unoszą się gigantyczne ekrany, na których Anita Ekberg, piękność grająca u Felliniego, wchodzi do Fontanny di Trevi, a klauni śmieją się do zwiedzających. Są też magiczne szafy, z których po otwarciu szuflad wylewają się światło i dźwięk – fragmenty scenariuszy, rysunki reżysera, kostiumy. Nowoczesną technologię wykorzystano, by oddać hołd „felliniesque”, czyli temu, co dziwne i piękne zarazem. Wchodzimy do sali wypełnionej sztuczną mgłą, nawiązującą do „Amarcordu”. Nasze ruchy rozganiają opary, odsłaniając projekcje na ścianach. W innej części wystarczy dmuchnąć w stronę mikrofonu, by na ekranie zawirowały postacie z filmów i piasek z plaży „zasypał” obraz. Dzięki multimediom każdy odwiedzający na chwilę staje się statystą w wielkiej, niekończącej się produkcji pod tytułem „Życie”. Można zajrzeć do słynnej „Księgi snów” Felliniego, które męczyły go całe życie i które przenosił na papier, szkicując je zaraz po przebudzeniu na polecenie swojego psychoanalityka. To pozwala lepiej zrozumieć jego obsesje: kult kobiety matki, cyrk, morze i wieczne poszukiwanie duchowości w kiczu. Zamek łączy się z Kinem Fulgor poprzez Plac Malatesty, nazywany przez mieszkańców „Placem Snów” – w określonych godzinach pojawia się na nim kurtyna mgły, na której wyświetlają się twarze aktorów Felliniego. Na środku placu zwraca uwagę konstrukcja przypominająca cyrkową arenę, nawiązująca do finałowej sceny z „Osiem i pół”, gdzie wszyscy bohaterowie tańczą w radosnym korowodzie. Muzeum Felliniego to hołd dla jego wyobraźni, która nie zna granic, tak jak bezgraniczne jest jego ukochane morze w Rimini. Bajecznie piękne o poranku i podczas zachodów słońca. Kursal i Molo di Rimini Można sobie wyobrazić, jak wyglądały nadmorskie eskapady młodego Federica. Tam, gdzie tętni dziś plażowe życie, znajdował się dawny „kursal”, luksusowy dom kuracyjny i salon towarzyski. Choć czas zmienił to miejsce, wciąż można tu poczuć ducha „Wałkoni” – na tarasach i murkach przesiadywali młodzi mężczyźni, patrząc w stronę horyzontu i czekając, aż życie wreszcie się zacznie. Czekał też na swoją szansę Fellini. Na samym końcu nadmorskiej drogi pojawia się Molo di Rimini, przez miejscowych nazywane czule La Palatą. Ma w sobie coś z melancholii. Zimą, w oparach gęstej mgły, motocyklista z „Amarcordu” gazował tutaj swoją maszynę, a mieszkańcy wypatrywali legendarnego liniowca Rex. Na końcu mola stoi latarnia morska Faro, będąca dla mieszkańców Rimini stałym punktem świata, co sezon zmieniającym się pod dyktando turystów. Właśnie tutaj Fellini kazał swoim bohaterom szukać odpowiedzi na egzystencjalne pytania, których nie odważyli się zadać za dnia. Grand Hotel i pokój 315 Niedaleko nabrzeża lśni elegancki Grand Hotel. Dla chłopca ze skromnej rodziny, jakim był Federico, stał się symbolem zakazanego luksusu, światem białych smokingów, egzotycznych podróżników i rajem na ziemi, który podglądał przez dziurkę w płocie. To podglądanie zainspirowało potem najsłynniejsze sceny w „Amarcordzie”. Fellini wspominał, że hotel wydawał mu się gigantycznym statkiem, który przybił do brzegu Rimini z innej planety. Tutaj słynna Gradisca z „Amarcordu” marzyła o wielkim świecie. To po części marzenia samego Felliniego, któremu dziecięca nostalgia za czymś nieosiągalnym towarzyszyła do końca życia. Kiedy stał się już sławny i wracał do Rimini, mógł w końcu przekroczyć próg swojego „zakazanego zamku”. Zawsze zatrzymywał się w apartamencie 315. Nie lubił zmian. Pokój musiał być zawsze ten sam, z widokiem na Adriatyk i z biurkiem, przy którym szkicował postacie do nowych filmów. Tak bardzo kochał to miejsce, że obsługa hotelowa do dziś wspomina, jak dzwonił do nich z Rzymu tylko po to, by zapytać, czy „morze wciąż szumi tak samo”. Grand Hotel stał się dla niego kotwicą łączącą go z przeszłością. Wśród duchów własnych wspomnień czuł się bezpiecznie. Fellini kochał ten hotel najbardziej poza sezonem, kiedy były puste korytarze, przykryte prześcieradłami meble i przygaszone światła jesienią… Ta melancholijna atmosfera przenika wiele scen w filmie „Wałkonie”. Apartament 315 do dziś zachował się w niemal niezmienionym stanie i można go wynająć! W menu hotelowej restauracji są też ulubione dania reżysera – proste, lokalne smaki Emilii-Romanii, które kochał bardziej niż wykwintne dania z kawiorem. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/48/2026/07/AdobeStock599016700EditorialUseOnlyKOLOR-c63a576.jpg" width="6720" height="4480" alt="Niezwykłe Muzeum Federica Felliniego to „muzeum bez ścian”, rozproszone między renesansowym Zamkiem Sismondo i innymi częściami Rimini." title="Niezwykłe Muzeum Federica Felliniego to „muzeum bez ścian”, rozproszone między renesansowym Zamkiem Sismondo i innymi częściami Rimini." /> Murale w Borgo San Giuliano Spacer po Rimini to jak wędrówka po planie filmowym. Wystarczy przejść do urokliwej dzielnicy Borgo San Giuliano, by zobaczyć murale wypełnione scenami z filmów Felliniego. To dawna dzielnica rybacka, oddzielona od reszty miasta starożytnym Mostem Tyberiusza. Kiedyś było to biedne miejsce, zamieszkiwane przez rybaków i drobnych rzemieślników. Dziś to najbardziej malowniczy zakątek Rimini i żywa galeria sztuki pod gołym niebem. Co ciekawe, mimo że dziś jest „dzielnicą Felliniego”, reżyser nigdy nie nakręcił tu ani jednej sceny. To miejsce było dla niego zbyt realne. Wolał budować swoje Rimini w rzymskim studiu Cinecittà z dykty i papier mâché. Jednak to mieszkańcy Borgo po śmierci maestra w 1993 roku oddali mu najpiękniejszy hołd. Zaczęli malować na fasadach swoich domów murale przedstawiające sceny i postaci z jego filmów. Spacerując labiryntem brukowanych uliczek, mamy wrażenie, że filmowa taśma ożyła i przykleiła się do murów. Na jednej ze ścian pyszni się rudowłosa piękność Gradisca z „Amarcordu” w swoim czerwonym płaszczu, będąca symbolem męskich tęsknot. Jest też Marcello Mastroianni z charakterystycznym melancholijnym spojrzeniem z „Osiem i pół” czy „Słodkiego życia”. Są Gelsomina i Zampanò, tragiczna para z „La Strady”, spoglądająca na przechodniów z muru nieopodal małego placu, przypominając o cyrkowej duszy reżysera. Niektóre murale przedstawiają samego Felliniego z ukochaną żoną i muzą Giuliettą Masiną. Niektóre pokazują go przy pracy w charakterystycznym kapeluszu i z nieodłącznym megafonem, przez który wydawał polecenia i klął jak szewc. Często wpadał w gniew, po czym przechadzał się wielkimi krokami dla uspokojenia i wracał już uciszony. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/48/2026/07/2ARGFP6-bewKOLOR-6cf5c5a.jpg" width="2953" height="1969" alt="Siedząc na kolanach ojca, Federico obejrzał tam pierwszy w życiu film. Dziś Kino Fulgor jest częścią Muzeum Federica Felliniego." title="Siedząc na kolanach ojca, Federico obejrzał tam pierwszy w życiu film. Dziś Kino Fulgor jest częścią Muzeum Federica Felliniego." /> Festival de’ Borg Borgo to nie tylko muzeum poświęcone Felliniemu, to społeczność. Każdy dom ma tu swoją historię, często wypisaną na ceramicznych tabliczkach przy drzwiach – obok nazwiska właściciela widnieje nazwa łodzi, która należała do rodziny, lub przezwisko przodka. Mówi się, że Fellini uwielbiał tutejsze trattorie, lokalne restauracje nie za ich wystrój, ale za ludzi. Podobno postać rzeźbiarza w jednym z jego filmów była inspirowana prawdziwym mieszkańcem Borgo, który potrafił kłócić się z morzem tak głośno, że słychać go było za Mostem Tyberiusza. Co dwa lata dzielnica zamienia się w wielką scenę podczas Festa de’ Borg. Na ulicach ustawiane są stoły, leje się lokalne wino sangiovese, a na murach pojawiają się nowe obrazy. To moment, w którym granica między turystą a tubylcem znika tak, jak w filmach Felliniego znikała granica między prawdą a zmyśleniem. Warto tu zajrzeć, by odpocząć od zgiełku plażowych bulwarów i zjeść najlepszą pod słońcem piadinę, tradycyjny placek z nadzieniem. A każdy zakręt będzie gotowym kadrem filmowym. Borgo to dowód na to, że Fellini nie umarł. Przeprowadził się na kolorowe ściany i z góry obserwuje, jak kolejne pokolenia marzycieli gubią się w jego świecie… Tekst Elżbieta Pawełek Artykuł pojawił się w najnowszym numerze VIVY! 13/2026
Dowbor i Koroniewska wybrali ten raj na wakacje. Wyprzedził Malediwy i Seszele
Mają dom w Hiszpanii, ale tegoroczne wakacje postanowili spędzić po drugiej stronie granicy. Joanna Koroniewska i Maciej Dowbor wybrali portugalskie Algarve – region, który od lat zachwyca podróżników, a w ubiegłym roku po raz kolejny został uznany za najlepszy kierunek plażowy świata.
Choć Hiszpania jest dla Joanny Koroniewskiej i Macieja Dowbora niemal drugim domem, tym razem postawili na zmianę scenerii. Na swoich profilach w mediach społecznościowych pokazują kadry z Algarve – południowego regionu Portugalii, który słynie z imponujących klifów, szerokich plaż i niewielkich miasteczek z widokiem na Atlantyk. Trudno o lepszą rekomendację miejsca na letni urlop. Nie jest to zresztą przypadkowy wybór. Algarve od lat znajduje się w czołówce najpiękniejszych kierunków wakacyjnych w Europie, a jego popularność nie słabnie. W ubiegłym roku region po raz czwarty zdobył tytuł World's Leading Beach Destination w konkursie World Travel Awards, pokonując wiele egzotycznych kierunków, które przez lata uchodziły za niedoścignione marzenie miłośników plażowania. Algarve zachwyca nie tylko plażami Algarve rozciąga się wzdłuż południowego wybrzeża Portugalii na długości około 150 kilometrów. To region, w którym niemal każda plaża wygląda inaczej. Obok szerokich piaszczystych zatok znajdują się niewielkie plaże ukryte między wapiennymi klifami, do których często można dotrzeć jedynie schodami wykutymi w skale lub od strony morza. Znakiem rozpoznawczym Algarve są złociste formacje skalne kontrastujące z intensywnie błękitnym Atlantykiem. Wiele z nich przez tysiące lat zostało wyrzeźbionych przez fale i wiatr, tworząc naturalne łuki, groty i jaskinie. Najsłynniejszą z nich jest Benagil Cave, ale podobnych miejsc wzdłuż wybrzeża można znaleźć znacznie więcej. Ogromnym atutem regionu jest także klimat. Algarve może pochwalić się ponad 300 słonecznymi dniami w roku, dlatego sezon turystyczny trwa tu znacznie dłużej niż w większości europejskich kurortów. Nawet jesienią temperatury często przekraczają 20 stopni Celsjusza. To właśnie Algarve pokonało Malediwy i Seszele Choć wielu podróżnikom rajskie wakacje wciąż kojarzą się przede wszystkim z Malediwami czy Seszelami, branża turystyczna od kilku lat coraz częściej wskazuje właśnie południe Portugalii jako jeden z najlepszych kierunków plażowych na świecie. Podczas ubiegłorocznej gali World Travel Awards Algarve po raz kolejny zdobyło tytuł World's Leading Beach Destination, potwierdzając swoją pozycję w światowej czołówce. To już czwarte takie wyróżnienie dla portugalskiego regionu, który od lat imponuje nie tylko krajobrazami, ale również wysokim standardem hoteli, świetną gastronomią i doskonale rozwiniętą infrastrukturą turystyczną. To właśnie połączenie spektakularnej przyrody z komfortem sprawia, że Algarve wybierają zarówno rodziny z dziećmi, jak i pary szukające romantycznego wypoczynku czy osoby aktywnie spędzające wakacje.
