Jednego kochała najmocniej, inni trafili do jej książek. Życie uczuciowe Joanny Chmielewskiej, o którym nikt nie mówił
Dziś mija 94. rocznica urodzin Joanny Chmielewskiej – jednej z najpopularniejszych polskich pisarek kryminalnych. Jej życie prywatne było równie barwne jak fabuły powieści: miała jednego męża i trzy głośne związki, a jednego z partnerów uwieczniła w książkach pod intrygującym pseudonimem.
Rodzina widziała ją w roli lekarza, ona wybrała architekturę, a ostatecznie została okrzyknięta królową polskiego kryminału. Joanna Chmielewska napisała ponad 60 książek, a inspiracje do wielu z nich czerpała z własnego życia, które bywało równie zaskakujące jak jej powieści. Dziś mijają 94 lata od chwili, gdy przyszła na świat w Warszawie. W jej życiu nie brakowało burzliwych relacji – przeżyła cztery wielkie historie miłosne, a trzech partnerów sportretowała później na kartach swoich książek. Joanna Chmielewska: zakochała się w swoim mężu w liceum Nazywała się Irena Barbara Becker, urodziła się w 1932 roku w Warszawie. Od rodziny słyszała, że powinna zostać lekarzem, ale jej się w liceum zamarzyła architektura. Dostała się na studia na Politechnice Warszawskiej, choć z lekkim poślizgiem, bo jeszcze w szkole średniej zakochała się w Stanisławie Kuhnie i szybko została jego żoną. Młodzi niedługo po ślubie zostali rodzicami Jerzego, a pięć lat później na świat przyszedł Robert. Urodzenie drugiego dziecka sprawiło, że śmiertelnie obraziła się na politykę, a to dlatego, że tuż przed porodem ukochany Chmielewskiej odmówił pomocy przy tym ważnym rodzicielskim momencie, na rzecz czegoś dla niego jeszcze większego, tj. wiecu politycznego. Był wtedy październik 1956 roku, a do władzy doszedł Władysław Gomułka. Małżeństwo Joanny Chmielewskiej należało do tych wybuchowych. Mówiła o mężu, że partnerem był wspaniałym, ale przy tym też cholerykiem i kiedy on wybuchał gniewem, ona po chwili do niego dołączała. Napiętą atmosferę pisarka potrafiła wyładowywać na przypadkowych przedmiotach, którymi w złości rzucała. Na szczęście nie w męża, tylko przez męża. Z drugiej strony Stanisław Kuhn nie był mężczyzną, który czeka, aż żona wykona wszystkie obowiązki domowe i przyjdzie z pracy "na gotowe". „Mój mąż miał stosunek uczciwie partnerski”, mówiła w rozmowie z Remigiuszem Grzelą. „To, które z nas pozmywa, zależało od tego, które ma czas i siłę. Miałam luz, bo oddałam robotę, on mył okna, mnie nie pozwalał w ogóle czymkolwiek się zajmować, więc siedziałam z „Przekrojem” na tapczanie. Natomiast kiedy prosiłam: Przynieś węgiel, to mówił, że nie pójdzie, bo nie ma węgla. Dobrze, powiedziałam, w cholerę jasną i wzięłam wiaderka. Na drugim piętrze już mnie doganiał, wyrywał wiaderka i szedł do piwnicy. Stałam w drzwiach i nie wolno było mi się nawet schylić. Powiedziałam, wracając na górę, kiedy on leciał z tymi wiaderkami ze śpiewem na ustach: Kochanie, dlaczego na litość boską, jak cię prosiłam, żebyś poszedł po węgiel, to nie chciałeś, a teraz radosny z tym ścierwem lecisz. Odpowiadał, że chciał ze mną, a sam to nie lubi. Miał takie upiorne pomysły, ale jako mąż był wyjątkowo porządnym człowiekiem. On mnie kochał i życzył sobie, żebym mu patrzyła na ręce". Kiedy Stanisław Kuhn zostawił żonę po 11 latach, jak sama pisała, było to "z wtorku na środę", świat jej się zawalił. Ci, co ją