Mama była najważniejszą osobą w jej życiu, Barbara Nowacka nosi w sobie żałobę, która nie przemija. „Nadal bardzo boli”
Córka Izabeli Jarugi-Nowackiej w poruszającej spowiedzi o stracie matki
Barbara Nowacka to kobieta, która nie tylko odziedziczyła siłę, odwagę i empatię po swojej mamie — Izabeli Jarudze-Nowackiej — ale i konsekwentnie niesie to dziedzictwo dalej. W 15. rocznicę katastrofy smoleńskiej przypominamy wywiad, którego polityczka udzieliła Krystynie Pytlakowskiej w 2021 roku dla magazynu VIVA!. W szczerej i wzruszającej rozmowie wyznaje, że pomimo upływu lat, strata ukochanej mamy boli tak samo. Barbara Nowacka w poruszającym wywiadzie opowiada o codziennym życiu z pustką, której nic nie jest w stanie wypełnić, ale też o sile, którą czerpie z tej wyjątkowej więzi. Mówi o dorastaniu w domu pełnym miłości, o pierwszych buntach, książkach, które ją kształtowały, i feminizmie, który — jak sama przyznaje — „wyssała z mlekiem matki”. To opowieść o żałobie, która nie paraliżuje, lecz staje się siłą napędową do działania i zmieniania świata na lepszy. Barbara Nowacka o śmierci matki w katastrofie smoleńskiej Krystyna Pytlakowska: Mija 11 lat od katastrofy… Barbara Nowacka: …a ja nie potrafię wspomnieniami wracać do tamtego dnia. Nadal bardzo boli. Myślisz o mamie codziennie? Nie może być inaczej. Mama była świetna i ważna dla mnie. Żałoba nie zaciera się. Pustka nie odchodzi w niepamięć. Ciągle mi jej brakuje. O tylu sprawach chciałabym z nią porozmawiać. Choćby o moich dzieciach. Zosi mama nie poznała, choć wiedziała, że czeka na „majową” wnuczkę, ale Kuba, dziś prawie 14-letni, mamę uwielbiał i wspomina. O znajomych bym porozmawiała, o polityce… Ciekawe, jak mama zareagowałaby na to wszystko, co się teraz w Polsce dzieje. Byłaby wkurzona tak jak my! I byłaby z nami na protestach. I pewno przez pandemię martwiłaby się nie tylko o gospodarkę, rynek pracy czy kulturę, ale i rodzinę. Mama była spoiwem rodziny, inicjowała różne uroczystości, spotkania. A teraz ja to robię. Po Smoleńsku postanowiłam sobie zadbać o to, co było dla niej ważne. Także w polityce. Stąd jestem tu, gdzie jestem w życiu. Zobacz także: Była dla niej wzorem, poszła w jej ślady. Barbara Nowacka nadal nie pogodziła się ze śmiercią mamy Barbara Nowacka i Izabela Jaruga-Nowacka na wspólnym zdjęciu Odziedziczyłaś po mamie ducha waleczności i siłę. Jest coś takiego w człowieku, że jedni pozostają obojętni na to, co się wokół nich dzieje. A są i tacy, którzy przestają myśleć o sobie i muszą działać. Niedawno na demonstracji był ze mną także mój syn Kuba. W pewnym momencie usłyszeliśmy huk i krzyk. Natychmiast Kubę popchnęłam w kierunku mojej koleżanki, nakazując: „Zostań z nią”, a sama pobiegłam zobaczyć, co się dzieje i czy trzeba komuś pomóc. To tkwi w człowieku jak imperatyw. Nie da się o nim zapomnieć. Widzisz wypadek, zatrzymujesz się i pomagasz. Mnie się to wydaje normalne. Ale gdy pierwszy raz pomagałam przy wypadku, przejechało obok pięć samochodów, żaden się nie zatrzymał. Wstrząs. Od dziecka mi pokazywano, że na krzywdę trzeba reagować, a słabszym pomagać. Stąd w dzieciństwie w domu rodzinnym były liczne znalezione kociaki, ratowanie jeży czy ptaszków. Empatia zaczyna się od małych spraw. Masz to w genach i od tego się nie uwolnisz. Ale po co miałabym się uwalniać? Bo obojętność jest wygodniejsza. Można skupiać się wyłącznie na sobie. Ale ja bym chyba tak nie umiała. Frustrowałabym się bezsilnością, widząc krzywdę. Nie potrafię, jak niektórzy, siedzieć przed telewizorem i kłócić się z nim albo w ogóle go wyłączyć, bo ten świat i tak do nas dotrze, bo zobaczymy w sklepie dziewczynę z podbitym okiem czy pod sklepem starszego człowieka, który zbiera na operację zaćmy. Nie wolno ich ominąć. Trudno nie zauważać przemocy. Trudno nie widzieć wykluczonych i słabych. I trzeba pomóc, i zmienić system. Taka byłaś już od urodzenia? Nie wiem, czy od kołyski, ale kiedy zaczęłam już żyć bardziej świadomie, to tak. Bo to wciąga, bo można zrobić coś fajnego, pożytecznego, dla kogoś. Robiła tak mama, dziadkowie. U nas było tak, że choć czynnie polityką zajmowała się mama, wciągnięci byli wszyscy, jej aktywność wpływała na całą rodzinę. Ja wiem, że to dla bliskich bywa męczące. Sama wczoraj wróciłam z Sejmu o pierwszej w nocy. Ale wyglądasz na wypoczętą. Do wszystkiego można się przyzwyczaić. A gdy wracam z Sejmu, to zazwyczaj czytam. Muszę się wyciszyć – ze swojego miejsca za dobrze widzę Kaczyńskiego czy Glińskiego. Czytaj również: Nazywa go swoim przyjacielem. To po ojcu Barbara Nowacka odziedziczyła ścisły umysł Barbara Nowacka w sesji dla „VIVY!”, marzec 2021 Empatia w genach. Jak dom rodzinny ukształtował Barbarę Nowacką Jakie było Twoje dzieciństwo? Fantastyczne. Miałam świetny dom i rodziców, którzy bardzo się kochali. Babcię, która codziennie do nas przyjeżdżała, żeby z nami pobyć i zrobić obiad. Miałam prababcię, która z nami mieszkała. A każdą niedzielę spędzaliśmy na działce u dziadków. To było takie normalne, pogodne życie, drzwi otwarte dla przyjaciół i moich koleżanek. Mieszkaliśmy na malutkiej uliczce, garstka dzieci z tej uliczki tworzyła fajną grupę. To były beztroskie czasy. Całymi dniami jeździliśmy na rowerach, graliśmy w piłkę, odgrywaliśmy „Czterech pancernych i psa”. Nie mieliśmy wyszukanych zabawek ani egzotycznych wakacji, ale byliśmy naprawdę szczęśliwi. W 1981 roku miałaś sześć lat. I niewiele pamiętam ze stanu wojennego. Ojciec w 1981 roku pracował na uniwersytecie w Holandii. Pojechaliśmy więc wszyscy do niego. I stan wojenny zastał nas właśnie tam. Ojciec otrzymał propozycję, żeby zostać na stałe, mama też dostała propozycję pracy, ale powiedzieli: „Wracamy do Polski Tam jest ojczyzna, tam są najbliżsi”. Przy przekraczaniu granicy byliśmy jedynym powracającym samochodem. Wtedy, pod koniec grudnia 1981, nikt nie miał takiego pomysłu, żeby wrócić do kraju. My mieliśmy. Pamiętasz, jaka byłaś, gdy miałaś 10 lat – tyle, ile teraz Twoja córka? Grzeczna dziewczynka z warkoczykami. Bardzo przejęta życiem i nauką. Ambitna. Wtedy nie oglądało się tyle telewizji jak teraz. Bardzo dużo więc czytałam. A potem ścięłam warkocze. Gdy miałam 12 lat, zaczęłam już pracować w telewizji w programie „5-10-15”. Ciekawe, co wtedy czytałaś. Wszystko. Rodzice mieli dużą bibliotekę. W latach 80. pojawiły się u nich wydawnictwa drugoobiegowe. Powiedzieli, że mogę je czytać, ale według pewnego porządku, czyli od dołu. Najciekawsze książki były na górze, choćby zakazane „Baśnie tysiąca i jednej nocy” czy „Lolita” Nabokova. Myślę, że czytałam poważniejsze pozycje niż młodzież w moim wieku. „Pana Tadeusza” przeczytałam na wakacjach po trzeciej klasie, w całości. Ostatnio córka uczyła się „Pani Twardowskiej”, zabawne, bo pamiętałam całość. Czytałam Gombrowicza, Sołżenicyna, Dostojewskiego, Faulknera, Orwella, Cortazara… Rozmawiałaś z mamą o tym, co czytasz? Rodzice wiedzieli, jakie książki zdejmuję z półki. I wiedzieli, kiedy doszłam do „Anny Kareniny”. Szukałam książek o kobietach. Czytaj także: Wystąpiła w programie 5-10-15, jej kolega zginął tragicznie. Tego nie wiesz o Barbarze Nowackiej Barbarę Nowacką z mamą łączyła wyjątkowa więź. Tu polityczka w sesji dla „VIVY!”, marzec 2021 Barbara Nowacka o mamie, tacie, domu rodzinnym i feminizmie I dlatego wyrosłaś na feministkę? Na feministkę wyrosłam, bo mama i babcie były dzielnymi kobietami, a w moim życiu też pojawiało się wiele znaczących kobiet. Potrzebujemy kobiecych wzorców, tych, co już rozbiły szklany sufit. Gdy rozmawiam z córką, dla niej istotne jest, żeby poznawać dziewczyny waleczne, choćby przez literaturę, kino, bo do niedawna fajne były wyłącznie postacie męskie. Jak wygląda Twoja waleczność dziś? Myślę, że się kształtowała przez lata. I że bardziej walczymy o swoje. Gdy przychodzimy do szkoły, jesteśmy naiwnymi pisklętami, ale z biegiem czasu zaczynamy dostrzegać rzeczy, na które się nie zgadzamy. Stawiamy granice, wchodzimy w dyskusje i konflikty. Pamiętam swój pierwszy bunt przeciw systemowi, gdy koleżanka przyniosła dwuobiegowe wydanie komiksu o Mikołajku, w którym była też „Solidarność”. Przyłapano nas na czytaniu i nam ten komiks zabrano, strasząc, że zostaniemy wyrzuceni ze szkoły. Musiałam w domu powiedzieć, że mnie wyrzucą za czytanie „bibuły”. I uważałam, że to super, że jak już za coś wylecieć, to za coś takiego. Ta niezgoda we mnie zaczynała się od tego, że widziałam nierówności – niektóre dzieci miały lepiej, inne gorzej. Jedne były lepiej ubrane, inne biedniej. Zwracałam na to uwagę. I złościło mnie, gdy nauczyciel zaczął się wyśmiewać z czyjegoś nieprzygotowania, a ten uczeń nie miał gdzie odrabiać lekcji, bo nie miał swojego kąta w przeludnionym mieszkaniu. I to dla mnie było nie w porządku. Wścieka mnie, gdy dzisiaj słyszę nauczycieli, którzy nakazują dzieciakom, by rodzice dali im komputer do lekcji on-line: „Jak to, nie masz swojego komputera?”. Nie, bo rodziców nie stać na zakup. A jak jest w domu jeden komputer, to jak ma z niego korzystać dwoje dzieci i matka zdalnie pracująca? To trudne, ale Twoja mama znalazłaby jakieś wyjście. Opowiedz mi, jaka była, bo przecież od niej zależało, jakim Ty stałaś się człowiekiem. Była świetna. Niekonfliktowa. Nigdy się nie buntowałam przeciw jej decyzjom, bo akceptowała moje i dawała mi wolność. Chociaż próbowała też nas dyscyplinować. Lubiła porządek, wszystko poukładane. Dbała więc o to, żebym ja miała porządek w tornistrze i obłożone zeszyty. Bardzo ceniła to uładzenie, co sobotę robiliśmy wielkie porządki. Czy chciałaś, czy nie, musiałaś ścierać kurze, pomyć okna, a do taty należało trzepanie dywanów i mycie samochodu. Dla mamy istotny był uporządkowany świat. Trochę się zmieniła, kiedy weszła do polityki i stała się tam superaktywna. Nie miała czasu na drobiazgi. Było też w niej dużo niezgody na przymus i osobistej odwagi; kiedy powiedziano, że ma wstąpić do PZPR – pracowała wtedy w Polskiej Akademii Nauk – stwierdziła, że nie ma mowy. To był rok 1982 lub 1983. Przez kilka lat była bez pracy. Ale nie marnowała ani sekundy. Robiła z nami lekcje, uczyła świata. Zdobywała kredki, farby, papier do rysowania, pergamin. Chciała, żebyśmy z siostrą malowały. Była pełna radosnego ciepła i energii. Sama malowała i grała na pianinie. Ale była też w niej ogromna siła, determinacja. Widać było, gdy zaczęła działać społecznie, w Lidze Kobiet Polskich – twardniała i szła sprzeciwiać się krzywdzie. Ten feminizm więc wyssałaś z mlekiem matki? Oczywiście. Jaka miałam być w domu pełnym kobiet? Matka, babcia, prababcia, siostra, druga babcia. I biedny mężczyzna wśród Was. Ale mój ojciec jest jednym z największych zwolenników żeńskich końcówek. Na pytanie, co za głupek zostawił niezakręconą butelkę mleka, odpowiadał: „Lub głupka”. Co za baran nabrudził: „Lub owca”. Uważał, że jako jedyny w mniejszości musi walczyć o język niedyskryminujący. I wcale nie był taki biedny – to mądry, silny facet. Spędzaliśmy wiele czasu razem. Sporty, wakacje, spacery. Teraz na placach zabaw połowa opiekunów to ojcowie, ale w pokoleniu moich dziadków uważano, że pchanie wózka z dzieckiem jest niemęskie, a i na placu zabaw mój tata był ewenementem. Maciej, mój partner, uwielbiał nosić dzieci w chuście. Mówił, że to dodaje męskości, a przecież tylko dwa pokolenia dzielą go od niemęskiego pchania wózka. Gigantyczny przeskok. Ojciec miał Ci coś za złe? Nie, a przynajmniej nie mówi o tym. Mamę złościło moje bałaganiarstwo i czarno-białe osądy. Dopiero teraz ją rozumiem, gdy moje dzieci widzą świat czarno-biały i działają na wysokich emocjach. Bywałam ostra i wybuchowa, podejrzewam więc, że niesprawiedliwość moich ocen była dla mamy bolesna. Zaperzałaś się? Oj, tak. Teraz złagodniałam, mam więcej empatii i cierpliwości, choć bywam ostra. Mamie zarzucałam, że w różnych sferach działa zbyt łagodnie, że trzeba mówić radykalnym językiem i twardym przekazem. I co ona na to? Że dojrzeję. I że nie wszystko da się załatwić radykalizmem. Ale myślę, że warto mieć w sobie gniew i bunt rewolucyjny, żeby potem czerpać z niego siłę do zmieniania świata, a nie siedzieć całe życie na kanapie albo w tylnych ławach Sejmu i zastanawiać się, ile jeszcze czasu zostało do głosowania. Tak naprawdę świat zaczęłaś zmieniać po katastrofie? Po katastrofie doszedł czynnik pamięci o matce. Zmianę pamiętam z 1989 roku. Poszłam z rodzicami na głosowanie. Miałam wtedy 14 lat i wiedziałam, że w kraju dzieje się coś ważnego. I że świat na moich oczach się zmienia. Ale już jako nastolatka chciałam coś robić. Zaczęłam od referendum dotyczącego przerywania ciąży, w 1991 roku. Przepisywałam i adresowałam koperty z podziękowaniami, liczyłam podpisy. Zawsze miałaś w sobie też radość życia. Tak jak Twoja mama. To prawda. Ale to były czasy naznaczone kryzysem ekonomicznym. Pamiętam, jak się cieszyłam, gdy mama mi kupiła białe dżinsy, byłam w siódmej klasie podstawówki. Były za długie, podwijane na trzy. Potem, gdy byłam w liceum, otwierały się pierwsze puby, trzeba więc było zarabiać i oszczędzić, żeby od czasu do czasu tam pójść. Bywało też, że chodziłam na wagary. Rozmawialiście z kolegami o polityce? Czytaj także: Pochował dwie żony, które były siostrami. Wstrząsająca historia męża Izabeli Jarugi-Nowackiej Barbara Nowacka o Adrianie Zandbergu, miłości i życiu prywatnym Rozmawialiście z kolegami o polityce? Bardzo dużo. Miałam dwa tematy: polityka i książki. Większość domówek spędzałam w kuchni, gadając, bo nie ciągnęło mnie do tańca. Nie interesowały mnie podrywy, uwodzenia. Byłam chłopczycą, zwłaszcza gdy obcięłam włosy. Wolałam grać w piłkę. I czułam powiew wolności, słuchając radiowej Trójki. A na wakacje jeździliśmy na