Ma ponad 600 lat i wciąż jest hitem. Francuzki nie wyobrażają sobie bez niego pielęgnacji
To jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli francuskiej pielęgnacji. Mydło marsylskie od wieków gości w domach we Francji i do dziś cenione jest za prosty skład, wszechstronne zastosowanie i delikatność dla skóry.
Choć współczesna pielęgnacja kojarzy się z wieloetapowymi rytuałami i półkami pełnymi kosmetyków, we Francji od lat dużą popularnością cieszy się zupełnie inne podejście. Coraz więcej osób stawia na produkty o prostym składzie, które można wykorzystać na wiele sposobów. Zamiast regularnie kupować kolejne nowości, chętnie wracają do sprawdzonych receptur obecnych na rynku od dziesięcioleci, a nawet stuleci. Jednym z najlepszych przykładów jest Savon de Marseille, czyli tradycyjne mydło marsylskie. Wytwarzane według receptur przekazywanych z pokolenia na pokolenie uchodzi za jeden z najbardziej uniwersalnych kosmetyków. Można nim myć dłonie, twarz i ciało, a wiele osób wykorzystuje je również do prania delikatnych tkanin, czyszczenia pędzli do makijażu czy przygotowywania domowych środków czystości. To właśnie ta wszechstronność sprawiła, że od wieków pozostaje stałym elementem francuskich domów. Powrót do naturalnych składników, minimalizmu i filozofii less waste sprawił, że mydło marsylskie przeżywa dziś prawdziwy renesans. Coraz częściej pojawia się nie tylko w łazienkach Francuzów, ale także w kosmetyczkach osób, które szukają prostych, skutecznych i bardziej ekologicznych rozwiązań. Mimo upływu ponad sześciu stuleci jego receptura wciąż pozostaje zaskakująco aktualna. Historia mydła marsylskiego ma ponad 600 lat Korzenie mydła marsylskiego sięgają średniowiecza. Pierwsze wzmianki o jego produkcji w rejonie Marsylii pochodzą już z XIV wieku, kiedy lokalni rzemieślnicy zaczęli wykorzystywać oliwę z oliwek oraz alkaliczne popioły roślinne do wytwarzania twardego mydła. Położenie miasta nad Morzem Śródziemnym sprzyjało rozwojowi tego rzemiosła – łatwy dostęp do oliwy z Prowansji oraz port, przez który sprowadzano surowce, sprawił, że Marsylia szybko stała się jednym z najważniejszych ośrodków produkcji mydła w Europie. Prawdziwy rozkwit nastąpił w XVII wieku. W 1688 roku król Ludwik XIV podpisał słynny Édit de Colbert, czyli dekret regulujący produkcję mydła marsylskiego. Dokument określał, że produkt może być wytwarzany wyłącznie z czystych olejów roślinnych, przede wszystkim oliwy z oliwek, i zakazywał stosowania tłuszczów zwierzęcych. Dzięki ujednoliceniu receptury mydło marsylskie szybko zyskało opinię produktu wysokiej jakości i zaczęło trafiać na rynki całej Europy. W XIX wieku w samej Marsylii działało już blisko sto mydlarni, a mydło marsylskie stało się jednym z najważniejszych produktów eksportowych regionu. Było cenione nie tylko jako kosmetyk, ale również jako środek do prania i codziennych prac domowych. Do dziś za najbardziej tradycyjne uznawane są kostki zawierające co najmniej 72 proc. olejów roślinnych, co często można znaleźć wytłoczone bezpośrednio na powierzchni mydła. Klasyczna zielona wersja powstaje głównie na bazie oliwy z oliwek, natomiast beżowa lub kremowa zawiera również olej kokosowy lub palmowy. Charakterystyczny kolor wynika z użytych surowców, a nie z dodatku sztucznych barwników. Dlaczego mydło marsylskie wciąż jest tak popularne? Jednym z największych atutów mydła marsylskiego pozostaje jego prosty skład. Tradycyjne receptury opierają się na zmydlonych olejach roślinnych, wodzie i sodzie, bez dodatku konserwantów, silikonów czy sztucznych barwników. Wiele klasycznych kostek nie zawiera również substancji zapachowych, dlatego są chętnie wybierane przez osoby o wrażliwej lub skłonnej do podrażnień skórze. Naturalne oleje roślinne sprawiają, że mydło skutecznie usuwa zanieczyszczenia, jednocześnie pozostając łagodniejszym od wielu silnie perfumowanych produktów. Z tego powodu od lat polecane jest do częstego mycia dłoni, oczyszczania ciała, a także prania delikatnych tkanin, takich jak wełna czy jedwab. Jego popularność wynika również z niezwykłej wszechstronności. Jedna kostka może zastąpić żel pod prysznic, mydło do rąk, środek do ręcznego prania, preparat do czyszczenia pędzli do makijażu, a nawet składnik domowych detergentów. To właśnie dlatego mydło marsylskie doskonale wpisuje się w ideę minimalistycznej pielęgnacji i stylu życia less waste, który zachęca do ograniczania liczby kupowanych produktów i plastikowych opakowań. Nie bez znaczenia pozostaje także jego wydajność. Dobrze wykonana kostka mydła marsylskiego zużywa się znacznie wolniej niż płynne kosmetyki, dzięki czemu wystarcza na wiele tygodni codziennego użytkowania. To połączenie prostoty, funkcjonalności i wielowiekowej tradycji sprawia, że mimo upływu ponad sześciuset lat Savon de Marseille wciąż pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli francuskiej pielęgnacji. Nie tylko do mycia. Francuzi wykorzystują je na wiele sposobów We Francji mydło marsylskie od dawna nie jest wyłącznie kosmetykiem. W wielu domach służy także do prania wełny, jedwabiu, lnu czy dziecięcych ubranek. W sklepach bez trudu można kupić je nie tylko w kostkach, ale również w postaci płatków (copeaux de savon de Marseille), które są popularnym składnikiem domowych detergentów do prania oraz środków do czyszczenia. To także jeden z ulubionych produktów osób stawiających na ekologiczne sprzątanie. Rozpuszczone w ciepłej wodzie płatki mydła wykorzystuje się do przygotowania płynu do mycia podłóg, blatów czy kafelków. Wiele osób stosuje je również do ręcznego prania delikatnych tkanin, ponieważ nie zawiera agresywnych substancji chemicznych obecnych w wielu nowoczesnych detergentach. Mydło marsylskie znajduje zastosowanie także w kosmetyce. Wizażyści wykorzystują je do mycia pędzli do makijażu, ponieważ skutecznie usuwa resztki podkładu, pudru czy cieni, a jednocześnie jest łagodne dla naturalnego i syntetycznego włosia. Kostki z oliwą z oliwek są również chętnie wybierane do codziennego mycia dłoni oraz ciała, szczególnie przez osoby preferujące kosmetyki o krótkim i prostym składzie. W ostatnich latach produkt zyskał drugie życie dzięki rosnącej popularności stylu życia less waste. Jedna kostka może zastąpić kilka kosmetyków i środków czystości, co pozwala ograniczyć liczbę plastikowych opakowań oraz zmniejszyć ilość odpadów. Nic dziwnego, że mydło marsylskie coraz częściej trafia nie tylko do francuskich domów, ale także do łazienek osób poszukujących bardziej ekologicznych rozwiązań. Jak rozpoznać prawdziwe mydło marsylskie? Ogromna popularność sprawiła, że na rynku pojawiło się wiele produktów jedynie inspirowanych tradycyjnym Savon de Marseille. Warto wiedzieć, że określenie „mydło marsylskie” nie jest obecnie prawnie chronione w całej Unii Europejskiej, dlatego nazwy tej mogą używać także producenci spoza regionu Marsylii. Z tego powodu eksperci radzą zwracać uwagę przede wszystkim na skład i sposób produkcji. Prawdziwe mydło marsylskie powinno być wytwarzane głównie z olejów roślinnych, bez dodatku agresywnych detergentów, silikonów czy sztucznych barwników. Na tradycyjnych kostkach często znajduje się oznaczenie 72%, które informuje o zawartości olejów roślinnych. Warto również szukać informacji, że produkt został wyprodukowany metodą gotowania w kotłach (cuit au chaudron), która od wieków stosowana jest przez historyczne mydlarnie z okolic Marsylii. Autentyczne kostki zwykle nie mają intensywnego zapachu ani jaskrawych kolorów. Zielone mydło zawdzięcza barwę oliwie z oliwek, natomiast kremowe lub beżowe powstaje z dodatkiem innych olejów roślinnych, takich jak kokosowy. Ich wygląd może wydawać się bardzo prosty, ale właśnie ten minimalizm od stuleci uznawany jest za znak rozpoznawczy tradycyjnego Savon de Marseille. Osoby poszukujące oryginalnego produktu mogą zwrócić uwagę także na producenta. Do najbardziej znanych historycznych mydlarni należą m.in. La Savonnerie Fer à Cheval (założona w 1856 roku), Le Sérail, Marius Fabre czy La Corvette, które do dziś wytwarzają mydło według tradycyjnych metod. Dlaczego mydło marsylskie znów jest modne? Powrót do prostych receptur, naturalnych składników i wielofunkcyjnych kosmetyków sprawił, że mydło marsylskie przeżywa dziś prawdziwy renesans. Coraz więcej osób szuka produktów o krótkim składzie, które są przyjazne zarówno dla skóry, jak i środowiska. Zainteresowanie budzą także kosmetyki o długiej historii, których skuteczność została potwierdzona przez kolejne pokolenia użytkowników. Rosnąca popularność minimalistycznej pielęgnacji sprawia, że wiele osób rezygnuje z nadmiaru produktów na rzecz kilku sprawdzonych kosmetyków. Mydło marsylskie doskonale wpisuje się w ten trend – jest wydajne, wszechstronne i może zastąpić kilka różnych preparatów używanych na co dzień. To również rozwiązanie chętnie wybierane przez zwolenników stylu życia less waste, którzy chcą ograniczyć ilość plastikowych opakowań i kupować mniej, ale lepiej. Trend ten doskonale odzwierciedla filozofię francuskiej pielęgnacji, opierającą się na jakości, regularności i prostocie zamiast nadmiaru kosmetyków. We Francji od lat dużą wagę przywiązuje się do codziennych, sprawdzonych rytuałów, a nie chwilowych trendów. Mydło marsylskie od ponad sześciu stuleci udowadnia, że czasem najlepsze rozwiązania są również najprostsze. Nie bez powodu pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli francuskiego stylu życia i do dziś znajduje miejsce zarówno w tradycyjnych domach, jak i nowoczesnych łazienkach. Gdzie kupić mydło marsylskie w Polsce? Mydło marsylskie nie jest już produktem dostępnym wyłącznie we Francji. Bez większego problemu można je kupić także w Polsce – zarówno w drogeriach internetowych, sklepach z kosmetykami naturalnymi, jak i w wybranych aptekach czy sklepach ekologicznych. Pojawia się również w ofertach dużych platform sprzedażowych oraz sklepów specjalizujących się we francuskich produktach. Przed zakupem warto jednak dokładnie przeczytać skład. Nie każda kostka z napisem "Savon de Marseille" jest wytwarzana według tradycyjnej receptury. Najlepiej wybierać produkty renomowanych francuskich mydlarni, takich jak Fer à Cheval, Marius Fabre, Le Sérail czy La Corvette. Dobrze, jeśli na opakowaniu znajduje się informacja o produkcji metodą gotowania w kotłach (cuit au chaudron) oraz oznaczenie 72% olejów roślinnych. Ceny klasycznych kostek zaczynają się od około 20–30 zł za 300-gramowe mydło, natomiast większe kostki o wadze 500–600 gramów kosztują zwykle 40–70 zł. Dzięki dużej wydajności jedna kostka może wystarczyć nawet na kilka miesięcy codziennego użytkowania, dlatego wiele osób traktuje ją jako ekonomiczną alternatywę dla kilku różnych kosmetyków.
