Wszyscy jadą do Algarve. Tymczasem najpiękniejsze plaże Portugalii są pod Lizboną!
Sesimbra to mało znane miasteczko rybackie 40 minut od Lizbony, gdzie skaliste klify, krystalicznie czysta woda i białe plaże tworzą krajobraz, który większość turystów przypisałaby Algarve. Tymczasem Polacy jadą tu wyjątkowo rzadko — i właśnie to jest jego największy atut.
Sesimbra leży na południowym wybrzeżu półwyspu Setúbal, w sercu Parku Naturalnego Arrábida — jednego z najbardziej spektakularnych obszarów przyrodniczych w całej Portugalii. Klify z zielonego i szarego kamienia opadają tu pionowo do morza, plaże są wąskie i ukryte między skałami, a woda ma kolor, który w słoneczny dzień wygląda jak połączenie turkusu i szmaragdu. Portugalia od strony Oceanu Atlantyckiego jest zimna i wzburzona — to jest ta Portugalia, którą znają surferzy. Sesimbra i okolice Arrábidy to zupełnie inny świat: ciepłe, spokojne, osłonięte od wiatru i falowania wody Morza Śródziemnego — choć oficjalnie to wciąż Atlantyk. Lizbona jest stamtąd 40 minut autostradą. Algarve — trzy godziny. A widoki są porównywalne. Park Naturalny Arrábida — klify, które zatrzymują oddech Park Naturalny Arrábida rozciąga się wzdłuż 35 kilometrów wybrzeża między Setúbal a Sesimbrą i jest jednym z tych miejsc, które w Polsce praktycznie nie są znane — a powinny być na każdej liście europejskich destynacji. Klify Arrábidy sięgają miejscami 500 metrów wysokości i opadają bezpośrednio do morza, tworząc scenografię, przy której Algarve wydaje się skromne. Roślinność pokrywająca zbocza — śródziemnomorska, gęsta, aromatyczna — jest tak bujna i różnorodna, że naukowcy porównują ją do roślinności basenu Morza Śródziemnego sprzed tysięcy lat. Stąd pochodzi nazwa: Arrábida to po arabsku "miejsce modlitwy i kontemplacji." Droga wzdłuż parku — Estrada de Escarpa — to jeden z najpiękniejszych odcinków drogi w całej Portugalii. Wąska, kręta, z widokami na morze i klify po jednej stronie i sosnowe lasy po drugiej. Nie ma tu barierek, nie ma chodników dla turystów — jest tylko droga i widok. Plaże, które wyglądają jak z Karaibów Plaże Arrábidy są tym, po co przyjeżdżają ci, którzy już tu byli — i po co wracają. Praia de Galapinhos jest regularnie wybierana jedną z najpiękniejszych plaż Europy: wąska, otoczona klifami, dostępna wyłącznie pieszo przez las sosnowy lub łodzią od strony morza. Biały piasek, turkusowa woda, żadnych barów ani parasoli — tylko morze i skały. Praia de Portinho da Arrábida to największa i najbardziej dostępna plaża parku, z parkingiem i małą restauracją przy brzegu. Woda jest tu tak czysta i spokojna, że nurkowie przyjeżdżają specjalnie — Arrábida ma jeden z najlepiej zachowanych podwodnych ekosystemów na atlantyckim wybrzeżu Europy. Praia de Galapinhos, Portinho da Arrábida i kilkanaście mniejszych zatok dostępnych wyłącznie łodzią tworzą razem jeden z najpiękniejszych odcinków wybrzeża kontynentalnej Europy — i jeden z najbardziej niedocenionych. Sesimbra — miasteczko, które nie zmieniło się od dekad Samo miasteczko Sesimbra to jeden z tych rzadkich przypadków, gdy popularność turystyczna nie zniszczyła autentyczności miejsca. Białe domy, niebieskie okiennice, wąskie uliczki schodzące ku morzu i port pełen kolorowych rybackich łodzi — Sesimbra wygląda jak miasteczko, które nigdy nie zdecydowało się stać kurortem i przez to zostało sobą. Zamek Sesimbry stoi na wzgórzu nad miasteczkiem — mauryjska twierdza z VIII wieku, odbudowana przez Portugalczyków po rekonkwiście. Z murów rozciąga się panorama na zatokę, miasteczko i atlantyckie wybrzeże. Wejście jest bezpłatne, tłumów praktycznie nie ma. Na nabrzeżu i w małych restauracjach przy porcie serwuje się najświeższe owoce morza na tej szerokości geograficznej — Sesimbra słynie z połowów i z kuchni, która nie potrzebuje gwiazdek Michelin, żeby smakować wyśmienicie. Choco frito — smażona sepia — to lokalny przysmak, który w Sesimbrze robi się inaczej niż gdziekolwiek indziej. Jak dojechać z Lizbony Sesimbra leży 40 kilometrów od centrum Lizbony — autostradą A2 i A33 to około 40 minut jazdy samochodem. Autobus z Lizbony kursuje regularnie przez cały dzień i dociera na miejsce w około godzinę. Do plaż Arrábidy najwygodniej własnym samochodem — część z nich jest dostępna wyłącznie po podjeździe drogą przez park, gdzie obowiązuje limit samochodów w sezonie. Alternatywnie wycieczki łodzią z Sesimbry lub Setúbal, które odwiedzają niedostępne od lądu zatoki. Noclegi w Sesimbrze — małe hotele i apartamenty w miasteczku od 200 do 350 złotych za noc. Sesimbra jest doskonałą bazą wypadową zarówno na plaże Arrábidy, jak i do samej Lizbony. Najlepszy czas na wizytę to maj, czerwiec i wrzesień — woda jest ciepła, tłumów mniej niż w lipcu i sierpniu, a park Arrábida ma swoje najpiękniejsze kolory.
AI wybrało najpiękniejszą włoską wyspę. To nie Sardynia ani Sycylia
Turkusowa woda, spektakularne zatoki i krajobrazy, które wielu podróżników porównuje do Karaibów. Gdy poprosiliśmy sztuczną inteligencję o wskazanie najpiękniejszej włoskiej wyspy, wybór padł na Favignanę. Choć leży zaledwie kilka kilometrów od Sycylii, wciąż pozostaje znacznie mniej znana niż Sardynia, Capri czy Sycylia.
Włochy mają setki wysp rozsianych po Morzu Śródziemnym. Większość turystów marzących o rajskich plażach wybiera Sardynię lub Sycylię, a miłośnicy luksusu kierują się na Capri. Tymczasem u zachodnich wybrzeży Sycylii znajduje się miejsce, które zachwyca krajobrazami równie spektakularnymi, a jednocześnie pozostaje znacznie spokojniejsze. Favignana, największa z Wysp Egadzkich, od kilku lat coraz częściej pojawia się w rankingach najpiękniejszych wysp Europy. To właśnie tutaj można zobaczyć wodę o kolorze przypominającym tropikalne laguny, wapienne klify opadające do morza i zatoki, które regularnie trafiają do zestawień najpiękniejszych plaż Włoch. Favignana zachwyca wodą o karaibskim kolorze Największym skarbem Favignany jest morze. Wyspa leży w archipelagu Egadów, na zachód od Sycylii, w miejscu, gdzie wody Morza Tyrreńskiego i Śródziemnego tworzą niezwykle przejrzyste, intensywnie błękitne zatoki. To właśnie kolor wody sprawił, że Favignana bywa porównywana do Karaibów. W słoneczne dni morze przybiera tu odcienie od jasnego turkusu po głęboki granat, a przy spokojnej tafli można zobaczyć skały i piaszczyste dno kilka metrów pod powierzchnią. Najbardziej znanym miejscem na wyspie jest Cala Rossa, regularnie uznawana za jedną z najpiękniejszych zatok we Włoszech. Jej nazwa oznacza „Czerwoną Zatokę” i według lokalnych przekazów nawiązuje do krwawej bitwy morskiej z czasów pierwszej wojny punickiej. Dziś miejsce kojarzy się jednak przede wszystkim z niezwykłym krajobrazem. Dawne kamieniołomy wapienia stworzyły tu jasne, niemal białe ściany skalne, które ostro kontrastują z turkusową wodą. Cala Rossa nie jest typową piaszczystą plażą. To raczej skalista zatoka, do której schodzi się po kamiennych stopniach i nierównych ścieżkach. Właśnie dlatego najlepiej zabrać ze sobą buty do wody. Nagrodą jest jednak widok, który należy do najbardziej spektakularnych w całej Sycylii. Woda jest tu tak przejrzysta, że miejsce stało się jednym z ulubionych punktów dla osób nurkujących z maską. Równie malownicza jest Cala Azzurra, której nazwa dosłownie oznacza „Błękitną Zatokę”. To jedno z najlepszych miejsc dla osób, które wolą łagodniejsze zejście do wody i bardziej klasyczny wypoczynek na plaży. Jasne dno sprawia, że morze nabiera tu niemal mleczno-turkusowego koloru. W bezwietrzne dni zatoka przypomina naturalny basen. Inny charakter ma Bue Marino, położone we wschodniej części wyspy. To dawne miejsce wydobycia tufu, z charakterystycznymi skalnymi ścianami i grotami. Krajobraz jest surowszy niż w Cala Azzurra, ale równie imponujący. Głęboka, intensywnie niebieska woda przyciąga miłośników skoków do morza i snorkelingu. Nazwa zatoki nawiązuje do mniszki śródziemnomorskiej, która dawniej występowała w tym regionie. Dla rodzin i osób szukających wygodniejszej infrastruktury dobrym wyborem jest Lido Burrone. To jedna z nielicznych plaż Favignany z jasnym piaskiem, łagodnym zejściem do morza, leżakami i barami plażowymi. W sezonie bywa bardziej zatłoczona, ale nadal zachwyca kolorem wody i spokojniejszym charakterem niż plaże w najpopularniejszych kurortach Sycylii. Na uwagę zasługują również mniejsze zatoki, takie jak Cala Rotonda, Scalo Cavallo czy Punta Sottile. Każda z nich pokazuje inne oblicze wyspy: od skalistych wybrzeży po miejsca idealne do oglądania zachodu słońca. Dzięki niewielkim rozmiarom Favignany można w ciągu jednego dnia odwiedzić kilka zatok i zobaczyć, jak bardzo zmienia się kolor morza w zależności od światła, wiatru i ukształtowania dna. To właśnie ta różnorodność sprawia, że Favignana uchodzi za jedną z najbardziej fotogenicznych wysp Włoch. Nie ma tu jednej plaży, która odpowiada za jej sławę. Całe wybrzeże wygląda jak mozaika zatok, grot, skał i naturalnych basenów. Dla wielu podróżników to właśnie Favignana jest dowodem na to, że najpiękniejsze włoskie krajobrazy nie kończą się na Sardynii i Sycylii. Wyspa dawnych poławiaczy tuńczyka Favignana zachwyca nie tylko krajobrazami, ale również historią, która przez stulecia była nierozerwalnie związana z morzem. Zanim wyspa stała się jednym z najpiękniejszych wakacyjnych kierunków we Włoszech, była jednym z najważniejszych ośrodków połowu tuńczyka błękitnopłetwego w całym basenie Morza Śródziemnego. Przez setki lat życie mieszkańców wyznaczały rytm morza, migracje ryb i sezon połowowy, od którego zależała lokalna gospodarka. Kluczową rolę odegrała tutaj Tonnara Florio, monumentalny kompleks przemysłowy, który w XIX wieku stał się jednym z największych zakładów przetwórstwa tuńczyka w Europie. Choć tradycja połowów na Favignanie sięga czasów starożytnych Fenicjan i Rzymian, prawdziwy rozkwit nastąpił dopiero za sprawą rodziny Florio – jednej z najbogatszych i najbardziej wpływowych dynastii Sycylii. W 1874 roku przedsiębiorca Ignazio Florio kupił zakłady na wyspie i zmodernizował je na niespotykaną wcześniej skalę. Powstały nowe hale produkcyjne, magazyny, warsztaty oraz infrastruktura portowa. Dzięki nowoczesnym metodom konserwacji ryb Favignana stała się jednym z najważniejszych centrów eksportu tuńczyka do wielu krajów Europy. Produkty oznaczone marką Florio trafiały między innymi do Francji, Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych. W szczytowym okresie działalności tonnara zatrudniała setki mieszkańców wyspy. Praktycznie każda rodzina była w jakiś sposób związana z rybołówstwem. Mężczyźni wypływali na morze, kobiety pracowały przy przetwarzaniu ryb, a lokalna gospodarka funkcjonowała wokół jednego celu – wykorzystania corocznej migracji tuńczyków przepływających przez Kanał Sycylijski. Najbardziej niezwykłym wydarzeniem roku była słynna mattanza, tradycyjny połów tuńczyka błękitnopłetwego. Nazwa pochodzi od włoskiego słowa oznaczającego „ubój”, ale sama procedura była niezwykle złożona i opierała się na wiedzy przekazywanej z pokolenia na pokolenie. Rybacy rozstawiali na morzu system ogromnych sieci tworzących swoisty labirynt. Migrujące tuńczyki wpływały do kolejnych komór, aż trafiały do ostatniej części pułapki zwanej camera della morte – „komorą śmierci”. Kulminacyjny moment połowu miał niemal rytualny charakter. Dziesiątki rybaków współpracowały ze sobą pod kierunkiem doświadczonego kapitana, zwanego rais. Całemu wydarzeniu towarzyszyły tradycyjne pieśni, okrzyki i zwyczaje obecne na wyspie od wieków. Dla mieszkańców była to nie tylko praca, ale również ważny element lokalnej tożsamości. W drugiej połowie XX wieku tradycyjne połowy zaczęły stopniowo zanikać. Zmniejszająca się liczba tuńczyków, zmiany gospodarcze oraz nowe przepisy dotyczące ochrony zasobów morskich sprawiły, że dawna potęga rybacka Favignany zaczęła tracić znaczenie. Ostatecznie historyczna tonnara zakończyła działalność na początku XXI wieku. Dziś kompleks Ex Stabilimento Florio delle Tonnare di Favignana e Formica jest jednym z najciekawszych muzeów Sycylii. Zwiedzający mogą zobaczyć oryginalne hale produkcyjne, stare łodzie, sieci rybackie, fotografie oraz dokumenty opowiadające historię połowów tuńczyka. Wystawy pokazują również, jak ogromny wpływ miało rybołówstwo na rozwój wyspy i życie jej mieszkańców. To właśnie dzięki tej historii Favignana różni się od wielu innych śródziemnomorskich wysp. Nie jest jedynie miejscem pięknych plaż i turkusowej wody. To także wyspa, która przez stulecia żyła z morza i do dziś zachowała ślady jednej z najważniejszych tradycji rybackich całego Morza Śródziemnego. Wyspę najlepiej zwiedzać rowerem Jednym z powodów, dla których turyści tak chętnie zakochują się w Favignanie, jest jej kameralny charakter i niewielkie rozmiary. Wyspa ma około 19 kilometrów kwadratowych powierzchni, a odległość pomiędzy większością atrakcji można pokonać w kilkanaście lub kilkadziesiąt minut. Dzięki temu Favignana stała się prawdziwym rajem dla rowerzystów i jest jednym z nielicznych miejsc we Włoszech, gdzie rower pozostaje podstawowym środkiem transportu zarówno dla mieszkańców, jak i turystów. Już po wyjściu z promu w porcie odwiedzających witają dziesiątki wypożyczalni oferujących rowery tradycyjne, elektryczne oraz skutery. Wynajem roweru na cały dzień kosztuje zwykle od 8 do 15 euro, dlatego jest to nie tylko najwygodniejszy, ale również najtańszy sposób zwiedzania wyspy. Sieć asfaltowych i szutrowych dróg prowadzi do wszystkich najważniejszych atrakcji. W ciągu jednego dnia można bez większego wysiłku odwiedzić Cala Rossa, Cala Azzurra, Bue Marino, Lido Burrone oraz zachodnie wybrzeże z malowniczą Cala Rotonda. Trasy nie są szczególnie wymagające, ponieważ większość wyspy jest stosunkowo płaska. Jedynie okolice wzgórza Monte Santa Caterina wymagają nieco większego wysiłku. To właśnie tam znajduje się jeden z najlepszych punktów widokowych na Favignanie. Na szczycie góry wznoszą się ruiny fortu Santa Caterina z XVII wieku. Z wysokości ponad 300 metrów można podziwiać niemal całą wyspę, sąsiednie Levanzo i Marettimo oraz błękitne wody Morza Tyrreńskiego. Wielu podróżników uważa ten widok za jeden z najpiękniejszych w całym archipelagu Egadów. Podczas rowerowych wycieczek uwagę przyciągają także dawne kamieniołomy wapienia, które przez wieki stanowiły jedno z głównych źródeł dochodu mieszkańców. W wielu miejscach można zobaczyć charakterystyczne pionowe ściany skalne i ślady dawnego wydobycia. Rozsiane po wyspie tradycyjne sycylijskie domy, niewielkie gospodarstwa oraz kamienne murki sprawiają, że krajobraz zachował autentyczny charakter. W przeciwieństwie do wielu śródziemnomorskich kurortów Favignana uniknęła intensywnej zabudowy. Nie ma tu ogromnych kompleksów hotelowych ani wielopiętrowych apartamentowców dominujących nad wybrzeżem. Dzięki temu niemal z każdego miejsca można podziwiać naturalny krajobraz, który wygląda podobnie jak kilkadziesiąt lat temu. Rezerwat morski chroni wyjątkową przyrodę Jednym z powodów, dla których morze wokół Favignany zachowało tak niezwykłą przejrzystość, jest ochrona przyrody. Wyspa należy do Morskiego Obszaru Chronionego Wysp Egadzkich (Area Marina Protetta Isole Egadi), który jest największym rezerwatem morskim we Włoszech i obejmuje ponad 53 tysiące hektarów wód otaczających Favignanę, Levanzo i Marettimo. Obszar ten uznawany jest za jeden z najcenniejszych przyrodniczo fragmentów Morza Śródziemnego. Pod powierzchnią rozciągają się ogromne łąki posidonii oceanicznej, rośliny często nazywanej „płucami Morza Śródziemnego”. Posidonia produkuje znaczne ilości tlenu, stabilizuje dno morskie i tworzy schronienie dla setek gatunków organizmów. W wodach wokół Favignany żyją liczne gatunki ryb, mureny, ośmiornice, rozgwiazdy oraz koniki morskie. Regularnie obserwowane są również delfiny, które często towarzyszą łodziom kursującym pomiędzy wyspami archipelagu. Dużą uwagę poświęca się ochronie żółwi morskich Caretta caretta, które pojawiają się w tym regionie podczas swoich migracji. Przejrzystość wody sprawia, że warunki do snorkelingu należą do najlepszych we Włoszech. W wielu miejscach widoczność przekracza 20 metrów, a spokojne zatoki pozwalają obserwować podwodny świat nawet osobom bez doświadczenia. Popularne są również nurkowania przy dawnych kamieniołomach schodzących pod powierzchnię morza oraz w pobliżu podwodnych grot. Miłośnicy przyrody mogą wybrać się także na rejsy wokół wyspy. Z pokładu łodzi łatwo dostrzec trudno dostępne jaskinie morskie, skalne łuki i klify, które od strony lądu pozostają niewidoczne. Takie wycieczki należą do najpopularniejszych atrakcji Favignany. Dlaczego AI wskazało właśnie Favignanę? Przy wyborze najpiękniejszej włoskiej wyspy sztuczna inteligencja analizowała wiele czynników: walory krajobrazowe, różnorodność przyrodniczą, opinie podróżników, popularność atrakcji, wyjątkowość miejsca oraz stopień zachowania naturalnego charakteru. Favignana osiągnęła wysokie wyniki praktycznie we wszystkich kategoriach. Trudno znaleźć drugą włoską wyspę, która na stosunkowo niewielkiej powierzchni łączyłaby tak wiele atrakcji. Znajdziemy tu turkusowe zatoki porównywane do Karaibów, jedne z najczystszych wód Morza Śródziemnego, fascynującą historię połowów tuńczyka, malownicze trasy rowerowe i jeden z najcenniejszych rezerwatów morskich Europy. Równocześnie Favignana zachowała atmosferę miejsca autentycznego. Nie ma tu tłumów charakterystycznych dla Capri, luksusowych kurortów znanych z Sardynii ani wielkich miast, które dominują na Sycylii. Zamiast tego odwiedzający znajdują spokojne zatoki, niewielkie uliczki, lokalne restauracje i tempo życia wyznaczane przez morze. To właśnie ta równowaga pomiędzy spektakularnym pięknem a autentycznością sprawia, że Favignana coraz częściej pojawia się w rankingach najpiękniejszych wysp Europy. Dla wielu podróżników jest dowodem na to, że największe skarby Włoch wciąż można odnaleźć z dala od najbardziej oczywistych kierunków turystycznych.
Ta europejska wyspa wygląda jak tropiki. Wakacje nie kosztują tu fortuny
Czarne plaże, tropikalne lasy, spektakularne wulkany i zielone góry wyrastające prosto z oceanu. La Palma, jedna z Wysp Kanaryjskich, zachwyca krajobrazami bardziej kojarzącymi się z Hawajami niż z Europą. Co ważne, wakacje na tej hiszpańskiej wyspie wciąż są znacznie tańsze niż w wielu egzotycznych kierunkach.