obozy żeglarskie. Miałam swobodę, ale i odpowiedzialność. Rodzice oczekiwali, żebym robiła to, co mądre i bezpieczne. Łamałam niektóre zakazy. Jak każda porządna nastolatka popalałam i czasami wypiłam piwo. Na szczęście palenie mi nie zostało. Nie zakochiwałaś się? Nie jestem zbyt kochliwa. Jak się zakocham, to już porządnie. Jak w Adrianie Zandbergu? Przyznam, że robi wrażenie jako facet. I świetnie mówi. Cenię go nadal, choć dawniej rozmawiał ciekawiej, niuansował świat. Lubię ciekawych, pełnych pasji ludzi. A ja… Zawsze byłam pewna siebie. Tę pewność dała mi rodzina. Nawet gdy popełniałam błędy, wiedziałam, że mnie kochają i we mnie wierzą. Czułam się więc silna. Gdy w podstawówce kolega ciągnął mnie za warkocze, mogłam mu przywalić. Część dziewczynek, wychowana do grzeczności, nie umiała sobie z tym poradzić. Ciekawe, co by Twoja mama powiedziała teraz na Twoją karierę polityczną. Nie wiem, czyby sobie tego życzyła, bo wiedziała, jakie to trudne i jak obciąża. Nie ostrzegała Cię: „Basiu, trzymaj się z dala od polityki”? Nie. W 1992 roku poprosiłam: „Mamo, chciałabym robić coś ciekawego”. A ona na to: „Powstaje Federacja na rzecz Kobiet i Planowania Rodziny, będą miały telefon zaufania, to pomagaj nastolatkom, rozmawiaj z nimi”. I robiłam to przez kilka lat. To nie była polityka, tylko działanie społeczne, ale też dawało poczucie zmieniania świata. Bo chciałaś być podobna do mamy? Nie. Bo chciałam działać. Zabawne, bo uważałam, że jestem bardziej podobna do ojca. I z wyglądu, i z charakteru. Ale teraz wydaje mi się, że jednak wiele ze mnie matki. Ojciec spokojny, zrównoważony, optymistyczny – opoka. I znacznie więcej myśli, niż mówi. A ja ciągle zaangażowana i w biegu. Chciałabyś być prezydentem? Jeżeli już, to prezydentką. Ale ja nie myślę o sobie w kategoriach splendoru. Ja bym chciała działać tak naprawdę. I być premierem? Premierką, zdecydowanie bardziej. Każdy w polityce chce mieć większą władzę i jeżeli mówi, że nie chce, to ściemnia. A jak władza wpływała na Twoją mamę, gdy była ministrem, a potem wicepremierem? Była okropnie zapracowana, ale gdy jej się coś udawało – pełna szczęścia. To czasem nie były duże sprawy. To dzięki niej osoby niewidome mogły wejść z psami do sklepów czy parków. Niby drobiazg, ale ważny. A ja bardzo się cieszę, gdy przy tych problemach politycznych uda mi się zwrócić uwagę na coś istotnego. Szczepienia nauczycieli też by się nie odbyły, gdyby nie nasza wytrwałość. Trzeba czasem tysiąc razy zadać pytanie, żeby coś się udało. A gdy mamie udawało się zrobić coś większego, oczy jej się śmiały. Jak podczas akcji „Niech nas zobaczą”. Pierwszej w Polsce pokazującej, że geje i lesbijki są obok nas, kochają się, są szczęśliwi i tworzą związki. To wtedy była odważna akcja. Nie protestowałaś, gdy mama leciała do Smoleńska? Nie miałaś przeczucia? Nie. Ten wyjazd wydawał się taki, jak wiele innych, a mama była zadowolona, że tam leci (jej rodzina pochodzi z Pińska, dziś na Białorusi). Przyjaźniła się z księdzem Niedzielakiem, który na Powązkach budował Krzyż Katyński. Grali w brydża. Dla mamy miało symboliczne znaczenie, że tam jedzie, w szerokiej politycznie delegacji. Była człowiekiem współpracy. Mimo różnicy poglądów umiała i chciała rozmawiać z innymi ludźmi. Na spotkaniu rodzinnym w poniedziałek pokazywała zaproszenie na lot w sobotę. Potem jeszcze widziałam się z nią w czwartek i pamiętam jej gest pożegnania, gdy machałam jej przez okno, kiedy wyszła ode mnie. A teraz często łapię się na tym, że bym zapytała o to czy tamto, bo ona znałaby odpowiedzi. Szkoda, że nie zdążyła poznać Zosi, która urodziła się 26 maja 2010 roku. Na drugie imię ma Izabela… Mamy trochę rzeczy po mamie – takie smutne pamiątki. Jej płaszcz, dokumenty, które pachną ciągle tym samolotem. A sama chodzę w płaszczu zimowym, który ona nosiła. Noszę też jej bursztyny. I, jak ona, kocham magnolie. Jeździłyśmy oglądać te na placu Trzech Krzyży i w Alejach Ujazdowskich. Na wiosnę to była nasza stała trasa. Gdy je widzę, wzruszam się. Córka mówi: „Mamo, znowu zakwitną magnolie, ale proszę cię, nie płacz, bo potem ja będę płakała”. Czytaj też: Dzisiaj ta miłość jest wspomnieniem, choć oboje mają do siebie sentyment. Barbara Nowacka i Adrian Zandebrg byli przed laty parą Barbara Nowacka z portretem mamy, Izabeli Jarugi-Nowackiej. Sesja „VIVY!”, marzec 2021
Maria i Lech Kaczyński nie rozstali się nawet po śmierci. Ich ostatnia wola sprawiła, że trudno nam powstrzymać łzy
Dziś 15. rocznica katastrofy smoleńskiej, w której zginęli oboje...
​Maria i Lech Kaczyńscy to para, której historia miłości i wspólnego życia porusza serca wielu Polaków. Ich związek, pełen wzajemnego szacunku i oddania, stał się symbolem harmonii w życiu prywatnym i publicznym.​ "Nie wyobrażam sobie, żeby jednego z nas miało zabraknąć. Najlepiej, żebyśmy odeszli razem…", powiedziała Maria Kaczyńska w jednej z rozmów. Dziś 15. rocznica katastrofy smoleńskiej, w której zakochani stracili życie... Maria i Lech Kaczyńscy zostali sąsiadami, później nie mogli bez siebie żyć Maria Mackiewicz i Lech Kaczyński poznali się w 1976 r. w Sopocie. Maria wynajmowała pokój w willi państwa Reisacherów. Gdy zwolniło się sąsiednie pomieszczenie, jej przyjaciółka Mirosława Żukowska zasugerowała, by nowym lokatorem został młody prawnik, Lech Kaczyński, który właśnie rozpoczął pracę na Uniwersytecie Gdańskim i poszukiwał zakwaterowania. Maria wspominała później, że gdy go zobaczyła po raz pierwszy, miała ochotę wyjąć grzebień i go uczesać. „Miał takie bujne, rozwichrzone włosy”, wspominała później. Wspólne sąsiedztwo szybko przerodziło się w głęboką przyjaźń, a następnie w miłość. Maria i Lech byli do siebie podobni: ciepli, serdeczni, otwarci na ludzi i obdarzeni poczuciem humoru. W 1978 r. wzięli ślub, a dwa lata później na świat przyszła ich jedyna córka, Marta. „Byli bardzo dobrym małżeństwem”, ocenia wieloletnia przyjaciółka prezydenta jeszcze z czasu studiów, Ewa Junczyk-Ziomecka. ZOBACZ: „Najlepiej, żebyśmy odeszli razem”. Tak kochali się i wspierali Maria i Lech Kaczyńscy Wspólne życie Marii i Lecha Kaczyńskich Maria, z wykształcenia ekonomistka, biegle władała kilkoma językami obcymi. Po narodzinach Marty zdecydowała się poświęcić rodzinie, wspierając męża w jego działalności politycznej i opozycyjnej. Lech Kaczyński, prawnik i działacz opozycji w okresie PRL, zawsze podkreślał, jak ważne jest dla niego wsparcie żony. Ich małżeństwo opierało się na głębokim zaufaniu i wspólnych wartościach, co pozwoliło im przetrwać wiele trudnych chwil. W 2005 r. Lech Kaczyński został wybrany na urząd Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Maria, jako Pierwsza Dama, zyskała sympatię Polaków swoją naturalnością, ciepłem i zaangażowaniem w sprawy społeczne. Angażowała się w liczne inicjatywy charytatywne, wspierała kulturę i tradycję, a także dbała o promocję Polski na arenie międzynarodowej. Była dumna z tego, że to ona wymyśliła rodzinne billboardy. Prezydent otoczony rodziną wzbudzał w ludziach większe zaufanie. „I choć nie znosiłam ujawniania prywatności, to postanowiłam te uprzedzenia schować do kieszeni. Jak się okazało, miałam rację”, opowiadała. Maria i Lech Kaczyńscy zginęli razem. Od katastrofy smoleńskiej mija 15 lat 10 kwietnia 2010 r. Maria i Lech Kaczyńscy zginęli w katastrofie lotniczej pod Smoleńskiem, udając się na obchody 70. rocznicy zbrodni katyńskiej. Ich śmierć była ogromnym ciosem dla narodu polskiego. Pochowani zostali obok siebie na Wawelu, co symbolizuje ich nierozłączność zarówno za życia, jak i po śmierci. Słowa Pierwszej Damy nabrały wówczas nowego znaczenia. Tak jak pragnęła, odeszła u boku ukochanego... "Będę zawsze stać u boku Leszka, opiekować się nim aż do śmierci. Jestem ostoją męża, przy mnie czuje się bezpiecznie. Nie wyobrażam sobie, żeby jednego z nas miało zabraknąć. Najlepiej, żebyśmy odeszli razem", powiedziała Maria Kaczyńska podczas jednej z rozmów. Od tego tragicznego zdarzenia mija dziś piętnaście lat. SPRAWDŹ TEŻ: Ostatnia rozmowa Lecha i Jarosława Kaczyńskich przed katastrofą smoleńską
"Gdyby wreszcie raz było cicho" — Joanna Racewicz o rocznicy, która wciąż boli. 15 lat po Smoleńsku mówi o tym, czego naprawdę potrzebuje
Dziennikarka szczerze o tym, o czym wielu myśli, ale boi się powiedzieć
Mija 15 lat od tragedii, która na zawsze odmieniła jej życie. Joanna Racewicz w poruszającym wpisie wspomina męża, Pawła Janeczka, który zginął w katastrofie smoleńskiej. Jej słowa to nie tylko hołd dla ukochanego, ale też bolesne świadectwo tego, że czas nie zawsze leczy rany... Tragedia, która nie mija. 10 kwietnia w sercu Joanny Racewicz Choć od katastrofy smoleńskiej minęło już 15 lat, dla Joanny Racewicz ten dzień nigdy nie jest zwyczajny. 10 kwietnia to nie tylko data w kalendarzu. To dzień, który zamienił miłość, bezpieczeństwo i codzienność w ciszę, ból i tęsknotę. W katastrofie lotniczej w Smoleńsku zginęło 96 osób, w tym prezydent Lech Kaczyński, jego małżonka Maria oraz porucznik BOR – Paweł Janeczek, mąż dziennikarki. Był funkcjonariuszem służb chroniących najważniejsze osoby w państwie. Tego dnia miał nie lecieć – zamienił się dyżurem, by wrócić na urodziny syna. Ta jedna decyzja zaważyła na jego życiu... i życiu jego najbliższych. Paweł Janeczek – mąż, ojciec, bohater Joanna Racewicz nigdy nie przestała mówić o Pawle. Przez wszystkie te lata jego imię nie zniknęło z jej ust ani z jej serca. Opowiada o nim jak o kimś, kto wciąż jest. I w pewnym sensie... rzeczywiście jest – w oczach ich syna Igora, w wspomnieniach, w zdjęciach, w słowach. Paweł Janeczek był nie tylko oficerem BOR – był też ukochanym mężem, przyjacielem, ojcem. Dla Joanny – opoką. I choć fizycznie go zabrakło, jego obecność jest wyczuwalna w każdej publikacji, w każdym poście i w każdej łzie. Zobacz też: „Chcę dziękować, że byłeś”. Oto niezwykła historia miłości Joanny Racewicz i Pawła Janeczka „Czas nie leczy ran” – refleksje Joanny Racewicz Joanna Racewicz nieustannie pielęgnuje pamięć o zmarłym mężu. Jej słowa publikowane w mediach społecznościowych niosą ogromny ładunek emocjonalny. Dziennikarka podkreśla, że czas nie jest linią ciągłą i nie leczy ran – jedynie uczy, jak funkcjonować w nowej rzeczywistości. Przed dwoma laty na profilu instagramowym dziennikarki padły poruszające słowa: „Czas nie leczy ran. Nie zabliźnia. Uczy z nimi żyć. Żłobi koleiny w znanej drodze. Oddala ukochany głos. Zapomina dotyk skóry. Śmierć boli zawsze. Strata jest koszmarem”. Zobacz także: Tak Igor Janeczek zapamiętał tatę. Joanna Racewicz dba, by jego wspomnienia nigdy nie wyblakły Joanna Racewicz: wzruszający wpis na Instagramie Każdego roku, 10 kwietnia, Joanna dzieli się wspomnieniem. Tak było i teraz. 15. rocznica. 15 lat ciszy, bólu, prób życia od nowa. Dziennikarka opublikowała zdjęcie Pawła Janeczka z synem. Niezwykle intymne, pełne spokoju, miłości i codzienności. Pod fotografią zamieściła przejmujący wpis: „Zwyczajność pięknieje, gdy przechodzi na drugą stronę. Staje się Nigdy. Codzienność w każdym słowie. Okruchu na stole. Spojrzeniu. Obietnicy. Będzie dobrze. Czas nie jest linią ciągłą. Potrafi się zatrzymać. Zastygnąć w jednej chwili. Stężeć w logicznym – To niemożliwe. Czas nie jest linią ciągłą. Umie zwoływać obrazy. Siadają mu rojem na wyciągniętym ramieniu. Wieczność. Czas nie jest linią ciągłą. Wie, jak wracać. Fala odbita od drugiego brzegu. Dalekie echo. Jestem". Na koniec wpisu pada zdanie poniekąd z apelem, który dziennikarka wystosowuje co roku - o ciszę. "Gdyby wreszcie raz, było cicho. Zwyczajnie. Bez zgiełku w przebraniu hołdu i pamięci. Żeby usłyszeć. J. i I. Kochamy. Tęsknimy. Na zawsze” Joanna Racewicz inspiruje innych ludzi po stracie Joanna Racewicz nieustannie przypomina, że tragedia z 10 kwietnia 2010 roku nie dotknęła tylko struktur państwowych. Dotknęła rodzin. Osierociła dzieci. Złamała serca matek, żon, córek. A jednocześnie pokazuje, że nawet w największym bólu można znaleźć siłę, by żyć dalej. Dziś Joanna nie jest tylko dziennikarką. Jest symbolem kobiecej wytrwałości, siły i godności. W jej słowach kobiety odnajdują siebie. W jej smutku widzą swój własny. A w jej odwadze – inspirację. CZYTAJ TEŻ: Joanna Racewicz w poruszających słowach wspomina ukochanego męża. Łzy same cisną się do oczu Źródła: plejada.pl, jastrzabpost.pl
„To jest samolot prezydencki, takie się nie rozbijają” mówiła jej córka. 14 lat po śmierci Krystyny Bochenek pamięć o niej wciąż trwa
„Po pierwsze, była dziennikarką. Po drugie, głową rodziny. A dopiero po trzecie, polityczką”