znali, uważali, że był jej największą miłością. Ból był na tyle duży, że myślała nawet o odebraniu sobie życia. Ale kiedy wyobraziła sobie, że wkłada głowę do piekarnika, ta wizja rozbawiła ją na tyle, że zrezygnowała. Czytaj również: W latach 70. cała Warszawa huczała o tym związku. Jerzy Kamas złamał serce Wiesławie Niemyskiej Joanna Chmielewska: życie miłosne po rozwodzie Po rozwodzie Joanna Chmielewska była jeszcze w trzech związkach, wszystkie były nieformalne. Co prawda o byłym mężu w swoich książkach pisarka nigdy nie wspomniała - ze względu na synów, ale wszyscy następni partnerzy wystąpili w jej historiach i zostali "obsmarowani". Jednym z nich był Wojciech, z zawodu prokurator, który gościł nie w jednej, a kilku powieściach i nosił pseudonim "Diabeł", bo mimo jego oczywistych zalet - był niezwykle urodziwy i męski, zdradzał Chmielewską. "W efekcie pisarka dostała nerwicy, po czym doszła do wniosku, że mężczyzn należy akceptować takimi, jakimi są, gdyż nigdy nie uda się ich zmienić", podsumował w swojej książce "PRL Po godzinach. Celebryci, luksusy, obyczaje" Sławomir Koper. W kolejny, wydawało się jej, że dość poważny związek pisarka weszła z Markiem, był warszawiakiem, tak jak ona, a co istotniejsze, był blondynem, o którym jak sądziła, wspominała jej wróżka. We „Wszystko czerwone” pisała: – No właśnie! Miałaś przyjechać w końcu czerwca. – Miałam, ale nie mogłam. Zakochałam się. – A Leszek… Alicja nagle urwała i spojrzała na mnie ze zdumieniem widocznym nawet w ciemnościach. – Co zrobiłaś?! – spytała, jakby nie wierząc własnym uszom. – Zakochałam się - wyznałam ze skruchą. – Mało ci było…?! Zwariowałaś? – Możliwe. Co ja ci na to poradzę… – W kim?! – W jednym takim. Nie znasz człowieka. Zdaje się, że to właśnie ten blondyn mego życia, którego mi wróżka przepowiadała. Bardzo długa historia i kiedy indziej ci opowiem. Ta historia miłości zakończyła się ostatecznie przeprowadzką "blondyna życia" Chmielewskiej na Warmię, gdzie rozpoczął swoje pustelnicze życie. „Mężczyźni? – pytała z zadumą pani Joanna. – Owszem, lubię ich, ale ci zwyczajni, przeciętni śmiertelnie mnie nudzą. Poza tym mają jedną straszną wadę. Oni chcą codziennie jeść”. Zobacz też: Miałam dwóch bardzo dobrych mężów – mówi słynna podróżniczka Elżbieta Dzikowska Joanna Chmielewska, Warszawa 1980 r. Joanna Chmielewska, Warszawa, 11.08.2011 r. Źródła: S. Koper, "PRL Po godzinach. Celebryci, luksusy, obyczaje", wyd. Harde, 2022
Z dziennikarza w „księcia komedii kryminalnej”. Alek Rogoziński odsłania przed nami swoje tajemnice
Joanna Chmielewska byłaby dumna. On dziś rozdaje karty w gatunku polskiej komedii kryminalnej
Wychowany na powieściach Joanny Chmielewskiej, dziś sam nosi tytuł „księcia polskiej komedii kryminalnej”. Z dziennikarstwem pożegnał się bez żalu i dobrze na tym wyszedł. Alek Rogoziński obecnie jest niekwestionowanym mistrzem fabuły z pazurem. Udowadnia, że lekkie pióro i cięty humor to przepis na sukces. Rozkochał w sobie czytelników, sprzedał już ponad milion książek, które bawią do łez i przyprawiają o dreszcz. Nie zamierza zwalniać tempa – choć sam przyznaje, że po tym roku czeka go urlop od szaleństwa. W szczerej rozmowie Alek Rogoziński opowiada o swoim jubileuszu, zdradza, jak zemścił się na show-biznesie i wyznał, co go napędza do twórczej pracy. Alek Rogoziński w