Gdy mowa o Wyspach Kanaryjskich, większość turystów myśli przede wszystkim o Teneryfie, Gran Canarii lub Lanzarote. Tymczasem La Palma pozostaje jednym z najlepiej strzeżonych sekretów archipelagu. Nazywana „La Isla Bonita”, czyli „Piękną Wyspą”, zachwyca niezwykłą różnorodnością krajobrazów. Na stosunkowo niewielkim obszarze można znaleźć gęste lasy przypominające tropikalną dżunglę, wulkaniczne pustkowia, spektakularne klify i plaże z czarnym piaskiem. To właśnie ta niezwykła mieszanka sprawia, że wielu podróżników porównuje La Palmę do egzotycznych wysp Pacyfiku. W przeciwieństwie do odległych kierunków wakacyjnych nie trzeba jednak wydawać fortuny, aby zobaczyć te krajobrazy na własne oczy. La Palma zachwyca niezwykłą przyrodą La Palma jest uznawana za najbardziej zieloną wyspę archipelagu Wysp Kanaryjskich i jedną z najbardziej niezwykłych przyrodniczo wysp Europy. Choć zajmuje powierzchnię zaledwie około 700 kilometrów kwadratowych, wyróżnia się ogromną różnorodnością krajobrazów. W ciągu jednego dnia można przejechać od wulkanicznych wybrzeży Atlantyku przez gęste lasy przypominające tropikalną dżunglę aż po wysokogórskie szczyty znajdujące się ponad chmurami. To właśnie wyjątkowe walory przyrodnicze sprawiły, że UNESCO uznało całą wyspę za Rezerwat Biosfery. Ochroną objęto około 35 procent jej powierzchni, dzięki czemu La Palma uniknęła intensywnej zabudowy, która zmieniła krajobraz wielu popularnych kurortów. W efekcie do dziś można podziwiać tutaj przyrodę w niemal pierwotnym stanie. Prawdziwym sercem wyspy jest Park Narodowy Caldera de Taburiente, uznawany za jeden z najpiękniejszych obszarów chronionych Hiszpanii. Jego centralnym punktem jest gigantyczna kaldera o średnicy około 10 kilometrów. Przez lata sądzono, że powstała w wyniku erupcji wulkanicznej, jednak obecnie naukowcy wskazują, że ogromną rolę odegrała również erozja. Otaczające ją ściany skalne osiągają miejscami ponad 2000 metrów wysokości, tworząc imponujący naturalny amfiteatr. Wewnątrz kaldery znajdują się lasy sosny kanaryjskiej, górskie potoki oraz liczne szlaki trekkingowe. Jednym z najbardziej znanych miejsc jest Barranco de las Angustias – spektakularny wąwóz prowadzący przez wnętrze parku. Turyści mogą również zobaczyć Cascada de Colores, czyli „Kolorowy Wodospad”, którego skały przybierają pomarańczowe, żółte i zielone odcienie dzięki obecności minerałów. Niezwykle popularnym punktem widokowym jest także Roque de los Muchachos, najwyższy szczyt wyspy wznoszący się na wysokość 2426 metrów nad poziomem morza. To właśnie stąd rozciąga się panorama uznawana za jedną z najpiękniejszych na Wyspach Kanaryjskich. W pogodne dni można zobaczyć Teneryfę oraz majestatyczny wulkan Teide. Na szczycie znajduje się również jedno z najważniejszych obserwatoriów astronomicznych świata. Dzięki wyjątkowo czystemu niebu i niewielkiemu zanieczyszczeniu światłem La Palma jest często określana mianem jednej z najlepszych destynacji do obserwacji gwiazd w Europie. Równie imponujący jest las Los Tilos, wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO jako część lasów wawrzynowych Makaronezji. To jeden z ostatnich zachowanych fragmentów pradawnych lasów, które miliony lat temu pokrywały znaczną część południowej Europy i Afryki Północnej. Wilgotny mikroklimat sprawia, że rosną tu gigantyczne paprocie, mchy, porosty i wiecznie zielone drzewa tworzące niemal bajkowy krajobraz. Spacerując po Los Tilos, można odnieść wrażenie, że znajduje się w tropikalnym lesie deszczowym. Gęsta roślinność, wszechobecna wilgoć, śpiew ptaków i niewielkie wodospady sprawiają, że miejsce znacząco różni się od typowego obrazu Wysp Kanaryjskich kojarzonych głównie ze słońcem i plażami. To właśnie niezwykłe połączenie wysokich gór, pradawnych lasów, wulkanicznych krajobrazów i bujnej roślinności sprawia, że La Palma jest często nazywana „zieloną perłą Atlantyku”. Dla wielu podróżników stanowi jeden z najbardziej spektakularnych przykładów tego, jak egzotyczne mogą być krajobrazy Europy. Wulkany są symbolem wyspy La Palma zawdzięcza swoje istnienie potężnym siłom natury. Wyspa powstała w wyniku aktywności wulkanicznej miliony lat temu i do dziś pozostaje jedną z najmłodszych geologicznie wysp archipelagu Wysp Kanaryjskich. Jej krajobraz został ukształtowany przez setki erupcji, które przez tysiące lat tworzyły kolejne warstwy skał, stożki wulkaniczne i rozległe pola lawowe. To właśnie dzięki temu La Palma wygląda zupełnie inaczej niż większość europejskich wysp. Najgłośniejszym wydarzeniem ostatnich lat była erupcja grzbietu wulkanicznego Cumbre Vieja, która rozpoczęła się 19 września 2021 roku. Była to pierwsza erupcja na wyspie od 1971 roku i jedna z najbardziej spektakularnych w historii współczesnej Hiszpanii. Przez 85 dni lawa wypływała z nowych kraterów, niszcząc tysiące budynków, dróg i plantacji bananów. Szacuje się, że pokryła ponad 1200 hektarów terenu i doprowadziła do ewakuacji kilku tysięcy mieszkańców. Jednocześnie wydarzenie to przyciągnęło uwagę całego świata. Zdjęcia fontann lawy wyrzucanych na wysokość kilkuset metrów oraz czerwonych rzek spływających ku oceanowi obiegły międzynarodowe media. Gdy lawa dotarła do Atlantyku, powstały nowe fragmenty lądu, powiększając powierzchnię wyspy o kilkadziesiąt hektarów. To rzadki przypadek, gdy turyści mogą zobaczyć, jak dosłownie rodzi się nowa ziemia. Dziś tereny ukształtowane przez erupcję należą do najbardziej fascynujących atrakcji La Palmy. W okolicach Tacande, Las Manchas i Puerto Naos można podziwiać rozległe pola zastygłej lawy przypominające księżycowy krajobraz. Czarne skały kontrastują z błękitem oceanu i zielenią odradzającej się roślinności, tworząc widoki, które wielu podróżnikom kojarzą się bardziej z Hawajami lub Islandią niż z Europą. Wulkaniczny charakter wyspy można dostrzec niemal wszędzie. Na południu La Palmy znajduje się ciąg stożków wulkanicznych tworzących pasmo Cumbre Vieja, które rozciąga się na długości około 20 kilometrów. To jeden z najbardziej aktywnych geologicznie obszarów archipelagu. Znajdują się tu dziesiątki dawnych kraterów, w tym San Juan, Duraznero, Hoyo Negro czy Teneguía. Szczególnie słynny jest Teneguía, najmłodszy wulkan Wysp Kanaryjskich przed erupcją z 2021 roku. Wybuchł w 1971 roku i stworzył krajobrazy, które do dziś wyglądają niemal tak samo jak tuż po erupcji. W pobliżu znajdują się charakterystyczne saliny Fuencaliente – pola solne położone pomiędzy oceanem a czarnymi skałami lawowymi. To jedno z najbardziej fotografowanych miejsc na wyspie. Najlepszym sposobem na poznanie wulkanicznego oblicza La Palmy jest słynna Ruta de los Volcanes, uznawana za jeden z najpiękniejszych szlaków trekkingowych w Hiszpanii. Trasa liczy około 17 kilometrów i prowadzi przez serce pasma Cumbre Vieja. Wędrując nią, można zobaczyć liczne kratery, pola popiołów wulkanicznych, zastygłe strumienie lawy oraz rozległe panoramy Atlantyku. Szlak rozpoczyna się w pobliżu schroniska El Pilar i prowadzi przez najbardziej spektakularne krajobrazy wyspy. W wielu miejscach czerwone, czarne i brunatne skały tworzą niemal marsjański krajobraz. Przy dobrej pogodzie widoczność sięga dziesiątek kilometrów, a z punktów widokowych można jednocześnie obserwować zachodnie i wschodnie wybrzeże La Palmy. Wulkaniczne pochodzenie wpływa także na codzienne życie mieszkańców. Żyzne gleby powstałe z popiołów i lawy sprzyjają uprawie bananów, winorośli, awokado i migdałów. Dzięki temu La Palma jest jednym z najważniejszych regionów rolniczych archipelagu. To właśnie połączenie aktywnej geologii, spektakularnych krajobrazów i historii zapisanej w skałach sprawia, że wulkany stały się symbolem wyspy. Dla wielu turystów są one największym powodem wizyty na La Palmie i dowodem na to, że w Europie wciąż można znaleźć miejsca wyglądające jak fragment zupełnie innego świata. Wulkan Teneguía na wyspie La Palma w Hiszpanii. Surowy, wulkaniczny krajobraz należy do najbardziej charakterystycznych na Wyspach Kanaryjskich. Czarne plaże i Atlantyk jak z pocztówki Choć La Palma nie słynie z wielokilometrowych piaszczystych plaż charakterystycznych dla Karaibów czy niektórych regionów Morza Śródziemnego, oferuje jedne z najbardziej niezwykłych kąpielisk w Europie. Wulkaniczne pochodzenie wyspy sprawiło, że wiele plaż pokrywa charakterystyczny czarny piasek powstały z rozdrobnionej lawy i skał bazaltowych. W połączeniu z intensywnym błękitem Atlantyku tworzy to krajobrazy, które trudno pomylić z jakimkolwiek innym miejscem na kontynencie. Najbardziej znaną plażą wyspy jest Playa de Nogales, położona na północno-wschodnim wybrzeżu. Regularnie trafia ona do rankingów najpiękniejszych plaż Hiszpanii i jest uznawana za jedną z największych atrakcji La Palmy. Aby dotrzeć do brzegu, trzeba pokonać ścieżkę prowadzącą w dół stromego klifu, ale wysiłek wynagradza spektakularny widok. Plaża otoczona jest wysokimi, miejscami niemal pionowymi ścianami skalnymi sięgającymi kilkuset metrów wysokości. Ciemny piasek kontrastuje z białą pianą fal i błękitem oceanu, tworząc krajobraz przypominający egzotyczne wyspy Pacyfiku. Równie popularna jest Puerto Naos, największa plaża na zachodnim wybrzeżu wyspy. Rozciąga się na długości około pół kilometra i została wyróżniona Błękitną Flagą za jakość wody oraz infrastrukturę. To jedno z najlepszych miejsc do podziwiania zachodów słońca nad Atlantykiem. W słoneczne dni czarny piasek nagrzewa się bardzo szybko, dlatego wielu turystów porównuje spacer po nim do wizyty na tropikalnej wyspie. Na uwagę zasługuje także Playa de Tazacorte, położona w jednej z najbardziej słonecznych części La Palmy. Dzięki osłonięciu od wiatru i wyjątkowo korzystnemu mikroklimatowi temperatury są tutaj często wyższe niż w innych regionach wyspy. Plaża przyciąga zarówno rodziny z dziećmi, jak i miłośników sportów wodnych. Wyjątkowym miejscem jest również Playa Nueva, która powstała po erupcji wulkanu Cumbre Vieja w 2021 roku. To jedna z najmłodszych plaż Europy. Utworzyła się dzięki materiałowi wulkanicznemu, który dotarł do oceanu i stworzył nowy fragment wybrzeża. Dla wielu turystów możliwość odwiedzenia plaży, która jeszcze kilka lat temu nie istniała, jest niezwykłym doświadczeniem. La Palma słynie również z naturalnych basenów morskich, które należą do najbardziej charakterystycznych atrakcji wyspy. Najbardziej znane są Charco Azul w pobliżu San Andrés y Sauces oraz Piscinas de La Fajana na północnym wybrzeżu. To kompleksy basenów utworzonych pomiędzy skałami lawowymi i wypełnianych wodą Atlantyku. Charco Azul jest często uznawane za jedno z najpiękniejszych miejsc do kąpieli na Wyspach Kanaryjskich. Baseny zostały częściowo przystosowane do potrzeb turystów, ale zachowały naturalny charakter. Woda jest tu krystalicznie czysta, a otaczające je czarne skały tworzą niezwykłą scenerię. Z kolei La Fajana składa się z kilku basenów położonych bezpośrednio nad oceanem. Podczas przypływu fale przelewają się przez kamienne krawędzie, nieustannie wymieniając wodę. Dzięki temu można bezpiecznie korzystać z kąpieli nawet wtedy, gdy otwarte wody Atlantyku są zbyt wzburzone. Jednym z największych atutów La Palmy jest właśnie różnorodność wybrzeża. W ciągu jednego dnia można odpoczywać na czarnej plaży u podnóża klifów, kąpać się w naturalnym basenie wulkanicznym, a wieczorem obserwować zachód słońca nad bezkresnym Atlantykiem. To połączenie sprawia, że wielu podróżników uważa wyspę za jedno z najbardziej malowniczych miejsc nad oceanem w całej Europie. Naturalne baseny Charco Azul na kanaryjskiej wyspie La Palma należą do najpiękniejszych miejsc do kąpieli na Atlantyku. Wakacje na La Palmie nie kosztują fortuny Jednym z największych atutów La Palmy pozostają ceny, które wciąż są bardziej przystępne niż na wielu popularnych wyspach Europy. Choć należy do archipelagu Wysp Kanaryjskich, pozostaje znacznie mniej oblegana przez turystów niż Teneryfa, Gran Canaria czy Lanzarote. Dzięki temu nie doszło tu do tak dużego wzrostu cen noclegów i usług turystycznych, jaki można zaobserwować w najbardziej znanych kurortach. Poza szczytem sezonu nocleg w dobrze ocenianym apartamencie można znaleźć już za około 50–80 euro za noc dla dwóch osób. W sezonie letnim ceny najczęściej wynoszą od 80 do 130 euro za noc, choć oczywiście dostępne są także bardziej luksusowe obiekty. Dla porównania podobny standard zakwaterowania na Teneryfie lub Gran Canarii często kosztuje od 120 do nawet 200 euro za noc. Równie korzystnie wypadają ceny w restauracjach. Lunch w lokalnej tawernie lub restauracji kosztuje zwykle od 10 do 15 euro za osobę. Dania rybne, grillowane mięsa czy tradycyjne kanaryjskie ziemniaki papas arrugadas z sosem mojo można zamówić za około 12–18 euro. Filiżanka kawy kosztuje zazwyczaj 1,5–2 euro, a lokalne piwo około 2–3 euro. Kolacja dla dwóch osób w dobrej restauracji często zamyka się w kwocie 40–60 euro, co na tle wielu zachodnioeuropejskich kierunków nadal wygląda bardzo atrakcyjnie. Dodatkową zaletą jest fakt, że wiele największych atrakcji wyspy jest całkowicie bezpłatnych. Spacer po Parku Narodowym Caldera de Taburiente, trekkingi przez las Los Tilos, wędrówki szlakiem Ruta de los Volcanes czy wizyty na punktach widokowych nie wymagają kupowania drogich biletów. To sprawia, że La Palma jest szczególnie atrakcyjna dla osób lubiących aktywny wypoczynek blisko natury. Na korzyść wyspy działa także klimat. Temperatury przez cały rok utrzymują się zwykle pomiędzy 20 a 28 stopniami Celsjusza. Nawet zimą w ciągu dnia często można liczyć na 20–24 stopnie i dużą liczbę słonecznych godzin. Dzięki temu sezon turystyczny trwa tutaj praktycznie przez cały rok, a wyspa jest popularną alternatywą dla osób uciekających przed chłodniejszą pogodą w północnej Europie. W przeciwieństwie do wielu egzotycznych kierunków nie trzeba również wydawać fortuny na długie loty międzykontynentalne. Tanie połączenia z europejskich lotnisk sprawiają, że podróż na La Palmę jest znacznie łatwiejsza i tańsza niż wakacje na Karaibach, Seszelach czy Malediwach. To właśnie połączenie spektakularnych krajobrazów, łagodnego klimatu, aktywnych wulkanów, tropikalnej przyrody i rozsądnych cen sprawia, że La Palma coraz częściej pojawia się w rankingach najbardziej niedocenianych wysp Europy. Dla wielu podróżników jest dowodem na to, że nie trzeba lecieć na drugi koniec świata, aby zobaczyć miejsca przypominające tropiki i jednocześnie nie zrujnować wakacyjnego budżetu. wędrówka przez wąwóz Barranco Fagundo na północy wyspy. Spektakularny punkt widokowy z pięknym smoczym drzewem.
Te europejskie wyspy wyglądają jak z filmu science fiction. Klify, mgła i wioski z trawiastymi dachami — krajobraz, którego nie znajdziesz nigdzie indziej!
Wyspy Owcze to archipelag osiemnastu wysp na Atlantyku, między Norwegią a Islandią, gdzie pionowe klify opadają prosto do oceanu, wioski mają dachy pokryte trawą i mgła zmienia każdy krajobraz w coś surrealistycznego. Jedno z najbardziej fotogenicznych i najmniej odwiedzanych miejsc w całej Europie.
Przez cały rok przyjeżdża tu w sumie tylu turystów, co na jedną sylwestrową noc do Zakopanego. Ale zimą, poza garstką miejscowych, nie ma praktycznie nikogo. Wyspy Owcze to jedno z ostatnich miejsc w Europie, gdzie rytm życia dyktuje natura. Szukasz idealnego miejsca na urlop? Zajrzyj na stronę ITAKA x VIVA! Wyspy owcze – co trzeba koniecznie zobaczyć Kolejny krok stawiam bardzo ostrożnie i tylko dlatego nie tracę równowagi, gdy noga grzęźnie mi po kostki w śliskim błocku. Cofam się na wygładzoną przez lodowiec płaską skałę i rozglądam bezradnie. Po prawej stronie mam Sørvágsvatn – największe jezioro na Wyspach Owczych, które na oko nie różni się niczym od pospolitych tu fiordów. Też jest długie, wąskie i głębokie. Kończy się urwistym, ponad 100-metrowym klifem. Tysiąc lat temu wikingowie zrzucali w tym miejscu do Atlantyku starych i słabych niewolników. Chciałbym zobaczyć to miejsce, choć cieszy się wśród miejscowych ponurą sławą. Podobno dusze nieszczęśników błąkają się wciąż po zamglonych bagnach, przyciągając na skraj urwiska śmiałków, którzy się tu zapuszczą. Sørvágsvatn – największe jezioro na Wyspach Owczych Za krytymi darnią dachami opuszczonej wioski szedłem wzdłuż brzegu jeziora ścieżką wydeptaną przez owce. Na należących do Danii (ale pozostających poza Unią Europejską) Wyspach Owczych owiec jest dwa razy tyle co ludzi – prawie 100 tysięcy. Mają długą, mocną wełnę, z której robi się… swetry islandzkie. To zabawne, ale faktycznie od ponad wieku na wyposażeniu armii duńskiej są „swetry islandzkie z wełny z Wysp Owczych”. Charakterystyczne dla Wysp Owczych domy z zielonymi dachami Królestwo owiec Polska nazwa archipelagu składającego się z 18 wysp w pełni oddaje to, co najważniejsze na Faroe – jak swoją ojczyznę nazywają potomkowie wikingów. To niepodzielne królestwo owiec. Mają bezwzględne pierwszeństwo, gdy przechadzają się środkiem wąskich dróg przylepionych do skalnych zboczy. Z godnością maszerują przez maleńkie miasteczka i rybackie wioski. Skubią trawę na stromych klifach i pozostawiają ślady swojej obecności na turystycznych szlakach. Jeśli oczywiście uda się te szlaki komuś odnaleźć. Na Faroe nie ma drzew, a więc nie ma gdzie namalować znaków. Latem bywa, że mgła znika, a bajeczne kolory przyprawiają o zawrót głowy. Turyści lecą helikopterem na Mykines – najpiękniejszą wyspę archipelagu. To miejsce, w którym każde zdjęcie wygląda jak kadr z planu filmowego. Latarnia morska na Mykines Albo płyną statkiem wycieczkowym oglądać 700-metrowe klify obok bajkowej miejscowości Vestmanna. Gnieżdżą się tam miliony morskich ptaków, a powietrze drga od pokrzykiwania nurzyków, mew czy wyglądających jak dziecięce maskotki maskonurów. Ale to wszystko latem. Zimą turystów nie ma tu wcale. I to nie z powodu mrozów. Owce na Faroe przez całą zimę skubią zieloną trawę dzięki Golfsztromowi – mocnemu prądowi, który pcha masy ciepłej wody z Morza Karaibskiego aż do Islandii. Owce są tam niemal wszędzie Pogoda zimą zmienia się jak w kalejdoskopie. Deszcz, śnieg, mgła, słońce, wiatr… Ale temperatura rzadko spada poniżej zera. Brak turystów zimą zmienia zasady gry. Na prowincji nie ma ani jednej czynnej restauracji, w której mógłbym spróbować tutejszych przysmaków – sfermentowanego owczego mięsa i suszonych na wietrze ryb. Czy napić się kieliszek czegoś mocniejszego, ale to akurat nie szkodzi, bo alkohol na Faroe jest najdroższy w Europie. Przez pierwsze dwa dni czuję się nieswojo, wędrując samotnie po opustoszałych wioskach. Potem cisza staje się czymś naturalnym. Zaczynam dostrzegać więcej, otwierać się na naturę, ale i na innych ludzi. Dzikie morskie ptaki na wyspach Faroe Tunel do wodospadu Tak jak w ten poranek, gdy spieszyłem się na wschód słońca do Gásadalur. Zachwyciło mnie kiedyś zdjęcie: wąski wodospad opadający z klifu do oceanu, ponad wodą zabudowania wznoszącej się nad przepaścią wioski, a w tle szczyty gór. Postanowiłem odnaleźć to miejsce, które przez 1000 lat istnienia było kompletnie odcięte od świata. Dopiero w 2003 roku przebito prowadzący do wioski tunel. Małe, liczące zaledwie 12 domów osiedle było ostatnią wioską na Wyspach Owczych, którą połączono drogą ze światem. I choć wydaje się to nierealne, ludzie jakoś sobie z tym radzili. W jednym z domów mieszkał nauczyciel i odbywały się u niego lekcje dla kilkorga dzieci. Zupełnie jak w Bullerbyn. Tunel jest wąski i ma niemal dwa kilometry długości. Podjeżdżam pod ciemny otwór i w tym samym momencie wyłania się z tunelu niebieska furgonetka z napisem „Posta”. Siedząca za kierownicą starsza kobieta obdarza mnie najpiękniejszym uśmiechem na świecie. Dopiero po sekundzie zdaję sobie sprawę, że mnie nawet nie zauważyła. Uśmiecha się, bo po prostu jest szczęśliwa. Wodospad w Gásadalur „Jacy są Farerowie?”, pytam Polaków, którzy mieszkają na Wyspach Owczych już od ponad 10 lat. „Są bardzo prostolinijni i bezpośredni. Nigdy by nie zapukali, tak jak ty, wchodząc do czyjegoś domu”, śmieje się Tomek, 45-latek, który przyjechał tu grać w piłkę nożną – największą namiętność potomków wikingów. Partnerka Tomka, Sabina, wspomina, że tylko raz poczuła się nieswojo, gdy w niedzielę postanowiła odmalować salon, a w poniedziałek usłyszała na swój temat uszczypliwe uwagi od koleżanek. Farerowie są bardzo religijni. Niedziela jest dla nich naprawdę dniem świętym. Od rana niesie się po fiordach dźwięk dzwonów, a nawet w najmniejszych wioskach stoją pięknie odnowione drewniane kościółki. Głos we mgle Tymczasem w siąpiącym deszczu kluczę wydeptanymi przez owce dróżkami, zbliżając się do krawędzi klifu. Nagle w ciągu sekundy opada gęsta, ciemna mgła. Nie widzę nawet czubków swoich butów, za to wokół wszystko szeleści i szumi, jakbym był w środku maszerującego, milczącego tłumu. Stawiam niepewnie kilka kroków i nagle słyszę w głowie jakiś głos: „Jeśli pójdziesz do skały, z której zrzucano niewolników, to już tu więcej nie wrócisz”. Robię jeszcze krok i czuję gwałtowne szarpnięcie. Jakaś moc pcha mnie w stronę krawędzi klifu. To podmuch północnoatlantyckiego wiatru. Z całych sił trzymam się wystających z trawy ostrych kamieni. Byle nie dać się zepchnąć w mroczną czeluść! Po kilkunastu sekundach wiatr ustaje. Mgła zniknęła. Widzę pod stopami biało-niebieską kipiel, a w tle pionowe skalne ściany. Śmieję się głośno dla dodania sobie odwagi, odwracam i podejmuję jeszcze jedną próbę dojścia do zamykającej jezioro skały. Uderzenie wiatru zwala mnie z nóg. Ślizgam się na mokrej trawie i łapię kępek, żeby nie sturlać się kilkadziesiąt metrów w dół. Po chwili zapada świdrująca cisza, deszczyk już tylko kropi. Odwracam się i ruszam z powrotem po własnych śladach. Nie zamierzam walczyć ze swoją intuicją i elfami, czyli „niewidzialnymi ludźmi”, jak nazywają Skandynawowie duchy zamieszkujące góry. Mijam stada pięknych owiec, które z filozoficznym spokojem przeżuwają trawę, odprowadzając mnie dość obojętnymi spojrzeniami spod długich rzęs. TEKST: Sergiusz Pinkwart
Szwedzi świętują najkrótszą noc roku inaczej niż ktokolwiek na świecie. Midsommar to rytuał, do którego reszta Europy właśnie się przekonuje!
Midsommar to szwedzkie święto przesilenia letniego — jedno z najważniejszych w kalendarzu Skandynawii. Wianki z kwiatów, taniec wokół ozdobionego słupa, śledzie i truskawki, białe noce i rytuały, które mają tysiące lat. I sposób na lato, który można zorganizować wszędzie.
Midsommar przypada w najbliższy piątek 19 czerwca — i jest dla Szwedów tym, czym dla Polaków Wigilia Bożego Narodzenia. Świętem, które celebruje się z rodziną i przyjaciółmi, z jedzeniem i muzyką, na łonie natury. Świętem, przy którym wszyscy — niezależnie od wieku — robią to samo: plotą wianki, tańczą i cieszą się z najdłuższego dnia w roku. W ostatnich latach Midsommar zyskało nową falę popularności — częściowo za sprawą horrorowego filmu o tej samej nazwie z 2019 roku, który paradoksalnie sprawił, że miliony ludzi na całym świecie zaczęły pytać: jak naprawdę wygląda to święto? Odpowiedź jest znacznie piękniejsza i prostsza niż w filmie. Midsommarstång — słup, wokół którego wszystko się kręci Centralnym elementem każdego Midsommar jest Midsommarstång — wysoki słup ozdobiony brzozowymi gałązkami i wieńcami z kwiatów, wokół którego tańczy się tradycyjne tańce. Słup symbolizuje odrodzenie i płodność — i jest elementem, który Szwedzi rozpoznają jako serce swojego święta od setek lat. Taniec wokół słupa to nie folklorystyczny pokaz dla turystów — to prawdziwa tradycja, którą praktykują rodziny i społeczności w całej Szwecji. Najbardziej znane tańce to Små grodorna ("Małe żabki") — prosta, dziecięca piosenka z ruchami imitującymi żaby, w której uczestniczą wszyscy od dzieci po dziadków — i której nawet nie-Szwedzi uczą się w ciągu pięciu minut. Wianki i kwiaty — kobiecy rytuał Midsommar Tradycja mówi, że dziewczęta i kobiety plotą wianki z siedmiu różnych gatunków kwiatów zebranych w dniu Midsommar i kładą je pod poduszką. Śnią wtedy o swoim przyszłym mężu. Tradycja jest stara, powszechna i przez większość Szwedek praktykowana z ironicznym przymrużeniem oka — ale wianki i tak są plecione, bo są piękne i bo tak się robi w Midsommar. Kwiaty używane do wianków to zazwyczaj to, co kwitnie w czerwcu — chaber, macocha, koniczyna, rumianek, dzwonki i inne polne kwiaty. W Szwecji można je zebrać na łące; w Polsce z łatwością dostanie się gotowy bukiet polnych kwiatów na targu lub własnym ogrodzie. Wianki noszone są we włosach przez cały dzień świętowania — i są dziś jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli Midsommar na świecie, chętnie adaptowanym przez fashion i lifestyle media w całej Europie. Jedzenie Midsommar — śledzie, młode ziemniaki i truskawki Tradycyjne jedzenie Midsommar jest tak samo ważne jak taniec i wianki — i tak samo niezmienne od pokoleń. Na każdym szwedzkim stole pojawia się: Śledź marynowany — inlagd sill — w kilku wersjach, od słodkiej po musztardową. Śledzie są w Szwecji tym, czym dla Polaków bigos na Wigilię — niezbędne i przygotowywane według rodzinnych receptur przekazywanych z pokolenia na pokolenie. Młode ziemniaki z koperkiem i masłem — gotowane z koperkiem, podawane ciepłe lub letnie, posypane świeżym koperkiem z ogrodu. Proste do granic możliwości i doskonałe. Truskawki ze śmietaną to deser Midsommar — i symbol lata w całej Skandynawii. Świeże, polskie truskawki ze śmietaną lub bitą śmietaną są tego doskonałym zamiennikiem. Snaps — mocna nalewka smakowa, popijana do śledzi z tradycyjnymi szwedzkimi piosenkami pitymi przy stole. Każda pieśń kończy się wspólnym opróżnieniem kieliszka. Białe noce — fenomen, który definiuje Midsommar W Szwecji w okolicach przesilenia letniego słońce zachodzi późno i wschodzi wcześnie — w centralnej Szwecji jest jasno do 22-23 w nocy, a na północy słońce praktycznie nie zachodzi przez kilka tygodni. To właśnie białe noce sprawiają, że Midsommar jest wyjątkowy — świętowanie trwa do późna, bo ciemność po prostu nie przychodzi. W Polsce białych nocy nie ma, ale czerwcowe wieczory są długie i ciepłe — i właśnie to czyni je idealnym tłem dla własnej wersji Midsommar. Jak świętować Midsommar w Polsce Midsommar można świętować wszędzie — nie potrzeba do tego Szwecji ani tradycyjnego słupa. Potrzeba ogrodu, tarasu lub parku, kilkorga przyjaciół i kilku prostych elementów. Wianki z polnych kwiatów — chabry, rumianek, koniczyna — splecione rano przed świętowaniem. Stół na zewnątrz z białym obrusem, świeżymi kwiatami i ceramiką w naturalnych kolorach. Śledzie marynowane w kilku wersjach — dostępne w każdym supermarkecie. Młode ziemniaki z masłem i koperkiem. Truskawki w misce na środku stołu. Muzyka — szwedzkie playlisty Midsommar są dostępne na każdej platformie streamingowej. Wieczór na powietrzu, który trwa tak długo, jak długo jest jasno. To jest Midsommar — w swojej najprostszej, najpiękniejszej formie. I właśnie ta prostota sprawia, że reszta Europy właśnie go odkrywa.
Taniej niż w Egipcie, piękniej niż w Dubaju. To może być ostatni moment, by zobaczyć ten wakacyjny hit przed tłumami
Podczas gdy w Europie wakacyjny sezon dobiega końca, na Djerbie wciąż można cieszyć się latem. Ciepła pogoda, szerokie plaże i liczne atrakcje sprawiają, że tunezyjska wyspa pozostaje jednym z najciekawszych kierunków na jesienny wypoczynek.
Gdy w większości europejskich kurortów lato jest już tylko wspomnieniem, na Djerbie sezon turystyczny trwa w najlepsze. Ta tunezyjska wyspa położona na Morzu Śródziemnym przyciąga nie tylko słoneczną pogodą, ale także malowniczymi plażami, zabytkami i wyjątkowymi krajobrazami. Nic dziwnego, że wielu podróżnych określa ją mianem „baśniowej oazy”. Djerba przyciąga turystów nawet po zakończeniu sezonu w Europie Djerba to tunezyjska wyspa położona na Morzu Śródziemnym, w zatoce Mała Syrta. Miejsce od lat cieszy się zainteresowaniem turystów szukających słońca, szerokich plaż i wypoczynku nad wodą. Dodatkowym potwierdzeniem jej wyjątkowości było wpisanie wyspy na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w 2023 roku. Jednym z największych atutów Djerby jest pogoda. Wczesną jesienią sezon turystyczny nadal trwa, a termometry średnio wskazują od 27 do 29 stopni Celsjusza. Takie warunki sprawiają, że wyspa pozostaje atrakcyjnym kierunkiem dla osób, które chcą przedłużyć lato i odpocząć od chłodniejszej aury panującej w wielu częściach Europy. Ciepłe morze, słoneczne dni i rozbudowana infrastruktura turystyczna sprawiają, że Djerba jest chętnie wybierana zarówno przez miłośników plażowania, jak i fanów sportów wodnych. ZOBACZ TEŻ: Ten europejski raj ma 9 kilometrów złotej, niemal tropikalnej plaży. Mało kto o nim słyszał Plaże Sidi Mahres i La Seguia należą do największych atrakcji Djerby Wśród najpiękniejszych miejsc na wyspie wymieniana jest plaża Sidi Mahres. Znajduje się w północnej części Djerby i rozciąga się na długości 16 kilometrów. Wzdłuż wybrzeża zlokalizowane są hotele, restauracje oraz kluby, dzięki czemu miejsce przyciąga zarówno osoby szukające relaksu, jak i turystów oczekujących większej liczby atrakcji. Nie mniej interesująca jest La Seguia. Ta plaża wyróżnia się bardziej naturalnym charakterem i przyciąga osoby ceniące kontakt z przyrodą. Skaliste fragmenty wybrzeża tworzą wyjątkową scenerię, która często staje się tłem wakacyjnych fotografii. Djerba słynie również z rozległych gajów palmowych i oliwnych. Charakterystycznym elementem krajobrazu są także laguny oraz solniska, które dodatkowo podkreślają różnorodność przyrodniczą wyspy. Wyspa Flamingów i Jezioro El Bibane zachwycają miłośników natury Osoby zainteresowane przyrodą mogą odwiedzić Wyspę Flamingów. To miejsce, gdzie na dziewiczej plaży można obserwować setki ptaków. Takie krajobrazy należą do najbardziej charakterystycznych widoków kojarzonych z Djerbą. Niedaleko znajduje się również Jezioro El Bibane. Obszar ten znany jest z tradycyjnych metod połowu ryb. Wykorzystywane są tam pułapki wykonane z gałęzi palm, co stanowi element lokalnych tradycji związanych z rybołówstwem. Połączenie plaż, terenów przyrodniczych i miejsc związanych z codziennym życiem mieszkańców sprawia, że Djerba oferuje znacznie więcej niż tylko wypoczynek nad morzem. Houmt Souk, Sedouikech i Midoun pokazują różne oblicza Djerby Djerba to nie tylko plaże i turkusowa woda. Wyspa oferuje również wiele miejsc pozwalających poznać lokalną kulturę i atmosferę. Jednym z nich jest Houmt Souk, stolica wyspy. Miejscowość znana jest z kolorowych bazarów, kawiarni oraz portu rybackiego. To właśnie tutaj można zobaczyć codzienne życie mieszkańców i poczuć charakter Djerby. Warto odwiedzić także Sedouikech, tradycyjną wioskę wyróżniającą się lokalnym klimatem oraz tradycyjną zabudową. Dla wielu turystów jest to okazja do poznania mniej komercyjnej strony wyspy. Z kolei Midoun przyciąga osoby szukające większej liczby rozrywek. Znajdują się tam sklepy, restauracje oraz liczne atrakcje przygotowane z myślą o odwiedzających. Zabytki Djerby. El Ghriba, Fort Ghazi Mustapha i inne miejsca warte odwiedzenia Miłośnicy historii i architektury również znajdą na Djerbie wiele interesujących miejsc. Do najważniejszych zabytków należy Synagoga El Ghriba, uznawana za jeden z najważniejszych obiektów tego typu na wyspie. Wśród ważnych atrakcji znajduje się również Meczet Fadhloun, będący przykładem tunezyjskiej architektury religijnej. Turystów zainteresowanych historią przyciąga także XVI-wieczna twierdza Fort Ghazi Mustapha. Na liście popularnych miejsc znajduje się również Djerba Explore Park. Kompleks obejmuje krokodylarnię oraz muzeum prezentujące sztukę islamską. Osoby chcące lepiej poznać codzienne życie mieszkańców wyspy mogą natomiast odwiedzić Muzeum Sztuki i Tradycji Ludowej. Bogactwo atrakcji sprawia, że Djerba łączy wypoczynek na plaży z możliwością odkrywania lokalnej historii, kultury i przyrody. To właśnie dlatego wyspa pozostaje jednym z najbardziej interesujących kierunków dla osób planujących urlop także po zakończeniu sezonu wakacyjnego w Europie. Źródło: Gazeta.pl
Co ląduje w kosmetyczkach podróżnych tego lata? Te nowości beauty już robią furorę!