Właśnie mija 14. rocznica katastrofy lotniczej samolotu, w której zginęło 96 osób, w tym najważniejsi politycy ówczesnego rządu. Na pokładzie TU-154 znajdowała się także Krystyna Bochenek — znana posłanka i dziennikarka, a przede wszystkim także kochająca żona i matka. Jak wyglądało jej życie, które zostało okrutnie skrócone w tragedii w rosyjskim Smoleńsku? Kim była Krystyna Bochenek? Życiorys, rodzina, dzieci Krystyna Bochenek urodziła się jako Maria Neuman 30 czerwca 1953 w Stalinogrodzie na Górnym Śląsku. Ukończyła I Liceum Ogólnokształcące w Katowicach, a później zdobyła dyplom na Wydziale Filologii Polskiej Uniwersytetu Śląskiego. Niedługo później dostała swoją pierwszą pracę jako w Polskim Radiu Katowice. Jak wspomina jej córka, dziennikarstwo było jej największą pasją. „Kochała radio całym sercem. Po pierwsze, była dziennikarką. Po drugie, no, myślę, że tata się nie obrazi, jak powiem, że głową rodziny. A dopiero po trzecie, polityczką. Zabierała mnie do radia, kiedy byłam mała. Pamiętam ją w tych słuchawkach” mówiła Magdalena Bochenek w rozmowie z „Gazetą Wyborczą”. Wicemarszałkini Senatu VII kadencji z mężem Andrzejem Bochenkiem, znanym kardiochirurgiem, doczekała się dwójki dzieci. Ich córka Magdalena poszła w ślady mamy i również pracuje dziś w mediach i marketingu. Jej starszemu o sześć lat bratu Tomaszowi był bliższy zawód wykonywany przez ich tatę i wybrał się na medycynę; dziś również jest kardiochirurgiem. Ich relacje rodzinne były jednak zupełnie odwrotne: „[...] Byłam raczej córeczką tatusia. To mój brat był pupilkiem mamy” mówiła Magdalena Bochenek. Krystyna Bochenek, 14 maja 2008 r. Dla Krystyny Bochenek rodzina była bardzo istotna. Mimo obowiązków służbowych i zaangażowania w wiele innych różnych inicjatyw (to z jej pomysłu powstało m.in. Ogólnopolskie Dyktando czy cyklicznej imprezy Zjazd Krystyn, gromadzący kobiety, które dzielą się tym samym imieniem), zawsze dbała o to, by mieć jak najwięcej czasu dla najbliższych. Gdy dowiedziała się, że jej syn zostanie ojcem, nie posiadała się ze szczęścia. Niestety pierwsza wnuczka dziennikarki narodziła się dwa miesiące po katastrofie w Smoleńsku... Czytaj także: Stanisława Ryster zamierzała odejść na własnych zasadach. Córka gwiazdy TVP ujawniła prawdę o jej ostatnich chwilach Andrzej Bochenek, Krystyna Bochenek, Nagroda miesięcznika Pani Srebrne Jabłka, 8 czerwca 2001 Córka Krystyny Bochenek o mamie: „Uczyła mnie tolerancji, szacunku dla innych” Córka Krystyny Bochenek Magdalena 9 kwietnia 2010 r. wyprawiała huczną imprezę urodzinową. Jej 25. urodziny przypadały w poście, dlatego postanowiła przełożyć przyjęcie na później. Cały wieczór świetnie się bawiła, a w jej małym mieszkaniu udało się jej zaprosić na przenocowanie około piętnastu osób. Dopiero rano zauważyła nieodebrane połączenie od mamy z poprzedniego wieczora. Rano zadzwonił do niej tata i poinformował ją o tragedii. Na początku nie przyjmowała do siebie tej wiadomości. „Tato, to jest samolot prezydencki, takie się nie rozbijają” miała mu odpowiedzieć. Przez jakiś miała jeszcze cień nadziei, że jej mama znalazła się w innym samolocie, że wszystko ją ominęło. Niestety na próżno. Wkrótce zaczęły przychodzić do niej wiadomości od bliskich i znajomych z kondolencjami. Przeczytała zaledwie kilka z nich, by zrozumieć, co właśnie się stało. Barbara Fudali, Magdalena Bochenek, Andrzej Bochenek, 7 rocznica katastrofy smoleńskiej, Katowice, 10.04.2017 r. Jak wspomniała, z mamą łączyła ją bardzo wyjątkowa, czasami trudna, ale bardzo zażyła relacja. „Żadnych podziałów. Uczyła mnie tolerancji, szacunku dla innych. [...] Powtarzała, że rozmowa jest najważniejsza. Radziła się nas, dzieci, choć byliśmy gówniarzami” mówiła w rozmowie z Małgorzatą I. Niemczyńską z „Gazety Wyborczej”. Córka dziennikarki przyznała, że jej mama czasami nie była łatwą osobą. „Jej perfekcjonizm bywał nie do zniesienia. Potrafiła cztery-pięć razy pytać, czy pamiętam, co mam dla niej zrobić. Musztra totalna. [...] Wszystko musiało iść tak, jak ona to sobie poukładała w głowie. Miała swój plan na rodzinę, na pracę, na język, na zdrowie, na politykę” możemy przeczytać wyznanie. W tym, co robiła, była bardzo bezkompromisowa i z pewnością oddawała się w stu procentach swoim pasjom i ludziom. Możliwe, że właśnie dlatego tak wiele ludzi wciąż ciepło ją wspomina. Zobacz również: Stroniła od polityki, nie bała się stawiać na swoim i głośno o tym mówiła. Odsłaniamy sekrety Marii Kaczyńskiej Mural upamiętniający Krystynę Bochenek na podstawie zdjęcia Bartłomieja Barczyka, Katowice, 26.03.2021 r. Pamięć o Krystynie Bochenek. Jej dzieła wciąż są kontynuowane Chociaż od śmierci Krystyny Bochenek minęło już 14 lat, pamięć o niej wciąż trwa. Jej projekty wciąż działają, dyktando jest wciąż dyktowane, a tysiące Krystyn nadal corocznie bawi się wspólnie w swoje imieniny. „Pamiętam, jak jej imieniem została nazwana pierwsza szkoła. Ogromne wzruszenie, ale dla mnie patroni i patronki to były pomniki. Ja chodziłam do Konopnickiej, mama do Kopernika, brat do Mickiewicza. A tu nagle placówka edukacyjna imienia Bochenek. Mojej mamy! Tej samej, która z burzą loków siedziała tu, w fotelu, w szlafroku w cętki i rozmawiała przez dwa telefony” mówiła jej córka. Krystyna Bochenek już za życia wzbudzała wielki respekt ludzi. Była wymagająca, ale także bardzo wyrozumiała. „Umiała przyznać się do błędu. Jak kogoś z góry na dół objechała, to wieczorem przyjeżdżała do domu i mówiła: „Wiesz co? Muszę do tej czy tamtej zadzwonić i przeprosić, bo wybuchłam niepotrzebnie”. Zdarzało się, że przepraszała nas. Mówiła, że człowiek ma różne emocje, ale trzeba być dla siebie miłym. Życie nie jest łatwe, po co je sobie jeszcze utrudniać?” wspominała. Jedną z osób, które wciąż ciepło wspominają Krystynę Bochenek jest Marianna Dufek, jej wieloletnia przyjaciółka i była żona Kamila Durczoka. Łączył je nie tylko zawód dziennikarek, ale także bardzo serdeczna, wieloletnia przyjaźń. Gdy posłanka zginęła w katastrofie, jej powierniczka długo nie mogła się pogodzić z jej śmiercią. „Przez te 10 lat tak wiele razy brakowało mi możliwości telefonu, rozmowy, rady. O wiele łatwiej było mi w trudnych chwilach jak była” mówiła w dziesiątą rocznicę tragedii. Sprawdź też: Była wielokrotnie zdradzana przez męża, lecz to ona zapłaciła najwyższą cenę za romans. Jej kariera legła w gruzach Marianna Durczok, Krystyna Bochenek, Monika Richardson, Nagroda miesięcznika Pani Srebrne Jabłka, 28 lipca 2003 r.
Jej mama była przy nim najszczęśliwsza, nagle zginął w Smoleńsku. Tak Anna Czartoryska zapamiętała ojczyma
To, że może żyć i pracować na własnych zasadach odkrywała krok po kroku. Mimo szlacheckiego pochodzenia była zachęcana przez mamę do rozwijania swoich artystycznych pasji. Anna Czartoryska-Niemczycka otrzymała od niej wiele wsparcia. Ewa Komorowska też układała swoją codzienność tak, by stawiać siebie na pierwszym miejscu. Po nieudanym małżeństwie z ojcem Anny wyszła za mąż jeszcze raz. Niestety miłość ze Stanisławem Jerzym Komorowskim przerwała śmierć. Anna Czartoryska-Niemczycka - ojczym. Kim był Stanisław Komorowski? Stanisław Czartoryski pokazał Annie Czartoryskiej, jak wygląda świat. Wychowywał wraz z żoną Ewą, podróżował po świecie, tłumaczył, że córka może być, kim tylko chce. Rodzice aktorki starali się o dobre relacja nawet po tym, jak się rozstali. Anna była wtedy nastolatką. W 2001 roku jej mama Ewa Komorowska pobrała się po raz drugi. Wybrankiem jej serca okazał się Stanisław Jerzy Komorowski – podsekretarz stanu w MON, dyplomata, fizyk i urzędnik państwowy. „To była dojrzała miłość z przemyślanymi błędami, popełnionymi w poprzednim etapie życia”, mówiła o związku z nim pani Ewa. Niestety nie było im dane się razem zestarzeć… SPRAWDŹ TEŻ: Gdy była dzieckiem, tata powiedział jej, że jest księżniczką. Anna Czartoryska-Niemczycka o relacji z ojcem Anna Czartoryska z ojczymem, 2009 Katastrofa smoleńska – śmierć Stanisława Jerzego Komorowskiego Miał zaledwie 57 lat, gdy dziesiątego kwietnia 2010 roku TU-154 rozbił się pod Smoleńskiem. W katastrofie lotniczej, o której do dziś pamięta każdy Polak, stracił życie w jednej chwili. Stanisław Komorowski zostawił zrozpaczoną żonę. „To czas na łzy”, mówiła… „Staram się być dzielna, ale czasem się tej swojej dzielności dziwię. I zaczynam się wtedy zastanawiać, dlaczego nie płaczę od rana do wieczora. Może ze mną coś jest nie tak?”, dodawała. Małżeństwem byli 9 lat. Podsekretarz osierocił też trójkę dzieci z poprzedniego małżeństwa. Zdjęcie Stanisława Komorowskiego w Smoleńsku, 2010 rok Odejście ojczyma opłakiwała też Anna Czartoryska, która cieszyła się, że mama ułożyła sobie życie na nowo. W trudnych chwilach wdowę po Stanisławie Komorowskim wspierał też ówczesny partner jej córki – Piotr Adamczyk. „W salonie rozbili namiot, rozłożyli materace. I dom zamienili w obozowisko. Moje kochane dzieci starały mi się pomóc, wyrwać mnie z odrętwienia”, opowiadała Ewa Komorowska w Gazecie Wyborczej. Chwilę później trudny życia osłodził jej fakt, że ukochana córka też znalazła miłość życia. Dziś pani Ewa jest babcią dla czwórki jej dzieci. Czytaj też: 10 lat temu wyszła za mąż i wywołała sporo kontrowersji... Ewa Chodakowska o swojej sukni ślubnej Ale pamięć o tym, który odszedł nagle z ich życia, nie mija… W kwietniu minie 14 lat od katastrofy smoleńskiej. Stanisław Jerzy Komorowski, Ewa Komorowska, 2006, Zamek Królewski
Zobacz, jak kinematografia zareagowała na katastrofę w Smoleńsku
Pierwsze filmy o Smoleńsku to przede wszystkim zbiór dokumentów na temat wydarzeń z 10 kwietnia 2010 r. Ich autorzy próbowali spojrzeć na tragedię w sposób kompleksowy. W filmach znajdziemy nie tylko próbę rekonstrukcji wydarzeń czy opinie ekspertów, ale także poruszające wypowiedzi bliskich ofiar. W liście uzupełniającej wspominamy także o filmach fabularnych, które poruszają temat katastrofy smoleńskiej. Spis treści: Mgła (2010) – pierwszy polski dokument o katastrofie smoleńskiej Katastrofa (2010) – film dokumentalny Artura Żmijewskiego List z Polski (2010) – film dokumentalny o Smoleńsku na zlecenie telewizji holenderskiej Lista pasażerów (2011) – wspomnienie ofiar katastrofy Zobaczyłem zjednoczony naród (2011) – Polska po katastrofie smoleńskiej w oczach zagranicznych dziennikarzy Inne filmy o Smoleńsku Mgła (2010) – pierwszy polski dokument o katastrofie smoleńskiej „Mgła” autorstwa Marii Dłużewskiej i Joanny Lichockiej to pierwsza relacja z wydarzeń, które zaskoczyły nas 10 kwietnia 2010 r. Na dokument składają się wypowiedzi ówczesnych pracowników Kancelarii Prezydenta. Relacja obejmuje czas od przygotowań do delegacji w Katyniu do pogrzebu pary prezydenckiej na Wawelu, który zaskoczył nas wszystkich. View oEmbed on the source website Katastrofa (2010) – film dokumentalny Artura Żmijewskiego Kolejny film skupia się na reakcji Polaków na wydarzenia w Smoleńsku. Artur Żmijewski, artysta związany z kwartalnikiem „Krytyka polityczna” i galerią Foksal, od razu po potwierdzeniu informacji o katastrofie wyruszył z kamerą na Krakowskie Przedmieście w Warszawie. Dokument pokazuje spontaniczne reakcje ludzi gromadzących się przed Pałacem Prezydenckim. W filmie usłyszymy także wypowiedzi świadków z miejsca katastrofy. Ważnym wątkiem są tworzące się teorie spiskowe. Film był wyświetlany w warszawskiej galerii Zachęta, na festiwalu filmów dokumentalnych w Amsterdamie, a także podczas 29. Biennale w São Paulo. List z Polski (2010) – film dokumentalny o Smoleńsku na zlecenie telewizji holenderskiej Dokument Mariusza Pilisa powstał na zamówienie holenderskiej telewizji publicznej. Znany dziennikarz i korespondent wojenny, autor filmów dokumentalnych o Rosji, Kaukazie i Bliskim Wschodzie, postanowił zestawić wypowiedzi ekspertów z relacjami bliskich osób, które zginęły w katastrofie. W filmie pojawia się sugestia, że mogło dojść do manipulacji materiałem dowodowym podczas rosyjskiego śledztwa. Dokument miał swoją polską premierę na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. W tym czasie pobijał także rekordy popularności na YouTube. Na podstawie zebranych do filmu materiałów powstała książka Mariusza Pilisa i Artura Dmochowskiego. Ukazała się w 2011 r. pod tym samym tytułem. View oEmbed on the source website Lista pasażerów (2011) – wspomnienie ofiar katastrofy Ewa Stankiewicz i Jan Pospieszalski mieli w planach dotrzeć do bliskich wszystkich 96. ofiar katastrofy polskiego samolotu TU–154 w Smoleńsku. Szeroko zakrojony projekt zaowocował zapisem wypowiedzi rodzin 13 ofiar. Ich słowa przeplatają prywatne zdjęcia i filmy, na których możemy zobaczyć osoby publiczne w czasie wolnym od pracy. View oEmbed on the source website W dokumencie wystąpili m.in. Marta Kaczyńska, córka pary prezydenckiej, Dariusz Fedorowicz, brat Aleksandra Fedorowicza, Halina i Małgorzata Wassermann, Ewa Błasik i Dorota Skrzypek. Zobaczyłem zjednoczony naród (2011) – Polska po katastrofie smoleńskiej w oczach zagranicznych dziennikarzy W filmie „Zobaczyłem zjednoczony naród” Anna Ferens oddaje głos korespondentom z zagranicy. Dziennikarze opowiadają o wydarzeniach, które miały miejsce w Polsce po katastrofie. Często padają wyrazy zdziwienia na temat tak licznych tłumów pod Pałacem Prezydenckim. Zagraniczni korespondenci zwracają uwagę na zmianę wizerunku Lecha Kaczyńskiego w mediach. Zauważają także, że wśród osób oddających hołd ofiarom są osoby, które nie głosowały i nie lubiły zmarłego prezydenta. Dokument miał premierę w warszawskim klubie Hybrydy rok po katastrofie. View oEmbed on the source website Inne filmy o Smoleńsku W głównym zestawieniu opisaliśmy najważniejsze dokumenty, które powstały krótko po katastrofie prezydenckiego samolotu. Do tej pory pojawiło się znacznie więcej dokumentów, a także dwa filmy pełnometrażowe, które miały swoją premierę kinową: W milczeniu (2011) – dokument Ewy Ewart, który w dużej mierze oddaje głos rodzinom ofiar. Film zawiera także nagrania z kabiny pilotów TU–154 i proponuję rekonstrukcję wydarzeń. Równocześnie, we współpracy z BBC, powstała wersja na rynek międzynarodowy – „Tragedy in Smolensk”, Prosto z nieba (2011) – to z kolei pierwszy film fabularny o Smoleńsku. Opowiada o załodze i politykach, którzy szykują się do lotu samolotem prezydenckim 10 kwietnia 2010 r. Reżyseria: Piotr Matwiejczyk, w rolach głównych: Mirosław Baka, Marcin Bosak, Olga Bołądź i Renata Dancewicz, Anatomia upadku (2012) – film pokazujący wyniki śledztwa prowadzonego w sprawie katastrofy w Smoleńsku. Dwa lata później ukazała się kontynuacja – „Anatomia upadku II”. Reżyseria: Anita Gargas. Smoleńsk (2016) – to drugi film fabularny o wydarzeniach w Smoleńsku. Główną bohaterką jest dziennikarka Nina (Beata Fido), która postanawia samodzielnie odkryć prawdę o katastrofie. Reżyseria: Antoni Krauze.