rozmowie dla Viva.pl - Na początku musimy coś uporządkować. Jak właściwie wygląda hierarchia wśród twórców komedii kryminalnych w Polsce? Ty jesteś często nazywany „księciem polskiej komedii kryminalnej” – a kto w takim razie jest cesarzową albo królową? I… no właśnie – kogo jeszcze brakuje do uzupełnienia tej królewskiej układanki? Ha! Jeśli miałbym wskazać matkę chrzestną całego gatunku, bez wątpienia byłaby nią Joanna Chmielewska. To ona przecierała szlaki i zbudowała fundamenty pod całą komedię kryminalną w Polsce. Po jej odejściu ten tytuł bezdyskusyjnie należy się Oldze Rudnickiej – pisze od nastu lat i nigdy nie schodzi poniżej znakomitego poziomu. A król? Cóż, mówią, że to ja nim jestem. Ale… król to jednak brzmi poważnie, dostojnie, może nawet trochę staro. Książę brzmi znacznie lepiej – młodziej, lżej, z przymrużeniem oka. Więc zostanę przy księciu! (śmiech). Kogo jeszcze mamy w tej naszej kryminalnej monarchii? Przydałaby się jakaś księżniczka! Myślę o Marcie Matyszczak i Gosi Staroście, ale która z nich otrzyma ten tytuł – to już panie muszą rozstrzygnąć w pojedynku! (śmiech). - Chcesz mi powiedzieć, że nie rywalizujecie ze sobą? Nas – twórców komedii kryminalnych – jest naprawdę niewielu. I często słyszymy pytania, czy ze sobą konkurujemy. Zawsze wtedy odpowiadam: nie mamy jak ze sobą konkurować. Wręcz przeciwnie – wspieramy się, polecamy swoje książki, dzielimy się z czytelnikami tym, co nas samych śmieszy. Chcemy pokazać, że humor w narodzie jeszcze nie zginął i ma się naprawdę dobrze. Niestety, często jesteśmy traktowani przez poważniejsze gremia jako literatura drugiego sortu. Bardzo mnie to boli. Bo przecież piszemy z takim samym zaangażowaniem i z równie solidnym researchem, jak autorzy literatury „poważnej”. A mimo to, przez lata komedia kryminalna była spychana na margines. Przestałem z tym walczyć. Dziś jestem dumny z tego, co osiągnąłem – przekroczyłem milion sprzedanych egzemplarzy i to jest dla mnie ogromna nagroda. Ale najważniejsze są spotkania z czytelnikami. Jeżdżę po całej Polsce, a ludzie przychodzą tłumnie – z sympatią, z emocją, z miłością do tych książek. Dostaję mnóstwo wiadomości. Jedna z nich zapadła mi szczególnie w pamięć: „Wróciłam do domu wściekła. Chciałam się rozwieść z mężem, dzieciom powiedzieć, że są adoptowane, a kota wyrzucić za drzwi. Ale wtedy zamknęłam się z pana książką na pół godziny w wannie. Gdy wyszłam, znów kochałam męża, dzieci były najlepsze na świecie, a kotek dostał nowe papu”. - No i powiedz sam – czy można dostać piękniejszą recenzję? Jako genialny obserwator nie narzekasz na brak inspiracji. Na swoim koncie masz już ponad 30 książek! Wspaniały wynik! Inspiracje są absolutnie wszędzie. Wsłuchuję się w ludzi, podglądam ich codzienność, zapisuję w głowie okruchy zdarzeń... Czasem wystarczy jedna sekunda – i już wiem, że mam materiał na całą historię. Mam taki osobisty zwyczaj – 1 listopada odwiedzam groby moich ukochanych artystów na Powązkach. Zawsze zapalam światełko dla Joanny Chmielewskiej, Ireny Kwiatkowskiej, Violetty Villas, Hanki Bielickiej... To dla mnie ważne, bardzo symboliczne chwile. Ostatnio, wracając z cmentarza do domu, słuchałem Madonny. Akurat poleciał jej utwór „Beautiful Killer”, który bardzo lubię. I wtedy, dosłownie w ciągu trzech minut i dwudzisetu sekund, w mojej głowie narodziła