Francuzki od lat uciekają tu przed tłumami. Ten region zachwyca bardziej niż Lazurowe Wybrzeże
Kiedy miliony turystów ruszają latem na Lazurowe Wybrzeże, wiele Francuzek wybiera zupełnie inny kierunek. Zamiast gwaru Nicei czy Saint-Tropez stawiają na Bretanię – region pełen spektakularnych klifów, dzikich plaż, średniowiecznych miasteczek i przyjemnych temperatur. To jedno z tych miejsc, które pozwalają odkryć zupełnie inne oblicze Francji.
Bretania od lat znajduje się wśród ulubionych wakacyjnych kierunków samych Francuzów. Położona na północno-zachodnim krańcu kraju zachwyca surowym wybrzeżem Atlantyku, kamiennymi miasteczkami i wyjątkową kulturą, która wyraźnie różni się od reszty Francji. Nie znajdziemy tu wielkich kurortów ani zatłoczonych promenad. Zamiast tego są malownicze porty rybackie, latarnie morskie, kilometry szlaków prowadzących wzdłuż oceanu i klimat, który nawet w środku lata sprzyja aktywnemu wypoczynkowi. Nic dziwnego, że Bretania staje się coraz częściej alternatywą dla przepełnionego Lazurowego Wybrzeża. Bretania to Francja, jakiej wielu turystów jeszcze nie zna Choć Bretania zajmuje znaczną część północno-zachodniego wybrzeża Francji, dla zagranicznych turystów wciąż pozostaje jednym z najmniej odkrytych regionów kraju. Większość odwiedzających kieruje się do Paryża, Prowansji lub na Lazurowe Wybrzeże, tymczasem to właśnie tutaj można zobaczyć zupełnie inne oblicze Francji – bardziej surowe, autentyczne i bliskie naturze. Region otaczają wody Oceanu Atlantyckiego oraz kanału La Manche, a jego linia brzegowa liczy ponad 2700 kilometrów. Tworzą ją wysokie klify, dzikie plaże, skaliste zatoki, niewielkie wyspy i malownicze porty rybackie. To raj dla osób, które kochają długie spacery, fotografowanie krajobrazów i aktywny wypoczynek. Ogromnym atutem Bretanii jest również klimat. Nawet w lipcu i sierpniu temperatury zazwyczaj utrzymują się między 20 a 25 stopniami Celsjusza, a morskie powietrze sprawia, że upały praktycznie nie są odczuwalne. Dzięki temu można zwiedzać przez cały dzień, wybrać się na trekking wzdłuż wybrzeża lub spędzić wiele godzin na plaży bez męczącego skwaru. To właśnie dlatego Bretania od lat pozostaje jednym z ulubionych kierunków wakacyjnych samych Francuzów, którzy coraz częściej uciekają tu przed rekordowymi temperaturami panującymi na południu kraju. Saint-Malo. Miasto korsarzy, które zachwyca od pierwszego spaceru Jednym z największych symboli Bretanii jest Saint-Malo – średniowieczne miasto portowe otoczone potężnymi murami obronnymi. Dawniej było siedzibą słynnych francuskich korsarzy, którzy na zlecenie króla napadali na statki handlowe. Dziś przyciąga turystów wyjątkową atmosferą i jednym z najpiękniejszych starych miast nad Atlantykiem. Najlepiej rozpocząć zwiedzanie od spaceru po murach miejskich. Trasa prowadzi wokół całego historycznego centrum i oferuje spektakularne widoki na ocean, plaże oraz liczne forty rozsiane na niewielkich wyspach. Wąskie brukowane uliczki wypełniają restauracje serwujące owoce morza, niewielkie cukiernie i sklepy z regionalnymi specjałami. Saint-Malo słynie również z jednych z najwyższych pływów w Europie. Różnica między przypływem a odpływem może przekraczać 12 metrów, całkowicie zmieniając krajobraz. Podczas odpływu można pieszo dojść do fortów Fort Nationalczy Grand Bé, które jeszcze kilka godzin wcześniej były otoczone wodą. To niezwykłe zjawisko przyciąga fotografów z całego świata. Miasto jest także doskonałą bazą wypadową do zwiedzania północnej Bretanii i pobliskiego Mont-Saint-Michel. Różowe Granitowe Wybrzeże wygląda jak z innej planety Jeśli istnieje miejsce, które najlepiej oddaje niezwykły charakter Bretanii, jest nim Côte de Granit Rose, czyli Różowe Granitowe Wybrzeże. Na odcinku około 30 kilometrów natura stworzyła jedne z najbardziej niezwykłych formacji skalnych w Europie. Gigantyczne granitowe głazy o różowym zabarwieniu przez miliony lat były rzeźbione przez wiatr, deszcz i fale Atlantyku. Efektem są skały przypominające zamki, zwierzęta czy fantazyjne rzeźby, które szczególnie efektownie wyglądają o wschodzie i zachodzie słońca. Największą atrakcją regionu jest pieszy szlak GR34, nazywany także Szlakiem Celników. Liczy on ponad 2000 kilometrów i prowadzi praktycznie przez całe wybrzeże Bretanii. Nawet krótki spacer jego fragmentem pozwala podziwiać wysokie klify, ukryte zatoczki, latarnie morskie oraz niewielkie plaże, do których można dotrzeć wyłącznie pieszo. Warto zatrzymać się także w miejscowościach Perros-Guirec, Ploumanac'h czy Trégastel, które regularnie pojawiają się w rankingach najpiękniejszych nadmorskich miejscowości Francji. Cancale to stolica ostryg i bretońskich smaków Podróż do Bretanii trudno wyobrazić sobie bez odkrywania lokalnej kuchni. Jednym z miejsc obowiązkowych na kulinarnej mapie regionu jest Cancale, niewielkie portowe miasteczko położone nad zatoką Mont-Saint-Michel. Od setek lat uchodzi ono za francuską stolicę ostryg. W porcie niemal przez cały dzień działają stoiska, na których lokalni hodowcy sprzedają świeże ostrygi wyłowione z pobliskich hodowli. Wielu turystów kupuje je na miejscu i zjada, siedząc na murku z widokiem na ocean. Cancale to jednak znacznie więcej niż ostrygi. W restauracjach królują homary, kraby, mule, przegrzebki i świeże ryby, a obowiązkowym punktem każdego posiłku są galettes, czyli wytrawne naleśniki z mąki gryczanej, będące jednym z symboli Bretanii. Do tego podawany jest lokalny cydr produkowany z bretońskich jabłek. To miejsce pokazuje, dlaczego Bretania od lat uchodzi za jeden z najciekawszych kulinarnie regionów Francji. Mont-Saint-Michel jest niemal na wyciągnięcie ręki Choć administracyjnie Mont-Saint-Michel znajduje się już w Normandii, trudno wyobrazić sobie pobyt w Bretanii bez odwiedzenia tego miejsca. Od Saint-Malo dzieli je zaledwie około 55 kilometrów, dlatego większość turystów planuje jednodniową wycieczkę właśnie stąd. Średniowieczne opactwo wznoszące się na skalistej wyspie należy do najbardziej rozpoznawalnych zabytków Europy i od 1979 roku znajduje się na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO. Każdego roku odwiedza je kilka milionów osób, jednak nawet mimo popularności miejsce nie traci swojego niezwykłego charakteru. Największe wrażenie robią przypływy, należące do najwyższych w Europie. W ciągu kilku godzin morze potrafi całkowicie otoczyć wyspę, by następnie ponownie odsłonić rozległe połacie piasku. Widok opactwa wyłaniającego się z wody należy do najbardziej charakterystycznych obrazów Francji. Jak dolecieć do Bretanii? Choć Bretania nie jest jeszcze tak łatwo dostępna jak Paryż czy Nicea, dotarcie do regionu nie sprawia większych problemów. Najwygodniejszym rozwiązaniem pozostają loty z Polski do Paryża, skąd szybkie pociągi TGV docierają do Rennes w około 90 minut. Alternatywą są połączenia do Nantes, położonego na południowym skraju Bretanii, a w sezonie letnim również loty do Brestu. Najlepszym sposobem zwiedzania regionu jest wynajęcie samochodu. Pozwala on swobodnie przemieszczać się między niewielkimi portami, latarniami morskimi i ukrytymi plażami, do których komunikacja publiczna dociera znacznie rzadziej. To właśnie podróż samochodem wzdłuż bretońskiego wybrzeża pozwala odkryć miejsca, których próżno szukać w większości przewodników.
Zapomnij o 40-stopniowych upałach. „Coolcation” to najgorętszy trend wakacyjny 2026
Jeszcze niedawno idealne wakacje kojarzyły się z leżakiem, palmami i temperaturą przekraczającą 35 stopni Celsjusza. Dziś coraz więcej osób świadomie wybiera zupełnie inny kierunek. Zamiast rozgrzanych plaż w Hiszpanii czy Grecji stawia na fiordy, jeziora i zielone krajobrazy Skandynawii. Trend określany mianem coolcation błyskawicznie zdobywa popularność i już teraz uznawany jest za jeden z największych hitów podróżniczych 2026 roku.