„Najlepiej, żebyśmy odeszli razem”. Tak kochali się i wspierali Maria i Lech Kaczyńscy
„Wzajemnie się uzupełniali, rozumieli, mogli na siebie liczyć”
Podczas jednej z rozmów powiedziała: „Będę zawsze stać u boku Leszka, opiekować się nim aż do śmierci. Jestem ostoją męża, przy mnie czuje się bezpiecznie. Nie wyobrażam sobie, żeby jednego z nas miało zabraknąć. Najlepiej, żebyśmy odeszli razem…”. I tak się stało. Tak pisała o nich w 2010, tuż po najtragiczniejszej katastrofie w dziejach III RP przyjaciółka Marii Kaczyńskiej, dziennikarka Krystyna Pytlakowska. View Ediplayer on the source website Lech i Maria Kaczyńscy - historia miłości Byli małżeństwem od 32 lat. Przejdą do historii jako legenda. Oboje. I chociaż on był postacią wzbudzającą skrajne uczucia, to tragiczna śmierć w wypadku samolotowym sprawiła, że wszystko, co złe, zostało zapomniane. W pamięci pozostanie tylko to, co było w nim dobre. Jego politykę historyczną, dzięki której przypominał i podkreślał to, z czego Polacy mogą być dumni. Walka o niepodległość Polski była dla niego niesłychanie ważna. Lech Kaczyński doceniał ludzi, którzy działali w opozycji. Wiele nazwisk wydobył z niepamięci i uhonorował odznaczeniami. Był ideowcem, wiernym swoim przekonaniom i jako prezes NIK, i jako minister sprawiedliwości. Kiedy został prezydentem, prowadził odważną politykę, nie zawsze wzbudzającą poklask, szczególną wagę przywiązywał do suwerenności krajów wschodnich – Ukrainy, Gruzji, Białorusi. „Pozostaje przede wszystkim wierny sobie”, mówiła mi Maria Kaczyńska. „Nie boi się ludzkich osądów. A mnie dziwią te ataki na męża, bo przecież jest takim dobrym człowiekiem. Pochyla się nad każdym potrzebującym, nad zwykłymi ludźmi. Nigdy nie zapomina o przyjaciołach z dawnych lat. Proszę prześledzić, że ludzie pracują z nim wiele lat. Nigdy się z nimi nie ściera, nie kłóci”. A jednak to ona, zawsze pozostająca w cieniu męża, podążająca o pół kroku za nim, biegnąca na lotnisko, by wręczyć Leszkowi tuż przed wylotem służbowym reklamówkę z ciepłym ubraniem, przez co naraziła się na ostrzał krytyki, stała się dla Polaków największym zaskoczeniem. Czy to wypada, żeby prezydentowa biegła za delegacją ze zwyczajną reklamówką jak zwykła żona? – pytano. „A co miałam zrobić?”, ripostowała. „Musiałam dać mu jakiś sweter”. Prorokowano, że będzie jej trudno radzić sobie z rolą pierwszej damy, krytykowano za wygląd, za styl ubierania się, a potem pokochano za serce, serdeczność, niesienie pomocy i za skromność. Sukces Lecha Kaczyńskiego w połowie był jej sukcesem. A może nawet w większej części. Nie wiadomo, jak potoczyłyby się losy jej męża, gdyby kiedyś nie spotkał na swojej drodze tej drobnej dziewczyny o wielkim sercu. Początki miłości Marii i Lecha Kaczyńskich: jak się poznali? Poznali się przez jej koleżankę, która przyprowadziła do Marii młodego prawnika. Zaczął pracę na Uniwersytecie Gdańskim, a nie miał gdzie mieszkać. Akurat zwolnił się pokój obok niej. Nie wiedziała, że właśnie spotkała mężczyznę, z którym spędzi życie. Miała ochotę… wyjąć grzebień i go uczesać. „Miał takie bujne, rozwichrzone włosy”, wspominała. Wtedy już ich wzajemne relacje zostały jakby określone. On – naukowiec, bujający trochę w obłokach, ona – stąpająca po ziemi kapłanka domowego ogniska. „Byli bardzo dobrym małżeństwem”, ocenia wieloletnia przyjaciółka prezydenta jeszcze z czasu studiów, Ewa Junczyk-Ziomecka – dziś konsul generalny RP w Stanach Zjednoczonych. „Wzajemnie się uzupełniali, rozumieli, mogli na siebie liczyć”. Do tego stopnia, że Maria poświęciła dla męża karierę zawodową. Kiedy w 1980 roku urodziła się im córka Marta, zrezygnowała z pracy, by zająć się dzieckiem. I… mężem. Pracowała w Urzędzie Morskim. Marzyła o podróżach. Życie potoczyło się inaczej. Jej mąż miał już wówczas za sobą różne burze polityczne. Gdy zaczynali wraz z bratem studia, wybuchły zamieszki Marca ’68. Miał 19 lat. Wtedy posmakował wielkiej polityki, którą zafascynował się na dobre. Ale już mając 11 lat, zaczął czytać uważnie gazety. I mieć własne zdanie. Wywodził się przecież z domu, gdzie dobro ojczyzny było sprawą tak istotną. W 1981 roku Lech został internowany. Maria musiała przez rok radzić sobie sama. I poradziła, chociaż potem wspominała: „Nie było to łatwe, pierwsze tygodnie przepłakałam, ale potem wzięłam się w garść. To był najtrudniejszy okres w moim życiu”. Wtedy chyba zahartowała się i wzięła na siebie dużą część obowiązków żony polityka. Kiedy Lech Kaczyński kandydował na prezydenta, ujęła sprawy w swoje ręce. Była dumna z tego, że to ona wymyśliła „rodzinne” billboardy. Wiadomo – prezydent otoczony rodziną wzbudza większe zaufanie. „I choć nie znosiłam ujawniania prywatności, to postanowiłam te uprzedzenia schować do kieszeni. Jak się okazało, miałam rację”, opowiadała. Lech i Maria Kaczyńscy w Pałacu Prezydenckim Z początku miała tremę, obawiała się o swój wizerunek w telewizji, o porównania z poprzednią pierwszą damą. Znalazła jednak swoje miejsce. „Postanowiłam być sobą”, powiedziała nam w wywiadzie. I znowu intuicja jej nie zawiodła. Lech reprezentował państwo, ona zajmowała się tysiącami różnych spraw. Stała się Marią Kaczyńską – instytucją. Pierwsza przyznała, że popiera zabiegi in vitro, wynosi tę kwestię ponad spory polityczne i jest za opowiedzeniem się po stronie tych, którzy mają problem, by zostać rodzicami. Ewa Junczyk-Ziomecka: „Ciągle jeździła na spotkania, brała udział w dziesiątkach uroczystości. Spotykała się ze zwykłymi ludźmi. Poprosiłyśmy, jej znajome i ja: „Marylko, przystopuj, jesteś zmęczona”. Odmawiała. „Ci ludzie mnie potrzebują”, mówiła”. Najbardziej spektakularna akcja miała miejsce, gdy wzięła w obronę Czeczenkę, której troje dzieci zamarzło. Pojechała do niej i pomogła w uzyskaniu w Polsce statusu uchodźcy. I nie zrobiła tego dla błysku fleszy, tylko dlatego, że tak czuła. Albo wstawiała się u męża, by nie odesłano na Białoruś chorego chłopca, który nie miał tam żadnych szans na właściwe leczenie. Miała żal o to, że prasa nie nagłaśnia akcji, którym patronowała. Wolała, by częściej o tym pisano, niż o nazwaniu jej imieniem nowego gatunku tulipana. Irytowało ją, że nie docenia się obietnic wyborczych Lecha, które starał się spełnić. „On nie rzuca słów na wiatr”, mówiła. Miała poczucie humoru, oboje je mieli. Żartowała z męża, że niedługo będą obchodzić okrągłą 30. rocznicę nauki przez niego języka angielskiego. „No trudno, nie ma zdolności językowych”, mówiła. Sama znała dobrze dwa języki – francuski i rosyjski, a dwóch innych się uczyła. Potrafiła zachwycić się nogami pani redaktor. A poznawszy na jakiejś imprezie znajomego fotografa, wołała męża: „Chodź, chodź, muszę cię komuś przedstawić”. Ostatnie chwile Marii i Lecha Kaczyńskich przed katastrofą smoleńską W Poniedziałek Wielkanocny spotkała się ze swoimi przyjaciółkami. Zjadły razem świąteczną kolację, czekając na Lecha. Spędził wiele godzin w szpitalu u mamy, która od dłuższego czasu ciężko chorowała. Wrócił przygnębiony, chociaż stan mamy się ustabilizował. Pod koniec tekstu pisanego w ekspresowym tempie chcę zadzwonić do Izy Tomaszewskiej – szefowej biura pani prezydentowej, wysłać jej e-maila. Dziennikarze zawsze najpierw z nią się kontaktowali. I przypominam sobie, że pani Iza też zginęła w katastrofie. Zobacz także: Jadwiga Kaczyńska po katastrofie smoleńskiej: „Leszek był taką moją wielką miłością” Tekst: Krystyna Pytlakowska
Joanna Racewicz pokazała ostatnie zdjęcie męża. „To nie On miał być na pokładzie...”
„Miał wrócić do domu na kolację", dodaje 13 lat po katastrofie
Równo trzynaście lat minęło wczoraj od katastrofy samolotu TU-154, na pokładzie którego zginęło 96 osób. Osób ważnych dla polskiej polityki, kultury, dyplomacji, lotnictwa. Jedną z ofiar 10 kwietnia 2010 roku był Paweł Janeczek. Pilot, a prywatnie mąż Joanny Racewicz. Prezenterka wspominała go kilka godzin temu tak… Joanna Racewicz o ostatnim zdjęciu Pawła Janeczka Ostatnia fotografia każdej zmarłej osoby staje się wieczną, ale bolesną pamiątką dla tych, którzy ją opłakują. Wie o tym doskonale Joanna Racewicz, która opublikowała ostatnie zdjęcie męża przy okazji 13. rocznicy katastrofy smoleńskiej. „Ostatnie zdjęcie na ostatnich schodach. Kolejnych już nie będzie. Zatrzymany czas. Ostatnie odzyskane wspomnienie”, napisała na Instagramie. „Miał wrócić do domu na kolację. Krótki lot. Tylko wizyta. Rocznica w Katyniu. Na miejscu rzędy krzeseł i parasolki przy oparciach. Zastygły na zawsze obraz”, dodała wierszem. Dziennikarka pisze też w emocjonalny sposób o mijającym czasie. „Trzynaście lat. Wieczność. Myślałam – dość, żeby złapać oddech. Przywyknąć. Oswoić. Ale to złudne. Czas nie leczy ran. Nie zabliźnia. Uczy z nimi żyć. Żłobi koleiny w znanej drodze. Oddala ukochany głos. Zapomina dotyk skóry. Śmierć boli zawsze. Strata jest koszmarem. Jakby lekarz otwierając serce zapomniał o znieczuleniu”, czytamy. CZYTAJ TAKŻE: Zdradził żonę, ma dziecko z kochanką. Oto historia miłości Joanny i Rafała Patyry. To małżeństwo przetrwało kryzys Joanna Racewicz o mężu: nie on miał być na pokładzie W kolejnej części wpisu prezenterka wspomina smutny fakt, o którym mówiła już w przeszłości. „To nie On miał być na pokładzie. Zamiana z kolegą. Zamiana na wagę życia. Dziesięć dni później ocalony niósł trumnę”… CZYTAJ TEŻ: Mama Ani Przybylskiej 8 lat po stracie córki: „Bólu nic nie zagłuszy..." 10 kwietnia to dla mamy dorastającego Igora nie Wielki Poniedziałek, a przede wszystkim dzień rozmyślania nad losem swojej rodziny… „Dziś wracają chwile. Każda jest bezcenna. Kartka w kieszeni marynarki. Dziękuję Ci. Za wszystko”, napisała od zmarłego męża.