się cała fabuła nowej książki. Błysk! Tak po prostu. Książka nosi tytuł „Piękny Zabójca”. - A gdybyś miał napisać książkę w zupełnie innym gatunku niż dotychczas? Nie planuję uciekać daleko od komedii. Ktoś przecież musi dbać o to, by na naszych twarzach częściej gościł uśmiech – nawet podczas codziennych spacerów ulicą. Poza tym, komedia kryminalna to tak pojemny gatunek, że można w niej flirtować z innymi konwencjami co pięć minut. Flirtowałem już ze slasherem, potem z thrillerem... A teraz, dzięki najnowszej części serii „Gorset i szpada”, zatytułowanej „Zagubiona relikwia”, z przyjemnością zanurkowałem w świat powieści historycznej. I czuję się tam jak u siebie. - Tempo masz iście… zabójcze! Książka goni książkę. Jeśli miałbym to podsumować jednym słowem – powiedziałbym: dziesięciolecie. To mój jubileusz. I właśnie dlatego postanowiłem zaszaleć – w tym roku aż sześć premier i pięć wznowień. Totalne tempo! Ale to też ostatni raz, kiedy tak pędzę bez opamiętania. A potem ruszam w świat. Czas na zasłużone wakacje, naładowanie baterii i chwilę oddechu. Czytaj też: Alek Rogoziński: Mam jedno niezawodne źródło inspiracji. Są nim ludzie - Bo nawet książę kryminału potrzebuje czasem regeneracji! Mam nadzieję, że wśród tych premier jest kontynuacja „Zagubionej relikwii”. Jak mogłeś zakończyć historię w takim momencie… Nie masz litości! Ale nie spoileruj! Wiesz z czego to wynika? Zainspirowałem się Remigiuszem Mrozem. Uwielbiam go! I absolutnie nie dziwię się, że dziś jest jednym z najpopularniejszych pisarzy w Polsce. Mimo ogromnego sukcesu, jaki odniósł, pozostał sobą – i do tego jest niesamowicie sympatycznym człowiekiem. Pamiętam, jak podczas jednego ze spotkań autorskich ktoś z czytelników powiedział: „Bo te pana książki zawsze kończą się w tak oczywisty sposób, a nie jak u Remigiusza, gdzie z wypiekami na twarzy czekamy miesiącami na rozwój wydarzeń.” Przyznałem im rację. I właśnie wtedy postanowiłem to zmienić! Zrobiłem zakończenie, które zostawia czytelnika z myślą: „O nie! To nie może się tak skończyć!” – dokładnie tak, żeby było nieoczywiste. I teraz sam mam wypieki na twarzy, czekając na reakcje czytelników. - Udało się! Tylko rozczaruję Cię, bo wszystko wyjaśni się na początku 2026 roku. Muszę zakończyć inne serie. - Wracając do „Zagubionej Relikwii”, cofnąłeś się aż do XVII wieku. Pieczołowicie opisywałeś czasy Marysieńki i Jana Sobieskiego. Co Cię do tego natchnęło? Tęsknota za przeszłością? Uwielbienie dla historii? Szefowa jednego z wydawnictw zaprosiła mnie na kawę. Usiadła naprzeciwko mnie i zakomunikowała, że ma pomysł, który chciałaby zrealizować. Chciała stworzyć historię o „polskich Bridgertonach”. W mojej głowie zakiełkowała inna myśl. Najmniej wiedziałem o czasach sarmacji, Sobieskiego i Marysieńki. Zamknąłem się w domu na cały miesiąc i obłożyłem książkami. Wertowałem tysiące stron. W tym czasie, dzięki specjalnym projekcjom na YouTubie, spacerowałem wirtualnie po XVII-wiecznej Warszawie. Tak wszedłem w ten świat, że kiedy odbierałem paczkę od kuriera, powiedziałem do niego: „Azaliż dokumenta podpisać muszę” [śmiech]. - Wykonałeś nad tą sagą olbrzymią pracę. To było naprawdę trudne zadanie. Musiałem całkowicie zapomnieć o współczesnej Warszawie i wyobrazić sobie, że właściwie… nie ma niczego poza Zamkiem Królewskim – choć w zupełnie innej