Końcówka czerwca 2026 roku przyniosła Europie falę upałów, która zapisała się w historii. W wielu krajach padły rekordy temperatur dla tego miesiąca, a także rekordy notowane od początku prowadzenia pomiarów. Również w Polsce ostatnie dni czerwca okazały się jednymi z najgorętszych w historii, a wysokie temperatury utrzymywały się przez wiele dni. Ekstremalny skwar ponownie wywołał dyskusję o tym, jak zmienia się klimat i jak wpływa to na nasze wakacyjne wybory. Coraz więcej osób zamiast rozgrzanych plaż wybiera kierunki, gdzie latem można odetchnąć od upału, aktywnie zwiedzać i wypoczywać na łonie natury. Tak narodził się trend określany mianem coolcation, który w 2026 roku zyskuje ogromną popularność i zmienia sposób planowania letnich podróży. Czym właściwie jest coolcation? Samo słowo coolcation powstało z połączenia angielskich wyrazów cool i vacation, czyli dosłownie „chłodne wakacje”. Nie chodzi jednak o zimowy wyjazd czy urlop na stoku narciarskim. To określenie letnich podróży do miejsc, gdzie temperatury są znacznie bardziej komfortowe niż w krajach południowej Europy – najczęściej wynoszą od 18 do 25 stopni Celsjusza. Termin zaczął pojawiać się w mediach podróżniczych około 2023 roku, kiedy rekordowe fale upałów nawiedziły Hiszpanię, Grecję, Włochy i Portugalię. Kolejne lata tylko umocniły ten trend. Coraz częściej mówi się nie o tym, gdzie jest najcieplej, ale gdzie można naprawdę odpocząć, aktywnie spędzić czas i nie rezygnować ze zwiedzania z powodu ekstremalnych temperatur. Dla wielu osób to prawdziwa zmiana w podejściu do wakacji. Jeszcze kilka lat temu wybór kierunku często uzależniony był od liczby słonecznych dni i temperatur przekraczających 30 stopni Celsjusza. Dziś coraz więcej turystów świadomie wybiera miejsca, gdzie można przez cały dzień spacerować po miastach, zdobywać górskie szczyty, pływać kajakiem po jeziorach czy przemierzać malownicze szlaki bez konieczności chowania się przed słońcem. Coolcation to także odpowiedź na zmieniający się klimat. Rekordowe upały, pożary lasów, susze i coraz częstsze ostrzeżenia meteorologiczne sprawiają, że wiele osób przenosi wakacje w Grecji, Hiszpanii czy we Włoszech na wiosnę lub jesień, a środek lata spędza w chłodniejszych regionach Europy. Największym zainteresowaniem cieszą się dziś Norwegia, Szwecja, Finlandia i Islandia, ale na popularności zyskują również Szkocja, Estonia czy Wyspy Owcze. Wszystko wskazuje na to, że ten trend nie jest chwilową modą, lecz nowym sposobem myślenia o letnim wypoczynku. Dokąd wyjechać na coolcation? Te kierunki są dziś na szczycie list marzeń Choć jeszcze kilka lat temu wakacyjne wyjazdy do Skandynawii kojarzyły się głównie z miłośnikami trekkingu czy kameralnych podróży, dziś sytuacja wygląda zupełnie inaczej. Kraje północnej Europy stały się jednymi z najbardziej pożądanych kierunków na letni urlop. Turyści coraz częściej zamieniają rozgrzane plaże Morza Śródziemnego na fiordy, jeziora, góry i spektakularne wybrzeża, gdzie nawet w szczycie sezonu można liczyć na przyjemne temperatury. Największą popularnością cieszą się Norwegia, Szwecja, Finlandia i Islandia, które od kilku sezonów odnotowują wyraźny wzrost zainteresowania wśród zagranicznych turystów. Na liście coraz częściej pojawiają się również Szkocja, zachwycająca surowymi krajobrazami i zamkami, Estonia z klimatycznym Tallinem i dziewiczą przyrodą, a także Wyspy Owcze, które kuszą spektakularnymi klifami i niewielką liczbą odwiedzających. Co ciekawe, zwolennicy coolcation nie szukają już wyłącznie pięknych widoków. Równie ważne są możliwość aktywnego wypoczynku, mniejszy tłok niż w najpopularniejszych kurortach południowej Europy oraz kontakt z naturą. Dla wielu osób ogromnym atutem jest również to, że w chłodniejszym klimacie można komfortowo zwiedzać przez cały dzień, nie rezygnując z górskich wędrówek, rowerowych wycieczek czy spacerów po miastach. To właśnie dlatego w kolejnych sezonach eksperci spodziewają się dalszego wzrostu popularności północnej Europy. Wszystko wskazuje na to, że dla wielu podróżnych lato 2026 będzie pierwszą okazją, by zamiast południa kontynentu odkryć zupełnie inne oblicze europejskich wakacji. Norwegia. Fiordy, wodospady i lato bez męczących upałów Jeżeli jest jeden kraj, który stał się symbolem trendu coolcation, to bez wątpienia Norwegia. Latem temperatury w większości regionów utrzymują się między 18 a 24 st. C, a na północy kraju często nie przekraczają 20 st. C. Dzięki temu nawet wielogodzinne zwiedzanie czy górskie wędrówki nie są wyzwaniem, lecz czystą przyjemnością. Największym magnesem pozostają oczywiście spektakularne fiordy. Geirangerfjord i Nærøyfjord, wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, zachwycają stromymi klifami, wodospadami i szmaragdową wodą. Równie popularny jest Lysefjord, nad którym znajdują się dwa najsłynniejsze punkty widokowe w kraju – Preikestolen, czyli monumentalna skalna ambona zawieszona ponad 600 metrów nad fiordem, oraz Kjeragbolten, głaz zaklinowany między skałami, będący jednym z najbardziej rozpoznawalnych miejsc w Norwegii. Coraz więcej turystów wybiera również Lofoty, archipelag uznawany za jedno z najpiękniejszych miejsc w Europie. Charakterystyczne czerwone domki rybackie, białe plaże, ostre górskie szczyty wyrastające prosto z morza i niemal całodobowe światło sprawiają, że latem miejsce wygląda niemal bajkowo. Od końca maja do połowy lipca można tu obserwować zjawisko słońca o północy, kiedy dzień praktycznie się nie kończy. Norwegia to także idealny kierunek dla osób, które lubią aktywny wypoczynek. Popularnością cieszą się rejsy po fiordach, spływy kajakowe, wycieczki rowerowe, trekkingi na Trolltungę, Preikestolen czy Kjerag, a także podróże jednymi z najpiękniejszych tras widokowych świata, takich jak Droga Atlantycka czy Droga Trolli. To właśnie możliwość spędzania całych dni na świeżym powietrzu bez ekstremalnych upałów sprawia, że Norwegia stała się jednym z najgorętszych kierunków... dla tych, którzy chcą odpocząć od gorąca. Szwecja i Finlandia zachwycają spokojem i bliskością natury Osoby marzące o wyciszeniu coraz częściej wybierają Szwecję i Finlandię. To kierunki, które oferują zupełnie inny rodzaj wakacji niż zatłoczone kurorty nad Morzem Śródziemnym. Zamiast głośnych promenad i przepełnionych plaż czekają tu rozległe lasy, tysiące jezior oraz niewielkie miejscowości, w których życie płynie znacznie wolniej. Latem temperatury w Szwecji wynoszą zazwyczaj od 20 do 25 st. C, choć na północy kraju są jeszcze niższe. Dzięki temu można komfortowo zwiedzać miasta, spacerować po parkach narodowych czy aktywnie wypoczywać na świeżym powietrzu. Ogromnym powodzeniem cieszą się archipelagi w okolicach Sztokholmu i Göteborga, liczące tysiące wysp i wysepek. Można tu wypożyczyć kajak, wybrać się w rejs promem między wyspami albo zatrzymać się w tradycyjnym drewnianym domku nad jeziorem. Wiele osób wybiera także podróż do szwedzkiej Laponii, gdzie latem można podziwiać białe noce i wędrować po niemal bezludnych terenach. Finlandia z kolei jest prawdziwym rajem dla miłośników natury. Kraj może pochwalić się blisko 190 tysiącami jezior, ponad 40 parkami narodowymi i jedną z najmniejszych gęstości zaludnienia w Europie. Letnie temperatury zwykle oscylują między 18 a 24 st. C, dzięki czemu można przez cały dzień spacerować, pływać kajakiem, łowić ryby czy odpoczywać nad wodą. To właśnie tutaj narodziła się kultura domków letniskowych, w których Finowie spędzają wakacje z dala od miast. Dzień zaczynają od kąpieli w jeziorze, później wybierają się do sauny, a wieczory spędzają przy ognisku. Dodatkowym atutem są białe noce, dzięki którym nawet późnym wieczorem jest jasno, a czasu na zwiedzanie wydaje się znacznie więcej. Islandia wygląda jak inna planeta. Tutaj lato ma zupełnie inne oblicze Jeszcze kilkanaście lat temu Islandia była kierunkiem dla najbardziej doświadczonych podróżników. Dziś znajduje się na listach marzeń turystów z całego świata i jest jednym z najczęściej wymienianych przykładów idealnego coolcation. Latem temperatury najczęściej mieszczą się między 10 a 18 st. C, a tylko sporadycznie przekraczają 20 st. C. Dla wielu osób to wymarzone warunki do zwiedzania, zwłaszcza że niemal przez całą dobę jest jasno. W czerwcu i lipcu słońce zachodzi jedynie na krótko, dzięki czemu dzień wydaje się nie mieć końca. Islandia zachwyca krajobrazami, które trudno porównać z jakimkolwiek innym miejscem w Europie. W ciągu jednego dnia można zobaczyć potężne wodospady Gullfoss, Skógafoss i Seljalandsfoss, aktywne gejzery, pola zastygłej lawy, czarne plaże w Vik, ogromne lodowce oraz gorące źródła, w których można kąpać się nawet przy temperaturze kilkunastu stopni. Większość turystów rozpoczyna zwiedzanie od słynnego Golden Circle, obejmującego Park Narodowy Þingvellir, gejzer Strokkur i wodospad Gullfoss. Coraz więcej osób decyduje się jednak objechać całą wyspę legendarną Ring Road, zatrzymując się w niewielkich rybackich miejscowościach, przy lodowcowej lagunie Jökulsárlón czy na półwyspie Snæfellsnes, nazywanym „Islandią w pigułce". To właśnie niezwykłe połączenie surowej natury, przyjemnych temperatur i możliwości aktywnego wypoczynku sprawia, że Islandia stała się jednym z najbardziej pożądanych kierunków dla osób, które chcą uciec od letnich upałów, nie rezygnując z niezapomnianych wakacyjnych wrażeń. To nie tylko Skandynawia. Te kierunki również wpisują się w trend coolcation Choć symbolem coolcation stały się kraje nordyckie, lista miejsc wybieranych przez turystów chcących uciec od upałów jest znacznie dłuższa. Coraz więcej osób odkrywa regiony Europy, które jeszcze do niedawna pozostawały w cieniu Grecji, Hiszpanii czy Chorwacji. Łączy je jedno – przyjemny klimat, spektakularna przyroda i