Ida Nowakowska pokazała nagranie, jak oddaje hołd ofiarom katastrofy smoleńskiej pod Pałacem Prezydenckim
Dziesiątego kwietnia minęła 12 rocznica katastrofy smoleńskiej, w której życie straciło 96 osób, w tym para prezydencka Maria i Lech Kaczyński. Wśród osób, które zginęły był też porucznik Biura Ochrony Rządu, Paweł Janeczek, prywatnie mąż Joanny Racewicz. Dla dziennikarki to niezwykle trudny czas, bowiem co roku wracają do niej bolesne wspomnienia. „Upiorny, kwietniowy dance macabre”, wyznaje. Pamięć o ofiarach katastrofy smoleńskiej postanowiła osobiście uczcić także gwiazda TVP, Ida Nowakowska. Wszystko nagrała i zrelacjonowała w swoich mediach społecznościowych. Jej filmik wzbudził skrajne emocje wśród internautów. Ida Nowakowska uczciła pamięć ofiar katastrofy smoleńskiej Ida Nowakowska spełnia się jako mama, żona oraz prezenterka „Pytania na śniadanie”. Nie ukrywa również, że jest osobą bardzo wierzącą. Kiedy więc 10 kwietnia przypadła 12 rocznica katastrofy smoleńskiej udała się pod Pałac Prezydencki, aby zapalić świeczkę i uczcić pamięć wszystkich ofiar. W dłoni dzierżyła polską flagę oraz palemkę wielkanocną. O tym, jak wyglądała jej wizyta pod Pałacem Prezydenckim, internauci mogli dowiedzieć się z nagrania, które tancerka zamieściła w swoich mediach społecznościowych. Pod filmem odniosła się nie tylko do katastrofy smoleńskiej, ale także do kolejnej rocznicy zbrodni katyńskiej, trwającej wojny w Ukrainie i początku Wielkiego Tygodnia. „NIEDZIELA 10 IV 2022 POCZĄTEK WIELKIEGO TYGODNIA NIEDZIELA PALMOWA ROCZNICA KATASTROFY SMOLEŃSKIEJ I ZBRODNI KATYŃSKIEJ WOJNA NA UKRAINIE Siła indywidualnej wiary każdego z nas tworzy Kościół. Pamięć o poległych za wolność i suwerenność buduje historię. Indywidualna, a zarazem wspólna walka o zwycięstwo dobra nad złem, życia nad śmiercią, prawdy nad kłamstwem, tworzy naszą kulturę i cywilizację”, napisała Ida Nowakowska. Czytaj także: Joanna Racewicz w 12. rocznicę śmierci męża: „To wystarczająco długo, żeby pamięć przeszła w strefę symbolu” Ida Nowakowska oddaje hołd ofiarom katastrofy smoleńskiej, Warszawa, 10.04.2022 rok Zachowanie Idy Nowakowskiej wzbudziło mieszane uczucia Nagrany przez Idę Nowakowską filmik dotyczący obchodów katastrofy smoleńskiej wzbudził dość skrajne emocje. Niektórzy internauci wprost napisali prezenterce, że zrobiła to na pokaz. „Pani tak poważnie? Pani potrafi jeszcze spojrzeć w swoje odbicie w lustrze?”, „Nie rozumiem, jak możesz przyłączać się do tej propagandy”, „Pokazówa”, „Czego się nie robi dla posady”, „Po co to nagrywać? Nie rozumiem…”, pisali zdezorientowani fani. Na różne krytyczne komentarze Ida Nowakowska odpowiadała w następujący sposób: „Proszę o zachowanie powagi i szacunku dla zmarłych”. Oczywiście, znalazły się też internauci, którzy stawali w obronie gwiazdy TVP. „Ogromna tragedia i nieodżałowana strata. Do tego mnóstwo ludzi drwi i nie potrafi uszanować tego dnia. Ida, ogromny szacunek dla ciebie”, „Brawo Ida. Podziwiam cię od dawna, dajesz wspaniały przykład jak zawsze…”, „Wrażliwa, empatyczna, ludzka i do tego utalentowana. Niezależnie od tego, kto jest za jakim ugrupowaniem, nie zmienia to faktu, że zginęło tego dnia dużo ludzi. Pamiętam ten dzień, nie mogłam uwierzyć, że to dzieje się naprawdę”, pisali ze wzruszeniem pozostali internauci. Czy nagrywanie obchodów katastrofy smoleńskiej to dobry pomysł? Czytaj także: Igor Janeczek: „Kiedyś często prosiłem mamę, żeby opowiadała mi o tacie” Ida Nowakowska oddaje hołd ofiarom katastrofy smoleńskiej, Warszawa, 10.04.2022 rok
Dwanaście lat temu Jan Englert miał polecieć do Smoleńska. Zrezygnował w ostatniej chwili
Jego miejsce w samolocie zajął inny aktor
Dwanaście lat temu doszło do katastrofy smoleńskiej, w wyniku której zginęło 96 osób. Najważniejsze osoby w państwie oraz załoga TU-154 rozbili się 10 kwietnia 2010 roku na chwilę przed godziną dziewiątą polskiego czasu. O przejmującym i smutnym wydarzeniu pamiętamy do dziś. Nie wszyscy jednak wiedzieli, że zaproszenie na ten lot otrzymał też Jan Englert. View Ediplayer on the source website Beata Ścibakówna o locie do smoleńska 10 kwietnia 2010 roku Jan Englert dwukrotnie został zaproszony przez Kancelarię Prezydenta do udziału w obchodach 70. rocznicy zbrodni katyńskiej. Aktor jako jeden z członków polskiej delegacji miał przed wszystkimi gośćmi odczytać na miejscu pamiętniki i listy zmarłych oficerów. Było jednak coś, przez co odrzucił propozycję. „Mój mąż chciał tam polecieć, ale ostatecznie zrezygnował, bo w dniu tej wizyty w Teatrze Narodowym miało być grane „Tango" - spektakl prestiżowy dla wąskiego grona. Jako dyrektor czuł się w obowiązku tam wtedy być, poza tym zatrzymywały go przygotowania do bliskiej premiery spektaklu, który reżyserował”, opowiedziała Beata Ścibakówna gazecie Na żywo. Czytaj także: Jan Englert: „Wegetacja mnie przeraża, dlatego mam hasło – umrę zdrowy! Byle jeszcze nie dzisiaj" Kto zastąpił Jana Englerta na pokładzie lotu do Smoleńska? Kim był Janusz Zakrzeński? Mąż Beaty Ścibakówny tylko raz odniósł się publicznie do wydarzeń z dziesiątego kwietnia 2010 roku, który zmienił oblicze Polski. W wywiadzie dla VIVY! podkreślał, że nie czuje, jakby dostał drugą szansę na życie. Dlaczego? „Wtedy nawet przez chwilę nie myślałem, że ktoś coś mi podarował. Dlatego, że przecież odmówiłem tego wyjazdu, choć dwukrotnie mi go Kancelaria Prezydenta oferowała”, mówił nam artysta. Podczas gdy Jan Englert pozostał pracować w Warszawie, jego miejsce w samolocie TU-154 zajął Janusz Zakrzeński. To aktor znany z ról w takich produkcjach jak: Nad Niemnem, Polonia Restituta czy Epilogu Norymberskiego. Urodzony w 1936 roku artysta działał też przez większość swojej kariery w teatrach. Pierwotnie Janusz Zakrzeński miał udać się do Katynia pociągiem. Plany zmieniły się, bo w samolocie zwolniło się miejsce. W chwili tragicznej śmierci aktor miał 74 lata. CZYTAJ TEŻ: Joanna Racewicz w 12. rocznicę śmierci męża: „To wystarczająco długo, żeby pamięć przeszła w strefę symbolu” Janusz Zakrzeński, 2005
Joanna Racewicz w 12. rocznicę śmierci męża: „To wystarczająco długo, żeby pamięć przeszła w strefę symbolu”
W tym roku dziennikarka poparła swój apel wymownym gestem
Mija dziś 12 lat, odkąd Joanna Racewicz straciła ukochanego męża. 10 kwietnia 2010 roku zginął porucznik Biura Ochrony Rządu, Paweł Janeczek, przez przyjaciół i bliskich nazywany Janosikiem. Był to najtrudniejszy moment w życiu dziennikarki i jej dwuletniego wówczas syna Igora. Każda rocznica upamiętniająca ofiary katastrofy smoleńskiej jest dla niej bolesnym przypomnieniem o stracie, ale razem z tym uczuciem Joannie towarzyszy również poczucie odarcia z prywatności i spokoju. Kolejne obchody zostały przez nią kilka dni temu nazwane "upiornym, kwietniowym dance macabre". Żona poległego w katastrofie Pawła Janeczka od dawna apeluje o wyciszenie konfliktów wokół tematu Smoleńska i w 12. rocznicę katastrofy postanowiła podsumować, co czuła w ostatnich latach żałoby. Joanna Racewicz wspomina męża i apeluje o prywatność "Dwanaście lat to dość czasu, żeby uwierzyć w nowe życie, zabliźnić rany, wyciągnąć rękę do kogoś, kto kiedyś odwracał się plecami. Nawet gdy pluł w twarz i przekonywał, że to »tylko« deszcz pada. To też wystarczająco długo, żeby pamięć przeszła w strefę symbolu, a nie »wyścigu zbrojeń«", zaczęła swój wpis na Instagramie dziennikarka. W swoim wpisie sprzed kilku dni Joanna Racewicz podkreśliła, że każde kolejne obchody katastrofy smoleńskiej na tak wielką skalę z roku na rok rozdrapują rany wszystkich rodzin, które straciły bliskich. To już nie pierwszy apel dziennikarki o podarowanie żałobnikom spokoju i prywatności, zamiast corocznego odzierania tej ciężkiej dla nich rocznicy z intymności. W tym roku swoje przesłanie poparła wymownym gestem i przeniosła wieńce złożone przez oficjeli na grobie jej męża na Powązkach. "Rok temu prosiłam: »Zostawcie Tupolewa, oszczędźcie Janosika. Nie przygniatajcie go kwiatami. Jemu, im są zbyteczne. To lustro waszych potrzeb«. Proszę mnie dobrze zrozumieć – jestem wdzięczna za pamięć, za pochylenie nad każdym nazwiskiem odczytywanym rano 10 kwietnia na Powązkach. Tym bardziej że LUDZI, KTÓRYCH NIE MA w tym narodowym capstrzyku najmniej" – napisała dziennikarka. Joanna Racewicz z synem Igorem, 2021 r. Zobacz także: „Chcę dziękować, że byłeś”. Oto niezwykła historia miłości Joanny Racewicz i Pawła Janeczka Joanna Racewicz o braku szacunku dla ofiar katastrofy smoleńskiej i ich rodzin "Przesadzam? Wykazuję się niewdzięcznością? Może. Przez dwanaście lat nazbierałam wiele opowieści o deptaniu spokoju przy czarnym granicie", kontynuowała swój wpis Racewicz, po czym poparła swoje słowa kilkoma przykładami niestosownych zachowań, z jakimi się spotkała. "Ktoś pozował oparty o krzyże, jakby to były misie z Gubałówki. Ktoś inny robił zdjęcia wtedy, gdy dzieci kładły kwiaty na grobach ojców. Były wycieczki z tubami, jak na meczu, przepychanki: »Bo przecież ja ostatnio niosłam pochodnię, mam prawo zobaczyć, kto tu leży. A pani to w ogóle jest pewna, że nie pochowała pani tu samego worka ze śmieciami?«. Oraz głośne komentarze – kto zdrajca, a kto wybawiciel. Cmentarny hyde park" – podsumowała smutno. Żona Pawła Janeczka zakończyła swój wpis podziękowaniami za drobne gesty i niewymuszone wsparcie, które otrzymała przez ostatnie lata. "Dziękuję za wszystkie dobre myśli i każde ciepłe słowo. Dziękuję za milczenie, uścisk dłoni. Za wyszeptane – kiedyś i teraz – »proszę się trzymać«. Choć to ulotne - więcej waży niż potężny stelaż z goździkami zamówiony »z rozdzielnika«". Czytaj także: Po raz pierwszy razem. Joanna Racewicz z synem o wspomnieniach, dorastaniu i nowym życiu
Była legendą Solidarności. „Matka Polskiej Niepodległości” – Anna Walentynowicz
W 12. rocznicę katastrofy smoleńskiej przypominamy sylwetkę działaczki społecznej
Anna Walentynowicz urodziła się w 1929 roku na Wołyniu. W dzieciństwie pracowała w gospodarstwie rolnym, później w piekarni i w fabryce margaryny. W listopadzie 1950 roku zapisała się na kurs spawacza, po czym znalazła pracę w Stoczni Gdańskiej. Gdy rozpoczął się strajk, dołączyła do NSZZ Solidarność. Była najsłynniejszą polską działaczką związków zawodowych, co przyniosło jej uznanie na całym świecie. W 12. rocznicę katastrofy smoleńskiej wspominamy Annę Walentynowicz. Kim była Anna Walentynowicz - wspomnienie Była sumienna i życzliwa, dlatego szybko zyskała szacunek w środowisku robotników Stoczni. Była też bardzo pracowita – wyrabiała 270% normy. Ze względu na pogarszający się stan zdrowia, po kilkunastu latach przekwalifikowała się na suwnicową. Po koniec lat 70. Anna Walentynowicz ujawniła sprawę defraudacji pieniędzy z funduszu zapomogowego i domagała się wyjaśnień. Wtedy po raz pierwszy próbowano ją zwolnić. W jej obronie stanęła cała załoga wydziału, w którym pracowała. Gdy w 1978 została współzałożycielką Wolnych Związków Zawodowych, była nękana przez SB – zatrzymywano ją na 48 godzin, przeprowadzano rewizje, zastraszano. 8 sierpnia 1980 roku, kilka miesięcy przed przejściem na emeryturę, została dyscyplinarnie zwolniona ze Stoczni. 14 sierpnia rozpoczął się strajk, w którego czasie powstał NSZZ Solidarność. Pierwszym postulatem było żądanie przywrócenia jej do pracy. Władze cofnęły decyzję o zwolnieniu. Ze względu na oskarżenia o zorganizowanie strajku w grudniu 1981 roku, w marcu 1983 stanęła przed sądem w Grudziądzu. Annę Walentynowicz skazano na półtora roku pozbawienia wolności w zawieszeniu. ZOBACZ: „Matka Polskiej Niepodległości”. Magazyn Time uhonorował Annę Walentynowicz W 1981 roku została wykluczenia ze Związku, ale kontynuowała opozycyjną działalność. Obok Lecha Wałęsy, była jedną z najpopularniejszych postaci, związanych z Solidarnością. Spotykała z wpływowymi politykami na całym świecie, wystąpiła w epizodzie filmu Człowiek z żelaza Andrzeja Wajdy. W 2020 roku magazyn Time umieścił ją na liście 100 najbardziej wpływowych kobiet świata, określając mianem Matki Polskiej Niepodległości. Anna Walentynowicz zginęła w katastrofie samolotu prezydenckiego 10 kwietnia 2010 roku. Pochowana została na gdańskim cmentarzu Srebrzysko.