odsłonie niż dziś. Wokół tylko dwory magnackie, reszta świata jakby nie istniała. Zanurzyłem się w tamtej epoce całym sobą. Zgłębiałem kulinarne zwyczaje XVII wieku – opisałem, czym się raczono i jak, aż sam miałem ochotę rzucić wszystko i wpaść na ucztę. Ale największym wyzwaniem okazały się opisy stylizacji. Na szczęście trafiłem na fenomenalną lekturę opracowaną przez studentów, którzy jeden do jednego odtworzyli stroje z tamtego okresu. To było bezcenne źródło wiedzy. Z czasem doszedłem do wniosku, że choć brakowało tam całego technologicznego anturażu naszych czasów, to żyło się… po prostu łatwiej. Psychicznie. Ludzie naprawdę pielęgnowali relacje – nie zerkali co chwilę na powiadomienia w telefonach. Ten powrót do XVII wieku stał się dla mnie strefą komfortu. Chętnie się w nią zanurzyłem – i nie ukrywam, że z wielką przyjemnością. - Wracając do Twojej niedalekiej przeszłości. Nie tęsknisz za pracą w redakcji? Jeszcze nie tak dawno mijaliśmy się na korytarzach jednego z wydawnictw. Skąd! Niektóre gwiazdy dały mi wtedy nieźle popalić – wcale za tym nie tęsknię! (śmiech) Ale żeby była jasność – to był fenomenalny czas w moim życiu. Poznałem artystów, których zawsze chciałem poznać. No i zobaczyłem show-biznes od zupełnie innej strony. Tej nieoczywistej, tej zakulisowej. Z perspektywy widza wszystko wygląda pięknie – światła, kamery, blichtr. A tak naprawdę sukces to nie tylko talent, pracowitość i dobre intencje. To również trudne wybory, zakulisowe rozgrywki i sporo… mroku. To doświadczenie mocno wpłynęło na moje pisanie – odreagowałem je w kilku kryminałach. Artyści może i odebrali mi kawał życia swoimi dąsami, ale ja się „zemściłem” – i rozprawiłem się z nimi na kartach „Ukochanego z piekła rodem”. (śmiech) Wiesz, jakiś czas temu byłem na koncercie Cyndi Lauper – to jej pożegnalne tournée. Jest w świetnej formie, śpiewa znakomicie, rusza się jak za dawnych lat – nic nie wskazuje na to, że powinna kończyć karierę. A jednak w którymś momencie wygłosiła poruszającą mowę: mówiła, że często boimy się zamykać kolejne rozdziały życia. Niepotrzebnie. Przecież nie wiemy, co nas czeka dalej – a to może być fascynująca przygoda. Zgadzam się z nią całkowicie. Mam dokładnie tak samo. - Jednym z Twoich zamkniętych rozdziałów była praca w radiu. To właśnie tam zaczęła się Twoja dziennikarska droga. Tak, to był początek. I wtedy radio naprawdę było jeszcze czymś, co nazywam dziś „przyjaznym teatrem wyobraźni”. Od zawsze pasjonowała mnie muzyka, więc przynosiłem do studia własne płyty. Setki kompaktów. Pół mojej skoliozy kręgosłupa to efekt dźwigania ich na plecach! (śmiech) Za mikrofonem spędziłem blisko 15 lat. I z bólem serca muszę przyznać, że z czasem radio przestało być tym, czym było kiedyś. Prezenter stał się połączeniem pogodynki i zegarynki. Pamiętam doskonale swoją ostatnią audycję. Chwilę wcześniej odbyłem rozmowę z moją panią dyrektor, która dolała oliwy do ognia. Wróciłem do studia, zamknąłem się na trzy godziny i puszczałem wyłącznie piosenki Madonny. A potem powiedziałem: „No, to było na tyle” – i wyszedłem z radia. Nigdy nie wróciłem. - Pamiętasz swoje początki jako pisarz? To było całkiem interesujące doświadczenie. Usiadłem kiedyś naprzeciwko pewnego pana – eksperta od rynku wydawniczego. Zadał mi proste pytanie: „Jakie jest pana marzenie?” Odpowiedziałem