Minimalizm w walizce nie oznacza już rezygnacji z ulubionych rytuałów pielęgnacyjnych. Lato 2026 upływa pod znakiem kosmetyków wielozadaniowych. Filtr działa jak lekki podkład, tint do ust pielęgnuje jak balsam, a miniaturowa pianka do mycia twarzy zajmuje mniej miejsca niż okulary przeciwsłoneczne.
Sprawdziliśmy nowości, o których w ostatnich tygodniach najczęściej mówi branża beauty. Oto 10 produktów, które naszym zdaniem najlepiej sprawdzą się w wakacyjnych kosmetyczkach. ZOBACZ TAKŻE: Nie chodzi o drogi podkład. Ten krok w makijażu sprawia, że cera wygląda młodziej. Mixa Bright & Bronze – wakacyjny glow bez godzin na słońcu Nie każdy urlop oznacza godziny spędzone na leżaku. Coraz więcej osób świadomie unika opalania, wybiera cień, kapelusze i wysokie filtry SPF. Jeśli jednak mimo to lubimy efekt skóry muśniętej słońcem, z pomocą przychodzą kosmetyki brązujące. Mixa Bright & Bronze stopniowo nadaje skórze delikatny, złocisty odcień, jednocześnie ją nawilżając. Formuła z gliceryną, masłem shea i roślinnym DHA została opracowana z myślą o skórze wrażliwej. To produkt, który pozwoli cieszyć się efektem letniego kolorytu nawet wtedy, gdy podczas urlopu konsekwentnie chronimy skórę przed słońcem. Paula’s Choice Anti-Aging Foaming Cleanser – mały format, duża wygoda W podróży liczy się każdy centymetr kosmetyczki. Miniaturowa wersja kultowej pianki Paula's Choice bez problemu mieści się w bagażu podręcznym, a jednocześnie pozwala zachować ulubioną rutynę pielęgnacyjną. Skutecznie usuwa makijaż, SPF i zanieczyszczenia po całym dniu zwiedzania czy plażowania, nie pozostawiając uczucia ściągnięcia.INGLOT LAB SPF 50 – filtr, który może zastąpić kilka kroków pielęgnacyjnych. INGLOT LAB SPF 50 – jeden produkt zamiast kilku Na wakacjach najchętniej sięgamy po kosmetyki, które upraszczają poranną rutynę. Krem SPF 50 od INGLOT LAB łączy wysoką ochronę przeciwsłoneczną z właściwościami pielęgnacyjnymi, dzięki czemu może zastąpić kilka etapów codziennej pielęgnacji. Lekka formuła dobrze sprawdzi się zarówno podczas spacerów po mieście, jak i całodziennego pobytu na świeżym powietrzu. Charlotte Tilbury Unreal Highlighter Stick – glow, który wygląda jak milion dolarów Trend „glazed skin” nadal jest na topie. Zmienia się jedynie sposób jego osiągania. Teraz zamiast ciężkich rozświetlaczy wybieramy produkty dające efekt naturalnie promiennej skóry. CZYTAJ TEŻ: Włosy błyszczą jak tafla lustra i mają wyglądać na gęstsze. Ten trend właśnie trafia do polskich salonów beauty. Unreal Highlighter Stick Charlotte Tilbury wpisuje się właśnie w ten kierunek. Wygodny sztyft można wrzucić do torebki i poprawić makijaż dosłownie w kilka sekund. To jeden z tych produktów, które szczególnie docenia się podczas długich, letnich dni. Maybelline New York Lash Sensational Sky High Tubes – maskara, którą zmyjesz samą wodą Wakacyjny makijaż ma jedną podstawową cechę: powinien przetrwać wysokie temperatury. Dlatego zainteresowanie wzbudza nowa odsłona kultowej linii Sky High. Innowacyjna technologia tubingowa sprawia, że tusz otula rzęsy mikrotubkami, a wieczorem zmywa się ciepłą wodą bez intensywnego pocierania. To rozwiązanie szczególnie wygodne podczas wyjazdów, kiedy ograniczamy liczbę kosmetyków do demakijażu. ZO® Skin Health Sheer Fluid Tint SPF 30 – kiedy podkład przegrywa z lekkim fluidem Latem wiele osób całkowicie rezygnuje z klasycznego podkładu. W jego miejsce pojawiają się lekkie produkty wyrównujące koloryt skóry. Sheer Fluid Tint SPF 30 od ZO Skin Health należy właśnie do tej kategorii. Łączy mineralną ochronę przeciwsłoneczną z delikatnym efektem tonującym. To luksusowa propozycja dla osób, które lubią naturalny wygląd i nie chcą czuć na twarzy wielu warstw kosmetyków. Dyson Supersonic™ Travel – luksusowy gadżet dla podróżniczek Pakowanie na wyjazd często oznacza kompromisy, ale niektóre rzeczy trudno zostawić w domu. Dyson Supersonic™ Travel to kompaktowa wersja kultowej suszarki, stworzona z myślą o podróżach. Zajmuje mniej miejsca w walizce, a jednocześnie pozwala szybko wysuszyć i ułożyć włosy po dniu spędzonym na plaży, przy basenie czy podczas zwiedzania. To jedna z tych nowości, które mogą zainteresować osoby przywiązane do swojej codziennej rutyny beauty, niezależnie od adresu wakacyjnego pobytu. BasicLab Peptydowy Tint do Ust – „make-up meets skincare” Kolorowe kosmetyki coraz częściej pełnią podwójną funkcję. Nie tylko upiększają, ale też pielęgnują. Peptydowy tint BasicLab zapewnia delikatny kolor i połysk, a jednocześnie zawiera składniki nawilżające oraz wspierające kondycję ust. To jeden z tych produktów, które można aplikować bez lusterka i nosić przy sobie przez cały dzień. Hermès Sun-kissed Healthy Glow Powder Face and Cheeks – wakacyjny luksus w kosmetyczce Limitowany puder Hermès z letniej kolekcji został zainspirowany kolorami zachodzącego słońca i ciepłym światłem kończącego się dnia. Delikatnie ociepla cerę, dodaje jej subtelnego blasku i sprawdza się szczególnie wtedy, gdy po dniu spędzonym na plaży zamieniamy strój kąpielowy na letnią sukienkę lub elegancki zestaw na wieczorne wyjście. To jeden z tych kosmetyków, który sprawia, że skóra wygląda świeżo, promiennie i jak po naprawdę udanym urlopie. Sensum Mare ALGOGLOW – efekt skóry muśniętej światłem Na koniec produkt, który dobrze wpisuje się w jeden z najmocniejszych trendów sezonu: healthy glow od stóp do głów. Nowa mgiełka do ciała Sensum Mare łączy pielęgnację z delikatnym rozświetleniem. Drobinki odbijające światło pozostają subtelne, dzięki czemu skóra wygląda świeżo i promiennie, a nie przesadnie błyszcząco. To kosmetyk, po który najchętniej sięga się przed letnim wieczornym wyjściem. Beauty wakacje 2026: kosmetyczka gotowa na każdy kierunek W sezonie lato 2026 króluje prostota, wielofunkcyjność i zdrowy blask. Kosmetyczki podróżne wypełniają produkty, które oszczędzają miejsce, skracają codzienną rutynę i pomagają osiągnąć efekt wypoczętej, promiennej skóry niezależnie od tego, czy wakacje spędzamy na greckiej wyspie, w miejskim hotelu czy podczas weekendowego city breaku.
Ten europejski raj ma 9 kilometrów złotej, niemal tropikalnej plaży. Mało kto o nim słyszał
Madera od lat przyciąga turystów spektakularnymi klifami i zielonymi krajobrazami. Niewielu wie jednak, że zaledwie kilkadziesiąt kilometrów od słynnej wyspy znajduje się Porto Santo – miejsce, które może pochwalić się jedną z najdłuższych złotych plaż w Europie. Dla wielu podróżników to prawdziwy raj, który wciąż pozostaje poza głównym nurtem turystyki.
Większość osób planujących wakacje na Maderze marzy o trekkingach wśród górskich szczytów, spacerach wzdłuż lewad i podziwianiu spektakularnych klifów. Tymczasem archipelag Madery skrywa jeszcze jeden niezwykły skarb. Porto Santo, druga zamieszkana wyspa archipelagu, wygląda zupełnie inaczej niż jej słynna sąsiadka. Zamiast stromych gór i bujnej roślinności oferuje rozległe piaszczyste wybrzeże, turkusowy Atlantyk i spokojną atmosferę, której próżno szukać w wielu popularnych kurortach Europy. To właśnie tutaj znajduje się ponad 9 kilometrów złotej plaży uznawanej za jedną z najpiękniejszych w Portugalii. W połączeniu z łagodnym klimatem przez cały rok i niewielką liczbą turystów sprawia to, że Porto Santo coraz częściej bywa określane mianem jednego z najbardziej niedocenianych rajów Europy. Porto Santo zachwyca jedną z najdłuższych plaż Europy Największą atrakcją wyspy jest bez wątpienia Praia do Porto Santo – imponująca piaszczysta plaża ciągnąca się przez około 9 kilometrów wzdłuż niemal całego południowego wybrzeża. To jeden z najdłuższych nieprzerwanych odcinków naturalnej plaży w Portugalii i zarazem rzadkość w Europie, gdzie wiele wysp słynie raczej z niewielkich zatok ukrytych pomiędzy skałami lub kamienistych wybrzeży. Widok szerokiego pasa złotego piasku kontrastującego z błękitem Atlantyku sprawia, że wielu podróżników po raz pierwszy odwiedzających Porto Santo nie kryje zaskoczenia. Plaża rozciąga się od okolic miejscowości Vila Baleira aż po południowo-zachodni kraniec wyspy. Dzięki swoim rozmiarom oferuje ogromną przestrzeń do spacerów, biegania i uprawiania sportów wodnych. Nawet w środku lata można znaleźć tu spokojne miejsca, gdzie przez długi czas nie spotka się innych turystów. To jeden z powodów, dla których Porto Santo uchodzi za przeciwieństwo zatłoczonych kurortów południowej Europy. Wyjątkowy jest również sam piasek. W przeciwieństwie do ciemnych, wulkanicznych plaż Madery, Porto Santo słynie z jasnego, złocistego piasku. Według badań geologicznych zawiera on duże ilości wapnia, magnezu i innych minerałów pochodzenia morskiego. Od dziesięcioleci przypisuje mu się właściwości terapeutyczne, szczególnie pomocne przy schorzeniach reumatycznych, bólach stawów i problemach ortopedycznych. Na wyspie funkcjonują specjalistyczne centra odnowy biologicznej oferujące zabiegi wykorzystujące podgrzewany piasek oraz wodę morską. Nieprzypadkowo Porto Santo jest czasem nazywane „wyspą zdrowia”. Już w XIX wieku przyjeżdżali tu kuracjusze z Portugalii i innych krajów Europy, wierząc w lecznicze działanie miejscowego klimatu i piasku. Do dziś można spotkać osoby spacerujące boso po plaży lub korzystające z naturalnych kąpieli piaskowych. Ogromnym atutem jest również łagodne zejście do oceanu. Woda przy brzegu jest stosunkowo spokojna, a dno opada bardzo powoli, dzięki czemu plaża cieszy się popularnością wśród rodzin z dziećmi. Latem temperatura wody osiąga zwykle od 22 do 24 stopni Celsjusza, co jak na Atlantyk jest wynikiem bardzo dobrym. Praia do Porto Santo zachwyca także kolorami. W słoneczne dni ocean przybiera odcienie turkusu i błękitu, które bardziej kojarzą się z egzotycznymi wyspami niż z Europą. Szczególnie efektownie plaża prezentuje się podczas zachodu słońca, gdy złoty piasek odbija ciepłe światło, a horyzont nad Atlantykiem przybiera pomarańczowe i czerwone barwy. To właśnie połączenie długości plaży, wyjątkowego piasku, łagodnego klimatu i niezwykłych widoków sprawia, że wielu podróżników uważa Porto Santo za jeden z najbardziej niedocenianych nadmorskich kierunków w Europie. Dla osób marzących o rajskim krajobrazie bez konieczności podróży na drugi koniec świata jest to miejsce, które potrafi pozytywnie zaskoczyć już od pierwszego spojrzenia. To nie Madera, którą znają turyści Choć Porto Santo należy do tego samego archipelagu co Madera i administracyjnie stanowi część tego samego regionu autonomicznego Portugalii, krajobrazy obu wysp różnią się niemal pod każdym względem. Madera jest zielona, górzysta i wilgotna. Słynie z lasów wawrzynowych wpisanych na listę światowego dziedzictwa UNESCO, stromych klifów oraz spektakularnych szlaków biegnących wzdłuż historycznych lewad. Porto Santo prezentuje zupełnie inne oblicze Atlantyku. Wyspa jest znacznie bardziej sucha, słoneczna i spokojna. Roczna suma opadów jest tutaj wielokrotnie niższa niż na Maderze, a liczba słonecznych dni należy do najwyższych w Portugalii. Dzięki temu krajobrazy przypominają miejscami Wyspy Kanaryjskie lub północne wybrzeża Afryki. Dominują złociste wzgórza, niska roślinność i rozległe przestrzenie, które kontrastują z bujną zielenią Madery. Mimo niewielkich rozmiarów Porto Santo oferuje wiele ciekawych punktów widokowych. Najwyższym wzniesieniem wyspy jest Pico do Facho, osiągający około 517 metrów wysokości. Nazwa góry nawiązuje do dawnych czasów, gdy rozpalano tutaj ogniska ostrzegające mieszkańców przed piratami i korsarzami pojawiającymi się na Atlantyku. Ze szczytu rozciąga się panorama niemal całej wyspy. Przy dobrej widoczności można dostrzec również sylwetkę Madery oddalonej o około 43 kilometry. Jednym z najbardziej niezwykłych miejsc na Porto Santo jest Pico de Ana Ferreira. Wzgórze słynie z imponujących bazaltowych kolumn powstałych w wyniku stygnięcia lawy miliony lat temu. Pionowe skały przypominają gigantyczne organy lub kamienne piszczałki i należą do najbardziej charakterystycznych formacji geologicznych całego archipelagu Madery. To jedno z najczęściej fotografowanych miejsc na wyspie i obowiązkowy punkt dla miłośników przyrody. Równie interesujący jest punkt widokowy Miradouro das Flores, z którego można podziwiać południowe wybrzeże oraz słynną dziewięciokilometrową plażę. Widok złotego pasa piasku ciągnącego się wzdłuż turkusowego Atlantyku sprawia, że wielu podróżników porównuje Porto Santo do egzotycznych wysp położonych znacznie dalej od Europy. Na północnym wybrzeżu krajobraz staje się bardziej surowy. Można tam zobaczyć strome klify, naturalne baseny skalne i pozostałości dawnych formacji wulkanicznych. Szczególną atrakcją jest niewielka wysepka Ilhéu de Cima, widoczna z wielu punktów wybrzeża. Stanowi ważne siedlisko ptaków morskich i jest jednym z symboli Porto Santo. W przeciwieństwie do Madery Porto Santo nie stawia na intensywną turystykę aktywną. Nie znajdziemy tu setek kilometrów górskich szlaków ani spektakularnych wodospadów. Zamiast tego wyspa oferuje spokój, przestrzeń i kontakt z naturą. To miejsce dla osób, które chcą zwolnić tempo, spacerować po niemal pustych plażach i podziwiać krajobrazy bez tłumów. To właśnie ta odmienność sprawia, że wielu podróżników po odwiedzeniu obu wysp uważa Porto Santo za jeden z najlepiej strzeżonych sekretów Portugalii. Choć pozostaje w cieniu słynnej Madery, oferuje zupełnie inne doświadczenie i pokazuje, jak różnorodny potrafi być archipelag położony na środku Atlantyku. Dlaczego Porto Santo nazywane jest europejskim rajem? Połączenie długiej piaszczystej plaży, łagodnego klimatu i spokojnej atmosfery sprawia, że Porto Santo trudno porównać z innymi wyspami Europy. Temperatura przez większą część roku utrzymuje się tu na poziomie około 20–25 stopni Celsjusza, a liczba słonecznych dni należy do najwyższych w Portugalii. Brak wielkich kurortów, niewielki ruch samochodowy i kameralny charakter wyspy sprawiają, że wielu podróżników traktuje ją jako alternatywę dla zatłoczonych wakacyjnych kierunków. Niektórzy porównują Porto Santo do egzotycznych wysp Atlantyku, inni nazywają ją ukrytym skarbem Portugalii. Jedno jest pewne – choć większość turystów odwiedzających archipelag wybiera Maderę, to właśnie Porto Santo skrywa jedną z najpiękniejszych plaż Europy i oferuje atmosferę prawdziwego rajskiego wypoczynku.
Zapomnij o hotelach. Ten rejs po Adriatyku stał się wakacyjnym hitem z jednego powodu
Chorwacja od strony morza zachwyca jeszcze bardziej. Rejs po Adriatyku to szansa na poznanie urokliwych wysp, klimatycznych portów i spektakularnych krajobrazów, które każdego dnia odsłaniają nowe oblicze Dalmacji.
Błękitne wody Adriatyku, malownicze wyspy rozsiane po horyzont, zabytkowe miasta i ukryte zatoki dostępne wyłącznie od strony morza – właśnie tak wygląda rejs po Chorwacji. To jedna z najbardziej wyjątkowych form podróżowania po Dalmacji, pozwalająca połączyć wypoczynek z odkrywaniem miejsc, których nie sposób zobaczyć podczas tradycyjnych wakacji. Każdy dzień przynosi nowe widoki, nowe emocje i kolejne zachwycające krajobrazy. Dlaczego rejs po Chorwacji to wyjątkowy sposób podróżowania? Chorwacja od wielu lat znajduje się wśród najpopularniejszych kierunków wakacyjnych w Europie. Większość turystów poznaje ją z perspektywy plaż, nadmorskich promenad i hoteli. Tymczasem prawdziwy charakter chorwackiego wybrzeża najlepiej odkrywać od strony morza. Rejs po Chorwacji pozwala każdego dnia budzić się w nowym miejscu, bez konieczności ciągłego pakowania walizek i zmiany noclegów. W ciągu jednej podróży można zobaczyć zarówno słynne miasta Dalmacji, jak i mniej znane porty, które zachowały swój autentyczny klimat. To właśnie z pokładu statku najlepiej widać niezwykłe połączenie turkusowego morza, kamiennych miasteczek oraz zielonych wzgórz porastających wyspy Adriatyku. Widoki zmieniają się niemal z każdą godziną, a podróż sama w sobie staje się jedną z największych atrakcji. ZOBACZ TEŻ: To najbardziej tropikalny zakątek Europy. Przypomina rajską wyspę na środku oceanu Najpiękniejsze wyspy Dalmacji, które warto zobaczyć z pokładu statku Jednym z największych atutów rejsu po Adriatyku są chorwackie wyspy. Każda z nich ma własny charakter, historię i niepowtarzalny klimat. Hvar od lat uchodzi za jedną z najpiękniejszych wysp regionu. Słynie z malowniczych krajobrazów, winnic, gajów oliwnych oraz słynnych pól lawendy. Spacer po historycznych uliczkach pozwala poczuć atmosferę miejsca, które od wieków przyciąga podróżników z całego świata. Równie zachwycająca jest Korčula, której stare miasto urzeka kamienną zabudową i labiryntem wąskich uliczek. Wyspa Mljet przyciąga natomiast miłośników natury. Zielone krajobrazy, spokojna atmosfera oraz niezwykłe zatoki sprawiają, że wielu turystów uważa ją za jedno z najpiękniejszych miejsc na Adriatyku. Nie można zapominać również o wyspie Brač, znanej z lokalnych tradycji i wyjątkowych widoków. To właśnie takie miejsca pokazują, jak różnorodna potrafi być Dalmacja. Dubrownik, Split i historyczne miasta Adriatyku Rejs po Chorwacji to nie tylko wyspy. To również możliwość odwiedzenia miast, które od wieków stanowią wizytówkę regionu. Szczególne miejsce zajmuje Dubrownik. Monumentalne mury obronne, kamienne uliczki oraz historyczna zabudowa tworzą niepowtarzalny klimat. Miasto zachwyca zarówno miłośników historii, jak i osoby szukające spektakularnych widoków. Nie mniej imponujący jest Split – jedno z najważniejszych miast chorwackiego wybrzeża. To miejsce, gdzie historia przeplata się z codziennym życiem mieszkańców, a nadmorska atmosfera zachęca do długich spacerów. Po drodze można odkrywać również mniejsze miejscowości i porty, które pozwalają zobaczyć bardziej autentyczne oblicze Chorwacji. To właśnie w takich miejscach najlepiej czuć lokalny rytm życia i wyjątkową atmosferę Dalmacji. Chorwacka kuchnia i lokalna kultura podczas rejsu Podróż po Adriatyku to również okazja do poznania regionalnych smaków. Dalmacja słynie z kuchni opartej na świeżych składnikach, prostych recepturach i wielowiekowych tradycjach. W nadmorskich restauracjach królują ryby, owoce morza, aromatyczna oliwa oraz lokalne wina. Każdy port oferuje możliwość spróbowania innych regionalnych specjałów i poznania kulinarnych zwyczajów mieszkańców. Warto również zwrócić uwagę na kulturę regionu. Tradycje rybackie, winiarskie i rzemieślnicze są w wielu miejscach nadal żywe. Dzięki temu podróż po Dalmacji staje się czymś więcej niż zwykłym wypoczynkiem – pozwala lepiej zrozumieć historię i charakter chorwackiego wybrzeża. CZYTAJ TEŻ: Wszyscy znają Santorini i Mykonos. Ta mała grecka wyspa jest równie piękna i wciąż czeka na odkrycie! Adriatyk pełen ukrytych zatok i spektakularnych krajobrazów Największym skarbem Dalmacji pozostaje jednak natura. Rejs umożliwia dotarcie do miejsc, które często są niedostępne od strony lądu. Niewielkie zatoki, spokojne plaże oraz krystalicznie czysta woda tworzą krajobrazy przypominające pocztówki. To właśnie podczas takich chwil można w pełni docenić piękno Adriatyku. Poranne światło odbijające się od tafli morza, malownicze wyspy wyłaniające się na horyzoncie oraz zachody słońca nad dalmatyńskim wybrzeżem pozostają w pamięci na długie lata. Dalmacja zachwyca różnorodnością. Każdy dzień podróży przynosi nowe miejsca do odkrycia, a każdy port opowiada własną historię. Dzięki temu rejs po Chorwacji staje się wyjątkowym doświadczeniem, które pozwala spojrzeć na ten kraj z zupełnie innej perspektywy. Podróż, którą zapamiętasz na lata Rejs po Chorwacji to propozycja dla osób szukających czegoś więcej niż standardowych wakacji. Połączenie wypoczynku, zwiedzania, kontaktu z naturą oraz odkrywania najpiękniejszych zakątków Adriatyku sprawia, że taka podróż pozostaje w pamięci na długo. Turkusowe morze, słoneczne wyspy, historyczne miasta i niezwykła atmosfera Dalmacji tworzą wyjątkową kombinację, która każdego roku przyciąga tysiące podróżników. Nic dziwnego, że rejs po Chorwacji uznawany jest za jeden z najpiękniejszych sposobów odkrywania Adriatyku.
To najbardziej tropikalny zakątek Europy. Przypomina rajską wyspę na środku oceanu
Wulkany, wodospady, gęsta tropikalna roślinność i plaże obmywane przez wody Oceanu Indyjskiego. Choć brzmi to jak opis egzotycznej wyspy położonej tysiące kilometrów od Europy, w rzeczywistości chodzi o francuską wyspę Réunion. Ten niewielki skrawek lądu jest częścią Unii Europejskiej i dla wielu podróżników pozostaje jednym z najbardziej niezwykłych miejsc na świecie.