"Złość, irytacja, żal"… Joanna Racewicz w mocnych słowach o Wszystkich Świętych i grobie męża
„Od lat w 1 listopada nie chodzę na groby”
Joanna Racewicz 10 kwietnia 2010 roku podczas katastrofy smoleńskiej straciła ukochanego męża. Paweł Janeczek był funkcjonariuszem Biura Ochrony Rządu i szefem ochrony prezydenta RP. Od jego śmierci minęło w tym roku 11 lat, ale pamięć rodziny o zmarłym wciąż jest żywa. Jednak dziennikarka od kilku lat unika chodzenia na cmentarz w dniu 1 listopada. Jaki ma ku temu powód? Gdzie spędziła tegoroczne święta? Zobacz, w jaki sposób Joanna Racewicz uczciła pamięć po zmarłym mężu. 1 listopada Joanna Racewicz nie odwiedza grobów Joanna Racewicz obecnie przebywa na Zanzibarze, gdzie oddaje się błogiemu relaksowi. Na rajskiej wyspie towarzyszą jej wokalistka Magda Steczkowska oraz zespół Pectus. A co ze świętem przypadającym 1 listopada? Okazuje, że dziennikarka od lat unika chodzenia na cmentarz w dniu Wszystkich Świętych. Uważa, że pielęgnowanie tradycji chodzenia na groby nie jest jej potrzebne, aby pamiętać o zmarłym mężu. "Pamięć jest ulotna. To prawda. Zresztą - przewrotnie - radzi sobie bez korzeni, dat, z pominięciem rytuałów. Nie zależy od miejsc, tylko od ludzi. Dlatego od lat w 1 listopada nie chodzę na groby. Rozumiem i szanuję taką potrzebę, schylam głowę przed tradycją i jednocześnie - nie jest mi niezbędna, żeby pamiętać", napisała na swoim profilu na Instagramie Joanna Racewicz. Okazuje się, że uczczenie pamięci o zmarłym mężu wiązało się dla dziennikarki z wieloma skrajnymi emocjami. Od złości po irytację i żal. Rodzina nie mogła ani razu przeżyć Wszystkich Świętych w spokoju, gdyż od początku grób śp. Pawła Janeczki został zawłaszczony przez władze państwowe. A ilość wiązanek i kwiatów była tak duża, że brakowało miejsca na nagrobku, aby syn zmarłego mógł zostawić gałązkę jarzębiny dla ojca. "Spróbujcie znaleźć choć skrawek miejsca, żeby Syn mógł położyć Tacie gałązkę jarzębiny. Najpierw była złość. Potem irytacja. Żal. Poczucie zawłaszczania. Aż wreszcie - spokój. Już nie pytam - czy delegacje przygniatające kamień wiązankami - wiedzą kogo ukwiecają? Czy mają świadomość, kim był ten człowiek? Ci lubił? O czym marzył? Jaki miał głos, oczy? Co czytał? Co go wkurzało? Nie pytam, bo to bez sensu. Pamięć zbudowana z „trzeba, należy, wypada, niech ktoś się zajmie wiązankami dla Smoleńska”- z definicji jest fasadowa. Nie proszę już o zostawienie wolnego miejsca. To także bezcelowe. Doceniam wszystkie przejawy pamięci. I właśnie dlatego poczekam, aż naturalny los „urzędowych” kwiatów zrobi miejsce na jarzębinę. I różę. To wszystko, czego trzeba", dodała dziennikarka. Czytaj także: „Chcę dziękować, że byłeś”. Oto niezwykła historia miłości Joanny Racewicz i Pawła Janeczka Joanna Racewicz w wyjątkowy sposób uczciła pamięć o zmarłym mężu Prezenterka Polsat News nie zapomniała jednak uczcić pamięci o bliskich. Pomimo, że obecnie przebywa na Zanzibarze to i tak oddała cześć tragicznie zmarłemu mężowi i to w bardzo wyjątkowy sposób. Na Instagramie pokazała, jak wysypuje do oceanu kolorowe płatki kwiatów zebrane w afrykańskim ogrodzie. Jednocześnie zapaliła na moście świecę „za tych, których nie ma” już na Ziemi. "Na razie - świeczka na moście i kwiaty zebrane w afrykańskim ogrodzie. Wszystko przetrwa tylko chwilę. Tyle wystarczy. Dla Tych, Których Z Nami Nie Ma. Za Którymi Tęsknimy. Dla Tych, Którzy Szukając Ratunku W Polsce Znaleźli Śmierć. Dla Ofiar Okrutnych Przepisów. Choć tu pamięć nie wystarczy. Tu potrzebny jest krzyk. I gniew. Każdy dzień jest na to dobry. Zwłaszcza 1 listopada", zakończyła swój wpis na Instagramie gwiazda. Mimo, że od śmierci Pawła Janeczki minęło 11 lat, kobieta bardzo tęskni za mężem… Czytaj także: Syn Joanny Racewicz musi mierzyć się z hejtem w sieci. Dziennikarka ujawniła prawdę Joanna Racewicz Joanna Racewicz z synem, premiera bajki "Rodzina Addamsów", Warszawa, 17.10.2019 rok Paweł Janeczek
Joanna Racewicz zamknęła bolesny rozdział w życiu. 11 lat temu w Smoleńsku straciła męża
„Smoleńsk to zamknięty rozdział. Nie będzie ciągu dalszego”
Dziennikarka i prezenterka telewizyjna znana z TVP, TVN oraz Polsatu zamieściła w sieci poruszający wpis. Joanna Racewicz była żoną porucznika Pawła Janeczka, który zginął w katastrofie w Smoleńsku w 2010 roku. Kobieta długo nie mogła pogodzić się z tym tragicznym wydarzeniem... w końcu postanowiła zostawić przeszłość za sobą. Joanna Racewicz – w Smoleńsku straciła męża Paweł Janeczek, mąż dziennikarki, pracował jako oficer Biura Ochrony Rządu. „Janosik” był obecny na pokładzie samolotu lecącego do Smoleńska w kwietniu 2010 roku. Zginął na chwilę przed swoimi 37. urodzinami... Po sześciu latach małżeństwa Joanna Racewicz została sama z dwuletnim synkiem, Igorem. Była zrozpaczona. Prezenterka nie kryła się ze swoim żalem i często wspominała tragicznie zmarłego męża. Wydala dwie książki dotyczące tamtych smutnych wydarzeń. „12 rozmów o miłości. Rok po katastrofie”, która ukazała się w pierwszą rocznicę katastrofy smoleńskiej oraz „12 rozmów o pamięci. Oswajanie nieobecności”, wydanej w drugą rocznicę. Po 11. rocznicy tragedii w Smoleńsku, a w dniu 48. rocznicy urodzin męża, Joanna Racewicz opublikowała wpis, który mocno chwytał za serce i wyciskał łzy. „11 lat temu też był piątek. Niecały tydzień wcześniej zatrzymał się świat. Rano odgłos zamykanych drzwi. Spokojny oddech dziecka w łóżeczku ze szczebelkami. Okruchy na stole, niedopita kawa, koszula z poprzedniego dnia rzucona niedbale. Łagodny poranek, który nie miał ciągu dalszego. „Synku, znajdę tam Tatę, choćbym miała szukać bez końca”. Każda chwila zapisana jak w zwolnionym filmie. Moskwa. Zdjęcia pokazywane przez śledczych, pełne błota i rozpaczy, zapach paliwa, chłód sal z metalowymi podestami, dziesiątki obrączek, butów, resztki dawnych istnień”, pisała pod zdjęciem męża z synkiem. Czytaj też: „Chcę dziękować, że byłeś”. Oto niezwykła historia miłości Joanny Racewicz i Pawła Janeczka Joanna Racewicz z synkiem na pogrzebie męża, 20.04.2010, Warszawa Joanna Racewicz mierzy się z przeszłością Po latach od tragedii, która tak bardzo ją dotknęła, zdaje się, że dziennikarka dojrzała już do tego, żeby zamknąć ten smutny rozdział w życiu i iść dalej. Na umieszczonym przez siebie zdjęciu z wakacji napisała: „Z wielu prawd, za które mogę wziąć odpowiedzialność najważniejsza jest ta, że strata przynosi rozwój. Że koniec jest początkiem. Że – gdy los zatrzaskuje jedne drzwi – to tylko po to, żeby otworzyć inne. To trudny moment. Łatwo wtedy wpaść w panikę, koncert żalu, szamotać się bez sensu, straceńczo łapać brzytwę. A trzeba usiąść na brzegu czasu i zanurzyć się w ciszy. Ale kiedy już to zrobisz – przyjdą odpowiedzi”. „Nie potrafię zapomnieć jedenastu ukradzionych lat. Ale dziś jestem w innym miejscu. Dziś Twoje zdjęcia pojaśniały, jakby chciały zostać czarno- białe. Dziś - czułość i wdzięczność za każdą chwilę. Za Twoje „jestem, nawet gdy mnie nie ma”, za śmiech do łez i burze, po których było słońce. Za Syna Lepszego Niż Marzenie. Także za dzień, w którym zrozumiałam, że tracąc wszystko - znalazłam nową siebie. Wyboista droga i niełatwa lekcja. Próbowałam przejść przez morze na przestrzał - do ziemi obiecanej. Uparcie nie chciało się rozstąpić. Nie żałuję. Bo o niebo lepiej wziąć Życie za rękę i usłyszeć: „choć, obejdziemy tę wielką wodę dookoła, nie pójdziemy na cud i łatwiznę”. Dziękuję. Smoleńsk to zamknięty rozdział. Nie będzie ciągu dalszego. Bądźcie szczęśliwi”, zakończyła wpis, który opatrzyła zdjęciem ukochanego męża i synka. Okazuje się, że tym wpisem Joanna Racewicz pomogła wielu osobom. Fani dziennikarki nie szczędzili słów wsparcia, a niektórzy dziękowali jej za motywację i dodanie otuchy. „Pięknie napisane”, „Zdecydowanie przyznaję rację, jednakże tyle lat, tyle prób akceptacji i ciągła porażka psychiczna. Podziwiam... szanuję i... może też kiedyś mi się uda”, „Potrzebowałem takiego wpisu... Bardzo prawdziwe. Dziękuję za motywację”, „Dobrze ujęte, szamotamy się, martwimy, ale z czasem wszystko się jakoś układa”, brzmiały niektóre z komentarzy. Zobacz także: Joanna Racewicz wspomina rozpacz syna. Dziennikarka zamieściła w sieci poruszający wpis Joanna Racewicz z synem na premierze filmy "Rodzina Addamsów", Warszawa, 17.10.2019
Donald Tusk o ostatniej rozmowie z Lechem Kaczyńskim. Nigdy wcześniej o niej nie wspominał
Donald Tusk w najnowszym wywiadzie opowiedział o swojej ostatniej rozmowie z Lechem Kaczyńskim. Były premier nigdy nie mówił o tym publicznie. Donald Tusk o katastrofie smoleńskiej Dziś mija 11 lat od katastrofy polskiego Tu-154. Prezydent Lech Kaczyński, jego żona Maria oraz 94 inne osoby znajdujące się na pokładzie rządowego samolotu chciały dotrzeć do Katynia, na obchody 70. rocznicy zbrodni katyńskiej. Nie dolecieli na miejsce. Wszyscy zginęli na miejscu. W przeddzień rocznicy Donald Tusk udzielił wywiadu w programie Fakty do Faktach w telewizji TVN24. Były premier poprosił o nieszerzenie teorii spiskowych. Wyznał, że podczas tragedii on także stracił przyjaciół. „Należałoby oczekiwać od rządzących, aby przerwali ten ponury spektakl, czyli grę Smoleńskiem. Jest w tym coś przykrego. Ja też tam straciłem przyjaciół” - mówił. Zobacz także: Żyli i odeszli razem. 11 lat temu w katastrofie smoleńskiej zginęliMaria i Lech Kaczyńscy Donald Tusk podczas uroczystości na lotnisku i przejazdu konduktu z ciałem Prezydenta, 2010 Donald Tusk wspomina ostatnią rozmowę z Lechem Kaczyńskim Donald Tusk w rozmowie powiedział, że to, co wydarzyło się wtedy w Smoleńsku zostało już wyjaśnione. Wątpliwości jakie pozostały dotyczą jedynie kwestii politycznych. Były premier wypomniał jednak nieprawidłowości, których powielanie zauważa cały czas. „Prawda o katastrofie smoleńskiej została wyjaśniona, pozostały wątpliwości o charakterze politycznym. Pracowała nad raportem grupa nie polityków, a ekspertów. Raport opracowany przez tę komisję wszystko wyjaśnił […] Kłamstwem smoleńskim jest teza, że oddaliśmy Rosji śledztwo. Przecież prokuratura nadal prowadzi śledztwo. Mówi się o politycznej odpowiedzialności. To ja powiem wprost. Bo nie mogę już znieść tego jątrzenia. Piloci byli poddani presji. To wynika jednoznacznie z materiałów. Byłem powściągliwy, ale dziś chcę to powiedzieć. Piloci byli poddani presji” - powiedział Tusk. Zobacz także: Mija jedenasta rocznica katastrofy samolotu prezydenckiego w Smoleńsku Donald Tusk składający kwiaty na grobie Lecha Kaczyńskiego na Wawelu, 2010 Donald Tusk postanowił także wspomnieć swoją ostatnią rozmowę z Lechem Kaczyńskim. Rozmawiali w cztery oczy. Były premier wyjawił, że prezydent powiedział mu, że sam będzie podejmował decyzje o tym, kiedy będzie latał samolotem rządowym. Podkreślił, że dotychczas nie chciał tego formułować w taki sposób, ale nie zamierza jednak być już delikatnym wobec Prawa i Sprawiedliwości i Jarosława Kaczyńskiego. „Powiem coś, czego dotąd nie mówiłem publicznie. Prezydent Lech Kaczyński także w rozmowie ze mną w cztery oczy podkreślał, także po tak zwanym incydencie gruzińskim, że od czasu kiedy pilot odmówił lotu do Tbilisi prezydentowi, on sam będzie podejmował decyzje, kiedy będzie latał samolotem rządowym, prezydenckim, ponieważ jest głównodowodzącym. Mówił o tym jednoznacznie, także publicznie” - wspominał Donald Tusk.