bez wahania, zgodnie z prawdą: „Chciałbym pisać i móc się z tego utrzymywać”. Potrzebowałem zmian. Spojrzał na mnie, uśmiechnął się półgębkiem i rzucił: „A, no to musi pan zmienić gatunek. Z komedią to pan daleko nie zaleci. Polacy nie mają poczucia humoru, komedia to stracona pozycja”. - Nie wiedział, z kim ma do czynienia [śmiech]. Dziś masz na swoim koncie ponad milion sprzedanych egzemplarzy i kilkadziesiąt książek. I choć wtedy mówiono mi, że z komedią nic nie osiągnę, teraz mogę śmiało powiedzieć – to właśnie humor był i jest moją siłą. Chciałbym dziś usiąść naprzeciwko tego pana, spojrzeć mu prosto w oczy i po tych dziesięciu latach powiedzieć jedno: udało się. To kompletna bzdura, że Polacy nie mają poczucia humoru! Mamy – tylko czasami próbujemy je ukrywać, bo boimy się, co pomyślą inni. Nie wiem, czy to zauważyłaś, ale żyjemy w czasach udawania. Uśmiechamy się na Instagramie, a w środku często jesteśmy kompletnie rozbici. I wiesz co? Jeśli jesteśmy nieszczęśliwi – pokażmy to. Może komuś to pomoże, może ktoś się w tym odnajdzie. A jeśli mamy dobry humor – dzielmy się nim, bo przecież dostajemy od świata to, co sami mu dajemy. To może i banał, ale życie naprawdę składa się z prawd banalnych. I właśnie one – te najprostsze – sprawdzają się najlepiej. Trochę jak w kryminale: ta najbardziej podejrzana postać okazuje się mordercą, ale ponieważ była zbyt oczywista, nikt jej nie podejrzewa… I wszyscy na końcu mówią: „Wow, to jednak ona!”. Tak samo jest w życiu. Trzymajmy się tych prostych zasad – bo to one pomagają nam przetrwać wszystko. - A ja życzę Ci, żeby ten etap, w którym dziś jesteś trwał jak najdłużej! Nie wiem, czy będzie trwał wiecznie, ale na razie jest fajnie. I bardzo to lubię. Chociaż świetnie się przy tym bawię, trzeba przyznać jedno – pisanie to potwornie samotna robota. Tylko ty, komputer, pusty pokój i hektolitry earl greya. To trwa przez miesiąc, dwa, czasem trzy. Siadam do pisania wieczorami i mogę pisać do rana. To mój czas. Dlatego kiedy w końcu wyrywam się do ludzi, ruszam w trasę i spotykam z czytelnikami – nie mogę się nagadać! - W swoich książkach bawisz humorem. Czy śmiech jest lekiem na wszystko? Na pewno nie zaszkodzi, a może uratować! W moim przypadku śmiech to nie przypadek – to wypracowany mechanizm obronny. Sposób na to, by jakoś ogarniać rzeczywistość, która – nie oszukujmy się – potrafi zgrzytać na całego. Każde wydarzenie, niezależnie od kalibru, można przeżyć na dwa sposoby: załamać się, płakać, rwać włosy z głowy… albo zatrzymać się, przemyśleć, wyciągnąć lekcję i ruszyć dalej. Mam na to świetny przykład z życia. Pamiętam, jak razem z moją mamą pojechałem kiedyś na pogrzeb. Ksiądz, który prowadził mszę, miał wyraźną wadę wymowy i wymawiał wszystko zupełnie inaczej, niż powinno to wybrzmiewać. W pewnym momencie dopadł mnie taki atak śmiechu, że musieliśmy wyjść z kaplicy. Mama spojrzała na mnie z powagą i oznajmiła: „To był ostatni pogrzeb, na który poszedłeś ze mną”. Mówię o tym, bo mam to gdzieś głęboko w sobie – dla własnego komfortu psychicznego lubię szukać w życiu jego groteskowych stron. Bo przecież życie takie właśnie jest: nieustannie przeplata momenty tragiczne z tymi kompletnie absurdalnymi, czasem nawet zabawnymi. Kiedyś ktoś powiedział mi, że powinienem pielęgnować to moje groteskowe spojrzenie. Że to nie