możliwość aktywnego wypoczynku nawet w środku lata. Jednym z największych odkryć ostatnich sezonów jest Szkocja, gdzie w lipcu i sierpniu temperatury zazwyczaj wynoszą 16–22 st. C. Turyści przyjeżdżają tu przede wszystkim dla majestatycznych krajobrazów Highlands, słynnego jeziora Loch Ness, zamków rozsianych po całym kraju oraz tras trekkingowych prowadzących przez Park Narodowy Cairngorms czy dolinę Glencoe. Coraz większą popularnością cieszy się również wyspa Skye z niezwykłymi formacjami skalnymi Old Man of Storr i Quiraing, uznawanymi za jedne z najbardziej fotogenicznych miejsc w Europie. Równie chętnie wybierana jest Irlandia, gdzie latem termometry pokazują zwykle 18–22 st. C. Zielone wzgórza, słynne Klify Moheru, malownicza trasa Wild Atlantic Way licząca ponad 2500 kilometrów oraz niewielkie miasteczka z tradycyjnymi pubami sprawiają, że wyspa doskonale wpisuje się w ideę spokojnego, aktywnego wypoczynku. To kierunek dla osób, które zamiast zatłoczonych plaż wolą wielogodzinne spacery po wybrzeżu i odkrywanie lokalnej kultury. Coraz większe zainteresowanie wzbudza również Estonia, która pozostaje jednym z najbardziej niedocenianych kierunków w Europie. W lipcu temperatury wynoszą tam zazwyczaj 20–24 st. C, a największym magnesem jest średniowieczny Tallin, wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Poza stolicą warto odwiedzić Park Narodowy Lahemaa z rozległymi lasami, torfowiskami i drewnianymi dworami oraz wyspy Sarema i Hiuma, gdzie życie płynie znacznie wolniej niż w najpopularniejszych europejskich kurortach. Wśród bardziej egzotycznych propozycji coraz częściej pojawiają się Wyspy Owcze, gdzie nawet w środku lata temperatury rzadko przekraczają 15–16 st. C. Archipelag położony między Islandią a Norwegią zachwyca wysokimi klifami, wodospadami spadającymi prosto do oceanu i niewielkimi wioskami z dachami porośniętymi trawą. To kierunek dla osób szukających ciszy i spektakularnych krajobrazów z dala od masowej turystyki. Na popularności zyskuje także Grenlandia, gdzie latem można podziwiać góry lodowe, fiordy i wieloryby, a temperatury na południu wyspy wynoszą zwykle od 8 do 15 st. C. Coraz więcej podróżników wybiera również Kanadę, zwłaszcza prowincje Kolumbia Brytyjska i Alberta. Latem temperatury oscylują tam wokół 20–25 st. C, a Parki Narodowe Banff i Jasper zachwycają turkusowymi jeziorami, lodowcami i jednymi z najpiękniejszych górskich krajobrazów na świecie. To właśnie różnorodność sprawia, że coolcation przestaje być synonimem wyłącznie Skandynawii. Dziś oznacza świadomy wybór miejsc, które oferują komfortowe temperatury, bliskość natury i możliwość przeżywania wakacji w zupełnie inny sposób niż jeszcze kilka lat temu. Czy Grecja i Hiszpania przestaną być modne? Eksperci są zgodni – południe Europy nie straci swojej popularności. Grecja, Hiszpania, Włochy czy Portugalia wciąż pozostają jednymi z najchętniej odwiedzanych kierunków świata. Zmienia się jednak sposób planowania podróży. Coraz więcej osób rezygnuje z wyjazdu w samym środku lata. Zamiast lipca i sierpnia wybierają maj, czerwiec, wrzesień lub październik, kiedy temperatury wynoszą zwykle 25–30 st. C, a zwiedzanie jest znacznie bardziej komfortowe. To także okres, w którym łatwiej znaleźć atrakcyjne ceny noclegów i lotów, a największe atrakcje turystyczne nie są tak zatłoczone jak w szczycie sezonu. Zmieniają się również nawyki podróżnych. Coraz częściej wakacje dzielone są na dwa krótsze wyjazdy – jeden wiosną lub jesienią do krajów śródziemnomorskich, drugi latem do chłodniejszych regionów Europy. Dzięki temu można korzystać z uroków Grecji czy Hiszpanii bez ekstremalnych upałów, a jednocześnie odkrywać miejsca, które jeszcze niedawno nie były oczywistym wyborem na letni urlop. Branża turystyczna nie ma wątpliwości, że właśnie w tym kierunku będzie rozwijał się rynek. Podróżni coraz częściej szukają nie tylko słońca, ale przede wszystkim komfortu, kontaktu z naturą i możliwości aktywnego wypoczynku. A to sprawia, że coolcation z sezonowej ciekawostki staje się jednym z najważniejszych trendów współczesnej turystyki. Wakacje przyszłości mogą wyglądać właśnie tak Jeszcze kilka lat temu trudno było wyobrazić sobie lato bez wyjazdu do Grecji, Chorwacji, Hiszpanii czy Włoch. To właśnie południe Europy było synonimem idealnych wakacji – gwarantowało słońce, wysokie temperatury i plaże pełne turystów. Dziś ten obraz zaczyna się zmieniać. Coraz więcej podróżnych dochodzi do wniosku, że wymarzony urlop nie musi oznaczać 40-stopniowego upału, rozgrzanego betonu i planowania całego dnia wokół klimatyzowanych pomieszczeń. Zamiast tego wybierają miejsca, w których można naprawdę odpocząć. Wielogodzinne wędrówki po górach, rejsy po fiordach, spływy kajakowe, wycieczki rowerowe czy zwiedzanie miast bez konieczności ukrywania się przed słońcem stają się dla wielu znacznie atrakcyjniejszą wizją wakacji. Liczy się kontakt z naturą, autentyczne doświadczenia i możliwość aktywnego spędzania czasu od rana do późnego wieczora. Fiordy Norwegii, jeziora Finlandii, szkockie Highlands, islandzkie wodospady czy klify Wysp Owczych pokazują, że spektakularne krajobrazy nie muszą iść w parze z ekstremalnymi temperaturami. Wręcz przeciwnie – to właśnie umiarkowany klimat pozwala w pełni korzystać z uroków tych miejsc. Nic dziwnego, że coraz więcej osób świadomie rezygnuje z najbardziej rozgrzanych kierunków na rzecz chłodniejszych regionów Europy. Nie oznacza to końca popularności Grecji czy Hiszpanii. Bardziej prawdopodobne jest to, że zmieni się kalendarz podróży. Kraje śródziemnomorskie będą częściej wybierane wiosną i jesienią, natomiast lipiec i sierpień staną się czasem odkrywania północy Europy. Wszystko wskazuje na to, że coolcation nie jest chwilową modą wywołaną jedną falą upałów, lecz odpowiedzią na zmieniający się klimat i nowe oczekiwania podróżnych. Być może właśnie tak będą wyglądały wakacje przyszłości – mniej nastawione na rekordowe temperatury, a bardziej na komfort, naturę i przeżycia, które zostają w pamięci na dłużej niż letnia opalenizna.
Nie musisz lecieć na Coachellę. Te miejsca w Polsce mają festiwalowy klimat tego lata
Festiwale muzyczne już dawno przestały być tylko serią koncertów. Dziś to wydarzenia, które łączą muzykę, podróże, modę i wyjątkową atmosferę. Coraz więcej osób planuje wakacyjne wyjazdy właśnie wokół nich, zamieniając zwykły weekend w niezapomnianą przygodę. Jeśli marzysz o klimacie znanym z Coachelli, wcale nie musisz lecieć do Kalifornii. W Polsce również nie brakuje miejsc, które latem tętnią muzyką i przyciągają tysiące fanów.
Coachella od lat inspiruje nie tylko line-upem, ale także festiwalową modą, sztuką i stylem życia. To wydarzenie, które pokazuje, że koncert może być czymś znacznie więcej niż tylko występem ulubionego artysty. Podobny trend widać również w Polsce. Wakacyjne festiwale coraz częściej stają się pretekstem do krótkich podróży, odkrywania nowych miejsc i spędzania czasu w wyjątkowym otoczeniu. Nad Bałtykiem, na Śląsku czy w Małopolsce można znaleźć wydarzenia, które oferują nie tylko świetną muzykę, ale również niepowtarzalny klimat i atrakcje wykraczające daleko poza scenę. Open'er Festival. Cztery dni muzyki i wakacje nad Bałtykiem Open'er Festival od ponad dwudziestu lat pozostaje największym i najbardziej rozpoznawalnym festiwalem muzycznym w Polsce. Lotnisko Gdynia-Kosakowo na kilka dni zmienia się w ogromne miasteczko festiwalowe z kilkoma scenami, polem namiotowym, strefami gastronomicznymi i przestrzeniami do odpoczynku. Dla wielu uczestników to nie tylko koncerty, ale początek letnich wakacji. Tegoroczna edycja odbędzie się 1–4 lipca. W programie znalazły się koncerty światowych gwiazd, w tym Muse, Massive Attack, Nine Inch Nails, Gracie Abrams, Future, Linkin Park, Camila Cabello, Justice i Doechii, a także wielu cenionych polskich wykonawców. Dużym atutem Open'era jest lokalizacja. W ciągu dnia można odpocząć na plażach Gdyni i Sopotu, odwiedzić Skwer Kościuszki czy spacerować po nadmorskich bulwarach, a wieczorem wrócić na koncerty trwające do późnej nocy. To właśnie połączenie muzyki i nadmorskiego wypoczynku sprawia, że bilety znikają z dużym wyprzedzeniem. OFF Festival. Alternatywa w zielonym sercu Katowic Nie każdy szuka największych stadionowych nazwisk. Dla fanów ambitniejszych brzmień od lat obowiązkowym punktem wakacji pozostaje OFF Festival w Katowicach. Wydarzenie odbędzie się 1–3 sierpnia w Dolinie Trzech Stawów – jednym z najbardziej zielonych miejsc w mieście. To festiwal dla osób, które lubią odkrywać nowych artystów, słuchać alternatywy, indie, elektroniki czy eksperymentalnych projektów muzycznych. W tegorocznym line-upie znaleźli się m.in. James Blake, Fontaines D.C., Magdalena Bay, Molchat Doma, Geordie Greep oraz wielu artystów z Polski i zagranicy. Pobyt w Katowicach warto wykorzystać także na zwiedzanie. Kilka minut od festiwalu znajduje się Strefa Kultury z Muzeum Śląskim i NOSPR, a nieco dalej zabytkowy Nikiszowiec, uznawany za jedną z największych atrakcji regionu. Pol'and'Rock Festival. Największa muzyczna społeczność w Polsce Pol'and'Rock Festival to wydarzenie, którego nie trzeba przedstawiać fanom muzyki na żywo. Organizowany przez Fundację WOŚP festiwal co roku przyciąga setki tysięcy uczestników i pozostaje największym darmowym festiwalem w Europie. W tym roku odbędzie się 31 lipca – 2 sierpnia na lotnisku Czaplinek-Broczyno. Oprócz koncertów uczestnicy mogą korzystać z Akademii Sztuk Przepięknych, licznych stref aktywności i pola namiotowego, które na kilka dni zamienia się w ogromne miasteczko. To wydarzenie słynie przede wszystkim z atmosfery. Dla wielu osób Pol'and'Rock jest miejscem, do którego wracają co roku nie tylko dla muzyki, ale również dla ludzi i wyjątkowego klimatu. Strefa57. Koncertowe odkrycie pod Krakowem Na muzycznej mapie Polski coraz mocniej zaznacza swoją obecność również Strefa57 w Przytkowicach. To nowoczesna przestrzeń koncertowa położona zaledwie około 30 minut od Krakowa, stworzona z myślą o osobach, które cenią wysoką jakość koncertów i komfortowe warunki. Lato w Strefie57 rozpocznie się już 4 lipca mocnym hip-hopowym akcentem. Na scenie pojawią się White 2115, Young Multi, Chivas, Malik Montana, Kizo oraz Zeamsone. Organizatorzy zapowiadają widowiskowe koncerty, rozbudowaną oprawę audiowizualną i festiwalową atmosferę, która potrwa do późnych godzin nocnych. Po koncertach na uczestników czeka afterparty oraz strefa relaksu i gastronomii czynna do rana. Ale to nie koniec! Na miłośników alternatywy i rockowych brzmień Strefa57 przygotowała kolejne wyjątkowe wydarzenie. 