Żyli i odeszli razem. 11 lat temu w katastrofie smoleńskiej zginęli Maria i Lech Kaczyńscy
Historia miłości pary prezydenckiej wzrusza do łez…
Uchodzili za małżeństwo idealne. Byli razem przez 32 lata. Nie wstydzili się okazywać sobie publicznie czułości, opiekowali się sobą i podkreślali, że receptą na udany związek jest wzajemne zrozumienie i szacunek. Maria i Lech Kaczyńscy żyli i zginęli razem – tak jak chcieli. Dziś mija jedenaście lat od katastrofy lotniczej pod Smoleńskiem, która zmieniła oblicze Polski... Przypominamy historię miłości pary prezydenckiej. Lech i Maria Kaczyńscy - historia miłości Podczas jednej z rozmów powiedziała: „Będę zawsze stać u boku Leszka, opiekować się nim aż do śmierci. Jestem ostoją męża, przy mnie czuje się bezpiecznie. Nie wyobrażam sobie, żeby jednego z nas miało zabraknąć. Najlepiej, żebyśmy odeszli razem…”. I tak się stało. Tak pisała o nich w 2010, tuż po najtragiczniejszej katastrofie w dziejach III RP przyjaciółka Marii Kaczyńskiej, dziennikarka Krystyna Pytlakowska. Byli małżeństwem od 32 lat. Przejdą do historii jako legenda. Oboje. I chociaż on był postacią wzbudzającą skrajne uczucia, to tragiczna śmierć w wypadku samolotowym sprawiła, że wszystko, co złe, zostało zapomniane. W pamięci pozostanie tylko to, co było w nim dobre. Jego politykę historyczną, dzięki której przypominał i podkreślał to, z czego Polacy mogą być dumni. Walka o niepodległość Polski była dla niego niesłychanie ważna. Doceniał ludzi, którzy działali w opozycji. Wiele nazwisk wydobył z niepamięci i uhonorował odznaczeniami. Był ideowcem, wiernym swoim przekonaniom i jako prezes NIK, i jako minister sprawiedliwości. Kiedy został prezydentem, prowadził odważną politykę, nie zawsze wzbudzającą poklask, szczególną wagę przywiązywał do suwerenności krajów wschodnich – Ukrainy, Gruzji, Białorusi. „Pozostaje przede wszystkim wierny sobie”, mówiła mi Maria Kaczyńska. „Nie boi się ludzkich osądów. A mnie dziwią te ataki na męża, bo przecież jest takim dobrym człowiekiem. Pochyla się nad każdym potrzebującym, nad zwykłymi ludźmi. Nigdy nie zapomina o przyjaciołach z dawnych lat. Proszę prześledzić, że ludzie pracują z nim wiele lat. Nigdy się z nimi nie ściera, nie kłóci”. A jednak to ona, zawsze pozostająca w cieniu męża, podążająca o pół kroku za nim, biegnąca na lotnisko, by wręczyć Leszkowi tuż przed wylotem służbowym reklamówkę z ciepłym ubraniem, przez co naraziła się na ostrzał krytyki, stała się dla Polaków największym zaskoczeniem. Czy to wypada, żeby prezydentowa biegła za delegacją ze zwyczajną reklamówką jak zwykła żona? – pytano. „A co miałam zrobić?”, ripostowała. „Musiałam dać mu jakiś sweter”. Prorokowano, że będzie jej trudno radzić sobie z rolą pierwszej damy, krytykowano za wygląd, za styl ubierania się, a potem pokochano za serce, serdeczność, niesienie pomocy i za skromność. Sukces Lecha Kaczyńskiego w połowie był jej sukcesem. A może nawet w większej części. Nie wiadomo, jak potoczyłyby się losy jej męża, gdyby kiedyś nie spotkał na swojej drodze tej drobnej dziewczyny o wielkim sercu. Początki miłości Marii i Lecha Kaczyńskich: jak się poznali? Poznali się przez jej koleżankę, która przyprowadziła do Marii młodego prawnika. Zaczął pracę na Uniwersytecie Gdańskim, a nie miał gdzie mieszkać. Akurat zwolnił się pokój obok niej. Nie wiedziała, że właśnie spotkała mężczyznę, z którym spędzi życie. Miała ochotę… wyjąć grzebień i go uczesać. „Miał takie bujne, rozwichrzone włosy”, wspominała. Wtedy już ich wzajemne relacje zostały jakby określone. On – naukowiec, bujający trochę w obłokach, ona – stąpająca po ziemi kapłanka domowego ogniska. „Byli bardzo dobrym małżeństwem”, ocenia wieloletnia przyjaciółka prezydenta jeszcze z czasu studiów, Ewa Junczyk-Ziomecka, była konsul generalny RP w Stanach Zjednoczonych. „Wzajemnie się uzupełniali, rozumieli, mogli na siebie liczyć”. Do tego stopnia, że Maria poświęciła dla męża karierę zawodową. Kiedy w 1980 roku urodziła się im córka Marta, zrezygnowała z pracy, by zająć się dzieckiem. I… mężem. Pracowała w Urzędzie Morskim. Marzyła o podróżach. Życie potoczyło się inaczej. Jej mąż miał już wówczas za sobą różne burze polityczne. Gdy zaczynali wraz z bratem studia, wybuchły zamieszki Marca ’68. Miał 19 lat. Wtedy posmakował wielkiej polityki, którą zafascynował się na dobre. Ale już mając 11 lat, zaczął czytać uważnie gazety. I mieć własne zdanie. Wywodził się przecież z domu, gdzie dobro ojczyzny było sprawą tak istotną. W 1981 roku Lech został internowany. Maria musiała przez rok radzić sobie sama. I poradziła, chociaż potem wspominała: „Nie było to łatwe, pierwsze tygodnie przepłakałam, ale potem wzięłam się w garść. To był najtrudniejszy okres w moim życiu”. Wtedy chyba zahartowała się i wzięła na siebie dużą część obowiązków żony polityka. Kiedy Lech Kaczyński kandydował na prezydenta, ujęła sprawy w swoje ręce. Była dumna z tego, że to ona wymyśliła „rodzinne” billboardy. Wiadomo – prezydent otoczony rodziną wzbudza większe zaufanie. „I choć nie znosiłam ujawniania prywatności, to postanowiłam te uprzedzenia schować do kieszeni. Jak się okazało, miałam rację”, opowiadała. Lech i Maria Kaczyńscy w Pałacu Prezydenckim Z początku miała tremę, obawiała się o swój wizerunek w telewizji, o porównania z poprzednią pierwszą damą. Znalazła jednak swoje miejsce. „Postanowiłam być sobą”, powiedziała nam w wywiadzie. I znowu intuicja jej nie zawiodła. Lech reprezentował państwo, ona zajmowała się tysiącami różnych spraw. Stała się Marią Kaczyńską – instytucją. Pierwsza przyznała, że popiera zabiegi in vitro, wynosi tę kwestię ponad spory polityczne i jest za opowiedzeniem się po stronie tych, którzy mają problem, by zostać rodzicami. Ewa Junczyk-Ziomecka: „Ciągle jeździła na spotkania, brała udział w dziesiątkach uroczystości. Spotykała się ze zwykłymi ludźmi. Poprosiłyśmy, jej znajome i ja: „Marylko, przystopuj, jesteś zmęczona”. Odmawiała. „Ci ludzie mnie potrzebują”, mówiła”. Najbardziej spektakularna akcja miała miejsce, gdy wzięła w obronę Czeczenkę, której troje dzieci zamarzło. Pojechała do niej i pomogła w uzyskaniu w Polsce statusu uchodźcy. I nie zrobiła tego dla błysku fleszy, tylko dlatego, że tak czuła. Albo wstawiała się u męża, by nie odesłano na Białoruś chorego chłopca, który nie miał tam żadnych szans na właściwe leczenie. Miała żal o to, że prasa nie nagłaśnia akcji, którym patronowała. Wolała, by częściej o tym pisano niż o nazwaniu jej imieniem nowego gatunku tulipana. Irytowało ją, że nie docenia się obietnic wyborczych Lecha, które starał się spełnić. „On nie rzuca słów na wiatr”, mówiła. Miała poczucie humoru, oboje je mieli. Żartowała z męża, że niedługo będą obchodzić okrągłą 30. rocznicę nauki przez niego języka angielskiego. „No trudno, nie ma zdolności językowych”, mówiła. Sama znała dobrze dwa języki – francuski i rosyjski, a dwóch innych się uczyła. Potrafiła zachwycić się nogami pani redaktor. A poznawszy na jakiejś imprezie znajomego fotografa, wołała męża: „Chodź, chodź, muszę cię komuś przedstawić”. Ostatnie chwile Marii i Lecha Kaczyńskich przed katastrofą smoleńską W poniedziałek wielkanocny spotkała się ze swoimi przyjaciółkami. Zjadły razem świąteczną kolację, czekając na Lecha. Spędził wiele godzin w szpitalu u mamy, która od dłuższego czasu ciężko chorowała. Wrócił przygnębiony, chociaż stan mamy ustabilizował się. Pod koniec pisania tego tekstu chciałam zadzwonić do Izy Tomaszewskiej – szefowej biura pani prezydentowej, wysłać jej e-maila. Dziennikarze zawsze najpierw z nią się kontaktowali. I przypomniałam sobie, że pani Iza też zginęła w katastrofie. Tekst: Krystyna Pytlakowska
Ostatnia rozmowa Lecha i Jarosława Kaczyńskich przed katastrofą smoleńską
Rosyjska prokuratura wnosi o udostępnienie stenogramu
W kwietniu tego roku minęło dziesięć lat od katastrofy smoleńskiej. Pomimo upływu całej dekady, nadal wiele szczegółów tej tragedii nie zostało wyjaśnionych. Śledztwo w sprawie katastrofy samolotu Tu-154M prowadzi także rosyjska Prokuratura Generalna, która złożyła do polskiego Ministerstwa Sprawiedliwości wniosek o udostępnienie stenogramu rozmowy telefonicznej wicepremiera Jarosława Kaczyńskiego z tragicznie zmarłym prezydentem RP Lechem Kaczyńskim. Treść ostatniej rozmowy braci do dzisiaj budzi kontrowersje. Jej zapis nigdy nie został opublikowany. Kwestia ponownie została poruszona w publicznym dyskursie właśnie za sprawą wniosku rosyjskiej prokuratury. Tajemnica ostatniej rozmowy braci Lecha i Jarosława Kaczyńskich Faktyczna treść ostatniej rozmowy braci Kaczyńskich do dzisiaj pozostaje tajemnicą, co stanowi kwestię sporną w debacie publicznej. Istnieją spekulacje, jakoby prezes PiS Jarosław Kaczyński miał wywrzeć presję na swoim tragicznie zmarłym bracie. Według tej potencjalnej wersji wydarzeń, wicepremier miał nalegać na podejście samolotu Tu-154M do lądowania w Smoleńsku, pomimo złych warunków atmosferycznych. Niedługo po tym doszło do katastrofy, w wyniku której zginęli m.in. prezydent RP Lech Kaczyński i pierwsza dama Maria Kaczyńska. Dowodów na poparcie bądź obalenie spekulacji do dzisiaj publicznie nie przedstawiono. Po latach wniosek o udostępnienie zapisu owej rozmowy telefonicznej do Ministerstwa Sprawiedliwości złożyła rosyjska prokuratura. „Trudno to traktować inaczej niż jak swego rodzaju prowokację, ponieważ Rosja nie odpowiada na m.in. rezolucję Rady Europy wzywającą do zakończenia śledztwa i przekazania wraku przede wszystkim, który jest własnością państwa polskiego", powiedział wiceminister spraw zagranicznych Szymon Szynkowski vel Sęk w rozmowie dla Onet.pl. Sprawę na Twitterze skomentował Jacek Nizinkiewicz, który jako jeden z pierwszych dziennikarzy przeprowadził wywiad z Jarosławem Kaczyńskim po katastrofie smoleńskiej. "Prezes przyznał, że nie naciskał na brata, żeby tupolew lądował. Nie ma co wierzyć w dobre intencje Rosji, ale dla jasności lepiej, żeby zapis rozmowy braci został upubliczniony", napisał. Natomiast rzeczniczka Prokuratury Krajowej Ewa Bialik poinformowała, że w aktach sprawy prowadzonej przez PK nie ma nagrania ani stenogramu takiej rozmowy". View oEmbed on the source website W katastrofie polskiego samolotu wojskowego Tupolew Tu-154M Lux w Smoleńsku 10 kwietnia 2010 roku zginęło 96 osób. Wśród ofiar znaleźli się, m.in. prezydent RP Lech Kaczyński, pierwsza dama Maria Kaczyńska, ostatni prezydent RP na uchodźstwie Ryszard Kaczorowski, Anna Walentynowicz, Maciej Płażyński, wicemarszałkowie Sejmu RP i Senatu RP, prezes IPN Janusz Kurtyka czy też prezes NBP Sławomir Skrzypek. Nikt ze znajdujących się na pokładzie Tu-154M nie przeżył katastrofy.
Barbara Nowacka wciąż nie pogodziła się ze śmiercią ukochanej mamy...