Gdy myślimy o Europie, zwykle wyobrażamy sobie zabytkowe miasta, alpejskie szczyty lub śródziemnomorskie plaże. Niewiele osób zdaje sobie jednak sprawę, że część terytorium Unii Europejskiej znajduje się na Oceanie Indyjskim, ponad 9 tysięcy kilometrów od Paryża. To właśnie tam leży Réunion – francuska wyspa położona pomiędzy Madagaskarem a Mauritiusem. Choć formalnie jest częścią Francji i strefy euro, krajobrazy Réunion bardziej przypominają Hawaje, Bali lub wyspy Polinezji niż jakiekolwiek miejsce w Europie. Zielone góry wyrastające prosto z oceanu, aktywny wulkan, dziesiątki wodospadów i tropikalny klimat sprawiają, że wielu podróżników określa ją mianem najbardziej egzotycznego zakątka Europy. Réunion leży bliżej Madagaskaru niż Europy Réunion znajduje się na zachodnim Oceanie Indyjskim, około 700 kilometrów na wschód od Madagaskaru i zaledwie 200 kilometrów od Mauritiusa. Od europejskiego kontynentu dzieli ją natomiast ponad 9 tysięcy kilometrów. Mimo tej ogromnej odległości wyspa jest integralną częścią Francji oraz Unii Europejskiej. Dla wielu turystów już sam ten fakt jest zaskoczeniem. Trudno bowiem uwierzyć, że miejsce przypominające egzotyczny raj należy administracyjnie do tego samego państwa co Paryż, Marsylia czy Nicea. Wyspa zajmuje powierzchnię około 2512 kilometrów kwadratowych, czyli niewiele większą od Luksemburga. Na stosunkowo niewielkim obszarze udało się jednak zgromadzić niezwykłą różnorodność krajobrazów. W ciągu jednego dnia można przejechać od tropikalnych plaż i lagun Oceanu Indyjskiego do górskich szczytów przekraczających 3000 metrów wysokości. Tak duże kontrasty sprawiają, że Réunion jest często określana mianem „wyspy w pigułce”, ponieważ oferuje niemal wszystkie rodzaje krajobrazów spotykanych w tropikach. Na wyspie mieszka obecnie około 900 tysięcy osób. Są oni pełnoprawnymi obywatelami Francji, korzystają z euro, uczestniczą w wyborach do Parlamentu Europejskiego, a językiem urzędowym pozostaje francuski. Jednocześnie codzienne życie wygląda tu zupełnie inaczej niż w Europie. Tropikalny klimat, wielokulturowe społeczeństwo i afrykańsko-azjatyckie wpływy sprawiają, że przybysz z kontynentu bardzo szybko ma wrażenie, że znalazł się w zupełnie innym świecie. Historia Réunion jest równie niezwykła jak jej położenie. Wyspa była niezamieszkana aż do XVII wieku, kiedy zaczęli osiedlać się na niej Francuzi. Z czasem trafiali tu również mieszkańcy Afryki, Madagaskaru, Indii, Chin i innych regionów Oceanu Indyjskiego. W efekcie powstała wyjątkowa mieszanka kultur, tradycji i religii. Dziś obok katolickich kościołów można zobaczyć hinduskie świątynie, meczety i chińskie pagody, które często znajdują się w niewielkiej odległości od siebie. Wpływy różnych kultur najlepiej widać w lokalnej kuchni. Popularne są dania inspirowane kuchnią francuską, kreolską, indyjską i chińską. Jednym z najbardziej charakterystycznych specjałów jest cari – aromatyczny gulasz przygotowywany z mięsa lub ryb, podawany z ryżem, fasolą i ostrymi przyprawami. Dużą popularnością cieszą się również owoce tropikalne, takie jak mango, liczi, papaja, marakuja czy ananasy, które rosną na wyspie przez większą część roku. Równie wyjątkowa jest architektura. W wielu miejscowościach można zobaczyć kolorowe kreolskie domy z drewnianymi werandami, otoczone palmami i tropikalnymi ogrodami. Szczególnie malowniczo prezentuje się stolica wyspy Saint-Denis, gdzie francuskie budynki kolonialne sąsiadują z egzotyczną roślinnością i nowoczesną zabudową. To właśnie połączenie europejskiej administracji z afrykańskimi, azjatyckimi i kreolskimi wpływami sprawia, że Réunion nie przypomina żadnego innego miejsca w Europie. Choć formalnie jest częścią Unii Europejskiej, krajobrazy, kultura i klimat sprawiają, że wielu podróżników ma wrażenie, jakby odwiedzało odległy tropikalny kraj położony gdzieś pomiędzy Afryką a Azją. Jeden z najbardziej aktywnych wulkanów świata Największą atrakcją Réunion jest Piton de la Fournaise, czyli „Szczyt Pieca”. To jeden z najbardziej aktywnych wulkanów na świecie i jednocześnie jeden z symboli wyspy. Wulkan wznosi się na wysokość 2632 metrów nad poziomem morza i zajmuje znaczną część południowo-wschodniego obszaru Réunion. Dla wielu podróżników jest głównym powodem wizyty na wyspie, ponieważ niewiele miejsc na świecie pozwala obserwować aktywny wulkan w tak bezpiecznych warunkach. Piton de la Fournaise należy do grupy tzw. wulkanów tarczowych, podobnych do tych występujących na Hawajach. Charakteryzuje się stosunkowo łagodnymi erupcjami, podczas których lawa wypływa szerokimi strumieniami zamiast eksplodować z ogromną siłą. Dzięki temu wiele erupcji można obserwować z wyznaczonych punktów widokowych bez większego ryzyka dla mieszkańców i turystów. Historia aktywności wulkanu jest imponująca. Od XVII wieku odnotowano ponad 200 erupcji, a w ostatnich dekadach Piton de la Fournaise wybuchał średnio co kilka lat. Niektóre lata były wyjątkowo aktywne – zdarzało się, że lawa pojawiała się na powierzchni kilkukrotnie w ciągu dwunastu miesięcy. Wulkan jest nieustannie monitorowany przez naukowców z Obserwatorium Wulkanologicznego Piton de la Fournaise, którzy śledzą ruchy magmy i aktywność sejsmiczną. Jednym z najbardziej spektakularnych zjawisk są erupcje widoczne po zmroku. Strumienie rozżarzonej lawy spływające po zboczach tworzą widowisko przypominające sceny z filmów przyrodniczych. Zdjęcia czerwonych rzek lawy na tle nocnego nieba regularnie obiegają światowe media i przyciągają miłośników geologii z różnych kontynentów. Droga prowadząca do wulkanu sama w sobie jest niezwykłą atrakcją. Trasa przecina równinę Plaine des Sables, której krajobraz przypomina powierzchnię Marsa lub Księżyca. Rozległe pola zastygłej lawy, czerwone i czarne skały oraz niemal całkowity brak roślinności sprawiają, że podróżnicy często mają wrażenie, jakby opuścili Ziemię. To jeden z najbardziej niezwykłych krajobrazów całego Oceanu Indyjskiego. Najpopularniejszym celem pieszych wycieczek jest krater Dolomieu, który ma około kilometra średnicy i kilkaset metrów głębokości. Szlak prowadzący na jego krawędź należy do najczęściej odwiedzanych tras trekkingowych na Réunion. W pogodne dni można stąd podziwiać ogromną kalderę oraz rozległe pola lawowe ciągnące się aż do wybrzeża oceanu. Szczególnie imponujące są miejsca, gdzie dawne potoki lawy dotarły aż do Oceanu Indyjskiego. W niektórych rejonach wybrzeża można zobaczyć zastygłe czarne jęzory lawowe, które dosłownie powiększyły powierzchnię wyspy. To żywy dowód na to, że Réunion jest geologicznie młodym lądem, który nadal się zmienia. Najbardziej zaskakuje jednak kontrast pomiędzy wulkanicznym pustkowiem a resztą wyspy. Zaledwie kilkadziesiąt kilometrów od Piton de la Fournaise znajdują się gęste tropikalne lasy, wodospady i zielone doliny wpisane na listę UNESCO. W ciągu jednego dnia można więc spacerować po krajobrazie przypominającym powierzchnię innej planety, a kilka godzin później znaleźć się wśród palm, paproci i egzotycznej roślinności. To właśnie dzięki Piton de la Fournaise Réunion uchodzi za jedno z najbardziej niezwykłych miejsc w Europie. Niewiele regionów Unii Europejskiej może pochwalić się aktywnym wulkanem, który nie tylko kształtuje krajobraz, ale także pozwala obserwować procesy geologiczne zachodzące niemal na żywo. Jeden z najbardziej aktywnych wulkanów świata Największą atrakcją Réunion jest Piton de la Fournaise, czyli „Szczyt Pieca”. To jeden z najbardziej aktywnych wulkanów na świecie i jednocześnie jeden z najbardziej niezwykłych cudów natury należących do terytorium Unii Europejskiej. Dla wielu podróżników jest głównym symbolem wyspy i miejscem, które najbardziej odróżnia Réunion od innych tropikalnych kierunków. Wulkan wznosi się na wysokość około 2632 metrów nad poziomem morza i zajmuje znaczną część południowo-wschodniego obszaru wyspy. Należy do grupy wulkanów tarczowych, podobnych do tych występujących na Hawajach. Jego aktywność jest regularnie monitorowana przez naukowców, ponieważ Piton de la Fournaise pozostaje jednym z najaktywniejszych wulkanów na Ziemi. Od XVII wieku odnotowano ponad 200 erupcji, a w XXI wieku wybuchał wielokrotnie, czasem nawet kilka razy w ciągu jednego roku. To właśnie stosunkowo częste, ale zwykle niezbyt gwałtowne erupcje sprawiły, że wulkan stał się jedną z największych atrakcji turystycznych Oceanu Indyjskiego. Gdy dochodzi do wybuchu, tysiące mieszkańców i turystów udają się do punktów widokowych, by obserwować spektakularne strumienie lawy spływające po zboczach. Nocne erupcje należą do najbardziej widowiskowych zjawisk przyrodniczych na świecie – rozżarzona lawa kontrastuje wtedy z ciemnym niebem i tworzy krajobraz przypominający sceny z filmów science fiction. Droga prowadząca do wulkanu jest atrakcją samą w sobie. Podróżnicy przemierzają słynną Plaine des Sables, czyli „Równinę Piasków”. To rozległy obszar pokryty czerwonym i czarnym pyłem wulkanicznym, zastygłą lawą oraz skalnymi formacjami powstałymi podczas dawnych erupcji. Krajobraz jest tak surowy i nietypowy, że często porównuje się go do powierzchni Marsa lub Księżyca. Nieprzypadkowo właśnie tutaj realizowano zdjęcia i materiały dokumentalne poświęcone geologii oraz eksploracji kosmosu. Jednym z najpopularniejszych celów wycieczek jest krater Dolomieu, znajdujący się na szczycie wulkanu. Jego średnica przekracza kilometr, a głębokość sięga kilkuset metrów. Szlak prowadzący do krawędzi krateru należy do najczęściej odwiedzanych tras trekkingowych na Réunion. Wędrówka zajmuje kilka godzin, ale nagrodą są niezwykłe widoki na ogromną kalderę oraz pola lawowe ciągnące się aż do Oceanu Indyjskiego. Ślady aktywności wulkanu można dostrzec również na wybrzeżu. W przeszłości strumienie lawy wielokrotnie docierały do oceanu, tworząc nowe fragmenty lądu. W niektórych miejscach czarne skały zastygłej lawy schodzą bezpośrednio do wody, pokazując, jak ogromną siłę mają procesy geologiczne kształtujące wyspę. Najbardziej zaskakujący jest jednak kontrast między wulkanicznym pustkowiem a resztą Réunion. Zaledwie kilkadziesiąt kilometrów od Piton de la Fournaise znajdują się zielone doliny, tropikalne lasy, plantacje wanilii i spektakularne wodospady. W ciągu jednego dnia można więc spacerować po krajobrazie przypominającym inną planetę, a kilka godzin później znaleźć się w samym środku bujnej tropikalnej dżungli. To właśnie dzięki Piton de la Fournaise Réunion uchodzi za jedno z najbardziej niezwykłych miejsc w Europie. Niewiele regionów należących do Unii Europejskiej może pochwalić się aktywnym wulkanem, który wciąż kształtuje krajobraz i pozwala obserwować siły natury niemal na żywo. Tropikalne lasy i wodospady wpisane na listę UNESCO Prawdziwym symbolem Réunion są jednak monumentalne górskie kotły wulkaniczne zwane cirques, które powstały w wyniku milionów lat aktywności wulkanicznej i erozji. Najsłynniejsze z nich – Mafate, Salazie i Cilaos – wraz z centralną częścią wyspy zostały wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO w 2010 roku. To właśnie one sprawiają, że Réunion jest uznawana za jedno z najbardziej spektakularnych miejsc przyrodniczych nie tylko Oceanu Indyjskiego, ale całego świata. Każdy z trzech cirques ma własny charakter. Salazie jest najbardziej zielony i wilgotny. To tutaj znajdują się jedne z najbujniejszych lasów tropikalnych wyspy oraz dziesiątki wodospadów spływających po stromych zboczach. W porze deszczowej woda pojawia się niemal na każdej ścianie skalnej, tworząc niezwykły krajobraz przypominający tropikalną dżunglę. Najbardziej znanym symbolem Salazie jest Voile de la Mariée, czyli „Welon Panny Młodej”. To system kilku wodospadów spływających po pionowych ścianach skalnych z wysokości kilkuset metrów. Nazwa nawiązuje do delikatnych strumieni wody przypominających ślubny welon. To jedno z najczęściej fotografowanych miejsc na całej wyspie. Z kolei Cilaos słynie z górskich krajobrazów, naturalnych źródeł termalnych i malowniczych szlaków trekkingowych. Położona na wysokości około 1200 metrów miejscowość o tej samej nazwie jest otoczona przez spektakularne szczyty, w tym najwyższy punkt Oceanu Indyjskiego – Piton des Neiges, który wznosi się na wysokość 3070 metrów nad poziomem morza. Najbardziej niezwykły pozostaje jednak Mafate. To jeden z najbardziej odizolowanych zamieszkanych regionów Francji. Nie prowadzi do niego żadna droga. Do niewielkich osad rozsianych pośród gór można dotrzeć wyłącznie pieszo lub śmigłowcem. Mieszkańcy przez dziesięciolecia żyli tu niemal całkowicie odcięci od świata, a wiele tradycji zachowało się do dziś. Dla miłośników trekkingu Mafate jest prawdziwym rajem – sieć szlaków liczy setki kilometrów i prowadzi przez jedne z najbardziej spektakularnych krajobrazów na świecie. Jednym z najbardziej imponujących cudów natury na Réunion jest również Trou de Fer, czyli „Żelazna Dziura”. To gigantyczny kanion otoczony pionowymi ścianami, do którego wpada kilka potężnych wodospadów. Najwyższe z nich mają ponad 300 metrów wysokości. Ze względu na trudny dostęp miejsce najlepiej podziwiać z pokładu śmigłowca, skąd można zobaczyć skalę tego niezwykłego zjawiska. Raj dla miłośników przyrody Ponad 40 procent powierzchni Réunion objęto ochroną przyrodniczą, co czyni ją jednym z najlepiej zachowanych tropikalnych obszarów należących do Unii Europejskiej. W Parku Narodowym Réunion występują setki gatunków roślin, z których wiele nie rośnie nigdzie indziej na świecie. Spotkać można gigantyczne paprocie, lasy tamaryndowców, storczyki oraz charakterystyczne dla Oceanu Indyjskiego drzewa i krzewy. Wyspa jest również schronieniem dla wielu gatunków zwierząt. W przybrzeżnych wodach regularnie pojawiają się delfiny butlonose, żółwie morskie oraz manty. Szczególne emocje budzi sezon obserwacji wielorybów humbaków. Od czerwca do października tysiące tych gigantycznych ssaków przypływają w okolice Réunion, aby rozmnażać się i wychowywać młode. W tym okresie wyspa należy do najlepszych miejsc na świecie do obserwacji wielorybów z łodzi lub brzegu. Ogromną popularnością cieszą się również aktywności na świeżym powietrzu. Réunion jest prawdziwym rajem dla miłośników trekkingu. Sieć szlaków liczy ponad tysiąc kilometrów i prowadzi przez góry, dżungle, pola lawowe i wodospady. Popularne są także wyprawy rowerowe, canyoning, wspinaczka, paralotniarstwo oraz loty helikopterem nad kraterami wulkanicznymi i kanionami wpisanymi na listę UNESCO. Dlaczego Réunion nazywana jest najbardziej tropikalnym zakątkiem Europy? Trudno znaleźć inne miejsce należące do Unii Europejskiej, które oferowałoby tak niezwykłe połączenie krajobrazów. Na jednej wyspie można zobaczyć aktywny wulkan należący do najaktywniejszych na świecie, tropikalne lasy deszczowe, szczyty przekraczające 3000 metrów wysokości, setki wodospadów oraz laguny Oceanu Indyjskiego otoczone rafami koralowymi. Równie wyjątkowe jest połączenie kultur. Francuskie wpływy mieszają się tutaj z tradycjami afrykańskimi, indyjskimi, chińskimi i kreolskimi, tworząc atmosferę zupełnie inną niż gdziekolwiek w Europie. W jednym dniu można spacerować po dżungli przypominającej Azję Południowo-Wschodnią, podziwiać aktywny wulkan niczym na Hawajach, a wieczorem zjeść francuską kolację w nadmorskim miasteczku. To właśnie ten niezwykły kontrast sprawia, że Réunion zajmuje wyjątkowe miejsce na mapie świata. Dla wielu podróżników jest dowodem na to, że najbardziej egzotyczny zakątek Europy znajduje się nie nad Morzem Śródziemnym, lecz tysiące kilometrów od kontynentu – pośrodku Oceanu Indyjskiego. Tutaj Europa spotyka się z tropikami w najbardziej spektakularny możliwy sposób.
Wszyscy znają Santorini i Mykonos. Ta mała grecka wyspa jest równie piękna i wciąż czeka na odkrycie!
Symi to niewielka grecka wyspa niedaleko Rodos, gdzie neoklasycystyczne domy w pastelowych kolorach piętrzą się wokół naturalnego portu, a sosnowe lasy schodzą wprost do krystalicznie czystego morza. Wygląda jak najpiękniejsze pocztówki z Cyklad — a turystów jest tu ułamek tego, co na Santorini.
Symi leży na Morzu Egejskim, zaledwie kilkadziesiąt minut promem od Rodos — i jest jedną z tych wysp, które większość podróżników mija w drodze gdzie indziej, nie wiedząc co tracą. Mała, kameralna, z jednym głównym miasteczkiem i kilkoma wioskami w głębi lądu, Symi przez stulecia była jedną z najbogatszych wysp Grecji — i ślady tego bogactwa widać do dziś w architekturze, która nie ma odpowiednika na żadnej innej greckiej wyspie. W przeciwieństwie do Santorini czy Mykonos, Symi nie przeszła transformacji w turystyczny kurort z klubami i hotelami sieciowymi. Pozostała autentyczną grecką wyspą — z portem pełnym rybackich łodzi, tawernami serwującymi to, co złowiono dziś rano, i ciszą, która zapada o zmierzchu, kiedy dzienni turyści wracają promem na Rodos. Port Gialos — najpiękniejszy widok na wyspie Główne miasteczko Symi — Gialos — to amfiteatralnie ułożony port, wokół którego wznoszą się rzędy neoklasycystycznych domów w odcieniach żółtego, różowego, błękitnego i ochry. Architektura ta pochodzi z XVIII i XIX wieku, kiedy Symi była jednym z najważniejszych centrów budowy statków i nurkowania po gąbki w całym regionie Morza Egejskiego — i jednym z najbogatszych miejsc w Grecji. Widok na Gialos od strony morza, kiedy prom wpływa do portu, jest jednym z tych momentów, które zapadają w pamięć na lata — kolorowe fasady odbijające się w spokojnej wodzie, wieże kościołów wystające nad dachami i strome schody prowadzące w górę do starszej części miasta. Chorio — górna część miasteczka, położona na wzgórzu nad portem — to labirynt wąskich uliczek, kamiennych domów i tarasów z widokiem na morze. Połączenie między Gialos i Chorio stanowi imponujące Kali Strata — szerokie kamienne schody z XVIII wieku, otoczone neoklasycystycznymi rezydencjami, które prowadzą od portu na wzgórze. Wejście po nich o zachodzie słońca, kiedy światło staje się złote, a kamienie schodów świecą ciepłym blaskiem, jest jednym z najpiękniejszych doświadczeń, jakie wyspa ma do zaoferowania. Historia gąbek i bogactwa Symi była przez wieki centrum nurkowania po gąbki morskie — zajęcia, które przed erą plastikowych gąbek przynosiło ogromne fortuny. Nurkowie z Symi nurkowali na głębokość kilkudziesięciu metrów bez sprzętu, zbierając gąbki, które sprzedawano w całej Europie. To właśnie te fortuny sfinansowały budowę imponujących neoklasycystycznych rezydencji, które dziś definiują wygląd wyspy. Do dziś na wyspie można kupić naturalne gąbki morskie — w małych sklepach przy porcie, gdzie sprzedawcy często opowiadają historię tego rzemiosła z dumą i szczegółami, które trudno znaleźć w jakimkolwiek przewodniku. Klasztor Panormitis — duchowe serce wyspy Na południowym krańcu Symi, w spokojnej zatoce dostępnej promem lub łodzią z Gialos, leży Klasztor Archangela Michała Panormitisa — jedno z najważniejszych miejsc pielgrzymkowych w tym regionie Grecji. Klasztor z białymi murami, błękitnym dachem i wewnętrznym dziedzińcem wyłożonym czarno-białą mozaiką z kamieni morskich jest tak fotogeniczny, że trudno przejść obok bez zatrzymania się na kilka zdjęć. Wewnątrz znajduje się muzeum z kolekcją ikon, rzemiosła morskiego i przedmiotów ofiarowanych przez marynarzy, którzy modlili się tu o bezpieczną podróż. Archangel Michael jest patronem marynarzy — i klasztor od wieków jest miejscem, do którego greccy żeglarze przybywają z podziękowaniami. Plaże i zatoki dostępne tylko łodzią Symi nie ma długich, piaszczystych plaż znanych z innych greckich wysp — ma za to coś rzadszego: małe, kamienne zatoczki ukryte wśród sosnowych lasów, z krystalicznie czystą wodą w odcieniach turkusu i szmaragdu, dostępne często wyłącznie łodzią. Agios Georgios to jedna z najbardziej spektakularnych zatok wyspy — wąska plaża otoczona pionowymi, białymi skałami, które wyglądają jak ściany kanionu schodzące prosto do morza. Nanou to większa, bardziej dostępna plaża z tawerną, otoczona zielonymi wzgórzami. Agia Marina to mała wyspa połączona z plażą wąskim pasem piasku — można do niej dojść w kilka minut po dnie morskim. Codzienne wycieczki łodzią z Gialos odwiedzają kilka takich zatok w ciągu dnia — i jest to jeden z najlepszych sposobów na poznanie wyspy z perspektywy, której nie da się zobaczyć z lądu. Jedzenie — ryby, miód i krewetki z Symi Symi ma swoją kulinarną specjalność, znaną w całej Grecji — małe krewetki garides Symis, smażone w cieście lub na oliwie z czosnkiem, podawane jako mezze w portowych tawernach. To danie, na które warto przyjechać samo w sobie. Wyspa słynie też z miodu tymiankowego — góry Symi pokryte są dzikim tymiankiem, a pszczoły produkują miód o intensywnym, ziołowym aromacie, który sprzedawany jest w małych sklepach przy porcie. Ryby prosto z łodzi, oliwki z lokalnych drzew i proste, ale wyśmienite tawerny z widokiem na port — to jest gastronomiczna codzienność Symi. Jak dojechać Symi jest dostępna promem lub szybką łodzią z Rodos — podróż trwa od 50 minut do półtorej godziny, w zależności od typu jednostki, i kursuje kilka razy dziennie w sezonie. Z Polski najwygodniej lotem do Rodos — bezpośrednie połączenia czarterowe i niskokosztowe latem są częste — a stamtąd prom na Symi. Wielu turystów odwiedza Symi jako wycieczkę jednodniową z Rodos — ale wyspa nagradza tych, którzy zostają na noc lub dwie, kiedy dzienni odwiedzający wyjeżdżają i miasteczko wraca do swojego naturalnego, spokojnego rytmu. Noclegi na wyspie to przede wszystkim małe hotele i pokoje gościnne w tradycyjnych budynkach przy porcie lub w Chorio. Ceny są niższe niż na Santorini czy Mykonos, a atmosfera nieporównywalnie bardziej autentyczna.
Tylu mieszkańców co we Wrocławiu, lazurowe plaże, jak na Malediwach. Potrzebujesz tylko 7 godzin, aby znaleźć się w nieodkrytym raju
Republika Zielonego Przylądka stała się największą niespodzianką mundialu 2026. Kraj liczący niespełna 600 tys. mieszkańców zremisował 0:0 z Hiszpanią i przyciągnął uwagę kibiców na całym świecie.
Republika Zielonego Przylądka znalazła się w centrum uwagi kibiców z całego świata. Kraj liczący niespełna 600 tys. mieszkańców nie tylko wywalczył historyczny awans na mundial 2026, ale już w pierwszym meczu sprawił ogromną niespodziankę. Remis 0:0 z reprezentacją Hiszpanii sprawił, że o Cabo Verde ponownie zrobiło się bardzo głośno. Republika Zielonego Przylądka sprawiła sensację podczas mundialu 2026 Sportowy świat uwielbia historie, w których zdecydowany outsider potrafi przeciwstawić się znacznie silniejszym rywalom. Właśnie taką opowieść napisała Republika Zielonego Przylądka podczas mundialu 2026. Dla reprezentacji tego niewielkiego afrykańskiego kraju sam awans na mistrzostwa świata był historycznym sukcesem. Niewielu spodziewało się jednak, że już pierwszy występ na turnieju przyniesie rezultat, który odbije się szerokim echem na całym świecie. „Niebieskie Rekiny” rozpoczęły rywalizację od meczu z reprezentacją Hiszpanii. To właśnie Hiszpanie byli uznawani nie tylko za faworyta tego spotkania, ale także za jednego z głównych kandydatów do triumfu w tegorocznych mistrzostwach świata. Mimo to drużyna z Cabo Verde zdołała wywalczyć remis 0:0. Taki wynik został odebrany jako ogromna sensacja. Reprezentacja kraju liczącego niespełna 600 tys. mieszkańców pokazała, że na największej piłkarskiej scenie świata nie zawsze decydują wyłącznie liczby czy wcześniejsze przewidywania ekspertów. ZOBACZ TEŻ: AI wskazało europejski raj. Trudno uwierzyć, że to nie tropiki Historyczny sukces „Niebieskich Rekinów” pod wodzą Pedro Leitao Brito Za sukces reprezentacji odpowiada sztab szkoleniowy kierowany przez trenera Pedro Leitao Brito. To właśnie pod jego wodzą drużyna osiągnęła historyczny awans na mundial 2026. Już sam udział w turnieju stanowi ważny rozdział w historii sportu Republiki Zielonego Przylądka. Kraj, który do tej pory nie należał do ścisłej światowej czołówki piłkarskiej, nagle znalazł się w centrum zainteresowania kibiców i mediów. Remis z Hiszpanią sprawił, że nazwa Cabo Verde zaczęła pojawiać się w relacjach sportowych na całym świecie. Dla wielu osób była to również okazja, aby bliżej poznać państwo, które reprezentują „Niebieskie Rekiny”. Cabo Verde – niewielki kraj na Oceanie Atlantyckim Republika Zielonego Przylądka, znana również pod portugalską nazwą Cabo Verde, położona jest na Oceanie Atlantyckim, około 450 kilometrów od zachodnich wybrzeży Afryki. Państwo składa się z dziesięciu głównych wysp wulkanicznych oraz 16 mniejszych wysepek. Wśród najbardziej znanych znajdują się Sal, Boa Vista, Santiago, Sao Vicente i Santo Antao. Na wyspie Santiago znajduje się stolica kraju – Praia. Każda z wysp posiada własny charakter i przyciąga odwiedzających różnorodnymi atrakcjami. Choć Republika Zielonego Przylądka liczy niespełna 600 tys. mieszkańców, od lat jest wskazywana jako jedno z najbardziej stabilnych politycznie państw Afryki. Dlaczego Republika Zielonego Przylądka przyciąga turystów z Europy? W ostatnich latach archipelag stał się jednym z popularniejszych kierunków wypoczynkowych. Europejscy turyści kojarzą Cabo Verde przede wszystkim z piaszczystymi plażami, słoneczną pogodą oraz turkusowymi wodami Atlantyku. Dużym atutem są również warunki klimatyczne. Temperatury przez większość roku utrzymują się tam między 24 a 30 stopniami Celsjusza. Poszczególne wyspy oferują różnorodne atrakcje. Sao Vicente słynie z życia kulturalnego, natomiast Santo Antao jest znane z malowniczych tras trekkingowych. To właśnie połączenie wypoczynku, przyrody i klimatu sprawia, że coraz więcej osób wybiera Cabo Verde jako miejsce urlopu. CZYTAJ TEŻ: Iberyjskie Santorini zachwyca białymi domami i spektakularnym wybrzeżem. To tylko 3 godziny samolotem, a wciąż niewiele osób o nim wie Od portugalskiej kolonii do jednego z najbezpieczniejszych państw Afryki Historia Republiki Zielonego Przylądka sięga XV wieku. Według informacji zawartych w źródle wyspy były niezamieszkane do momentu ich odkrycia przez portugalskich żeglarzy. Dzięki strategicznemu położeniu między Europą, Afryką i Ameryką archipelag szybko zyskał znaczenie handlowe. Przez stulecia funkcjonował również jako jedno z centrów atlantyckiego handlu niewolnikami. Niepodległość od Portugalii Zielony Przylądek uzyskał w 1975 roku. Od tego momentu kraj przeszedł znaczącą transformację polityczną. Regularnie odbywają się tam wolne wybory, a zmiany rządów następują w sposób pokojowy. Republika Zielonego Przylądka jest republiką parlamentarną. Prezydent pełni głównie funkcje reprezentacyjne, natomiast najważniejszą rolę w kierowaniu państwem odgrywa premier i rząd. Międzynarodowe organizacje często wskazują Cabo Verde jako przykład udanej transformacji demokratycznej w Afryce. Jednocześnie państwo mierzy się z wyzwaniami wynikającymi z ograniczonych zasobów naturalnych, niewielkich możliwości rolniczych oraz uzależnienia od importu żywności. Znaczącą rolę odgrywają także przekazy pieniężne od emigrantów mieszkających głównie w Portugalii, Francji, Holandii i Stanach Zjednoczonych. Sukces reprezentacji podczas mundialu 2026 sprawił jednak, że świat ponownie zwrócił uwagę na ten niewielki kraj. Dla wielu kibiców Republika Zielonego Przylądka stała się symbolem sportowej determinacji i dowodem na to, że nawet państwo liczące niespełna 600 tys. mieszkańców może znaleźć się w centrum globalnej uwagi. Źródło: Podróże WPROST, NATGEO
AI wskazało europejski raj. Trudno uwierzyć, że to nie tropiki
Turkusowa woda, zatoki przypominające Karaiby i krajobrazy, które wyglądają jak z egzotycznej pocztówki. Zapytaliśmy sztuczną inteligencję, które miejsce w Europie najbardziej przypomina tropiki. Wybór padł na Caprerę – niewielką wyspę u wybrzeży Sardynii, która zachwyca podróżników z całego świata.