18 lipca na scenie wystąpią Artur Rojek, Nosowska, IGO, Kuban i Kortez – artyści, którzy od lat tworzą jedne z najciekawszych koncertowych widowisk w Polsce. To będzie wieczór pełen emocji, autorskich kompozycji i charakterystycznych brzmień, które od lat przyciągają wierną publiczność. Muzyczne lato w Przytkowicach zakończy się 12 września. Tego dnia publiczność usłyszy Natalię Przybysz, Zalewskiego, Darię ze Śląska oraz Roguckiego & Normalnych Ludzi. Organizatorzy zapowiadają również kolejne nazwisko, które dopełni line-up tego koncertowego finału. Strefa57 to jednak znacznie więcej niż sama scena. Na uczestników czeka rozbudowana strefa chill z leżakami i huśtawkami, siedem punktów gastronomicznych, a po koncertach – afterparty trwające do późnych godzin nocnych. Całość uzupełniają nowoczesne nagłośnienie i oprawa świetlna, które pozwalają w pełni zanurzyć się w muzyce. Do Przytkowic można wygodnie dojechać zarówno samochodem, jak i pociągiem, dlatego koncert w Strefie57 łatwo połączyć z weekendowym wypadem do Krakowa lub odkrywaniem atrakcji Małopolski. Maybelline NY Music Stories. Warszawa stawia na muzykę i festiwalowy styl Coraz większą popularność zdobywają także miejskie festiwale. Jednym z najciekawszych wydarzeń tego lata będzie Maybelline NY Music Stories, które odbędzie się 21 sierpnia na Błoniach PGE Narodowego w Warszawie. To wydarzenie łączy koncerty z modą, makijażem i festiwalowym stylem życia. Organizatorzy właśnie ogłosili ostatnie nazwisko tegorocznego line-upu. Do grona artystów dołączył White 2115, który wystąpi obok Żabsona, Bletki, Modelek i PlanBe. Poza koncertami uczestnicy będą mogli odwiedzić strefy beauty, przestrzenie do tworzenia festiwalowych stylizacji oraz liczne atrakcje przygotowane przez organizatorów. To propozycja dla tych, którzy chcą poczuć klimat światowych festiwali bez wyjeżdżania z miasta. Salt Wave Festival. Muzyka kilka kroków od plaży Jeśli wakacje kojarzą ci się przede wszystkim z morzem, warto zwrócić uwagę na Defender Salt Wave Festival, który odbędzie się 31 lipca i 1 sierpnia 2026 roku w Jastarni na Półwyspie Helskim. To jedno z najbardziej klimatycznych wydarzeń muzycznych w Polsce. Kameralna atmosfera, koncerty odbywające się zaledwie kilka kroków od plaży oraz zachody słońca nad Bałtykiem sprawiają, że wielu uczestników traktuje ten festiwal bardziej jako wakacyjny wyjazd niż klasyczne wydarzenie muzyczne. Tegoroczny line-up zapowiada się bardzo różnorodnie. 31 lipca na scenie wystąpią Crystal Fighters, Salvatore Ganacci, Jan-Rapowanie, Vito Bambino oraz Zalia. Z kolei 1 sierpnia publiczność usłyszy Grandsona, Sokoła, Kukona, Livkę oraz Budkę Suflera w projekcie „by Unda”. Organizatorzy zapowiadają również kolejnych artystów, którzy dołączą do programu w najbliższym czasie. Salt Wave to jednak znacznie więcej niż koncerty. W ciągu dnia można odpoczywać na plaży, spacerować po Jastarni i odkrywać uroki Półwyspu Helskiego, a wieczorem przenieść się pod scenę. To właśnie połączenie muzyki, nadmorskiego krajobrazu i swobodnej atmosfery sprawia, że festiwal z roku na rok przyciąga coraz więcej osób szukających alternatywy dla największych imprez muzycznych w kraju. Festiwal może być najlepszym pomysłem na letni city break Coraz więcej osób planuje wakacje nie tylko wokół miejsca, ale również wydarzeń. Kilka dni spędzonych na festiwalu pozwala połączyć koncerty z odkrywaniem nowych regionów Polski, lokalnej kuchni i atrakcji turystycznych. Nadmorskie plaże, zielone parki, kameralne koncertowe przestrzenie czy wielkie festiwalowe miasteczka pokazują, że po muzyczne emocje wcale nie trzeba lecieć do Kalifornii. Polska ma dziś miejsca, które oferują równie wyjątkową atmosferę i mogą stać się inspiracją do niezapomnianego wakacyjnego wyjazdu.
Tu w sekundę zapomnisz o 35-stopniowym upale. Te parki wodne to hit tego lata
Kiedy temperatura przekracza 35 stopni Celsjusza, każdy szuka sposobu na skuteczne ochłodzenie. Zamiast spędzać cały dzień w nagrzanym mieście, warto wybrać się do jednego z największych parków wodnych w Polsce. Baseny, zjeżdżalnie, sztuczne fale i tropikalne strefy relaksu sprawiają, że nawet największy upał przestaje być problemem.
Fala upałów sprawia, że coraz więcej osób szuka sposobu na aktywny wypoczynek nad wodą. Nie każdy ma możliwość wyjazdu nad morze czy jezioro, dlatego świetną alternatywą są nowoczesne parki wodne. Oferują nie tylko baseny i plaże, ale także ekstremalne zjeżdżalnie, rwące rzeki, strefy dla najmłodszych oraz miejsca do relaksu. Wybraliśmy kilka obiektów, które latem cieszą się największą popularnością i pozwalają zapomnieć o wysokich temperaturach. Water Park Energylandia (Zator) To największy odkryty park wodny w Polsce i jedna z największych atrakcji letnich w kraju. Strefa Water Park jest częścią Energylandii, dlatego nie wymaga kupowania osobnego biletu – korzystanie z niej jest wliczone w cenę wejścia do parku rozrywki. Na gości czekają: kilkanaście basenów i wodnych placów zabaw, ponad 20 zjeżdżalni, Tropical Fun i Bamboo Bay, ogromna strefa z leżakami i piaszczystą plażą, atrakcje dla najmłodszych oraz rodzin. To miejsce pozwala połączyć wodne szaleństwo z przejażdżkami na rollercoasterach. Ceny 2026: bilet normalny od 199 zł, bilet ulgowy od 149 zł, dzieci do 3 lat – 1 zł. Water Park jest dostępny bez dodatkowych opłat dla posiadaczy biletu do Energylandii. Suntago – Park of Poland (Wręcza pod Warszawą) To największy zadaszony park wodny w Europie Środkowo-Wschodniej. Pod ogromną kopułą rośnie kilkaset palm sprowadzonych z różnych stron świata, a temperatura przez cały rok przypomina tropiki. Największe atrakcje: ponad 30 zjeżdżalni, basen z falą, rwąca rzeka, strefa Relax z basenami termalnymi, rozbudowana Saunaria, bary w wodzie i strefy wellness. Ceny 2026: całodniowy bilet od 149 zł (online), standardowy całodniowy bilet dla dorosłych – około 179 zł, parking – 25 zł. Julinek Park (pod Warszawą) To jedna z największych letnich atrakcji dla rodzin w centralnej Polsce. W sezonie działa tu rozbudowana strefa wodna z basenami, wodnym placem zabaw, zjeżdżalniami i fontannami, a cały kompleks połączony jest z parkiem rozrywki, parkiem linowym i dmuchańcami. Na miejscu znajdują się również plaża z leżakami oraz strefa wypoczynku, dzięki czemu można spędzić tu cały dzień. Ceny 2026: bilety całodniowe zaczynają się od około 79–99 zł (w zależności od terminu i zakupu online). Aktualne ceny zmieniają się sezonowo. Baseny Tropikalne Binkowski Resort (Kielce) To propozycja dla osób, które chcą poczuć egzotyczny klimat bez wyjazdu z Polski. Kompleks wyróżniają prawdziwe palmy, tropikalna roślinność oraz całoroczna temperatura sprzyjająca wypoczynkowi. Do dyspozycji gości są: baseny rekreacyjne, rwąca rzeka, jacuzzi, zjeżdżalnie, strefa saun, atrakcje dla dzieci. Ceny zależą od długości pobytu i dnia tygodnia. Bilety zaczynają się od około 60–70 zł, a całodniowe wejścia kosztują zwykle od 90 zł wzwyż. Aquapark Wrocław Od lat uznawany jest za jeden z najlepszych parków wodnych w Polsce. Znajdziemy tu zarówno część rekreacyjną, jak i sportową oraz jedną z najlepiej ocenianych stref saun. Największe atrakcje: basen z falą, rwąca rzeka, liczne zjeżdżalnie, baseny zewnętrzne, rozbudowane saunarium. Ceny 2026: bilet normalny na cały dzień od 85 zł, bilet rodzinny od 299 zł. Aquapark Reda To jeden z najbardziej nietypowych parków wodnych w Polsce. Jego znakiem rozpoznawczym jest zjeżdżalnia prowadząca przez tunel przebiegający przez akwarium z rekinami. Na odwiedzających czekają również: rwąca rzeka, baseny rekreacyjne, jacuzzi, strefa saun, wodny plac zabaw. Ceny całodniowych biletów zaczynają się od około 80–100 zł, zależnie od sezonu. Park Wodny Kraków Jeden z największych aquaparków w południowej Polsce oferuje ponad 2 tys. m² powierzchni basenowej. Największe atrakcje: pięć dużych zjeżdżalni, basen z falą, rwąca rzeka, ścianka wspinaczkowa nad wodą, strefa dla najmłodszych. Ceny 2026: ceny zależą od czasu pobytu i dnia tygodnia. Bilety rozpoczynają się od około 50–60 zł, a całodniowe wejścia kosztują około 90–110 zł. Gdzie warto pojechać? Jeżeli zależy ci na największej liczbie atrakcji, trudno przebić Water Park w Energylandii, gdzie w cenie jednego biletu można korzystać zarówno z wodnych atrakcji, jak i ponad stu urządzeń w parku rozrywki. Jednak miłośnicy typowo tropikalnego klimatu docenią Suntago i Baseny Tropikalne Binkowski, rodziny z dziećmi świetnie odnajdą się w Julinku, a osoby szukające klasycznych aquaparków mogą wybierać między Wrocławiem, Krakowem i Redą. Bawcie się dobrze!
Biały piasek i brak parawanów w sezonie. Ta polska plaża wciąż pozostaje nieodkryta i można odpocząć na niej, jak w Grecji
Plaża Stilo to miejsce, które zachwyca ciszą, śnieżnobiałym piaskiem i naturalnym krajobrazem. Ukryta za wydmami Mierzei Sarbskiej, z dala od tłumów i parawanów, przyciąga osoby szukające spokojnego wypoczynku nad Bałtykiem.