„ja do tamtego dnia, tamtej chwili, wracać nie umiem. Nadal boli”
Ta tragedia zmieniła oblicze Polski. Ale była przede wszystkim dramatem bliskich ofiar katastrofy lotniczej pod Smoleńskiem, do której doszło 10 kwietnia 2010 roku. O tym, że po tylu latach nadal trudno pogodzić się ze śmiercią ukochanej mamy, o osobistym wymiarze dramatu, nieprzeniknionym żalu i niezmierzonej tęsknocie Barbara Nowacka opowiedziała w osobistej rozmowie z Krystyną Pytlakowską w ubiegłym roku. Przypominamy tę wyjątkową rozmowę. View Ediplayer on the source website Krystyna Pytlakowska: Gdzie pani była 10 kwietnia 2010 roku o godzinie 8,41? Barbara Nowacka: 9 lat minęło, a ja do tamtego dnia, tamtej chwili wracać nie umiem. Nadal boli. Często myśli pani o mamie? Oczywiście. Była dla mnie bardzo ważną osobą i strasznie mi jej cały czas brakuje. Niektórzy twierdzą, że po dziewięciu latach to wszystko jest już odległe, zaciera się. Tak też się dzieje. Ale tyle rzeczy się wydarzyło, o których chciałabym z mamą porozmawiać, z których chciałabym się z mamą pośmiać. Tyle pytań, których nie mogę już jej zadać. O czym chciałaby pani z mamą porozmawiać? Choćby o moich dzieciach, które już bardzo urosły. Zośka za chwilę będzie kończyła dziewięć lat. Kiedy to wszystko się stało, byłam w ciąży. Mama więc Zosi nie poznała. Kuba ma prawie dwanaście lat i pamięta babcię bardzo dobrze. Często o niej mówi. Tęskni po prostu. Chciałabym też porozmawiać o tym, jak bardzo zmienia się Polska i o magnoliach, które zakwitły na Placu Trzech Krzyży. Zawsze je razem oglądałyśmy, odkąd pamiętam. Miała pani świetnych rodziców. Bo ojciec też jest fantastycznym człowiekiem. Mam szczęście do dobrych ludzi wokół mnie. Mama była bardzo troskliwa, opiekuńcza. Dużo pracowała, ale umiała znajdować czas na zabawę z nami, na rysowanie, na odrabianie z dziećmi lekcji. Sama przepięknie rysowała, a potem, kiedy zaczęłam dorastać, bardzo mądrze mnie wychowywała. Zostawiała mi dużo wolności i swobody i dawała mi prawo do popełniania błędów i do własnych wyborów, nie zawsze mądrych. Była po prostu moją przyjaciółką. Kiedy wybierała się do Smoleńska, miała pani jakieś przeczucie? Skądże. Nie, mama pokazywała nam zaproszenie, cieszyła się, że jedzie. Uważała, że pamięć o Katyniu trzeba w Polsce pielęgnować, bo przez tyle lat ją zakłamywano. Dla niej to było bardzo ważne i była dumna z tego, że uczestniczy w delegacji pokazującej całe skomplikowanie polskiej historii. Gdyby wiedziała, że zamieni się ona w kolejny symbol… Data dziesiątego kwietnia dwa tysiące dziesięć podzieliła pani życie na pół. Na ile katastrofa ma wpływ na to, co działo się z panią potem? Na pewno wielki. W wymiarze osobistym, gdyby mama żyła, nie byłabym tu, gdzie jestem. Miałam poczucie, że w rodzinie jedna osoba w życiu publicznym i politycznym wystarcza. Nie chciałam też być kimś, kto zawdzięcza swoje miejsce i pozycję komuś bliskiemu. A takie komentarze na pewno by się pojawiały. Śmierć mojej mamy spowodowała, że poczułam się odpowiedzialna za pielęgnowanie pamięci o niej, za kontynuację jej pracy, ale i za całą resztę rodziny. To mama była tym spoiwem – organizowała, inicjowała różne uroczystości rodzinne, spotkania świąteczne, wakacje. A teraz pani to przejęła. Tak, w dużej mierze. Nagle stałam się najstarszą kobietą w rodzinie – mam jeszcze młodszą siostrę. I część organizacyjno-rodzinną wzięłam na siebie. Kiedy pani myśli o mamie…? …to zawsze widzę ją uśmiechniętą, taką, jaką była podczas naszego ostatniego spotkania. Ostatni raz widziałam ją w czwartek, gdy jechałam na badania usg a mama została z moim synem. Po powrocie pokazałam jej zdjęcie z ultrasonografu a potem pomachałam przez okno, gdy wsiadała do samochodu. Taki miałyśmy zwyczaj. I zawsze będę ją widziała uśmiechniętą, radosną, czasami zatroskaną, z jej niespożyta energią. Była dynamitem w drobnym ciele. Często pani jej się zwierza? Z biegiem lat coraz mniej, ale nie ma dnia, żebym nie wracała do wspomnień. Matki są przecież w naszym życiu bardzo ważne. Im zawdzięczmy to, jakimi ludźmi się stajemy. Mama pani imponowała swoją działalnością. Bardzo. To ona mnie ukształtowała. W '92 roku mama była zaangażowana w pierwsze komitety referendalne, dotyczące liberalizacji aborcji. Trochę jej pomagałam, a potem chciałam nadal jakoś działać, pożyteczna być. Zasugerowała, bym się zgłosiła do Federacji na Rzecz Kobiet i Planowania Rodziny, która właśnie otwierała telefon zaufania dla kobiet. Uruchomiła we mnie żyłkę społecznikowską. Wciągnęło. Lata w ngo, organizacjach politycznych. A kilka lat po Smoleńsku zaczęłam czynnie angażować się w politykę. Mam nadzieję spełnić kilka marzeń politycznych mojej mamy. Jakich? Żebyśmy my - kobiety - żyły bezpiecznie, dobrze zarabiały i miały prawo do dobrego wykształcenia. I do decydowania o swoim ciele. Robię to trochę symbolicznie dla niej, ale też i dla mojej córki. Mama wywierała na pani presję: Basiu, nie rób tego czy tamtego? Nie, mówiła tylko jakie mogą być konsekwencje pewnych działań, ale nie ingerowała w moje decyzje. Nauczyła mnie szanować wolność drugiego człowieka, jego prawo do wyborów i do własnych błędów. Poza tym mówiła mi, żebym dawała sobie czas na podejmowanie decyzji i żebym była pełna spokoju. Cierpliwa? To akurat ojciec uczył mnie cierpliwości, a lubienia ludzi - oboje. Mama każdego szanowała, umiała słuchać i pamiętać, co dana osoba powiedziała. Tu była dla mnie niedoścignionym wzorem. Ale też na pewno nie siedziałaby spokojnie w tych trudnych czasach. Co w pani jest z Izabeli Jarugi-Nowackiej? Na pewno nieczytelny charakter pisma, ale wściekłaby się, gdybym tak przy niej powiedziała (śmiech). Myślę, że odziedziczyłam po mamie podzielność uwagi i wiarę, że świat trzeba zmieniać aktywnie a nie z poziomu kanapy. Jak nam się coś nie podoba, to po prostu trzeba działać na rzecz zmiany. Inaczej nigdy się to nie zmieni. Co by jej pani teraz powiedziała? Powiedziałbym… że dzieciaki podrosły i że Zosia właśnie w tej chwili robi jajka sadzone. Zapraszamy ją więc na te jajka. I że jestem bardzo szczęśliwa, mając moje dzieci, moją rodzinę. Moja mama zawsze mi pokazywała, jaką rodzina ma wartość. Bardzo dużo pracowała jako posłanka, potem wicepremier i minister polityki społecznej, ale zawsze potrafiła znaleźć czas, by na chwilę wpaść do mnie albo zaprosić do siebie, czy pójść z ojcem na wieczorny spacer z psami. Czasem wracali nawet o pierwszej w nocy. Podczas tych spacerów mieli czas, żeby ze sobą porozmawiać. Pomagała mi jak mogła, pomimo napiętego harmonogramu zajęć wzięła mojego syna na wakacje, żebyśmy mogli wyremontować mieszkanie. A teraz najgorsza jest tęsknota? Najgorsza jest wyrwa, która zostaje, widoczna zwłaszcza przy rodzinnym stole i w świadomości, że nie ma komu zadać tych pytań, których się nie zadało. Zawsze po śmierci kogoś jest pustka bez względu na sposób, w jaki to nastąpiło. Jednak przy takim nagłym odejściu można tylko żałować, że nie było czasu na pożegnanie, bo myśmy go nie miały. A z drugiej strony ważne dla mnie jest, że długo nie cierpiała, że to nastąpiło bardzo szybko. I mogę ją pamiętać zawsze z uśmiechem, machającą do mnie ręką
Joanna Racewicz wzruszająco o mężu. Te słowa łamią serce
Dziennikarka zdobyła się na bardzo osobiste wyznanie...
Mimo że od tragedii pod Smoleńskiem minęło niemal 10 lat, bliskim ofiar wciąż trudno pogodzić się z ich śmiercią. Joanna Racewicz przy okazji Wszystkich Świętych zdecydowała się na emocjonalny wpis, w którym wspomina swojego męża, Pawła Janeczka. „Teraz myślę o osieroconych dzieciach, kobietach i mężczyznach. O wszystkich, którzy tęsknią. Bo jeśli pamięć może przetrwać to tylko w nas”, podkreśliła. Joanna Racewicz o śmierci męża, porucznika Pawła Janeczka. Byli małżeństwem przez sześć lat. Ich miłość przerwała nagła śmierć Pawła Janeczka, porucznika w Biurze Ochrony Rządu, w katastrofie pod Smoleńskiem, do której doszło 10 kwietnia 2010 roku. Świat Joanny Racewicz runął. Długo nie mogła uwierzyć w to, co się stało. Sypiała z koszulą męża, by czuć jego zapach i obecność. Mimo że od tej tragedii, w której zginęło 96 osób, minęła niemal dekada, rany po stracie bliskich wciąż nie zabliźniły się w sercach rodzin ofiar. Przy okazji Wszystkich Świętych dziennikarka zamieściła na swoim profilu na Instagramie obszerny i emocjonalny wpis, w którym wspomina zmarłego męża. „Twoja dłoń na piersi. Jak dane słowo. I nasze, obie, odbite w kamieniu. Jak obietnica. Moje: jestem. Wspólne: będziemy. Nie przy czarnym granicie. W każdym razie nie teraz, w gwarze i tumulcie. Raczej: przy sobie. Bo najpiękniejszym pomnikiem Tych, Co Odeszli są Ci, Co Zostali. Dzieci. One szczególnie. Wspomnienia zamknięte w rysach twarzy, te same spojrzenia i podobniejące z każdym dniem gesty”... ”, rozpoczęła. Joanna Racewicz o Wszystkich Świętych. Potępia przepych na cmentarzach Joanna Racewicz zwróciła również uwagę na przepych towarzyszący uroczystości Wszystkich Świętych i Dniu Zadusznemu. Według niej wiele osób skupia się zbyt mocno na tym, co doczesne. Dodała jednak, że nikogo za to nie potępia a jest to jedynie jej osobiste odczucie. „Kwiaty na cmentarzach? Miliony zniczy? Plastik stearyna...Komu są potrzebne? Nam? Czy Im? Chodzi o symbol, pamięć, czy tradycję, co każe pokazywać, jak hojnie tęsknimy? Nie, nie mam prawa nikogo pouczać. Celebrowanie Straty, Śmierci i Strachu to także obszar wolności. Pamiętanie jest stałą, a nie chwilową, napędzaną dyniami na straganach. Ale to moje zdanie i nikomu nie śmiem go narzucać”, podkreśliła. Zwierzyła się także, że w pierwszych dniach listopada w sposób szczególny myśli o tych, którym los zabrał najbliższych. „O wszystkich, którzy tęsknią. Bo jeśli pamięć może przetrwać to tylko w nas. Zapalam jedną świecę i kładę jeden kwiat. Jak znak. Wystarczy. Na świecie i tak jest zbyt ciężko od nadmiaru. Dziękuję za przeszłość. I otwieram kolejne drzwi”, podkreśliła. Internauci nie ukrywają, że są niezwykle poruszeni słowami dziennikarki. „Piękne, bo prosto z serca”, piszą. Zdjęcia Pawła Janeczka, dziennikarki oraz ich syna Igora możesz zobaczyć w galerii
„Trzeba przez zaciśnięte gardło wytłumaczyć dziecku, że tata zginął”. Joanna Racewicz o śmierci męża
8 lat temu dziennikarka straciła ukochanego
„Jeszcze za życia powtarzał, że nawet gdy go nie ma, to jest. I to pozostanie w języku mojej rodziny na zawsze”, podkreśla Joanna Racewicz. Osiem lat temu ich wielką miłość przerwała jego nagła śmierć. W katastrofie pod Smoleńskiem zginął wówczas ukochany mąż dziennikarki, porucznika BOR, Paweł Janeczek. Jak poradziła sobie z jego śmiercią? Jak udaje jej się godzić obowiązki zawodowe z wychowywaniem 10-letniego synka Igora? O tym opowiedziała w poruszającym wywiadzie. View Ediplayer on the source website Joanna Racewicz o początkach znajomości z Pawłem Janeczkiem Poznali się w... rządowym samolocie w 2002 roku. Jak mówiła w jednym z wywiadów, od razu zawiązała się między nimi nić porozumienia. „To był krótki lot, z Łodzi do Warszawy. Siedliśmy tuż obok siebie. Potem do końca mieliśmy spór o to, kto pierwszy zwrócił uwagę na drugą osobę. To był wyjątkowo trudny lot, panowały okropne warunki pogodowe. Burze, turbulencje... Lecieliśmy starym jakiem, którym w pewnym momencie zaczęło rzucać na wszystkie strony. Najlepiej pamiętam spokojny głos Pawła i jego zapewnienia: „Nic się nie martw, damy radę. Zawsze lądujemy”, opowiada wzruszona Joanna Racewicz w wywiadzie dla Onet.pl. Ślub wzięli dwa lata później, zaś w 2008 roku na świat przyszło ich jedyne dziecko, syn Igor. Planowali powiększenie rodziny. Nie zdążyli. Chłopiec stracił ojca, gdy miał zaledwie dwa latka. Dziennikarka podkreśla, że choć jest on bardzo podobnym do nieżyjącego Pawła Janeczka, nie chciałaby, aby poszedł w jego ślady. „Jest równie uparty jak Paweł. Czasem mam nawet wrażenie, że w ogóle nie ma w nim genu strachu. Tata zawsze był, jest i będzie dla niego legendą. Kiedyś zastanawiał się, czy Pan Bóg zasypia. Bo jeśli tak, to tata mógłby na chwilę się wymknąć i przyjść do nas”, zdradziła ze łzami w oczach. Joanna Racewicz o śmierci Pawła Janeczka. Jak powiedziała o niej synowi? To była dla niej jedna z najtrudniejszych życiowych decyzji. Uczęszczała na terapię i pytała psychologów, w jaki sposób przekazać tę wstrząsającą wiadomość małemu dziecku. „Najpierw doradzono mi, żebym wymyśliła historię o jakimś dalekim, nagłym wyjeździe. Odpowiedziałam pani psycholog, że ten dwuletni chłopak jest bardzo inteligentny i na tatę będzie czekał, bo jak tata wyjeżdżał, to zawsze wracał. I że to zły pomysł. „To może powie pani, że tata zasnął?”. Powiedziałam prawdę. To straszne uczucie. Trzeba przez zaciśnięte gardło wytłumaczyć dziecku, że tata poleciał samolotem, że zdarzył się wypadek i tata zginął, wyjawiła Joanna Racewicz. Jednak, jak zapewnia, ma wewnętrzne przekonanie, że mąż czuwa nad nią i synem, nawet po śmierci. „Jeszcze za życia powtarzał, że nawet gdy go nie ma, to jest. I to pozostanie w języku mojej rodziny na zawsze”, zwierzyła się. Joanna Racewicz o pracy Pawła Janeczka Dziennikarka zapewniła, że kapitan Paweł Janeczek bardzo poważnie podchodził do swoich zobowiązań zawodowych. Z racji sprawowanego stanowiska (szef osobistej ochrony prezydenta Lecha Kaczyńskiego) nie mógł rozmawiać z nią o wielu sprawach. „W jednostce nie tolerował absolutnie żadnych uchyleń od regulaminu. Żadnej samowolki. Podkręcał atmosferę, w kółko powtarzając, że nie wszystko może mi powiedzieć. I w zasadzie nie mówił nic. Miał certyfikat dostępu do informacji niejawnych i musiał zachowywać milczenie”, zapewniła gwiazda. I dodała, że mąż stronił od bywania na salonach oraz pozowania na ściankach i czerwonym dywanie. „Nie chciał chodzić na premiery, wernisaże i pokazy mody. Nie lubił świata ścianek i paparazzi”, przekonuje prezenterka. Śmierć Pawła Janeczka: ostatnie chwile przed katastrofą pod Smoleńskiem Rok po odejściu ukochanego męża Joanna Racewicz zwierzyła się, że sypiała w koszuli, którą jej wybranek zostawił w domu w dniu katastrofy. „Codziennie z nim rozmawiam. Patrzę na jego zdjęcia wiszące w domu. Czasem wkładam koszulę Pawła. Zwłaszcza jedną, specjalnie niepraną, która ciągle nim pachnie. Wychodząc w sobotę do pracy, rzucił ją przy pralce. Na początku byłam na niego zła. Teraz z nią śpię”, wyjawiła. Zaś w 2016 roku z okazji szóstej rocznicy jego śmierci zamieściła na Facebooku emocjonalny wpis, który poruszył serca internautów. „Za każdą chwilę, za każde słowo. Za wiarę, nadzieję i miłość. Za wszystkie emocje na całej skali, za dojrzałość i za dziecinne rzucanie się śnieżkami. Za Syna - lepszego, niż marzenie. I za ostatnie : „kochanie, wrócę o 18-tej”... Dziękuję. Sześć lat temu - niebieska koszula na wieszaku, krawat i wypastowane buty. Rano - okruchy w kuchni, filiżanka z niedopitą kawą i SMS „Orzeł startuje”. Nie było drugiego. Nie będzie. Może to jeszcze nie wszystko. Może to jeszcze nie koniec. Żyć, jakby się jeszcze kiedyś miało spojrzeć w oczy. I umieć odpowiedzieć na wszystkie pytania. Janosik. Kpt Paweł Janeczek 16.04.1973. - 10.04.2010”, napisała wówczas.