Europa nie kojarzy się zwykle z tropikalnymi krajobrazami. Gdy myślimy o rajskich plażach i wodzie w kolorze błękitu, przed oczami stają Malediwy, Seszele lub Karaiby. Tymczasem podobne widoki można znaleźć znacznie bliżej. Według sztucznej inteligencji jednym z miejsc, które najbardziej przypominają tropiki, jest Caprera – wyspa należąca do archipelagu La Maddalena na północy Sardynii. To miejsce od lat zachwyca podróżników niezwykłymi kolorami morza i dziką przyrodą. W wielu zatokach woda jest tak przejrzysta, że z powierzchni można dostrzec podwodne skały i piaszczyste dno. Połączenie turkusowych lagun, granitowych formacji skalnych oraz śródziemnomorskiej roślinności sprawia, że krajobrazy Caprery bardziej przypominają egzotyczne wyspy Oceanu Indyjskiego niż południe Europy. Caprera wygląda jak europejskie Karaiby Caprera jest drugą co do wielkości wyspą archipelagu La Maddalena i zajmuje powierzchnię około 16 kilometrów kwadratowych. Leży na północno-wschodnim krańcu Sardynii i jest połączona mostem z wyspą La Maddalena, co czyni ją łatwo dostępną dla turystów. Mimo tego zachowała znacznie bardziej dziki charakter niż wiele innych śródziemnomorskich wysp. To właśnie krajobrazy sprawiły, że sztuczna inteligencja wskazała Caprerę jako jedno z miejsc najbardziej przypominających tropiki. Wyspa zachwyca niezwykłym kontrastem kolorów. Jasne granitowe skały otaczają zatoki wypełnione wodą o intensywnie turkusowym odcieniu, a śródziemnomorska roślinność tworzy zielone tło przypominające egzotyczne wyspy Oceanu Indyjskiego. W słoneczne dni morze przybiera tu niemal fluorescencyjne odcienie błękitu, które trudno znaleźć w wielu innych częściach Europy. Największą sławę zdobyła Cala Coticcio, często nazywana „Tahiti Sardynii”. Plaża znajduje się na wschodnim wybrzeżu wyspy i jest ukryta pomiędzy granitowymi skałami wyrzeźbionymi przez wiatr i morze. Dotarcie do niej wymaga około 40-minutowego spaceru szlakiem prowadzącym przez skaliste wzgórza, jednak wysiłek wynagradza widok jednej z najbardziej spektakularnych zatok we Włoszech. Krystalicznie czysta woda pozwala dostrzec dno nawet na głębokości kilku metrów, a kolor morza sprawia, że miejsce często porównywane jest do lagun Polinezji Francuskiej. Nie mniej malownicze są Cala Brigantina, Cala Napoletana i Cala Serena. Każda z nich oferuje nieco inny krajobraz, ale wszystkie łączy wyjątkowa przejrzystość wody i brak intensywnej zabudowy. Wiele plaż na Caprerze jest dostępnych wyłącznie pieszo lub od strony morza, dzięki czemu zachowały naturalny charakter i nie zostały przekształcone w typowe kurorty. Dla miłośników aktywnego wypoczynku wyspa jest prawdziwym rajem. Liczne szlaki prowadzą przez wzgórza i punkty widokowe, z których można podziwiać archipelag La Maddalena, Korsykę oraz rozległe połacie Morza Śródziemnego. Popularnym celem wycieczek jest Monte Tejalone – najwyższe wzniesienie Caprery, osiągające około 212 metrów n.p.m. Z jego szczytu rozciąga się panorama uznawana za jedną z najpiękniejszych na całej Sardynii. To właśnie połączenie rajskich zatok, ograniczonej zabudowy, dzikiej przyrody i spektakularnych widoków sprawia, że wielu podróżników po pierwszej wizycie na Caprerze porównuje ją do Karaibów lub Malediwów. Różnica polega jedynie na tym, że ten egzotyczny krajobraz znajduje się zaledwie kilka godzin lotu od większości europejskich stolic. Turkusowa woda to nie jedyny skarb wyspy Jednym z powodów, dla których sztuczna inteligencja wskazała właśnie Caprerę, jest wyjątkowa jakość tutejszego środowiska naturalnego. Wody otaczające wyspę należą do najczystszych w całym Morzu Śródziemnym. W wielu zatokach przejrzystość przekracza kilkanaście, a miejscami nawet kilkadziesiąt metrów, dzięki czemu z powierzchni można obserwować podwodne skały, piaszczyste dno i ławice ryb. To właśnie niezwykła klarowność morza sprawia, że zdjęcia wykonane na Caprerze często przypominają fotografie z Karaibów lub Malediwów. Za ten wyjątkowy stan środowiska odpowiada między innymi posidonia oceaniczna. Choć często mylona jest z algami, w rzeczywistości jest rośliną morską endemiczną dla Morza Śródziemnego. Rozległe podwodne łąki posidonii otaczające Caprerę pełnią niezwykle ważną funkcję. Produkują ogromne ilości tlenu, oczyszczają wodę, chronią wybrzeże przed erozją i stanowią schronienie dla setek gatunków organizmów morskich. Naukowcy określają je często mianem „płuc Morza Śródziemnego”. Bogactwo podwodnego świata sprawia, że okolice Caprery należą do najlepszych miejsc do snorkelingu i nurkowania we Włoszech. W przejrzystej wodzie można obserwować dorady, barweny, mureny, ośmiornice, rozgwiazdy oraz liczne gatunki ryb zamieszkujących skaliste wybrzeża. Szczególnie popularne są nurkowiska w rejonie Punta Rossa i Cala Coticcio, gdzie pod powierzchnią morza znajdują się granitowe formacje skalne tworzące naturalne schronienia dla morskich zwierząt. W wodach archipelagu La Maddalena regularnie pojawiają się również delfiny butlonose. Choć ich obserwacja wymaga odrobiny szczęścia, wielu turystom udaje się zobaczyć te zwierzęta podczas rejsów wokół wysp. Jeszcze większą wartość przyrodniczą mają wizyty żółwi morskich Caretta caretta, które należą do gatunków objętych ochroną. W niektórych częściach archipelagu odnotowano także obecność kaszalotów i wielorybów przemieszczających się przez zachodnią część Morza Śródziemnego. Wyjątkowy charakter Caprery wynika również z faktu, że niemal cała wyspa znajduje się na terenie Parku Narodowego Archipelagu La Maddalena. Utworzony w 1994 roku obszar chroniony obejmuje ponad 180 kilometrów kwadratowych lądu i morza. Jego celem jest zachowanie jednego z najcenniejszych ekosystemów śródziemnomorskich oraz ochrona unikalnych krajobrazów, które przez stulecia pozostawały niemal nietknięte przez człowieka. Dzięki tym regulacjom Caprera uniknęła losu wielu popularnych kurortów. Nie ma tu wielkich kompleksów hotelowych, betonowych promenad ani gęstej zabudowy ciągnącej się wzdłuż wybrzeża. Większość plaż zachowała naturalny charakter, a wiele zatok można osiągnąć jedynie pieszo lub od strony morza. Nawet w szczycie sezonu można znaleźć miejsca, gdzie jedynymi dźwiękami są szum fal, śpiew ptaków i wiatr poruszający śródziemnomorską roślinnością. To właśnie połączenie krystalicznie czystej wody, bogatej przyrody i skutecznej ochrony środowiska sprawia, że Caprera wyróżnia się na tle innych europejskich wysp. Dla wielu podróżników jest dowodem na to, że prawdziwy raj nie musi znajdować się na drugim końcu świata. Czasem wystarczy dotrzeć na niewielką wyspę u wybrzeży Sardynii, by zobaczyć krajobrazy, które do złudzenia przypominają tropiki. Na wyspie mieszkał bohater narodowy Włoch Caprera zachwyca nie tylko przyrodą. To także miejsce związane z Giuseppe Garibaldim – jednym z ojców zjednoczonych Włoch. Bohater narodowy osiedlił się tutaj w 1856 roku i spędził na wyspie ostatnie lata życia. Jego dom, znany jako Casa Bianca, można dziś zwiedzać w ramach kompleksu muzealnego Compendio Garibaldino. Wśród zachowanych pamiątek znajdują się meble, dokumenty i przedmioty codziennego użytku należące do słynnego generała. To połączenie niezwykłej historii i spektakularnych krajobrazów sprawia, że Caprera wyróżnia się nawet na tle innych wysp Sardynii. Dlaczego AI wybrało właśnie Caprerę? Przy wyborze miejsca najbardziej przypominającego tropiki sztuczna inteligencja uwzględniła kilka czynników: kolor i przejrzystość wody, stopień zachowania naturalnego krajobrazu, obecność dzikiej przyrody oraz ograniczoną zabudowę. Caprera spełnia wszystkie te warunki. Znajdują się tu plaże porównywane do Karaibów, woda o niezwykłych odcieniach błękitu i chroniona przyroda, która pozwoliła zachować naturalny charakter wyspy. Dla wielu podróżników jest to jeden z najpiękniejszych zakątków całego Morza Śródziemnego. I choć formalnie znajduje się w Europie, widoki sprawiają, że trudno uwierzyć, iż to nie tropiki.
Iberyjskie Santorini zachwyca białymi domami i spektakularnym wybrzeżem. To tylko 3 godziny samolotem, a wciąż niewiele osób o nim wie
Marzysz o Santorini, ale nie o tłumach i wysokich cenach? W Hiszpanii znajduje się miejsce, które zachwyca podobną architekturą i śródziemnomorskim klimatem. Altea coraz częściej nazywana jest „hiszpańskim Santorini”.
Santorini od lat pozostaje jednym z najpopularniejszych kierunków wakacyjnych w Europie. Charakterystyczne białe domki, niebieskie kopuły i spektakularne widoki przyciągają turystów z całego świata. Coraz więcej osób zwraca jednak uwagę na tłumy i wysokie ceny panujące na greckiej wyspie. Dlatego rośnie zainteresowanie miejscami oferującymi podobny klimat. Jednym z nich jest Altea w Hiszpanii, nazywana przez wielu „hiszpańskim Santorini”. Dlaczego Santorini traci na popularności wśród części turystów? Santorini to wyspa położona na Morzu Egejskim, która od lat uchodzi za jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli Grecji. To właśnie tam znajdują się słynne białe budynki zwieńczone niebieskimi kopułami, malownicze plaże oraz charakterystyczne krajobrazy związane z wulkanicznym pochodzeniem wyspy. Popularność tego miejsca sprawiła jednak, że liczba odwiedzających osiągnęła bardzo wysoki poziom. Szczególnie odczuwalne jest to w najbardziej znanych miejscowościach, takich jak Oia. W sezonie poruszanie się po najpopularniejszych punktach bywa utrudnione, a ceny usług i noclegów stale rosną. To właśnie dlatego wielu podróżnych zaczyna szukać miejsc, które pozwolą cieszyć się podobnymi widokami, ale jednocześnie zapewnią większy spokój i bardziej kameralną atmosferę. ZOBACZ TEŻ: Szwedzka rodzina królewska spędza tu wakacje od pokoleń. Ta wyspa wygląda jak ze skandynawskiej bajki! Altea w Hiszpanii zachwyca białą zabudową i śródziemnomorskim klimatem Wśród najciekawszych alternatyw dla Santorini wymieniana jest Altea. To malownicze miasto położone w hiszpańskiej Walencji, w prowincji Alicante. Miejscowość znajduje się nad Morzem Śródziemnym i od pierwszego spojrzenia przyciąga uwagę swoją wyjątkową architekturą. Znakiem rozpoznawczym Altei są bielone domy oraz klimatyczne brukowane uliczki. Spacerując po mieście, można odnieść wrażenie, że niektóre jego zakątki przypominają słynne greckie miejscowości. Nad zabudową góruje kościół z charakterystyczną niebieską kopułą, który stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli miasta. Dodatkowym atutem są rozciągające się z okolic kościoła widoki na wybrzeże Morza Śródziemnego. To właśnie połączenie białej zabudowy, błękitu nieba i morza sprawia, że Altea często porównywana jest do Santorini. Skąd wzięło się określenie „hiszpańskie Santorini”? Porównania do greckiej wyspy nie są przypadkowe. Altea oferuje wiele elementów, które przywodzą na myśl najbardziej znane zakątki Santorini. Białe budynki, śródziemnomorskie krajobrazy oraz niebieska kopuła kościoła sprawiają, że zdjęcia z tego miejsca mogą kojarzyć się z greckimi Cykladami. Jak wskazano w poście opublikowanym na facebookowym profilu „Mam manię na Hiszpanię”, Altea bywa określana mianem „hiszpańskiego Santorini”. Jednocześnie podkreślono, że miejscowość jest mniej turystyczna, bardziej autentyczna i spokojniejsza niż jej grecki odpowiednik. Według autorów wpisu Altea wyróżnia się także bardziej artystycznym charakterem. Można znaleźć tam galerie, pracownie oraz niewielkie wydarzenia kulturalne. Dzięki temu miejsce zachowuje własną tożsamość i nie jest jedynie kopią popularnej wyspy. Co wyróżnia Alteę na tle słynnej greckiej wyspy? Największą zaletą Altei jest atmosfera. W przeciwieństwie do Santorini miasto pozwala zwiedzać bez pośpiechu i bez konieczności przeciskania się przez tłumy odwiedzających. Mniej zatłoczone plaże sprawiają, że wypoczynek staje się bardziej komfortowy. Turyści mogą skupić się na podziwianiu krajobrazów, spacerach po historycznych uliczkach i odkrywaniu lokalnego klimatu. Dla wielu osób istotne znaczenie mają również koszty podróży. W artykule wskazano, że Santorini kojarzy się z rosnącymi cenami, podczas gdy Altea stanowi atrakcyjną alternatywę dla osób poszukujących podobnych wrażeń bez konieczności ponoszenia wysokich wydatków. To właśnie połączenie pięknych widoków, spokojnej atmosfery i autentycznego śródziemnomorskiego charakteru sprawia, że coraz więcej podróżnych zwraca uwagę na to hiszpańskie miasto. CZYTAJ TEŻ: Tropiki w Europie istnieją naprawdę. To miejsce zachwyca przez cały rok Jakie inne miejsca przypominają Santorini? Altea nie jest jedynym miejscem, które może przypominać słynną grecką wyspę. Wśród podobnych kierunków wymieniana jest również Folegandros. To grecka wyspa położona zaledwie 50 minut dalej od Santorini. Nie posiada lotniska ani wielkich hoteli, a liczba turystów jest zdecydowanie mniejsza. Na odwiedzających czekają natomiast wulkaniczne krajobrazy, białe budynki oraz spektakularne zachody słońca. Interesującą propozycją jest także Sidi Bou Said w Tunezji. Miejscowość znana jest z niebiesko-białej zabudowy, brukowanych uliczek oraz wyjątkowych widoków na Zatokę Tuniską i port. To właśnie charakterystyczna kolorystyka sprawia, że miejsce często przywołuje skojarzenia z najbardziej znanymi zakątkami Santorini. Choć Santorini nadal pozostaje jednym z najbardziej pożądanych kierunków wakacyjnych, coraz więcej osób odkrywa mniej zatłoczone miejsca oferujące podobne wrażenia. Wśród nich szczególnie wyróżnia się Altea w prowincji Alicante. Nazywana „hiszpańskim Santorini”, zachwyca białą zabudową, śródziemnomorskimi krajobrazami i spokojną atmosferą. Dla turystów marzących o klimacie greckiej wyspy, ale bez tłumów i wysokich cen, może okazać się jednym z najciekawszych odkryć. Źródło: Gazeta.pl
Szwedzka rodzina królewska spędza tu wakacje od pokoleń. Ta wyspa wygląda jak ze skandynawskiej bajki!
Öland to długa, wąska szwedzka wyspa na Bałtyku, gdzie wiatraki, prehistoryczne ruiny i kwitnące łąki tworzą krajobraz niepodobny do żadnego innego miejsca w Europie. Wpisana na listę UNESCO, zamieszkana przez szwedzką rodzinę królewską latem — i prawie nieznana poza Skandynawią.
Öland leży u wschodnich wybrzeży Szwecji, oddzielona od stałego lądu wąską cieśniną Kalmarsund. Długi na 137 kilometrów i szeroki zaledwie na 16 kilometrów pas lądu połączony jest ze Szwecją mostem Ölandsbron — jednym z najdłuższych mostów w Europie Północnej — i od 2000 roku wpisany jest wraz z otaczającym krajobrazem na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Powód jest prosty: Öland to jedno z nielicznych miejsc w Europie, gdzie pradawny krajobraz rolniczy zachował się niemal nienaruszony przez tysiące lat. Latem na wyspę przyjeżdża szwedzka rodzina królewska — zamek Solliden w miejscowości Borgholm jest ich letnią rezydencją od ponad stu lat. Kiedy flaga powiewa nad zamkiem, wiadomo że królewski rodzina jest na miejscu. Reszta wyspy żyje swoim spokojnym, skandynawskim rytmem. Wielki Alvar — krajobraz jak z innego świata Południowa część Öland to Wielki Alvar — jeden z najbardziej niezwykłych krajobrazów w całej Europie. To rozległy, płaski płaskowyż z wapiennym podłożem, gdzie warstwa gleby jest tak cienka, że rosną tu tylko wyspecjalizowane rośliny — setki gatunków kwiatów, ziół i traw, które kwitną od maja do lipca w kolorach od białego przez żółty po intensywny fiolet. Wielki Alvar wygląda jak step przeniesiony do Skandynawii — otwarty, bezleśny, z niskim niebem i widokiem po horyzont. W maju i czerwcu, kiedy kwitną storczyki i inne rzadkie rośliny, jest jednym z najpiękniejszych miejsc przyrodniczych w całej Szwecji. Ornitolodzy przyjeżdżają tu z całej Europy — Öland leży na głównym szlaku migracyjnym ptaków i jest jednym z najważniejszych punktów obserwacyjnych na kontynencie. Wiatraki, które zmieniają krajobraz Öland jest nazywana wyspą wiatraków — i nie bez powodu. Przez wieki wiatraki były podstawowym źródłem energii na wyspie, a dziś ich charakterystyczne sylwetki są jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów ølandzkiego krajobrazu. Zachowało się ich kilkadziesiąt — drewniane, białe, rozmieszczone wzdłuż całej wyspy. Najbardziej znana koncentracja wiatraków to Lerkaka na wschodnim wybrzeżu — rząd sześciu windmillów stojących na wzgórzu z widokiem na morze. To miejsce, które fotografuje się z każdego kąta i które na zdjęciach wygląda jak kadr z holenderskiej pocztówki — tyle że w skandynawskim wydaniu, z Bałtykiem w tle zamiast tulipanów. Prehistoryczne ruiny i historia, która nie ma końca Öland był zamieszkany od epoki kamienia, a ślady jego prehistorycznej historii są widoczne na każdym kroku. Wyspa ma ponad dwieście stanowisk archeologicznych — grobowce megalityczne, pozostałości osad z epoki brązu i żelaza oraz unikatowe fortece zwane borgami. Eketorp to jedna z najlepiej zachowanych takich fortec — okrągła twierdza z V wieku, odbudowana częściowo na podstawie wykopalisk i dziś funkcjonująca jako muzeum na otwartym powietrzu. Latem aktorzy odtwarzają codzienne życie mieszkańców z epoki żelaza — i jest to jedna z tych atrakcji, przy których dzieci i dorośli są jednakowo zafascynowani. Gräborg to z kolei największa tego typu forteca w Skandynawii — olbrzymi kamienny pierścień murów obronnych ukryty wśród drzew w środkowej części wyspy. Wejście jest wolne, tłumów praktycznie nie ma. Zamek Borgholm i letnia rezydencja królewska Miejscowość Borgholm to największe miasto wyspy i jej nieoficjalna stolica — choć z liczbą mieszkańców nieprzekraczającą trzech tysięcy, Borgholm bardziej przypomina duże miasteczko niż miasto. Przy wjeździe stoi zamek Borgholm — monumentalne ruiny XVII-wiecznej twierdzy, która spłonęła w XVIII wieku i dziś stoi jako malownicza ruina z widokiem na cieśninę. Nieopodal leży Solliden — letnia rezydencja szwedzkiej rodziny królewskiej, zbudowana na początku XX wieku przez królową Wiktorię. Otaczający ją park jest otwarty dla zwiedzających w lipcu i sierpniu, kiedy królewska rodzina nie przebywa na wyspie. Ogrody zaprojektowane w stylu włoskim z widokiem na Bałtyk to jeden z najbardziej eleganckich zakątków całej Szwecji. Plaże i wschodnie wybrzeże Öland ma dwa zupełnie różne oblicza — zachodnie wybrzeże od strony cieśniny jest spokojne, z łagodnie opadającą linią brzegową i ciepłą, płytką wodą idealną do kąpieli. Wschodnie wybrzeże od strony otwartego Bałtyku jest bardziej dzikie, wietrzne i dramatyczne — z klifami, kamieniami i silniejszymi falami. Najpiękniejsze plaże zachodniej strony to Köpingsvik i okolice Färjestaden — szerokie, piaszczyste, z widokiem na most i stały ląd. Wschodnie wybrzeże przy Sandvik i Horns udde — najbardziej wysuniętym na północ cyplu wyspy — oferuje surowy, nordycki krajobraz, który jest zupełnie innym doświadczeniem niż plażowanie po zachodniej stronie. Jak dostać się na Öland Na Öland wjeżdża się mostem Ölandsbron z miasta Kalmar na szwedzkim lądzie. Do Kalmar można dotrzeć promem z Gdańska lub Gdyni do Karlskrony i stamtąd godzinę jazdy samochodem. Alternatywnie prom ze Świnoujścia do Trelleborga i trzy godziny jazdy przez Szwecję. Noclegi na wyspie to przede wszystkim małe hotele, pensjonaty i campingi — szczególnie popularne latem wśród szwedzkich rodzin. Ceny są umiarkowane jak na Skandynawię. Najlepszy czas na wizytę to czerwiec i lipiec — łąki Wielkiego Alvaru kwitną, dni są najdłuższe, a wyspa żyje pełnią letniego życia.
Tropiki w Europie istnieją naprawdę. To miejsce zachwyca przez cały rok
Palmy, egzotyczne kwiaty, spektakularne klify i temperatury, które nawet zimą rzadko spadają poniżej 15 stopni. Madera od lat nazywana jest „wyspą wiecznej wiosny”, ale wielu turystów porównuje ją również do tropikalnego raju. To jedno z najbardziej niezwykłych miejsc w Europie, które zachwyca bujną roślinnością przez cały rok.