Marzysz o wypoczynku nad Bałtykiem z dala od tłumów, hałasu i rzędów parawanów? Plaża Stilo w pobliżu Osetnika w województwie pomorskim należy do miejsc, które zachowały swój naturalny charakter. Dojście prowadzi przez rezerwat przyrody Mierzeja Sarbska, a nagrodą za spacer jest szeroka plaża z białym piaskiem oraz niezwykła atmosfera sprzyjająca wyciszeniu. Dlaczego plaża Stilo nazywana jest ostatnią dziką plażą w Polsce? Polskie wybrzeże Bałtyku liczy niemal 800 kilometrów i oferuje zarówno popularne kurorty, jak i miejsca pozostające z dala od masowej turystyki. Do tej drugiej grupy zaliczana jest Plaża Stilo, położona około 10 kilometrów na zachód od Łeby, w pobliżu niewielkiej osady Osetnik. To właśnie tutaj odwiedzających wita szeroka plaża pokryta śnieżnobiałym, sypkim piaskiem. Nawet w sezonie letnim miejsce zachowuje spokojny charakter, ponieważ znajduje się około 4 kilometrów od najbliższych zabudowań. Dzięki temu plaża nie przypomina zatłoczonych nadmorskich kurortów. Zamiast gwaru można usłyszeć jedynie szum fal oraz dźwięki otaczającej przyrody. Naturalny krajobraz, brak rozbudowanej infrastruktury i kontakt z naturą sprawiają, że wielu odwiedzających określa Plażę Stilo mianem jednej z ostatnich dzikich plaż w Polsce. ZOBACZ TEŻ: Na tej japońskiej wyspie muzea stoją pośrodku pól ryżowych. To jedno z najbardziej niezwykłych miejsc na świecie i prawie nikt o nim nie wie Spacer przez rezerwat Mierzeja Sarbska prowadzi do ukrytej plaży Dotarcie na Plażę Stilo jest częścią całej wyprawy. Do plaży prowadzi około 2-kilometrowa trasa biegnąca przez sosnowy las znajdujący się na terenie rezerwatu przyrody Mierzeja Sarbska. Podczas spaceru można poczuć intensywny zapach żywicy i igliwia, a wysokie wydmy oraz stare drzewa tworzą charakterystyczny mikroklimat tego miejsca. Na trasie ustawiono również ławeczki, które pozwalają odpocząć przed dalszą drogą. Rezerwat Mierzeja Sarbska chroni wąski pas wydm o szerokości do 1 kilometra. Najwyższe wydmy osiągają ponad 24 metry nad poziomem morza. Od północy teren graniczy z plażą, natomiast od południa z jeziorem Sarbsko. To właśnie połączenie wydm, lasu i morskiej bryzy buduje wyjątkowy charakter tej części polskiego wybrzeża. Latarnia morska Stilo to obowiązkowy punkt każdej wizyty Jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli okolicy pozostaje latarnia morska Stilo. Obiekt ma wysokość 33 metrów i wyróżnia się konstrukcją wykonaną ze stalowych elementów oraz charakterystycznym malowaniem w kolorach czerwonym, białym i czarnym. W sezonie letnim latarnia jest udostępniana turystom. Wejście na jej szczyt pozwala podziwiać rozległą panoramę Bałtyku, okolicznych lasów, wydm oraz pobliskich miejscowości. Latarnia została zbudowana na początku XX wieku i do dziś pozostaje jedną z najważniejszych atrakcji regionu. Jej charakterystyczna sylwetka towarzyszy odwiedzającym niemal przez cały pobyt w okolicy Plaży Stilo. Osetnik – spokojna osada z dala od tłumów turystów Plaża Stilo znajduje się w pobliżu Osetnika, niewielkiej osady położonej w gminie Choczewo, w województwie pomorskim. Miejscowość otaczają rozległe lasy, a od morza oddziela ją rezerwat przyrody. Dojazd do Osetnika nie należy do najłatwiejszych. Najwygodniej dotrzeć tam samochodem, choć do pobliskiego Sasina kursują również autobusy z Władysławowa. Brak bezpośredniego połączenia kolejowego sprawia, że okolica nie jest oblegana przez turystów. Historia osady sięga końca XVIII wieku. Przed II wojną światową miejscowość funkcjonowała pod niemiecką nazwą Stilo-Kathen. Obecnie Osetnik pozostaje jednym z najbardziej spokojnych miejsc na polskim wybrzeżu. Jak dotrzeć na Plażę Stilo i czego można się tam spodziewać? Osoby wybierające się na Plażę Stilo powinny przygotować się na około 2-kilometrowy spacer przez teren rezerwatu Mierzeja Sarbska. Trasa prowadzi przez sosnowy las, a po jej zakończeniu odwiedzających czeka rozległa plaża z białym piaskiem. Na miejscu nie ma charakterystycznej dla popularnych kurortów infrastruktury. Zamiast barów, głośników czy dużych skupisk turystów można liczyć na ciszę, kontakt z naturą oraz przestrzeń sprzyjającą wypoczynkowi. Połączenie szerokiej plaży, wydm, lasu oraz widoku z latarni morskiej sprawia, że Plaża Stilo pozostaje jednym z najbardziej charakterystycznych i spokojnych miejsc nad polskim Bałtykiem. Źródło: RMF FM
Ta europejska wyspa zachwyca bardziej niż wiele tropikalnych kierunków. Mało kto o niej słyszał
Turkusowe jeziora, gorące źródła, zielone wzgórza i spektakularne klify nad Atlantykiem. São Miguel, największa wyspa Azorów, coraz częściej jest wymieniana jako jedna z najpiękniejszych alternatyw dla wakacji w tropikach. Choć wciąż pozostaje mniej znana niż Madera czy Wyspy Kanaryjskie, zachwyca dziką przyrodą, spokojem i krajobrazami, które trudno znaleźć gdziekolwiek indziej w Europie.
Gdy myślimy o egzotycznych wakacjach, zwykle przychodzą nam do głowy Malediwy, Bali czy Seszele. Tymczasem zaledwie kilka godzin lotu z Europy znajduje się miejsce, które oferuje równie spektakularne widoki, a przy tym pozwala uniknąć długiej podróży i tropikalnych upałów. São Miguel, nazywana "Zieloną Wyspą", jest największą wyspą portugalskiego archipelagu Azorów. Zachwyca kraterowymi jeziorami, wodospadami, naturalnymi basenami termalnymi i bujną roślinnością. To kierunek, który z roku na rok zdobywa popularność wśród miłośników natury, ale wciąż pozostaje poza głównym nurtem masowej turystyki. Dlaczego São Miguel bywa nazywana europejskimi tropikami? Choć leży na środku Oceanu Atlantyckiego i administracyjnie należy do Portugalii, São Miguel oferuje krajobrazy, które bardziej przypominają Hawaje czy Kostarykę niż typowe europejskie wyspy. Wulkaniczne pochodzenie stworzyło tu malownicze kaldery z jeziorami, gorące źródła, gejzery i strome klify, a łagodny, oceaniczny klimat sprawia, że wyspa pozostaje zielona przez cały rok. To właśnie połączenie dzikiej natury, niewielkiej liczby turystów i możliwości aktywnego wypoczynku sprawia, że wielu podróżników uważa São Miguel za jedną z najpiękniejszych wysp Europy i ciekawą alternatywę dla odległych tropikalnych kierunków. Malowniczy port i latarnia morska nad oceanem na portugalskiej wyspie São Miguel. Co zobaczyć na São Miguel? Ta europejska wyspa wygląda jak tropiki São Miguel to największa wyspa Azorów i jednocześnie miejsce, które wielu podróżników uważa za najpiękniejszy zakątek Portugalii. Nie znajdziemy tu palmowych kurortów ani luksusowych resortów znanych z Karaibów, ale krajobrazy potrafią zrobić równie duże wrażenie. Wulkaniczne jeziora, gorące źródła, wodospady, czarne plaże i zielone wzgórza sprawiają, że wyspa coraz częściej trafia na listy najciekawszych kierunków w Europie. Sete Cidades – wizytówka Azorów Najbardziej rozpoznawalnym miejscem na wyspie jest kaldera Sete Cidades z dwoma jeziorami – niebieskim i zielonym. Najlepszy widok rozciąga się z punktów widokowych Vista do Rei oraz Boca do Inferno, które należą do najczęściej fotografowanych miejsc na całych Azorach. To właśnie tutaj powstają zdjęcia, które często mylone są z krajobrazami Nowej Zelandii lub Hawajów. Furnas – miejsce, gdzie ziemia dosłownie oddycha Drugim obowiązkowym punktem jest dolina Furnas, znana z aktywności geotermalnej. Z licznych fumaroli wydobywa się para wodna i siarkowe gazy, a gorące źródła tworzą naturalne baseny termalne. Największą atrakcją jest park Terra Nostra z charakterystycznym basenem wypełnionym wodą bogatą w żelazo, utrzymującą temperaturę około 38°C. W Furnas warto również spróbować słynnego Cozido das Furnas – tradycyjnego gulaszu gotowanego przez kilka godzin pod ziemią przy wykorzystaniu ciepła wulkanicznego. Lagoa do Fogo i dzikie plaże Jednym z najpiękniejszych jezior Azorów jest Lagoa do Fogo. Położone wysoko w górach zachwyca krystalicznie czystą wodą i niemal dziewiczym otoczeniem. Na wyspie nie brakuje również plaż z czarnym, wulkanicznym piaskiem. Najpopularniejsze znajdują się w Mosteiros, Ribeira Grande oraz Praia de Água d'Alto. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/48/2026/06/AdobeStock294066393-5a0af09.jpeg" width="5472" height="3648" alt="Malowniczy widok na turkusowe wody Lagoa do Fogo (Jeziora Ognia) w słoneczny letni dzień." title="Malowniczy widok na turkusowe wody Lagoa do Fogo (Jeziora Ognia) w słoneczny letni dzień. Na pierwszym planie kwitnące kwiaty, a w tle krajobraz wyspy São Miguel na Azorach w Portugalii" /> Jedyna plantacja herbaty w Europie São Miguel słynie z plantacji herbaty Gorreana, działającej nieprzerwanie od XIX wieku. To jedyna komercyjna plantacja herbaty w Europie. Zwiedzający mogą zobaczyć proces produkcji, spacerować pomiędzy krzewami oraz bezpłatnie degustować lokalne herbaty. W pobliżu znajduje się także plantacja ananasów uprawianych w szklarniach – kolejna nietypowa atrakcja wyspy. Co robić na São Miguel? Wyspa jest idealnym kierunkiem dla osób lubiących aktywny wypoczynek. Do najpopularniejszych atrakcji należą: rejsy w poszukiwaniu wielorybów i delfinów – w wodach wokół Azorów można obserwować nawet kilkadziesiąt gatunków waleni i delfinów, kąpiele w naturalnych gorących źródłach w Furnas i Ponta da Ferraria, trekkingi do wodospadów i punktów widokowych, spływy kajakowe po jeziorach Sete Cidades, canyoning oraz surfing na północnym wybrzeżu wyspy. Jak dolecieć z Polski? Na São Miguel nie ma obecnie regularnych lotów bezpośrednich z Polski. Najłatwiej dostać się tam z jedną przesiadką – najczęściej w Lizbonie lub Porto. Loty oferują m.in. TAP Air Portugal oraz Azores Airlines, a sezonowo dostępne są także połączenia przez Frankfurt, Londyn czy Barcelonę. Czas podróży z Polski wynosi zwykle od 8 do 12 godzin, w zależności od długości przesiadki. Lotnisko znajduje się w Ponta Delgada – największym mieście wyspy. Ile kosztują wakacje na São Miguel? Choć Azory uchodzą za egzotyczny kierunek, ceny na miejscu są zbliżone do tych w Portugalii kontynentalnej. Przykładowe koszty: lot z Polski – od około 900–1600 zł w dwie strony poza szczytem sezonu, latem najczęściej 1400–2200 zł, noclegi w pensjonatach – od 60–90 euro za pokój, hotele 4-gwiazdkowe – od 130–220 euro za noc, wynajem samochodu – od 35–60 euro dziennie poza sezonem, obiad w restauracji – 15–25 euro za osobę, rejs na obserwację wielorybów – około 65–90 euro. Kiedy najlepiej jechać? Najlepszy okres na podróż przypada od maja do października. Temperatury wynoszą wtedy zazwyczaj od 20 do 26 stopni Celsjusza, a oceaniczny klimat sprawia, że upały praktycznie nie występują. Nawet latem pogoda potrafi zmieniać się kilka razy dziennie, dlatego mieszkańcy żartują, że na Azorach można doświadczyć czterech pór roku w ciągu jednego dnia.
Kiedy cała Europa poci się w 40-stopniowym upale, w tym kraju jest 18 stopni, zielono i pusto. To najlepszy kierunek na lipiec!
Szkocja latem to odwrócony sezon: kiedy Grecja, Włochy i Hiszpania są zatłoczone i przegrzane, szkockie Highlands są zielone, puste i chłodne. Zamki na klifach, fiordopodobne jeziora, whisky przy kominku i krajobrazy, które wyglądają jak z innego świata.