Choć Madera należy do Portugalii, geograficznie znajduje się bliżej Afryki niż kontynentalnej Europy. Położona na Oceanie Atlantyckim wyspa od lat przyciąga podróżników szukających łagodnego klimatu, spektakularnych krajobrazów i przyrody, która bardziej przypomina egzotyczne zakątki świata niż typowe europejskie destynacje. Nic dziwnego, że wiele osób po pierwszej wizycie mówi o niej po prostu: europejskie tropiki. Madera. Wyspa wiecznej wiosny na Atlantyku Madera leży na Oceanie Atlantyckim, około 1000 kilometrów od Lizbony i niespełna 700 kilometrów od wybrzeży Maroka. Choć administracyjnie należy do Portugalii, jej położenie sprawia, że klimatem i krajobrazem bardziej przypomina egzotyczne wyspy niż kontynentalną Europę. Wraz z Porto Santo, Ilhas Desertas i Ilhas Selvagens tworzy autonomiczny region Portugalii. Główne miasto archipelagu, Funchal, rozciąga się na stromych zboczach schodzących wprost do oceanu. Białe domy, zielone wzgórza, palmy i port otoczony górami sprawiają, że od lat uchodzi za jedno z najpiękniej położonych miast Europy. Największym skarbem Madery jest jej klimat. Wyspa leży w strefie wpływów Atlantyku i ciepłych prądów morskich, dzięki czemu temperatury przez cały rok pozostają wyjątkowo łagodne. Zimą zwykle wynoszą około 16–20 stopni Celsjusza, a latem najczęściej utrzymują się w granicach 24–28 stopni. Nie ma tu mroźnych zim ani upałów typowych dla południa Europy. To właśnie dlatego Madera jest popularna nie tylko latem, ale również jesienią i zimą, gdy turyści z kontynentu szukają słońca, zieleni i przyjemnych temperatur. Dzięki tym warunkom wyspa pozostaje zielona przez cały rok. Nawet w styczniu czy lutym można spacerować wśród kwitnących bugenwilli, strelicji, hibiskusów i hortensji, podczas gdy w wielu krajach Europy trwa najchłodniejszy okres roku. W Funchal i okolicznych ogrodach rosną palmy, draceny, bananowce, agawy i egzotyczne drzewa sprowadzane przez stulecia z różnych części świata. W wyżej położonych partiach wyspy krajobraz zmienia się z tropikalnego ogrodu w górską, mglistą krainę porośniętą lasem laurowym. To właśnie łagodny klimat sprawił, że Madera zyskała przydomek „wyspy wiecznej wiosny”. Określenie nie jest przesadą, bo wiele gatunków roślin kwitnie tu niemal przez cały rok, a pogoda sprzyja zwiedzaniu niezależnie od sezonu. W ciągu jednego dnia można zejść z górskiego szlaku na wybrzeże, zobaczyć wodospady, spacerować wśród palm i zakończyć dzień nad oceanem. Niewiele miejsc w Europie oferuje tak duże zróżnicowanie krajobrazów na tak niewielkiej powierzchni. Palmy, storczyki i egzotyczne ogrody Madera jest jednym z najbardziej zielonych miejsc w Europie i prawdziwym rajem dla miłośników przyrody. Na stosunkowo niewielkiej powierzchni występują tysiące gatunków roślin pochodzących z różnych części świata. Spacerując po wyspie, można zobaczyć palmy, strelicje nazywane rajskimi ptakami, bugenwille, hibiskusy, storczyki, agawy oraz egzotyczne drzewa sprowadzane przez stulecia z Afryki, Azji, Australii i Ameryki Południowej. Dzięki łagodnemu klimatowi wiele z nich rośnie tutaj pod gołym niebem przez cały rok, osiągając imponujące rozmiary. Wyspa słynie również z kwiatów, które stały się jednym z jej symboli. Szczególnie charakterystyczne są strelicje o intensywnie pomarańczowych kwiatach przypominających głowę egzotycznego ptaka. Wiosną i latem niemal wszędzie można zobaczyć kwitnące hortensje, które tworzą długie, kolorowe aleje wzdłuż dróg i górskich szlaków. Nie brakuje także dracen, fikusów, jacarand, kamelii czy drzew smoczych, które wielu turystom bardziej kojarzą się z tropikami niż z Europą. Szczególną atrakcją są słynne ogrody botaniczne w Funchal. Jardim Botânico da Madeira zajmuje powierzchnię około ośmiu hektarów i gromadzi kilka tysięcy gatunków roślin z różnych kontynentów. Oprócz egzotycznych okazów można tu podziwiać również imponujące widoki na ocean i stolicę wyspy. Charakterystycznym elementem ogrodu są geometryczne kompozycje kwiatowe, które stały się jedną z najczęściej fotografowanych atrakcji Madery. Jeszcze większe wrażenie robi Monte Palace Tropical Garden, uznawany za jeden z najpiękniejszych ogrodów Europy. Na powierzchni około 70 tysięcy metrów kwadratowych znajdują się egzotyczne drzewa, bambusowe zagajniki, stawy pełne koi, sztuczne wodospady oraz kolekcje roślin sprowadzonych z Japonii, Chin, Brazylii i Republiki Południowej Afryki. Spacer po ogrodzie prowadzi przez miejsca przypominające azjatyckie parki, tropikalne lasy i egzotyczne arboreta. To właśnie tutaj wielu turystów po raz pierwszy ma wrażenie, że znajduje się bardziej w tropikach niż w Europie. Widok palm odbijających się w tafli stawów, gęstych bambusów, kwitnących storczyków i egzotycznych drzew sprawia, że łatwo zapomnieć, iż do kontynentalnej Europy jest stąd zaledwie kilka godzin lotu. To jeden z powodów, dla których Madera od lat uchodzi za najbardziej egzotyczny zakątek Europy. Laurisilva. Las starszy niż większość europejskich państw Jednym z największych przyrodniczych skarbów Madery jest las laurowy Laurisilva. To unikatowy ekosystem wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w 1999 roku i jednocześnie jeden z najlepiej zachowanych lasów pierwotnych w Europie. Naukowcy uważają, że jest pozostałością rozległych lasów laurowych, które miliony lat temu pokrywały znaczną część południowej Europy oraz basenu Morza Śródziemnego. Gdy klimat kontynentu zaczął się ochładzać, większość tych lasów zniknęła. Na Maderze przetrwały dzięki wyjątkowemu położeniu wyspy i łagodnym warunkom klimatycznym. Obecnie Laurisilva zajmuje około 15 tysięcy hektarów, co odpowiada blisko 20 procentom powierzchni całej Madery. To największy zachowany kompleks lasu laurowego na świecie. Rosną tu drzewa, których przodkowie pojawili się na Ziemi miliony lat temu. Dominują wawrzyny, ostrolisty, wrzosowce drzewiaste oraz gatunki endemiczne występujące wyłącznie na Maderze i sąsiednich archipelagach Makaronezji. Spacerując przez Laurisilvę, trudno uwierzyć, że znajduje się w Europie. Wysokie, wiecznie zielone drzewa tworzą gęste sklepienie, przez które światło słoneczne przedostaje się jedynie miejscami. Pnie i gałęzie pokrywają mchy, porosty i paprocie, a wilgotne powietrze nadaje krajobrazowi niemal baśniowy charakter. W wielu miejscach las spowijają chmury zatrzymywane przez górskie zbocza, co dodatkowo potęguje wrażenie przebywania w tropikalnej dżungli. Laurisilva odgrywa również kluczową rolę dla całego ekosystemu wyspy. Drzewa wychwytują wilgoć niesioną przez atlantyckie mgły i pomagają magazynować wodę, która następnie zasila rzeki, źródła i system nawadniający Madery. Bez tego naturalnego mechanizmu życie na wyspie wyglądałoby zupełnie inaczej. Las jest domem dla wielu rzadkich gatunków zwierząt. Można tu spotkać m.in. gołębia maderskiego i gołębia długoogonowego – ptaki występujące wyłącznie w tym regionie Atlantyku. W Laurisilvie żyją także liczne gatunki bezkręgowców, gadów i roślin endemicznych, które nie występują nigdzie indziej na świecie. Przez serce lasu prowadzą słynne szlaki wzdłuż lewad, czyli historycznych kanałów nawadniających budowanych od XV wieku. Łączna długość lewad przekracza 2 tysiące kilometrów. Powstały po to, aby transportować wodę z wilgotnej północy wyspy do bardziej suchych regionów południowych, gdzie rozwijało się rolnictwo. Dziś ścieżki biegnące wzdłuż tych kanałów należą do największych atrakcji Madery i przyciągają turystów z całego świata. Do najpopularniejszych tras należą Levada das 25 Fontes, prowadząca do zespołu wodospadów i źródeł, oraz Levada do Caldeirão Verde, biegnąca przez tunele wykute w skale i gęsty las laurowy. To właśnie podczas takich wędrówek najlepiej można zrozumieć, dlaczego Laurisilva jest uznawana za jeden z najcenniejszych przyrodniczych skarbów Europy. Dla wielu odwiedzających las laurowy staje się największym zaskoczeniem podczas pobytu na Maderze. Choć wyspa słynie z palm, kwiatów i oceanicznych krajobrazów, to właśnie ten pradawny las sprawia, że bardziej przypomina egzotyczne tropiki niż typowy europejski kierunek podróży. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/48/2026/06/AdobeStock1910828225-e92c26d.jpeg" width="4142" height="6213" alt="Madeira, Portugal - December 7, 2025: Ancient moss-covered trees arching over a traditional stone levada irrigation canal. Scenic Laurisilva forest landscape." title="Madeira, Portugal - December 7, 2025: Ancient moss-covered trees arching over a traditional stone levada irrigation canal. Scenic Laurisilva forest landscape." /> Klify, wodospady i krajobrazy jak z innego kontynentu Madera zachwyca nie tylko egzotyczną roślinnością. Wyspa słynie również z niezwykle spektakularnych krajobrazów, które sprawiają, że wielu podróżników porównuje ją do Hawajów, Kostaryki czy odległych wysp Oceanii. Na stosunkowo niewielkiej powierzchni można zobaczyć strome klify opadające do oceanu, zielone góry wyrastające ponad chmury, głębokie doliny, wodospady i naturalne baseny utworzone przez dawną aktywność wulkaniczną. Jednym z najbardziej znanych miejsc jest Cabo Girão, położone na południowym wybrzeżu wyspy. Klif wznosi się około 580 metrów nad poziomem oceanu i należy do najwyższych tego typu formacji w Europie. Największą atrakcją jest znajdujący się tutaj szklany taras widokowy, z którego można podziwiać niemal pionową ścianę opadającą do oceanu. Przy dobrej pogodzie widać stąd Funchal, wybrzeże Madery oraz niewielkie poletka uprawne położone u podnóża klifu, do których dawniej można było dotrzeć jedynie łodzią. Równie imponujące są najwyższe szczyty wyspy. Pico Ruivo osiąga 1862 metry wysokości i jest najwyższym punktem Madery. Niewiele niższy Pico do Arieiro wznosi się na 1818 metrów. Pomiędzy nimi prowadzi jeden z najbardziej spektakularnych szlaków trekkingowych w Europie. Trasa biegnie przez tunele wykute w skale, górskie grzbiety i punkty widokowe znajdujące się ponad warstwą chmur. O świcie można tu obserwować niezwykłe zjawisko „morza chmur”, kiedy szczyty wyglądają jak wyspy unoszące się nad białą mgłą. Na północnym wybrzeżu można natomiast zobaczyć naturalne baseny lawowe w Porto Moniz. Powstały one tysiące lat temu w wyniku erupcji wulkanicznych, które ukształtowały wyspę. Oceaniczna woda regularnie wypełnia zagłębienia w czarnych skałach bazaltowych, tworząc jedne z najbardziej niezwykłych kąpielisk w Europie. Kontrast pomiędzy ciemną lawą a intensywnie błękitnym Atlantykiem sprawia, że miejsce wygląda niemal nierealnie. Madera słynie również z licznych wodospadów. Jednym z najbardziej znanych jest Cascata dos Anjos w miejscowości Ponta do Sol. Jeszcze do niedawna samochody przejeżdżały tu dosłownie pod strumieniem spadającej ze skał wody. Popularne są także wodospady ukryte w dolinach i wzdłuż szlaków lewad, szczególnie w rejonach Rabaçal i Caldeirão Verde. W wielu miejscach woda spływa po porośniętych mchem ścianach skalnych, tworząc krajobrazy bardziej kojarzące się z tropikalną dżunglą niż z Europą. Jednym z najbardziej fotogenicznych miejsc na wyspie jest także Półwysep São Lourenço. To najbardziej wysunięta na wschód część Madery, gdzie krajobraz diametralnie różni się od zielonego wnętrza wyspy. Dominują tu czerwone, pomarańczowe i brązowe skały wulkaniczne, strome urwiska i widoki na bezkresny Atlantyk. Wielu turystów porównuje ten fragment Madery do krajobrazów Islandii lub Hawajów. To właśnie różnorodność sprawia, że Madera zachwyca podróżników. W ciągu jednego dnia można spacerować przez las przypominający tropikalną dżunglę, wspiąć się na szczyty wyrastające ponad chmury, podziwiać wodospady ukryte w górach i odpoczywać przy naturalnych basenach lawowych nad oceanem. Niewiele miejsc w Europie oferuje tak spektakularne krajobrazy na tak niewielkim obszarze.
Ponad 700 królików i mroczna tajemnica z czasów wojny. Historia tej wyspy zaskakuje bardziej niż myślisz
Ponad 1000 królików, malownicze krajobrazy i historia pełna tajemnic. Okunoshima, znana jako Wyspa Królików, przyciąga turystów z całego świata nie tylko uroczymi mieszkańcami, ale także swoją zaskakującą przeszłością.
Na pierwszy rzut oka Okunoshima wygląda jak prawdziwy raj dla miłośników zwierząt. Setki królików swobodnie przemieszczają się po wyspie i chętnie podchodzą do odwiedzających. Jednak za pocztówkowym obrazem kryje się historia związana z tajnym ośrodkiem wojskowym i produkcją broni chemicznej. To niezwykłe połączenie przyrody, turystyki i historii sprawiło, że Wyspa Królików Okunoshima stała się jedną z najbardziej rozpoznawalnych atrakcji Japonii. Gdzie leży Wyspa Królików Okunoshima i skąd wzięły się króliki? Wyspa Królików Okunoshima (大 久 野 島) znajduje się na Morzu Śródziemnym Japonii, niedaleko miasta Takehara w prefekturze Hiroszima. Choć jej powierzchnia wynosi zaledwie 700 mkw, miejsce to zdobyło światową sławę dzięki ogromnej populacji królików. Według danych z 2007 roku na wyspie żyło około 300 królików. Zgodnie z informacjami zawartymi w źródle, obecnie ich liczba przekroczyła 1000 sztuk. Zwierzęta nie boją się ludzi i bardzo często podchodzą do turystów w poszukiwaniu pożywienia. Do dziś nie ma jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, jak króliki pojawiły się na Okunoshimie. Jedna z teorii mówi, że zwierzęta wykorzystywano podczas eksperymentów związanych z badaniem skuteczności trujących gazów. Według tej wersji po zakończeniu działalności fabryki część królików została wypuszczona na wolność. Wojsko miało jednak zapewniać, że wszystkie zwierzęta, które przeżyły działalność zakładu, zostały poddane eutanazji. Druga teoria wskazuje na wydarzenia z 1971 roku. Wówczas japońscy studenci mieli przywieźć na wyspę 8 królików podczas wycieczki. Zwierzęta rozmnażały się przez kolejne lata bez naturalnych wrogów, stopniowo tworząc populację, która dziś stanowi największą atrakcję wyspy. ZOBACZ TEŻ: Świat oszalał na punkcie hygge. Tymczasem Szwedzi od wieków żyją według zasady, która działa znacznie lepiej! Mroczna historia Okunoshimy. Tajny ośrodek produkcji broni chemicznej Choć dziś Okunoshima kojarzy się przede wszystkim z królikami, historia tego miejsca jest znacznie bardziej złożona. Początkowo na wyspie funkcjonowała niewielka wioska rybacka. Sytuacja zmieniła się podczas wojny chińsko-japońskiej w latach 1894–1895. Wokół wyspy zbudowano dziesięć fortów wojskowych ze względu na jej strategiczne położenie. Kolejny przełom nastąpił w 1925 roku. Okunoshima została przekształcona w tajny obiekt wojskowy, w którym eksperci z Imperial Army Institute of Science and Technology opracowywali broń chemiczną. Według źródła Japonia nie podpisała protokołu genewskiego, który wszedł w życie w 1928 roku, a działalność prowadzona na wyspie była tak istotna dla państwa, że Okunoshima została usunięta z map geograficznych. Po kapitulacji Japonii 2 września 1945 roku budynki wykorzystywane do produkcji broni chemicznej zostały zniszczone, a osoby związane z działalnością ośrodka opuściły wyspę. Dlaczego Wyspa Królików przyciąga setki tysięcy turystów? Okunoshima należy obecnie do najpopularniejszych atrakcji turystycznych regionu. Króliki przyzwyczaiły się do obecności ludzi i często podbiegają do odwiedzających w oczekiwaniu na smakołyki. Według źródła szczególnie chętnie jedzą kapustę, marchew oraz specjalną karmę sprzedawaną w hotelu Kyukamura Okunoshima Resort. Właśnie możliwość bezpośredniego kontaktu ze zwierzętami sprawia, że wyspa cieszy się ogromnym zainteresowaniem. Dużą rolę w popularyzacji Okunoshimy odegrał Internet oraz film dokumentalny „Wyspa królików”. Statystyki pokazują skalę wzrostu zainteresowania tym miejscem. W 2005 roku wyspę odwiedziło około 136 000 turystów. Dziesięć lat później liczba ta wzrosła do 254 000 osób rocznie. Wśród nich było 17 000 gości spoza Japonii. Rosnąca popularność wyspy budzi jednak również obawy. Turyści często karmią zwierzęta dużą ilością marchewki i kapusty. Tymczasem podstawą diety królików są trawa, korzenie i nasiona. Zgodnie z informacjami ze źródła nadmiar warzyw może być dla nich szkodliwy. CZYTAJ TEŻ: Ta włoska wyspa należała do słynnego dyrygenta. To ukryty skarb jeziora Maggiore Muzeum, ruiny i plaże. Najciekawsze atrakcje Okunoshimy Wyspa Królików oferuje znacznie więcej niż tylko możliwość fotografowania zwierząt. W centrum turystycznym odwiedzający mogą poznać historię oraz przyrodę Okunoshimy. Organizowane są również zajęcia związane z tworzeniem króliczych figurek z naturalnych materiałów, takich jak liście, bambus czy orzechy. Ważnym punktem wycieczki jest muzeum otwarte w 1998 roku. Placówka prezentuje historię produkcji broni chemicznej na wyspie. Wśród eksponatów znajdują się artefakty wykorzystywane podczas produkcji trujących gazów oraz elementy odzieży ochronnej noszone przez pracowników. Turyści mogą również zobaczyć pozostałości dawnej infrastruktury wojskowej. Na wyspie zachowały się ruiny laboratorium, magazyny gazu, koszary wojskowe, elektrownia porośnięta bluszczem, a także podziemne bunkry. Okunoshima oferuje także możliwość wypoczynku. Znajdują się tu plaże oraz publiczny basen położony w pobliżu hotelu. Jedna z bardziej spokojnych plaż znajduje się po północnej stronie wyspy, w pobliżu kortów tenisowych. Według przytoczonej w źródle legendy Okunoshima mogła nigdy nie zostać całkowicie oczyszczona po działalności wojskowej. Plotki mówią o schowkach, w których miały zostać ukryte pociski z bronią chemiczną. Jak dostać się na Okunoshimę i przygotować do wizyty? Osoby planujące podróż powinny pamiętać o odpowiednim przygotowaniu. W porcie Tadano-Umi można kupić karmę dla królików. Każda torebka kosztuje 200 jenów, a po zwrocie pustego opakowania odwiedzający otrzymują bezpłatną pocztówkę. Na wyspie obowiązują określone zasady. Turyści nie powinni karmić królików przypadkowymi produktami spożywczymi, podnosić zwierząt ani zostawiać śmieci. Zabronione jest również zachęcanie królików do przebywania przy drogach, gdzie mogłyby zostać potrącone przez pojazdy lub rowerzystów. Podróż z Hiroszimy rozpoczyna się przejazdem do stacji Tadano-Umi. Następnie należy udać się do portu, skąd prom odpływa co godzinę. Rejs na wyspę trwa około piętnastu minut. Podróż w jedną stronę kosztuje 310 jenów. Na miejscu można poruszać się pieszo, samochodem lub rowerem. Według źródła najwygodniejszym sposobem zwiedzania jest właśnie rower, który można wypożyczyć na wyspie. Dla osób planujących dłuższy pobyt dostępne są dwie opcje noclegowe. Pierwszą jest hotel Kyukamura Okunoshima Hotel and Resort. Drugą stanowi pole namiotowe położone w południowej części wyspy. Źródło NatGeo
Na tej włoskiej wyspie mieszkają niezwykłe białe osiołki. To jeden z najlepiej strzeżonych sekretów Sardynii
Asinara przez lata była miejscem niedostępnym dla turystów. Działało tu więzienie o zaostrzonym rygorze, a wyspa była pilnie strzeżona. Dziś przyciąga podróżników dziką przyrodą, turkusową wodą i niezwykłymi białymi osłami, które stały się jej symbolem.
Sardynia słynie z rajskich plaż i malowniczych zatok, jednak jedne z najciekawszych miejsc regionu znajdują się z dala od najbardziej znanych kurortów. Tak jest w przypadku Asinary – wyspy położonej u północno-zachodnich wybrzeży Sardynii. Przez ponad sto lat była niedostępna dla zwykłych odwiedzających. Najpierw działała tu kolonia karna, później więzienie o zaostrzonym rygorze, do którego trafiali mafiosi i terroryści. Dziś Asinara jest parkiem narodowym i jednym z najbardziej niezwykłych miejsc we Włoszech. Asinara. Wyspa na krańcu Sardynii Asinara leży na Morzu Śródziemnym, u północno-zachodnich wybrzeży Sardynii, naprzeciwko miejscowości Stintino i Porto Torres. Od głównej wyspy dzieli ją w najwęższym miejscu zaledwie około dwóch kilometrów, ale przez ponad sto lat funkcjonowała jak osobny, zamknięty świat. Ma około 52 km kw. powierzchni i jest jedną z największych wysp należących do Sardynii. Jej nazwa najczęściej łączona jest z włoskim słowem asino, czyli osioł, co od razu przywołuje na myśl najbardziej znanych mieszkańców wyspy – słynne białe osiołki. Krajobraz Asinary jest surowy, dziki i bardzo różnorodny. Wyspa ma wydłużony, nieregularny kształt, a jej linia brzegowa liczy ponad 100 kilometrów. Znajdują się tu skaliste przylądki, małe zatoki, plaże o jasnym piasku i fragmenty wybrzeża, do których można dotrzeć jedynie od strony morza. Najwyższy punkt, Punta della Scomunica, wznosi się na wysokość 408 metrów n.p.m. Z jego okolic rozciąga się widok na północną Sardynię, Cieśninę Bonifacio i sąsiednią Korsykę. Większą część wyspy pokrywa śródziemnomorska makia, czyli gęsta roślinność złożona m.in. z jałowców, mirtu, rozmarynu, wrzośców, dzikich oliwek i pistacji kleistej. To krajobraz typowy dla Sardynii, ale na Asinarze zachował się w wyjątkowo naturalnej formie. Przez dekady brak masowej turystyki i ograniczony dostęp sprawiły, że nie powstały tu duże hotele, kurorty ani nadmorskie promenady. Wyspa nie przypomina modnej Costa Smeralda – jest znacznie bardziej surowa, cicha i autentyczna. Jeszcze w XIX wieku Asinara była zamieszkana przez niewielką społeczność rybaków, rolników i pasterzy. Mieszkańcy żyli głównie z hodowli zwierząt, połowów oraz uprawy ziemi. Wszystko zmieniło się w 1885 roku, gdy władze Królestwa Włoch zdecydowały o utworzeniu na wyspie kolonii karnej oraz stacji kwarantanny morskiej. Była to decyzja, która całkowicie odmieniła losy Asinary. Dotychczasowi mieszkańcy zostali przesiedleni, głównie w okolice dzisiejszego Stintino. Od tego momentu wyspa zaczęła pełnić funkcję miejsca izolacji. Trafiali tu więźniowie, a statki przybywające z obszarów zagrożonych chorobami zakaźnymi kierowano do kwarantanny. Położenie Asinary sprzyjało takim funkcjom: była blisko Sardynii, ale jednocześnie na tyle oddzielona od lądu, by łatwo kontrolować dostęp. Z czasem kolonia karna stała się jednym z najważniejszych zakładów penitencjarnych we Włoszech. Na wyspie powstały zabudowania więzienne, koszary, gospodarstwa rolne, warsztaty i drogi łączące poszczególne części wyspy. Przez wiele dziesięcioleci Asinara była miejscem, do którego zwykli turyści nie mieli wstępu. Ta przymusowa izolacja sprawiła jednak, że jej przyroda ocalała w znacznie lepszym stanie niż w wielu innych częściach Sardynii. Dziś Asinara jest zupełnie innym miejscem. Dawne więzienne budynki są częścią jej historii, ale główną rolę odgrywa natura. Wyspa należy do Parku Narodowego Asinara, a jej krajobraz tworzą dzikie zatoki, turkusowa woda, skaliste wzgórza i zwierzęta żyjące na wolności. To właśnie ta niezwykła przemiana – od zamkniętej wyspy więziennej do chronionej oazy przyrody – sprawia, że Asinara uchodzi za jeden z najbardziej fascynujących sekretów Sardynii. Białe osiołki stały się symbolem wyspy Najbardziej charakterystycznymi mieszkańcami Asinary są białe osły, które można spotkać niemal na całym jej terenie. Zwierzęta wyróżniają się śnieżnobiałym umaszczeniem, które sprawia, że wyglądają niemal nierealnie na tle zielonych wzgórz, skalistych zboczy i turkusowych wód Morza Śródziemnego. Dla wielu turystów są pierwszym skojarzeniem z wyspą i jednym z głównych powodów, dla których decydują się odwiedzić ten odległy zakątek Sardynii. Choć często określa się je mianem odrębnej rasy, w rzeczywistości ich niezwykły wygląd jest efektem albinizmu lub częściowej utraty pigmentu. Charakterystyczne jasne umaszczenie występuje jedynie u niewielkiej części populacji osłów żyjących na wyspie. Naukowcy przypuszczają, że przodkowie dzisiejszych białych osłów trafili na Asinarę przed wiekami wraz z pasterzami i rolnikami, którzy wykorzystywali je do pracy przy gospodarstwach i transporcie. Izolacja wyspy odegrała kluczową rolę w utrwaleniu tej rzadkiej cechy genetycznej. Przez dziesięciolecia populacja osłów rozwijała się w stosunkowo zamkniętym środowisku, dzięki czemu charakterystyczne białe umaszczenie stało się znakiem rozpoznawczym Asinary. Dziś zwierzęta są objęte ochroną i stanowią jeden z najcenniejszych elementów lokalnego dziedzictwa przyrodniczego. Szacuje się, że na wyspie żyje kilkadziesiąt białych osłów, choć dokładna liczba zmienia się z roku na rok. Zwierzęta prowadzą półdziki tryb życia i swobodnie przemieszczają się pomiędzy wzgórzami, dolinami oraz dawnymi terenami rolniczymi. Można spotkać je zarówno w pobliżu dawnych zabudowań więziennych, jak i na bardziej odludnych obszarach parku narodowego. Dziś białe osiołki są jednym z symboli Sardynii i całego Parku Narodowego Asinara. Ich wizerunek pojawia się na folderach turystycznych, materiałach promocyjnych i pamiątkach związanych z wyspą. Spotkanie tych zwierząt należy do największych atrakcji podczas zwiedzania. Wielu odwiedzających podkreśla, że widok białego osła spacerującego na tle błękitnego morza jest jednym z najbardziej charakterystycznych obrazów Asinary. Co ważne, zwierzęta nie są trzymane w zagrodach ani specjalnie prezentowane turystom. Żyją w swoim naturalnym środowisku i pozostają integralną częścią wyspiarskiego ekosystemu. To właśnie dzięki temu spotkanie z nimi jest tak wyjątkowe – przypomina, że Asinara wciąż pozostaje miejscem, gdzie przyroda odgrywa główną rolę, a człowiek jest jedynie gościem. Wyspa więzienie, której bali się mafiosi Przez większą część XX wieku Asinara była znana przede wszystkim jako miejsce odosobnienia dla najgroźniejszych przestępców we Włoszech. Funkcjonował tu jeden z najbardziej strzeżonych zakładów karnych w kraju, a położenie wyspy sprawiało, że była idealnym miejscem izolacji. Z jednej strony otaczało ją morze, z drugiej pilnowali jej strażnicy i służby więzienne. Ucieczka z Asinary była praktycznie niemożliwa, dlatego przez lata uchodziła za jedną z najbezpieczniejszych placówek penitencjarnych we Włoszech. W latach 70. i 80. trafiali tu członkowie mafii, terroryści oraz osoby skazane za najcięższe przestępstwa. Wśród osadzonych znajdowali się członkowie sycylijskiej Cosa Nostry, neapolitańskiej Camorry i kalabryjskiej ’Ndranghety. Wyspa stała się miejscem, gdzie państwo włoskie izolowało przestępców uznawanych za szczególnie niebezpiecznych dla bezpieczeństwa publicznego. Asinara odegrała szczególnie ważną rolę na początku lat 90., kiedy Włochy rozpoczęły bezprecedensową walkę z mafią. Po zamachach, w których zginęli słynni sędziowie Giovanni Falcone i Paolo Borsellino, rząd zdecydował się zaostrzyć działania przeciwko organizacjom przestępczym. Wprowadzono rygorystyczny system więzienny 41-bis, mający odciąć mafijnych bossów od kontaktu ze światem zewnętrznym. To właśnie wtedy część najbardziej wpływowych członków mafii została przewieziona na Asinarę. Dla wielu mafiosów pobyt na wyspie był szczególnie dotkliwy. Oznaczał nie tylko izolację od rodziny i współpracowników, ale także utratę wpływu na działalność organizacji przestępczych. Włoskie media często określały Asinarę mianem „więzienia bez ucieczki” lub „skalnej twierdzy pośrodku morza”. Sama nazwa wyspy budziła respekt nawet wśród najbardziej wpływowych bossów mafijnych. Przez dziesięciolecia na Asinarze powstał rozbudowany kompleks więzienny. Obejmował on nie tylko cele i budynki administracyjne, ale także gospodarstwa rolne, warsztaty, koszary strażników i sieć dróg łączących poszczególne części wyspy. Więźniowie pracowali przy uprawie ziemi i utrzymaniu infrastruktury, a znaczna część wyspy pozostawała zamknięta dla osób z zewnątrz. Dziś dawne więzienia można oglądać podczas zwiedzania. Zachowane budynki przypominają o czasach, gdy Asinara była jednym z najbardziej strzeżonych miejsc w Europie. Dla wielu odwiedzających to właśnie kontrast pomiędzy pięknem krajobrazu a surową historią wyspy stanowi jej największą ciekawostkę. Dziś chroni ją park narodowy Więzienie zamknięto pod koniec lat 90., a w 1997 roku utworzono Park Narodowy Asinara. Decyzja ta całkowicie odmieniła charakter wyspy. Miejsce kojarzone wcześniej z izolacją i systemem penitencjarnym zaczęło być postrzegane jako jeden z najcenniejszych obszarów przyrodniczych Sardynii. Włączenie Asinary do sieci obszarów chronionych pozwoliło zachować krajobrazy, które przez dziesięciolecia pozostawały praktycznie nietknięte przez masową turystykę. Obecnie niemal cały teren wyspy objęty jest ochroną. Żyje tu ponad 80 gatunków dzikich zwierząt, w tym muflony, dziki, konie, zające, liczne gatunki gadów oraz setki gatunków ptaków. Symbolem wyspy pozostają oczywiście słynne białe osły, ale przyrodnicy podkreślają, że wartość przyrodnicza Asinary jest znacznie większa. Równie cenne są wody otaczające wyspę. Morski obszar chroniony obejmuje rozległe łąki posidonii oceanicznej, które stanowią schronienie dla wielu gatunków ryb i bezkręgowców. Dzięki wieloletniej izolacji oraz ograniczeniu ruchu łodzi przejrzystość wody należy do najlepszych w całym regionie Morza Śródziemnego. W niektórych miejscach widoczność sięga kilkudziesięciu metrów. Asinara rozwija turystykę w sposób kontrolowany. Nie ma tu dużych hoteli, apartamentowców ani ruchu samochodowego charakterystycznego dla popularnych kurortów Sardynii. Po wyspie można poruszać się głównie rowerem, pieszo, elektrycznymi busami lub podczas zorganizowanych wycieczek z przewodnikiem. Dzięki temu udało się zachować ciszę i naturalny charakter krajobrazu. To właśnie ta przemiana sprawia, że Asinara jest dziś jednym z najbardziej niezwykłych miejsc na Sardynii. Dawna wyspa więzienna stała się przyrodniczą oazą, gdzie historia i natura współistnieją obok siebie. Niewiele miejsc w Europie przeszło tak spektakularną metamorfozę – od twierdzy dla mafiosów do jednego z najcenniejszych parków narodowych we Włoszech.
To polskie miasto wygląda jak mała Praga. Kolorowe kamieniczki, gotycki rynek, rzeka i prawie żadnych turystów!
Chełmno to jedno z najpiękniejszych i najbardziej zapomnianych miast w Polsce. Gotyckie mury miejskie, kościoły pamiętające średniowiecze i rynek otoczony kolorowymi kamieniczkami — a w pobliżu nie ma ani jednego autokaru z turystami.
Chełmno leży nad Wisłą, w województwie kujawsko-pomorskim, i jest jednym z najstarszych miast w Polsce — jego historia sięga ponad 800 lat. W średniowieczu było jednym z najważniejszych miast Prus Królewskich, centrum handlu i kultury, z własnym prawem miejskim — słynnym prawem chełmińskim — które stało się wzorem dla setek innych miast w całej Europie Środkowej. Dziś jest małym, spokojnym miastem o liczbie mieszkańców nie przekraczającej 20 tysięcy — i jednym z tych miejsc, do których przyjeżdżasz przypadkiem i zostajesz dłużej niż planowałeś. Chełmno ma to, czego szukają podróżnicy zmęczeni tłumami Krakowa i Gdańska: autentyczność, ciszę i historię, którą można dotknąć bez kolejek i wejściówek. Mury miejskie jak żywcem wyjęte ze średniowiecza Chełmno jest jednym z niewielu miast w Polsce, które zachowały niemal kompletny pierścień murów obronnych z XIII i XIV wieku. Mury rozciągają się na długości ponad 2 kilometrów i są jedną z najlepiej zachowanych średniowiecznych fortyfikacji miejskich w całej Polsce. Spacer wzdłuż murów to jedno z tych doświadczeń, które w Chełmnie robi się bez mapy i bez pośpiechu. Baszty, bramy i fragmenty murów przeplatają się z zielenią i widokami na dolinę Wisły rozciągającą się poniżej. Z kilku punktów widokowych widać panoramę rzeki i okolicznych wzgórz, która niewiele różni się od tej, którą widzieli średniowieczni strażnicy patrolujący te same mury 700 lat temu. Brama Grudziądzka to jedna z dwóch zachowanych bram miejskich — gotycka, z XIV wieku, z charakterystyczną wieżą widoczną z daleka. Brama Merseburska po drugiej stronie Starego Miasta jest równie dobrze zachowana i stanowi doskonały punkt wyjścia do spaceru wzdłuż murów. Rynek, który zaskakuje Chełmiński rynek jest jednym z największych gotyckich rynków w Polsce — i jednym z najmniej znanych. Otaczają go kolorowe kamieniczki z podcieniami, które nadają mu charakter przywodzący na myśl małe miasta Europy Środkowej — Telč w Czechach, Bardejów na Słowacji, Chełmno w Polsce. W centrum rynku stoi ratusz z XVI wieku — jeden z najpiękniejszych renesansowych ratuszy w Polsce, z charakterystyczną wieżą i attyką. Obok ratusza stoi studnia miejska, przy której od stuleci spotykali się mieszkańcy. Całość tworzy kompozycję, która w zachmurzony dzień wygląda jak kadr z filmu historycznego, a w słoneczne południe — jak pocztówka z włoskiego miasteczka. Wokół rynku rozlokowane są kawiarnie i małe restauracje, w których obiad dla dwojga kosztuje tyle, ile w Krakowie kawa i ciasto. Ceny w Chełmnie są jedną z tych miłych niespodzianek, które sprawiają że chce się tu wracać. Kościoły, które pamiętają krzyżaków Chełmno ma więcej kościołów na kilometr kwadratowy niż większość polskich miast — siedem świątyń na zaledwie kilka ulic Starego Miasta. Wszystkie gotyckie, wszystkie z historią sięgającą XIII lub XIV wieku, wszystkie wciąż czynne i dostępne dla zwiedzających. Bazylika Wniebowzięcia NMP to największy i najważniejszy kościół miasta — gotycka świątynia z XIII wieku z imponującym wnętrzem, w której znajdują się relikwie świętej Walentyny, patronki zakochanych. Chełmno jest z tego powodu nazywane polskim miastem zakochanych — i co roku przyciąga pary szukające romantycznego miejsca z dala od turystycznych szlaków. Kościół farny przy rynku to z kolei jeden z najlepszych przykładów gotyku ceglanego w Polsce — i jedno z tych wnętrz, przy których rozumie się, dlaczego architekci przyjeżdżają do Chełmna studiować średniowieczne rzemiosło budowlane. Widok na Wisłę, który zapada w pamięć Chełmno leży na wzgórzu, co sprawia że z kilku punktów w mieście roztaczają się panoramiczne widoki na dolinę Wisły. Najlepszy punkt widokowy to taras przy murach od strony wschodniej — z widokiem na zakole rzeki, łąki i lasy po drugiej stronie. O świcie, kiedy dolina wypełnia się mgłą, a słońce wschodzi nad rzeką, widok ten jest jednym z najpiękniejszych, jakie można zobaczyć w Polsce — i jednym z najbardziej niedocenionych. Jak dojechać i kiedy jechać Chełmno leży około 200 kilometrów od Warszawy i 50 kilometrów od Torunia. Samochodem z Warszawy to około 2,5 godziny jazdy. Pociągiem przez Toruń — około 3 godziny, z przesiadką. Najlepszy czas na wizytę to wiosna i lato — czerwiec i lipiec, kiedy miasto jest zielone, rynek pełen życia i widoki na Wisłę najbardziej spektakularne. Na jedną dobę wystarczy, żeby zobaczyć wszystko spokojnie — choć miasto nagradza tych, którzy zostają na dwa dni. Noclegi w Chełmnie są nieliczne, ale tanie — małe hotele i apartamenty w samym centrum od 150 złotych za noc. Alternatywnie można nocować w Toruniu i robić wypad do Chełmna na jeden dzień.
Polacy jeżdżą na Mazury od lat. Tymczasem niedaleko jest miejsce, które wygląda jak szkockie Highlands i prawie nikt o nim nie wie!
Mazury Garbate to pagórkowata kraina na południowym zachodzie Mazur, gdzie wzgórza morenowe, głębokie jary i widoki rozciągające się po horyzont tworzą krajobraz zupełnie inny niż płaskie jeziora, które znamy z wakacyjnych pocztówek. Wygląda jak Szkocja — i leży kilka godzin od Warszawy.
Kiedy większość turystów myśli o Mazurach, widzi płaski, lazurowy krajobraz — długie jeziora, żaglówki i sosnowe lasy. Mazury Garbate są czymś zupełnie innym. Leżą w okolicach Ostródy, Iławy i Nowego Miasta Lubawskiego — na południowo-zachodnim skraju Mazur — i są efektem działania ostatniego zlodowacenia, które uformowało tu krajobraz pagórkowaty, pofałdowany i dramatyczny w sposób, który w Polsce jest rzadkością. Wzgórza morenowe sięgające ponad 200 metrów wysokości, głęboko wcięte doliny, jeziora ukryte między wzgórzami i widoki, przy których trudno uwierzyć, że jesteśmy wciąż w Polsce — to właśnie Mazury Garbate. Region, który przez lata pozostawał w cieniu słynniejszych mazurskich jezior i który dopiero teraz zaczyna być odkrywany przez podróżników szukających czegoś poza utartymi szlakami. Krajobraz, który zaskakuje Nazwa "Garbate" pochodzi od pagórkowatego, "garbatego" terenu — i doskonale opisuje to, co można tu zobaczyć. W odróżnieniu od typowego mazurskiego krajobrazu, gdzie wzrok gubi się na płaskiej tafli jeziora, Mazury Garbate oferują widoki warstwowe: wzgórze za wzgórzem, dolina za doliną, las za lasem. Z najwyższych wzniesień widać panoramy rozciągające się na dziesiątki kilometrów — pofałdowany teren pokryty lasami, polami i małymi jeziorami błyszczącymi w słońcu między wzgórzami. W pochmurne dni, kiedy nad krajobrazem snują się niskie chmury, Mazury Garbate wyglądają jak żywcem przeniesione z Highlands — i właśnie te zdjęcia, krążące w ostatnich latach po polskim Instagramie, sprawiły że region zaczął przyciągać pierwszych odkrywców. Wzgórze Dylewska Góra to najwyższy punkt całych Mazur i Pojezierza Mazurskiego — 312 metrów nad poziomem morza. Na szczycie stoi wieża widokowa, z której w pogodne dni widać panoramę sięgającą daleko za horyzont. Wokół rozciąga się Wzgórza Dylewskie Landscape Park — jeden z najmniej znanych parków krajobrazowych w Polsce, z siecią szlaków pieszych i rowerowych prowadzących przez najbardziej malownicze fragmenty terenu. Jeziora, które różnią się od tych na pocztówkach Mazury Garbate mają swoje jeziora — ale zupełnie inne niż Śniardwy czy Mamry. Są mniejsze, głębsze, ukryte między wzgórzami i otoczone lasami, które schodzą niemal do samej wody. Nie ma tu wielkich marin ani tłumów żeglarzy — są za to spokojne brzegi, dzikie plaże i cisza przerywana tylko śpiewem ptaków. Jezioro Szeląg Wielki to jedno z głębszych jezior w regionie, otoczone lasami i wzgórzami morenowymi. Jezioro Gaudy zachwyca dziką, niezagospodarowaną linią brzegową i wodą o intensywnym, ciemnozielonym kolorze. Jezioro Dąbrowa Wielka jest mniejsze, ale leży w jednej z najpiękniejszych dolin w całym regionie — z widokiem na wzgórza ze wszystkich stron. Woda w mazursko-garbatych jeziorach jest zazwyczaj chłodniejsza niż w płytkich jeziorach mazurskich — głębokość sprawia, że nagrzewa się wolniej. Za to jest czystsza i bardziej przejrzysta, co doceniają nurkowie i snorklerzy odwiedzający region. Szlaki piesze i rowerowe Mazury Garbate to raj dla piechurów i rowerzystów szukających terenu z prawdziwymi podjazdami i zjazdami — rzadkość na Mazurach, gdzie większość tras jest płaska. Wzgórza Dylewskie oferują kilkadziesiąt kilometrów oznakowanych szlaków, które prowadzą przez lasy bukowe i dębowe, przez szczyty z widokami i przez doliny z potokami. Szlak Wzgórz Dylewskich to najpopularniejsza trasa w regionie — prowadzi przez najwyższe wzniesienia, z kilkoma punktami widokowymi po drodze. Można go przejść w jeden dzień lub rozłożyć na dwa, nocując w jednej z agroturystyk w okolicy. Rowerzyści mają do dyspozycji kilkadziesiąt kilometrów tras o różnym stopniu trudności — od łatwych tras asfaltowych przez wiejskie drogi po wymagające leśne single-tracki. Rowery można wypożyczyć w większości agroturystyk w okolicy. Gdzie spać i jeść Mazury Garbate to kraina agroturystyki — małe, rodzinne gospodarstwa, które przyjmują gości od lat i oferują to, czego w dużych hotelach nie znajdziesz: domową kuchnię, ciszę i bezpośredni kontakt z przyrodą. Ceny są wyraźnie niższe niż nad popularnymi mazurskimi jeziorami — za pokój z wyżywieniem w dobrej agroturystyce zapłaci się 150-250 złotych od osoby. Regionalna kuchnia Mazur to zupy na wywarze z wędzonych ryb, kartacze — ziemniaczane pierogi z mięsem — i ryby z lokalnych jezior, wędzone lub smażone. W małych gospodarstwach i wiejskich restauracjach można zjeść kolację, przy której rozumie się, dlaczego slow food jest filozofią, a nie tylko modnym słowem. Jak dojechać Mazury Garbate leżą w trójkącie między Ostródą, Iławą i Nowym Miastem Lubawskim — w odległości około 160 kilometrów od Warszawy. Samochodem z Warszawy to około 2 godzin jazdy. Pociągiem do Ostródy lub Iławy — około 2,5 godziny, następnie samochodem lub rowerem w głąb regionu. Najlepszy czas na wizytę to czerwiec, lipiec i wrzesień. W czerwcu krajobrazy są świeże i zielone, tłumów prawie nie ma. We wrześniu lasy zaczynają zmieniać kolory, a powietrze jest rześkie i przejrzyste — i widoki z Dylewskiej Góry są wtedy najdalsze i najostrzejsze.
Tu trafiali najgroźniejsi mafiosi we Włoszech. Dziś wyspa zachwyca spokojem i naturą
Przez lata była symbolem izolacji i jednym z najbardziej strzeżonych miejsc we Włoszech. To właśnie na wyspę Pianosa trafiali mafiosi, terroryści i najgroźniejsi przestępcy skazani przez włoskie sądy. Dziś dawne więzienie nie funkcjonuje, a wyspa przyciąga turystów krystalicznie czystą wodą, dziką przyrodą i niezwykłą historią.
Większość włoskich wysp kojarzy się z wakacjami, plażami i śródziemnomorskim klimatem. Pianosa przez długi czas była jednak miejscem, którego nie można było odwiedzić. Przez ponad sto lat funkcjonowała tu jedna z najbardziej znanych kolonii karnych we Włoszech. Na wyspę trafiali więźniowie uznawani za szczególnie niebezpiecznych, a przez pewien czas przebywali tu także członkowie mafii skazani na najwyższy rygor więzienny. Dziś miejsce to przeżywa drugą młodość i coraz częściej określane jest jako jeden z najlepiej strzeżonych sekretów Archipelagu Toskańskiego. Pianosa. Niezwykła wyspa u wybrzeży Toskanii Pianosa należy do Archipelagu Toskańskiego i leży około 14 kilometrów na południowy zachód od wyspy Elba oraz około 60 kilometrów od wybrzeży Toskanii. Choć znajduje się w jednym z najpiękniejszych regionów Włoch, przez dziesięciolecia pozostawała praktycznie niedostępna dla turystów. Dziś nadal jest znacznie mniej znana niż Elba, Giglio czy Capraia, jednak właśnie ta niedostępność sprawia, że uznawana jest za jeden z najbardziej fascynujących zakątków Morza Tyrreńskiego. Już sama nazwa wyspy zdradza jej największą cechę charakterystyczną. Słowo Pianosa wywodzi się od włoskiego pianura, czyli równina. W przeciwieństwie do większości wysp Archipelagu Toskańskiego nie dominują tu strome wzgórza ani skaliste szczyty. Najwyższy punkt wyspy osiąga zaledwie około 29 metrów nad poziomem morza, co czyni ją jedną z najbardziej płaskich wysp we Włoszech. Dzięki temu krajobraz wygląda zupełnie inaczej niż na sąsiedniej Elbie czy Montecristo. Zamiast górskich panoram można zobaczyć rozległe równiny, niską śródziemnomorską roślinność i łagodnie opadające ku morzu wybrzeże. Powierzchnia wyspy wynosi około 10 kilometrów kwadratowych. Otaczają ją wapienne klify, niewielkie zatoki oraz wyjątkowo przejrzyste wody Morza Tyrreńskiego. W wielu miejscach widoczność pod wodą przekracza kilkanaście metrów, dzięki czemu okolice Pianosy uchodzą za jedne z najlepszych miejsc do obserwacji śródziemnomorskiej fauny i flory. Ograniczony dostęp przez dziesięciolecia sprawił, że lokalny ekosystem zachował się w znacznie lepszym stanie niż w wielu popularnych kurortach regionu. Historia wyspy sięga starożytności. Już Etruskowie i Rzymianie dostrzegli strategiczne znaczenie tego miejsca. Najbardziej znanym epizodem z czasów rzymskich jest zesłanie Agrypy Postumusa, wnuka cesarza Augusta. W 6 roku n.e. młody arystokrata został usunięty z życia politycznego imperium i wysłany właśnie na Pianosę. Spędził tutaj ostatnie lata swojego życia pod ścisłym nadzorem strażników. Rzymianie pozostawili po sobie liczne ślady, które można oglądać do dziś. Na wyspie odkryto pozostałości luksusowej willi Agrypy Postumusa, znanej jako Villa di Agrippa. Archeolodzy odnaleźli także fragmenty starożytnych term, magazynów, cystern na wodę oraz budowli portowych. Znaleziska świadczą o tym, że mimo izolacji Pianosa była ważnym punktem na mapie starożytnego Morza Śródziemnego. Po upadku Cesarstwa Rzymskiego wyspa wielokrotnie zmieniała właścicieli. Przez wieki była narażona na najazdy piratów i korsarzy, którzy regularnie pojawiali się na wodach Morza Tyrreńskiego. W różnych okresach powstawały tu niewielkie osady rybackie, wieże obronne i punkty obserwacyjne mające chronić mieszkańców przed atakami z morza. Dziś Pianosa jest wyjątkowym miejscem, gdzie historia spotyka się z przyrodą. Obok ruin rzymskich budowli można znaleźć ślady dawnych fortyfikacji, zabudowań rolniczych i późniejszych obiektów więziennych. To właśnie połączenie wielowiekowej historii, niezwykłego krajobrazu i niemal nietkniętej natury sprawia, że wyspa wyróżnia się nawet na tle innych słynnych wysp Archipelagu Toskańskiego. Koniec więzienia i nowy rozdział w historii wyspy Zakład karny na Pianosie został ostatecznie zamknięty w 1998 roku, kończąc ponad 140 lat funkcjonowania kolonii penitencjarnej. Dla wielu mieszkańców Toskanii była to decyzja symboliczna. Przez pokolenia wyspa kojarzyła się przede wszystkim z izolacją, więźniami i jednym z najbardziej strzeżonych miejsc we Włoszech. Po zamknięciu więzienia po raz pierwszy od dziesięcioleci pojawiło się pytanie, jaką przyszłość powinno mieć to niezwykłe miejsce. Już wcześniej, w 1996 roku, Pianosa została włączona do Parku Narodowego Archipelagu Toskańskiego, największego morskiego parku narodowego we Włoszech. Po zakończeniu działalności zakładu karnego priorytetem stała się ochrona przyrody oraz zachowanie historycznego dziedzictwa wyspy. Władze szybko zdały sobie sprawę, że wieloletnia izolacja stworzyła warunki, których nie da się łatwo odtworzyć. To właśnie dzięki obecności więzienia Pianosa uniknęła losu wielu śródziemnomorskich wysp, które w drugiej połowie XX wieku zostały intensywnie zabudowane i przekształcone na potrzeby masowej turystyki. Na wyspie nie powstały duże kompleksy hotelowe, apartamentowce, mariny dla luksusowych jachtów ani szerokie promenady. Nie ma tu także zatłoczonych plaż, klubów czy restauracji znanych z popularnych kurortów. Krajobraz zachował swój naturalny charakter, a wiele miejsc wygląda podobnie jak kilkadziesiąt lat temu. Dla przyrodników i historyków stało się jasne, że Pianosa jest czymś znacznie więcej niż dawną wyspą więzienną – to unikalny fragment Morza Śródziemnego, który przetrwał niemal nietknięty przez współczesną urbanizację. Zwiedzając wyspę, można do dziś zobaczyć liczne ślady jej penitencjarnej przeszłości. Zachowały się budynki administracyjne, koszary strażników, dawne cele więzienne oraz zabudowania gospodarcze wykorzystywane przez osadzonych. Wiele obiektów pochodzi jeszcze z XIX wieku, kiedy kolonia karna zaczęła się rozwijać. Niektóre budynki zostały odrestaurowane, inne pozostawiono w stanie zbliżonym do oryginalnego, aby przypominały o historii miejsca. Szczególnie poruszające są dawne gospodarstwa rolne prowadzone przez więźniów. Przez dziesięciolecia osadzeni uprawiali tutaj warzywa, zboża, winorośl oraz oliwki. Na wyspie funkcjonowały także warsztaty i niewielkie zakłady produkcyjne. Dzięki pracy więźniów Pianosa była w dużej mierze samowystarczalna. Dziś pozostałości tych obiektów pozwalają wyobrazić sobie codzienne życie ludzi odciętych od świata przez morze i więzienne mury. Po zamknięciu zakładu karnego rozpoczęto stopniowe udostępnianie wyspy turystom. Proces ten przebiegał jednak bardzo ostrożnie. Wprowadzono limity odwiedzających, obowiązkowe trasy zwiedzania oraz zasady mające chronić przyrodę. Do dziś liczba osób mogących odwiedzić Pianosę jest ograniczona, co pozwala zachować wyjątkowy charakter miejsca. W efekcie wyspa przeszła niezwykłą metamorfozę. Przez ponad sto lat była symbolem izolacji i kary, a dziś coraz częściej postrzegana jest jako oaza spokoju i jedno z najbardziej niezwykłych miejsc Archipelagu Toskańskiego. Dawne więzienie ustąpiło miejsca przyrodzie, a historia, która kiedyś odstraszała odwiedzających, stała się jednym z największych atutów wyspy. Pianosa jest dziś przykładem tego, jak miejsce o trudnej przeszłości może zyskać zupełnie nową tożsamość, nie zapominając o swojej historii. Krystalicznie czysta woda i wyjątkowa przyroda Dziś Pianosa przyciąga przede wszystkim miłośników natury, którzy szukają miejsc niezdominowanych przez masową turystykę. Wyspa należy do najlepiej zachowanych obszarów przyrodniczych Morza Tyrreńskiego, a otaczające ją wody uznawane są za jedne z najczystszych we Włoszech. Przez dziesięciolecia dostęp do wyspy był bardzo ograniczony ze względu na funkcjonowanie kolonii karnej, a później rygorystyczne przepisy ochronne. Dzięki temu ekosystem morski zachował się w wyjątkowo dobrym stanie. Pod powierzchnią wody rozciągają się rozległe łąki posidonii oceanicznej – rośliny często nazywanej „płucami Morza Śródziemnego”. Posidonia produkuje tlen, stabilizuje dno morskie i stanowi schronienie dla setek gatunków organizmów. W wodach wokół Pianosy można obserwować ławice dorad, labraksów, barwen, muren, ośmiornic i rozgwiazd. Nierzadko pojawiają się również delfiny, które przemieszczają się pomiędzy wyspami Archipelagu Toskańskiego. Przejrzystość wody jest jedną z największych atrakcji wyspy. W sprzyjających warunkach widoczność pod wodą może przekraczać nawet 20–30 metrów. To właśnie dlatego okolice Pianosy są uznawane za jeden z najcenniejszych obszarów dla nurków w tej części Morza Śródziemnego. Ze względu na ochronę przyrody nurkowanie możliwe jest jednak tylko w wyznaczonych strefach i pod ścisłym nadzorem. Równie interesujący jest krajobraz samej wyspy. W przeciwieństwie do wielu śródziemnomorskich wysp nie dominują tu luksusowe kurorty ani rozbudowana infrastruktura. Większość terenu pokrywają naturalne zbiorowiska śródziemnomorskiej makii z jałowcami, mirtami, rozmarynem, pistacjami kleistymi i dzikimi oliwkami. Wiosną wyspa zamienia się w mozaikę kolorów i zapachów za sprawą kwitnących ziół oraz roślin charakterystycznych dla regionu. Pianosa jest również ważnym siedliskiem ptaków morskich. Na klifach i wybrzeżach gniazdują mewy śródziemnomorskie, kormorany oraz burzyki, które należą do najbardziej charakterystycznych ptaków Morza Tyrreńskiego. Dla ornitologów wyspa stanowi jedno z najcenniejszych miejsc obserwacji ptaków w Archipelagu Toskańskim. W okresach migracji można tu zaobserwować także wiele gatunków przemieszczających się pomiędzy Europą a Afryką. Ze względu na wyjątkową wartość przyrodniczą liczba odwiedzających pozostaje ograniczona. Na wyspę można dostać się wyłącznie w ramach zorganizowanych wycieczek, a ruch turystyczny jest ściśle monitorowany przez Park Narodowy Archipelagu Toskańskiego. Dzięki temu Pianosa zachowała spokojny charakter, którego próżno szukać w najbardziej znanych kurortach włoskiego wybrzeża. To właśnie połączenie dzikiej przyrody, krystalicznie czystej wody i ograniczonego ruchu turystycznego sprawia, że wielu podróżników uważa Pianosę za jeden z najlepiej zachowanych zakątków Morza Śródziemnego. Wyspa pokazuje, jak mogłaby wyglądać znaczna część włoskiego wybrzeża, gdyby nie intensywny rozwój turystyki w XX wieku. Jeden z najbardziej niezwykłych zakątków Włoch Historia Pianosy pokazuje, jak bardzo może zmienić się charakter miejsca. Przez ponad sto lat wyspa kojarzyła się przede wszystkim z więzieniem, izolacją i surowym systemem penitencjarnym. Trafiali tu skazani przestępcy, a w latach 90. również członkowie mafii objęci najwyższym rygorem więziennym. Dla większości Włochów nazwa Pianosa przez dekady oznaczała miejsce niedostępne i pilnie strzeżone. Dziś trudno uwierzyć, że to ta sama wyspa. Zamiast więziennych murów uwagę przyciągają spokojne zatoki, przejrzyste wody Morza Tyrreńskiego i krajobrazy, które zachowały niemal naturalny charakter. Brak masowej zabudowy, ograniczona liczba odwiedzających i ścisła ochrona przyrody sprawiły, że Pianosa uniknęła problemów, z jakimi mierzy się wiele popularnych kierunków turystycznych nad Morzem Śródziemnym. To jedno z tych miejsc, które udowadniają, że największe atrakcje Włoch nie zawsze są najbardziej znane. Nie ma tu luksusowych kurortów, zatłoczonych promenad ani kolejek do najważniejszych zabytków. Zamiast tego można znaleźć ciszę, ślady starożytnej historii, pozostałości dawnej kolonii karnej oraz jedne z najlepiej zachowanych ekosystemów morskich w regionie. Choć na Pianosę nie przyjeżdżają tłumy turystów, wielu podróżników uważa ją za jedną z najciekawszych wysp Morza Śródziemnego. Jej wyjątkowość polega na połączeniu kilku światów – rzymskiej historii, więziennej przeszłości i chronionej przyrody. Niewiele miejsc w Europie może pochwalić się tak niezwykłą przemianą. Dawna twierdza dla mafiosów stała się oazą spokoju, w której natura odzyskała należne jej miejsce. To właśnie dlatego Pianosa coraz częściej pojawia się na listach najbardziej niezwykłych i niedocenianych wysp Włoch – miejsc, które wciąż można odkrywać bez tłumów, za to z poczuciem obcowania z czymś naprawdę wyjątkowym.