Lipiec to najtrudniejszy miesiąc do planowania wakacji. Wszędzie, gdzie jest ciepło i pięknie — jest też tłum i drogo. Santorini oblężona, Amalfi nieprzejezdna, Barcelona z transparentami "turyści do domu," Dubrownik z kolejkami na murach. Tymczasem w tym samym lipcu, gdy południe Europy się dusi, Szkocja ma 16-20 stopni, zielone wzgórza po horyzont, zamki, przy których nie ma kolejek, i drogi, na których można jechać godzinami bez spotkania innego samochodu. To nie jest marketing turystyczny. To prosta prawda geograficzna: Szkocja leży na północy, ma atlantycki klimat i jest jednym z tych rzadkich miejsc w Europie, które w lipcu wyglądają lepiej niż w jakimkolwiek innym miesiącu — i nie są przy tym przepełnione. Highlands — krajobraz, który nie mieści się w kadrze Szkockie Wyżyny — Highlands — to jeden z najbardziej dramatycznych krajobrazów w Europie. Rozległe wrzosowiska w kolorze fioletu i ochry, jeziora zwane lochami, które wyglądają jak fiordy przeniesione z Norwegii, i wzgórza pokryte trawą w odcieniach zieleni, których nie ma nigdzie na południu Europy. Loch Ness jest najsłynniejszy — i mimo legendy o potworze jest naprawdę piękny: długi, ciemny i otoczony wzgórzami, które odbijają się w wodzie przy bezwietrznej pogodzie. Ale znacznie piękniejsze i znacznie mniej zatłoczone są Loch Lomond, Loch Torridon i Loch Maree na zachodzie — miejsca, przy których można stać godzinami i nie zobaczyć nikogo. Glencoe to dolina, która w pochmurne dzień wygląda jak plan filmowy do nordyckiego eposu. Pionowe ściany gór opadające do wąskiej doliny, chmury snujące się między szczytami i cisza przerywana tylko wiatrem. I właśnie to jest szkocki krajobraz w swojej najczystszej formie. Zamki, które robią wrażenie Szkocja ma ponad tysiąc zamków — i wiele z nich jest w stanie, który trudno zobaczyć gdziekolwiek indziej: nie odrestaurowane na błysk, nie zamienione w muzea z biletami i sklepem z pamiątkami, ale stojące w krajobrazie tak jak stały przez stulecia, z mchem na kamieniach i widokiem na jezioro albo morze. Eilean Donan to jeden z najsłynniejszych — zamek na małej wyspie połączonej mostem z lądem, z Loch Duich w tle i górami po obu stronach. Wygląda dokładnie jak na zdjęciach — i jest tak piękny, że trudno w to uwierzyć stojąc przed nim na żywo. Dunnottar Castle na klifie nad Morzem Północnym — ruiny twierdzy, która przez wieki była jednym z najważniejszych miejsc w historii Szkocji — to z kolei jedno z tych miejsc, które w mgle i przy wietrze wyglądają jak koniec świata w najlepszym sensie tego słowa. Urquhart Castle nad Loch Ness, Stirling Castle na skale w centrum kraju, Edinburgh Castle górujący nad stolicą — każdy z nich jest osobnym rozdziałem historii Szkocji i każdy dostępny bez kilkugodzinnych kolejek. Whisky — przy źródle Speyside, Islay, Highlands, Lowlands — regiony whisky szkockiej to mapa kraju opisana smakiem. Każdy region daje inny charakter: Islay słynąca z torfowej, dymnej whisky jak Laphroaig i Ardbeg, Speyside z łagodną i owocową jak Glenfiddich i Macallan, Highlands z pełną gamą stylów. Destylarnię można odwiedzić bezpośrednio — większość oferuje zwiedzanie i degustacje za kilkanaście funtów, a w mniejszych, rodzinnych wytwórniach właściciel często jest jednocześnie przewodnikiem i opowiada historię miejsca tak, jak żaden audioguide nie potrafi. Whisky kupiona w destylarni bezpośrednio — szczególnie te z limitowanych serii dostępnych tylko na miejscu — smakuje inaczej niż ta sama butelka kupiona w sklepie. I jest ta sama cena albo taniej. Edynburg jako baza Edynburg to jedno z najpiękniejszych miast w Europie — i w lipcu jest tu najlepiej, bo odbywa się Edinburgh Festival, największy festiwal sztuki na świecie, który zamienia całe miasto w jeden wielki spektakl. Ulice pełne artystów, setki spektakli każdego dnia i atmosfera, której nie ma nigdzie indziej. Z Edynburga w dwie godziny samochodem dociera się w serce Highlands. To idealna baza: miasto z pełną infrastrukturą i dzikie góry za rogiem. Jak dojechać Bezpośrednie loty z Warszawy do Edynburga — kilka razy w tygodniu, ceny od 200 złotych w dwie strony przy wcześniejszej rezerwacji. Alternatywnie przez Londyn — więcej połączeń, podobna cena. Samochód w Szkocji jest niezbędny do odkrywania Highlands — komunikacja publiczna między mniejszymi miejscowościami jest ograniczona. Wynajem samochodu w Edynburgu to koszt od 150 złotych za dzień. Uwaga: ruch lewostronny. Lipiec i sierpień to technicznie szczyt sezonu — ale to nadal mniej ludzi niż w dowolnym popularnym miejscu na południu Europy. Wrzesień jest jeszcze lepszy: heather — wrzos — zaczyna kwitnąć i Highlands zamieniają się w fioletowy dywan.
Sarkofagi, wykute w skale grobowce, a do tego lazurowa woda. Ta turecka wyspa zachwyca pozostałościami po starożytnej cywilizacji
Pod powierzchnią wód wokół wyspy Kekova kryją się ruiny starożytnego miasta Dolichiste. Zniszczone przez potężne trzęsienia ziemi miejsce dziś przyciąga turystów niezwykłymi zabytkami i krajobrazami Wybrzeża Licyjskiego.
Kekova to jedno z najbardziej niezwykłych miejsc na Wybrzeżu Licyjskim. Pod powierzchnią morza znajdują się pozostałości starożytnego miasta Dolichiste, które zostało zniszczone przez kolejne trzęsienia ziemi. Dziś region zachwyca zatopionymi ruinami, licyjskimi grobowcami, zabytkami antycznymi oraz malowniczym wybrzeżem, przyciągając turystów z całego świata. Kekova i zatopione miasto Dolichiste – historia zniszczona przez trzęsienia ziemi Wyspa Kekova należy do najciekawszych miejsc Wybrzeża Licyjskiego. Z pokładu łodzi można obserwować kamienne ściany dawnych budynków, schody prowadzące wprost do morza oraz fragmenty zabudowy zachowane pod powierzchnią przejrzystej wody. Widoczne są również pozostałości murów i dawnych podwórzy, które przypominają o historii starożytnego miasta. Źródło opisuje, że miejsce znane dziś jako Kekova było w starożytności portowym miastem Dolichiste. O jego istnieniu wspominali Pliniusz oraz Ptolemeusz. Miasto zostało zniszczone przez dwa silne trzęsienia ziemi z 141 i 240 r., natomiast kolejne trzęsienie w VI w. doprowadziło do jego ostatecznego upadku. Według wyliczeń archeologów domy położone przy nabrzeżu zapadły się w ciągu jednej sekundy aż o 4,5 m. Pod wodą zachowały się fundamenty budynków, kanały, rury z terakoty oraz dawne portowe konstrukcje. Archeolodzy prowadzący badania odkryli również liczne wraki statków. Wśród nich znajduje się liczący 3600 lat wrak nazwany Kumluca, uznany za najstarszy odkryty wrak świata. Badania prowadzone na tym stanowisku archeologicznym wciąż trwają, dlatego obowiązują ograniczenia dotyczące pływania wpław i nurkowania. ZOBACZ TEŻ: AI wybrało najpiękniejszą europejską wyspę. To nie Sardynia ani Kreta Kaleköy i Demre – licyjskie sarkofagi oraz zabytki starożytnej Myry Po drugiej stronie przesmyku znajduje się Kaleköy, utożsamiane z antyczną Simeną. Nad miejscowością dominują ruiny zamku, a w okolicy zachowały się charakterystyczne kamienne sarkofagi. Jeden z nich stoi na płyciźnie tuż przy porcie i według opisu znalazł się tam wskutek dawnego trzęsienia ziemi. Materiał wskazuje, że Licyjczycy wierzyli w przenoszenie dusz do zaświatów przez uskrzydlone demony, dlatego swoje grobowce umieszczali wzdłuż wybrzeża oraz wysoko na klifach. Sarkofagi widoczne w Kaleköy są przykładem wpływów greckich, natomiast wcześniejsze grobowce były wykuwane bezpośrednio w skałach. Niedaleko znajduje się Demre, gdzie zachowały się pozostałości starożytnej Myry. Na zboczach wzgórz można oglądać liczne licyjskie grobowce wykute w piaskowcu. Obok nich znajduje się dobrze zachowany teatr z czasów rzymskiej kolonizacji, określany w materiale jako największy w Licji. Obiekt wyróżnia się również bardzo dobrą akustyką. Licyjczycy i Federacja Licyjska – cywilizacja, która stworzyła wyjątkowy związek miast Artykuł przedstawia również historię Licyjczyków. Homer wspominał o nich jako o sprzymierzeńcach Trojan. Według przytoczonych historyków cywilizacja ta była określana mianem „Szwajcarów starożytności”, ponieważ starała się zachowywać neutralność, jednocześnie skutecznie broniąc swoich miast. Bogactwo Licyjczyków wynikało z handlu oraz pracowitości mieszkańców. Ważnym elementem ich historii była Federacja Licyjska – unia 23 państw-miast. Każde z nich zachowywało niezależność, jednocześnie korzystając ze wspólnego bezpieczeństwa i współpracy. Materiał podkreśla także, że kobiety posiadały w Licji prawa równe mężczyznom. CZYTAJ TEŻ: Na tej japońskiej wyspie muzea stoją pośrodku pól ryżowych. To jedno z najbardziej niezwykłych miejsc na świecie i prawie nikt o nim nie wie! Patara i Kaş – najważniejsze miejsca Wybrzeża Licyjskiego Najważniejszym miastem Federacji Licyjskiej była Patara. Według źródła pełniła funkcję stolicy i była wspominana przez Herodota jako święte miasto Apollina. W ostatnich latach przeprowadzono tam prace konserwatorskie obejmujące między innymi najstarszy zachowany budynek demokratycznego parlamentu, bramę wjazdową, latarnię morską oraz kolumnadę głównej ulicy. Badania archeologiczne wykazały również, że port w Pata­rze należał do największych w tej części Morza Śródziemnego. Z biegiem czasu jego znaczenie malało wraz z postępującym zamulaniem, co doprowadziło do utraty dawnej pozycji miasta. Podróż po Wybrzeżu Licyjskim kończy się w Kaş, dawnym Antiphellos. Obecnie miejscowość łączy funkcję kameralnego kurortu i miasta portowego. Artykuł opisuje liczne restauracje, butikowe hotele, sklepy z rękodziełem oraz nadmorskie tarasy prowadzące bezpośrednio do morza. W pobliżu znajduje się również odrestaurowany teatr grecki mogący pomieścić 4 tys. osób, w którym odbywa się letni festiwal filmowy krótkich metraży. Kekova pozostaje jedną z największych atrakcji Wybrzeża Licyjskiego Kekova stanowi wyjątkowe połączenie historii i krajobrazu. Zatopione ruiny Dolichiste, liczne stanowiska archeologiczne, licyjskie grobowce, starożytne teatry oraz miejscowości Kaleköy, Demre, Patara i Kaş tworzą trasę pozwalającą poznać dziedzictwo dawnej Licji. Zachowane pod wodą pozostałości miasta oraz odkrycia archeologiczne sprawiają, że region pozostaje jednym z najbardziej charakterystycznych miejsc opisanych w materiale źródłowym. Źródło: NatGeo