Włoskie tropiki istnieją naprawdę. Ten rajski zakątek zachwyca podróżników
Turkusowa woda, białe plaże i zatoki otoczone granitowymi skałami sprawiają, że Caprera bywa porównywana do egzotycznych wysp Oceanu Indyjskiego. Ta niewielka wyspa u północnych wybrzeży Sardynii zachwyca dziką przyrodą i krajobrazami, które bardziej przypominają Karaiby niż Morze Śródziemne. To właśnie dlatego wielu podróżników określa ją mianem włoskich tropików.
Choć Włochy kojarzą się przede wszystkim z zabytkowymi miastami, górskimi krajobrazami i śródziemnomorską kuchnią, można tu znaleźć miejsca przypominające najpiękniejsze zakątki świata. Jednym z nich jest Caprera – druga co do wielkości wyspa archipelagu La Maddalena. Połączona mostem z sąsiednią wyspą La Maddalena pozostaje jednym z najcenniejszych przyrodniczo miejsc Sardynii. Caprera zachwyca przede wszystkim kolorami. W słoneczne dni morze przybiera tu odcienie błękitu i turkusu, które kojarzą się raczej z Malediwami lub Karaibami niż Europą. W połączeniu z jasnymi skałami granitowymi i pachnącą śródziemnomorską roślinnością tworzy krajobrazy, które każdego roku przyciągają tysiące miłośników natury. Mimo rosnącej popularności wyspa wciąż zachowuje znacznie spokojniejszy charakter niż wiele innych znanych kierunków wakacyjnych we Włoszech. Caprera zachwyca jednymi z najpiękniejszych plaż Sardynii Największym skarbem Caprery są bez wątpienia jej plaże i zatoki. Wyspa słynie z wyjątkowo przejrzystej wody, która w słoneczne dni przybiera intensywne odcienie turkusu i błękitu. To właśnie dzięki temu Caprera często pojawia się w zestawieniach najpiękniejszych miejsc Sardynii i jest porównywana do egzotycznych wysp Oceanu Indyjskiego. Do najbardziej znanych miejsc należy Cala Coticcio, nazywana często „Tahiti Sardynii”. Plaża znajduje się na wschodnim wybrzeżu wyspy i zachwyca jasnym piaskiem oraz wodą o niezwykłej przejrzystości. Otaczające ją granitowe skały tworzą naturalną osłonę przed wiatrem, a kolor morza sprawia wrażenie, jakby miejsce znajdowało się tysiące kilometrów od Europy. Równie popularne są Cala Brigantina, Cala Napoletana oraz Cala Serena. Każda z tych zatok oferuje nieco inne krajobrazy, ale wszystkie łączy krystalicznie czysta woda i dziki charakter. W wielu miejscach można obserwować bogaty podwodny świat, dlatego Caprera należy do ulubionych kierunków miłośników snorkelingu i nurkowania. Wyspa bohatera włoskiego zjednoczenia Choć dziś Caprera kojarzy się przede wszystkim z rajskimi plażami i krystalicznie czystą wodą, dla Włochów ma znacznie głębsze znaczenie. To właśnie tutaj przez niemal trzy dekady mieszkał Giuseppe Garibaldi – jedna z najważniejszych postaci w historii kraju, uznawany za bohatera narodowego i symbol walki o zjednoczenie Włoch. Garibaldi po raz pierwszy odwiedził Caprerę w latach 50. XIX wieku. Zachwycony spokojem wyspy i jej odosobnionym położeniem postanowił związać z nią swoją przyszłość. W 1856 roku kupił znaczną część wyspy za pieniądze uzyskane po sprzedaży statku i rozpoczął budowę niewielkiego gospodarstwa. W tamtym czasie Caprera była miejscem niemal całkowicie dzikim i słabo zaludnionym. Brakowało infrastruktury, a dostęp do świeżej wody był ograniczony. Mimo to Garibaldi uznał ją za idealne miejsce do życia z dala od politycznych sporów i wielkomiejskiego zgiełku. Na wyspie stworzył samowystarczalne gospodarstwo rolne. Uprawiał winorośl, oliwki, warzywa i drzewa owocowe, hodował zwierzęta gospodarskie oraz zajmował się pracami rolnymi. Dla człowieka, który wcześniej dowodził wojskami na polach bitew Ameryki Południowej i Europy, życie na Caprerze było formą odpoczynku od burzliwej kariery politycznej i wojskowej. To właśnie stąd Garibaldi wyruszał na niektóre ze swoich najważniejszych wypraw wojennych. Najsłynniejszą z nich była „Wyprawa Tysiąca” w 1860 roku, która odegrała kluczową rolę w procesie zjednoczenia Włoch. Po zakończeniu działań wojennych regularnie wracał jednak na Caprerę, którą uważał za swój prawdziwy dom. Ostatnie lata życia spędził właśnie tutaj. W swojej rezydencji znanej jako Casa Bianca przyjmował polityków, podróżników i przyjaciół z różnych części Europy. Wśród odwiedzających byli zarówno włoscy patrioci, jak i zagraniczni dyplomaci zainteresowani spotkaniem z człowiekiem, który stał się symbolem włoskiej niepodległości. Garibaldi zmarł na Caprerze 2 czerwca 1882 roku. Zgodnie z jego wolą miał zostać skremowany, jednak ostatecznie został pochowany na terenie swojej posiadłości. Jego grób znajduje się do dziś na wyspie i jest jednym z najważniejszych miejsc pamięci narodowej we Włoszech. Obecnie dawna posiadłość bohatera stanowi część kompleksu muzealnego Compendio Garibaldino, odwiedzanego każdego roku przez tysiące turystów. Zwiedzający mogą zobaczyć zachowaną Casa Bianca, oryginalne meble, dokumenty, fotografie, broń oraz liczne pamiątki związane z życiem Garibaldiego. W muzeum znajdują się również przedmioty codziennego użytku, które pokazują mniej znane oblicze słynnego generała – jako rolnika, gospodarza i mieszkańca niewielkiej wyspy. Dla wielu Włochów Caprera jest więc czymś znacznie więcej niż pięknym miejscem na wakacje. To przestrzeń silnie związana z narodową tożsamością i historią kraju. Niewiele włoskich wysp może pochwalić się tak wyjątkowym połączeniem spektakularnej przyrody i historycznego dziedzictwa. Właśnie dlatego Caprera pozostaje jednym z najważniejszych miejsc pamięci związanych z Giuseppe Garibaldim i jednym z najbardziej symbolicznych zakątków współczesnych Włoch. Park Narodowy Archipelagu La Maddalena chroni wyjątkową przyrodę Caprera należy do Parku Narodowego Archipelagu La Maddalena, utworzonego w 1994 roku w celu ochrony jednego z najcenniejszych przyrodniczo obszarów Morza Śródziemnego. Park obejmuje ponad 20 tysięcy hektarów terenów morskich i lądowych, w tym siedem głównych wysp archipelagu: La Maddalena, Caprera, Spargi, Budelli, Santa Maria, Razzoli i Santo Stefano. To właśnie dzięki ścisłym regulacjom ochronnym region zachował krajobrazy, które dziś przyciągają podróżników z całego świata. Caprera jest uznawana za jedną z najbardziej naturalnych wysp archipelagu. Znaczna część jej powierzchni pozostaje niezabudowana, a krajobraz tworzą granitowe wzgórza, niewielkie doliny, pachnące zarośla makii śródziemnomorskiej i dziesiątki ukrytych zatok. Rośnie tu jałowiec, mirt, rozmaryn, lawenda, lentyszek oraz dzikie oliwki. Wiosną wyspa zamienia się w kolorowy ogród pełen kwitnących roślin, a unoszący się w powietrzu zapach ziół jest jednym z najbardziej charakterystycznych elementów tutejszego krajobrazu. Szczególnie cenna jest także fauna. Na wyspie można spotkać liczne gatunki ptaków morskich, które znajdują schronienie na niedostępnych klifach i skalistych wybrzeżach. Wśród nich są kormorany czubate, mewy śródziemnomorskie, burzyki oraz rzadkie ptaki drapieżne wykorzystujące wzgórza Caprery jako miejsca lęgowe. Dla ornitologów archipelag La Maddalena należy do najważniejszych obszarów obserwacji ptaków w zachodniej części Morza Śródziemnego. Nie mniej fascynujący jest świat ukryty pod powierzchnią morza. Wody otaczające Caprerę słyną z niezwykłej przejrzystości, która miejscami przekracza nawet 30 metrów. To właśnie tutaj rozciągają się rozległe łąki posidonii oceanicznej – morskiej rośliny uznawanej za jeden z najważniejszych elementów śródziemnomorskiego ekosystemu. Posidonia produkuje tlen, chroni wybrzeża przed erozją i stanowi schronienie dla setek gatunków organizmów morskich. W okolicznych wodach regularnie obserwuje się również delfiny, żółwie morskie Caretta caretta oraz liczne gatunki ryb charakterystycznych dla Morza Śródziemnego. Dzięki bogactwu podwodnego świata Caprera jest jednym z najważniejszych miejsc do nurkowania i snorkelingu na Sardynii. Ochrona przyrody sprawiła, że wyspa uniknęła losu wielu śródziemnomorskich kurortów. Nie znajdziemy tu wielkich kompleksów hotelowych, gęstej zabudowy ani betonowych promenad ciągnących się wzdłuż wybrzeża. Większość plaż zachowała naturalny charakter, a wiele zatok dostępnych jest jedynie pieszo lub od strony morza. Dzięki temu krajobrazy Caprery wyglądają dziś bardzo podobnie do tych, które podziwiał Giuseppe Garibaldi ponad 150 lat temu. To właśnie połączenie ochrony przyrody i odpowiedzialnej turystyki sprawia, że Caprera uchodzi za jeden z największych przyrodniczych skarbów Sardynii. Wyspa pokazuje, że możliwe jest zachowanie wyjątkowych ekosystemów bez rezygnacji z udostępniania ich odwiedzającym. Dla wielu podróżników jest najlepszym dowodem na to, że prawdziwe „włoskie tropiki” można znaleźć właśnie w archipelagu La Maddalena. Dlaczego Caprera nazywana jest włoskimi tropikami? Caprera jest jednym z najlepszych przykładów miejsca, które pokazuje, dlaczego Sardynia bywa określana mianem europejskich Karaibów. Turkusowe zatoki, jasne skały, dziewicza przyroda i niezwykle przejrzysta woda tworzą krajobrazy kojarzące się bardziej z egzotycznymi wyspami niż z południem Europy. W przeciwieństwie do wielu popularnych kierunków wakacyjnych wyspa zachowała jednak spokojny charakter. Nadal można znaleźć tu miejsca pozbawione tłumów, wsłuchać się w szum morza i podziwiać naturę niemal nietkniętą przez człowieka. To właśnie połączenie spektakularnych krajobrazów, bogatej historii i chronionej przyrody sprawia, że Caprera należy do najpiękniejszych wysp Włoch. Dla wielu podróżników jest dowodem na to, że włoskie tropiki istnieją naprawdę i wcale nie trzeba lecieć na drugi koniec świata, aby je zobaczyć.
To jezioro wygląda jak z innego świata i od lat podbija Instagram. Włosi nazywają je perłą Dolomitów!
Jezioro Braies w Dolomitach to jeden z tych widoków, przy których mózg przez chwilę odmawia przyjęcia informacji, że to naprawdę istnieje. Szmaragdowa woda, pionowe skalne ściany wokół i drewniana łódka przy brzegu — i wszystko to kilka godzin jazdy od polskiej granicy.
Jezioro Braies — po włosku Lago di Braies, po niemiecku Pragser Wildsee — leży w Południowym Tyrolu, w sercu Dolomitów, na wysokości 1496 metrów nad poziomem morza. Otoczone jest ze wszystkich stron przez masyw skalny Seekofel, którego odbicia widać w tafli wody w bezwietrzne poranki. Kolor wody zmienia się w ciągu dnia od bladozielonego przez intensywny szmaragd po głęboki turkus — i jest wynikiem obecności zawiesiny mineralnej w wodzie zasilanej przez topniejące lodowce. Na Instagramie zdjęcia jeziora Braies mają setki milionów wyświetleń. W Google Trends zapytania o "Lago di Braies" rosną nieprzerwanie od kilku lat. A mimo to większość Polaków planujących wakacje w Dolomitach wciąż odkrywa je dopiero na miejscu — i wraca z poczuciem, że znalazła coś wyjątkowego. Dlaczego Braies wygląda tak jak wygląda Dolomity same w sobie są geologicznym fenomenem — masyw wapiennych skał, które 250 milionów lat temu leżały na dnie tropikalnego morza i przez miliony lat wypiętrzały się, tworząc pionowe ściany i szczyty o kształtach niemożliwych do znalezienia nigdzie indziej na świecie. UNESCO wpisało Dolomity na listę Światowego Dziedzictwa w 2009 roku właśnie ze względu na ich wyjątkową wartość geologiczną i krajobrazową. Braies jest jednym z najpiękniejszych punktów tego krajobrazu. Jezioro leży w naturalnym zagłębieniu skalnym, szczelnie otoczonym przez szczyty, które w słoneczne popołudnia rzucają długie cienie na wodę — i właśnie ta gra światła i cienia sprawia, że kolor wody zmienia się nieustannie i nigdy nie wygląda tak samo jak godzinę wcześniej. Drewniana łódka cumująca przy brzegu, którą widać na niemal każdym zdjęciu jeziora, to nie element scenografii — to rzeczywista łódka należąca do historycznego hotelu Pragser Wildsee, który stoi przy brzegu od 1879 roku. Można ją wypożyczyć i przepłynąć po jeziorze — i jest to jedno z tych doświadczeń, które wygląda dokładnie tak pięknie jak na zdjęciach. Szlaki wokół jeziora i w głąb Dolomitów Wokół jeziora prowadzi ścieżka o długości około 3,5 kilometra, którą można obejść w godzinę. To jeden z najpopularniejszych spacerów w całych Dolomitach — i jeden z najłatwiejszych. Ścieżka jest utwardzona, nie wymaga specjalnego obuwia ani kondycji i jest dostępna dla każdego. Po drodze otwierają się kolejne widoki na jezioro, skały i las świerkowy otaczający brzegi. Dla osób szukających dłuższych wędrówek, z Braies prowadzą szlaki w głąb Dolomitów — między innymi słynna trasa do schroniska Rifugio Biella z widokiem na trzy szczyty Tre Cime di Lavaredo, jednego z najbardziej rozpoznawalnych masywów skalnych na świecie. Trasa jest wymagająca, ale nagroda jest proporcjonalna do wysiłku. W zimie Braies zmienia oblicze całkowicie — jezioro zamarza, otaczające szczyty pokrywają się śniegiem i cały krajobraz staje się czarno-biały i surowy. Zimowe zdjęcia jeziora Braies mają na Instagramie niemal tyle samo popularności co letnie. Kiedy jechać i jak uniknąć tłumów Braies jest popularnym miejscem — i ta popularność ma swoje konsekwencje. W szczycie sezonu, czyli w lipcu i sierpniu, parking przy jeziorze bywa zamknięty już od wczesnego rana, a wokół jeziora robi się tłoczno. Zarządzający obszarem wprowadzili system rezerwacji parkingowych oraz shuttle busy z pobliskich miejscowości, które kursują w sezonie co kilkanaście minut. Najlepszy sposób na zobaczenie Braies w spokoju to przyjazd wcześnie rano — przed ósmą rano tłumów praktycznie nie ma, a światło poranne jest najbardziej fotogeniczne. Wrzesień i październik to drugi najlepszy czas — tłumy mniejsze niż latem, a kolory jesiennych lasów wokół jeziora dodają krajobrazowi ciepłej, złotej tonacji. Maj i czerwiec to czas, gdy okoliczne łąki pokrywają się kwiatami, a śnieg na szczytach jeszcze nie stopniał — kontrast zielonych brzegów i ośnieżonych skał jest wtedy wyjątkowo spektakularny. Jak dojechać z Polski Jezioro Braies leży w Południowym Tyrolu, około 30 kilometrów od miejscowości Brunico i około 100 kilometrów od Bolzano. Z Polski samochodem przez Czechy, Austrię i Brenner to około 9-10 godzin jazdy z Krakowa. Alternartywnie lot do Bolzano, Innsbruck lub Werony i wynajem samochodu na miejscu. Noclegi w okolicy Braies to przede wszystkim małe hotele i pensjonaty w Południowym Tyrolu — jednym z najbogatszych i najdroższych regionów Włoch. Ceny są wyższe niż na południu kraju, ale jakość odpowiada cenie. Hotel Pragser Wildsee bezpośrednio przy jeziorze to ikona regionu — rezerwowany na miesiące do przodu. Warto zaplanować wizytę jako część dłuższego pobytu w Dolomitach — okolica oferuje dziesiątki innych jezior, szlaków i miejscowości, które razem tworzą jeden z najpiękniejszych krajobrazów w całej Europie.
Ta wyspa wygląda jak z innego świata. Mało kto wie o jej istnieniu, a z Polski można się tam dostać w niecałe 3 godziny
Niewielka wyspa u wybrzeży Albanii zachwyca bogactwem przyrody i spokojem, którego próżno szukać w popularnych kurortach. Kune Island to miejsce, gdzie dzika natura spotyka się z malowniczym krajobrazem Adriatyku.
Albania od kilku lat przyciąga turystów spektakularnym wybrzeżem, jednak wciąż skrywa miejsca, które pozostają poza głównym nurtem podróżniczych odkryć. Jednym z nich jest Kune Island, niewielka wyspa położona na Morzu Adriatyckim, niedaleko miasta Lezha. To wyjątkowy zakątek, gdzie dzika natura, bogata fauna i różnorodna roślinność tworzą krajobraz zachwycający każdego miłośnika przyrody. Gdzie znajduje się Kune Island i dlaczego warto ją odwiedzić? Kune Island, znana również pod albańską nazwą Ishulli i Kunes, znajduje się u wybrzeży Albanii na Morzu Adriatyckim. Wyspa położona jest w delcie rzeki Drin, w pobliżu miasta Lezha. Choć od lądu dzieli ją zaledwie około 1,5 kilometra, sprawia wrażenie świata oddzielonego od codziennego zgiełku. Jej powierzchnia wynosi 1,4 kilometra kwadratowego, co czyni ją stosunkowo niewielkim miejscem. To jednak właśnie kameralny charakter sprawia, że Kune Island może zachwycić osoby szukające kontaktu z naturą i spokojniejszych zakątków Albanii. W czasach, gdy wiele popularnych kierunków turystycznych zmaga się z nadmiernym ruchem odwiedzających, taka wyspa staje się prawdziwą perełką. ZOBACZ TEŻ: Świat oszalał na punkcie hygge. Tymczasem Szwedzi od wieków żyją według zasady, która działa znacznie lepiej! Kune Island – zielona oaza w delcie rzeki Drin Jednym z największych atutów wyspy jest jej niezwykle zróżnicowana roślinność. Kune Island wyróżnia się bogatym światem roślin, który tworzy malowniczy krajobraz przez cały rok. Na wyspie można spotkać zarówno niewielkie śródziemnomorskie krzewy, jak i rozleglejsze obszary porośnięte lasami jesionowymi oraz wierzbami. Takie połączenie różnych typów roślinności sprawia, że krajobraz wyspy zmienia się w zależności od miejsca, oferując odwiedzającym wiele ciekawych widoków podczas spacerów i obserwacji przyrody. Położenie w delcie rzeki Drin dodatkowo wpływa na wyjątkowy charakter tego miejsca. To właśnie tutaj woda i ląd tworzą naturalny ekosystem, który sprzyja rozwojowi wielu gatunków roślin i zwierząt. Bogactwo przyrody. Jakie zwierzęta żyją na wyspie? To właśnie różnorodność biologiczna jest jednym z najważniejszych powodów, dla których Kune Island przyciąga uwagę miłośników natury. Wyspa stanowi dom dla około 70 gatunków ptaków. Dzięki temu może być interesującym miejscem dla osób pasjonujących się obserwacją ptaków i fotografią przyrodniczą. Na tym jednak nie kończy się bogactwo lokalnej fauny. Na Kune Island występują również 22 gatunki gadów, 6 gatunków płazów oraz 23 gatunki ssaków. Tak imponująca różnorodność sprawia, że nawet niewielka powierzchnia wyspy kryje niezwykle bogaty świat przyrody. Dla podróżników poszukujących autentycznych doświadczeń obcowania z naturą jest to miejsce, które pozwala zobaczyć Albanię z zupełnie innej perspektywy niż popularne nadmorskie kurorty. Plaże Kune i Tale – idealne uzupełnienie wyprawy W pobliżu wyspy znajdują się również plaże Kune i Tale. To właśnie one stanowią naturalne dopełnienie wizyty w tej części albańskiego wybrzeża. Połączenie spokojnej wyspy pełnej przyrodniczych atrakcji z dostępem do nadmorskich plaż sprawia, że okolice Kune Island mogą zainteresować zarówno miłośników aktywnego odkrywania nowych miejsc, jak i osoby marzące o relaksie nad Adriatykiem. Bliskość wyspy i plaż pozwala połączyć obserwację przyrody z wypoczynkiem w otoczeniu charakterystycznych krajobrazów albańskiego wybrzeża. CZYTAJ TEŻ: Ta włoska wyspa należała do słynnego dyrygenta. To ukryty skarb jeziora Maggiore Dlaczego Kune Island może być jednym z najciekawszych miejsc w Albanii? Albania słynie z malowniczych gór, pięknych plaż i historycznych miast. Kune Island pokazuje jednak, że kraj ten ma do zaoferowania również wyjątkowe obszary przyrodnicze. Niewielka powierzchnia wyspy kryje niezwykle bogaty ekosystem. Położenie w delcie rzeki Drin, bliskość miasta Lezha, różnorodna roślinność oraz obecność dziesiątek gatunków zwierząt sprawiają, że jest to miejsce wyróżniające się na mapie albańskiego wybrzeża. Dla osób planujących podróż po Albanii Kune Island może okazać się inspirującym przystankiem poza utartym szlakiem. To miejsce, gdzie natura pozostaje główną bohaterką, a każdy spacer staje się okazją do odkrywania kolejnych elementów wyjątkowego świata roślin i zwierząt. Źródło: Wikipedia, Instagram
Świat oszalał na punkcie hygge. Tymczasem Szwedzi od wieków żyją według zasady, która działa znacznie lepiej!
Lagom to szwedzkie słowo, które nie ma dobrego odpowiednika w żadnym innym języku. Oznacza mniej więcej "w sam raz" — nie za dużo, nie za mało. I jest filozofią życia, która w czasach przesytu, nadmiaru i nieustannego "więcej" brzmi jak najlepsza odpowiedź na pytanie, jak żyć.
Kiedy kilka lat temu cały świat odkrył duńskie hygge — sztukę przytulności, świeczek, ciepłych swetrów i spędzania czasu z bliskimi — wydawało się, że Skandynawia nie ma już więcej sekretów do ujawnienia. Tymczasem Szwedzi spokojnie i bez fanfar żyją według zasady, o której reszta świata dopiero zaczyna rozmawiać. Lagom nie jest trendem ani modą. To pojęcie zakorzenione w szwedzkiej kulturze od stuleci — niektórzy badacze wywodzą je od wikińskiego zwyczaju picia z jednego rogu i przekazywania go po kole, tak żeby każdy dostał tyle samo. "Laget om" — dosłownie "po kole dla grupy." Z czasem skróciło się do lagom i nabrało znaczenia, które wykracza daleko poza ilość napoju w rogu. Co lagom znaczy w praktyce Lagom to nie minimalizm — choć ma z nim wspólne korzenie. To nie asceza ani wyrzeczenie. To bardzo szwedzkie przekonanie, że równowaga jest wartością samą w sobie. Że wystarczająco dobre jest naprawdę wystarczające. Że "w sam raz" to nie kompromis, lecz cel. W codziennym życiu Szwedów lagom oznacza wiele konkretnych rzeczy. Dom urządzony funkcjonalnie, bez nadmiaru dekoracji, ale z pełną dbałością o detal i jakość materiałów. Praca, która kończy się o wyznaczonej godzinie, bo nadgodziny są w Szwecji kulturowo nieakceptowalne, nie tylko prawnie. Jedzenie dobre, ale nie przesadne. Ubrania klasyczne, trwałe, kupowane rzadziej i na dłużej. W szwedzkim miejscu pracy lagom przejawia się w tym, że nikt nie chwali się nadmiernie sukcesami, ale nikt też nie deprecjonuje swoich osiągnięć. Nie wyróżniasz się zbytnio w górę ani w dół — jesteś częścią grupy i działasz dla dobra całości. To pojęcie bliskie duńskiemu Janteloven, ale mniej surowe i bardziej pozytywne w swojej naturze. Lagom a hygge — czym się różnią Hygge jest emocjonalne i zmysłowe — ciepło, przytulność, świece, bliskość, chwila. Można je zaplanować na konkretny wieczór, można je kupić w sklepie w postaci świeczek i ciepłego koca. Lagom jest strukturalne. To nie stan, lecz postawa wobec całego życia. Nie da się go kupić ani zaplanować na jeden wieczór. Wbudowuje się w codzienne decyzje — co kupić, ile pracować, jak dużo mieć, kiedy powiedzieć dość. Właśnie dlatego lagom jest trudniejsze do przyjęcia niż hygge — ale też głębsze w swoim działaniu. Hygge daje ulgę na wieczór. Lagom zmienia sposób, w jaki żyjesz na co dzień. Lagom i środowisko — filozofia, która wyprzedza swoje czasy Szwecja od dekad jest liderem w zrównoważonym rozwoju — i nie jest to przypadek. Lagom wbudowało w kulturę przekonanie, że branie więcej niż potrzebujesz jest po prostu nieeleganckie. Nie ze względów ideologicznych, ale estetycznych i społecznych. To przekłada się na konkretne zachowania: Szwedzi kupują mniej ubrań, ale lepszej jakości. Budują mniejsze domy, ale lepiej zaprojektowane. Jedzą mniej mięsa nie dlatego, że ktoś im kazał, ale dlatego że tyle wystarczy. Pojęcie "lagom" sprawia, że nadkonsumpcja jest po prostu niemieszcząca się w ramach dobrego gustu — tak jak niemieszcząca się jest przesada w każdej innej dziedzinie. Jak wprowadzić lagom do codziennego życia Lagom nie wymaga rewolucji. Wymaga innego pytania — zamiast "czy mogę mieć więcej?" pyta się "ile naprawdę potrzebuję?" To zmiana drobna i jednocześnie fundamentalna. W praktyce zaczyna się od małych rzeczy. Zanim kupisz coś nowego, zapytaj czy naprawdę to potrzebujesz — czy może wystarczy to, co już masz. Zanim zostaniesz w pracy do późna, zastanów się, czy to konieczne czy tylko przyzwyczajenie. Zanim nakryjesz stół z ośmioma daniami, pomyśl czy cztery nie byłyby lepsze — i dla ciebie, i dla gości. Dlaczego lagom teraz Żyjemy w czasach, w których "więcej" stało się domyślną odpowiedzią na wszystko. Więcej powiadomień, więcej opcji, więcej możliwości, więcej stresu. Hygge było odpowiedzią na to przez chwilę zatrzymania się i oddechu. Lagom idzie dalej — proponuje zmianę samej zasady, według której działamy. Nie przypadkowo zainteresowanie lagom rośnie w momencie, kiedy coraz więcej ludzi mówi głośno o "de-influencingu", "quiet quitting" i "soft life." To wszystko są różne języki opisu tego samego zjawiska: zmęczenia nadmiarem i szukania nowej definicji wystarczającego. Szwedzi mają na to jedno słowo. I używają go od stuleci.