wada, tylko tarcza obronna – i coś w tym jest. Dlatego świadomie dbam o swoje poczucie humoru, o ten ironiczny filtr, przez który patrzę na świat. Bo, szczerze? Nie znam lepszej broni, którą mógłbym użyć w starciu z rzeczywistością. - Na pewno taki mechanizm obronny przydaje się na co dzień. I to też przemycasz w swoich książkach. Zwłaszcza, że żyjemy w dość niepewnym świecie. Nie wiadomo, co przyniesie jutro. Żyjemy w rzeczywistości popandemicznej, w obliczu cały czas trwającej wojny, mamy traumę, której jeszcze nie przepracowaliśmy. A co gorsza – wielu z nas nawet nie zdaje sobie sprawy, że ją nosi. Dlatego tak desperacko szukamy bezpiecznych przestrzeni. Czegoś, co daje nam ulgę, choćby na chwilę. Nie wiesz, jak będzie wyglądało twoje życie za dzień czy dwa, ale sięgasz po dobrą książkę – i zaczynasz się śmiać. Albo bawisz się z kotem i nagle ten dzień staje się lepszy. Bo życie nigdy nie jest czarno-białe. Nie jest ani totalnie beznadziejne, ani całkowicie euforyczne. Ono toczy się gdzieś pośrodku – i właśnie tam próbujemy się odnaleźć. Czytaj też: Ten jeden obrazek z dzieciństwa Alicji Majewskiej mówi wszystko o jej relacji z ojcem. Najstarszą siostrę zna tylko z opowieści… - Wspominałeś też, że Twoje spotkania autorskie to standupy. Mógłbym podczas nich rozmawiać godzinami! Ta samotność, której doświadczam podczas pisania, sprawia, że kiedy wychodzę do ludzi – chłonę te chwile radości całym sobą. Z każdego spotkania autorskiego czerpię garściami. I uwierz mi – nie odpuszczam, dopóki nie rozbawię całej sali. Każde spotkanie jest wyjątkowe. Albo dzieje się coś absolutnie niepowtarzalnego, albo pada jakieś zabawne pytanie. A wiesz, jeszcze nie napisałem książki, w której morderstwo dzieje się podczas spotkania autorskiego. A nie – jednak napisałem! (śmiech) Ale czuję, że ten motyw jeszcze kiedyś wróci. Bo takich spotkań nie da się zapomnieć – a dobre inspiracje zawsze znajdą drogę na papier. - W jednym z wywiadów podkreślałeś, że pisarze i artyści to najwięksi złodzieje - kradną zachowania, historie, opisy charakteru czy postaci. Co ostatnio sam tak… przygarnąłeś? Niech pomyślę. Ostatnio bardzo dawno nic nie ukradłem! Przypomniałaś, że muszę powrócić do kradzieży. Taką chyba sztandarową historią, taką kwintesencją i symbolem, była opowieść zasłyszana od mojej przyjaciółki, która była szefową firmy kurierskiej. Opowieść jest – delikatnie mówiąc – nie do podrobienia. Dwie panie. Jedna wyjeżdża do sanatorium, a drugiej zostawia pod opieką kota. Zwierzak, dość wiekowy, niestety umiera już następnego dnia. Opiekunka dzwoni do właścicielki i informuje o tragedii. Ta, ze łzami w oczach, mówi, że się tego spodziewała. Kot miał 18 lat i ciężko chorował. Prosi jednak, żeby przyjaciółka… wysłała jej zwłoki kota kurierem, bo chce go pochować w pięknych okolicznościach przyrody. Kobieta pakuje kota w pudełko po butach, umieszcza na nim naklejkę - „ostrożnie: szkło”, zamawia kuriera i… zaczyna się dramat. Kurier ma po drodze wypadek, paczki wypadają z bagażnika. Zaciekawiony, co takiego „stłukło się” w środku, otwiera pudełko i widzi martwego kota. Jest przekonany, że to on go zabił. W panice zakopuje zwłoki w lesie, a na pobliskim placu budowy znajduje identycznego dachowca. Zabiera go do weterynarza, faszeruje „głupim jasiem” i dostarcza nowego kota właścicielce. Następnego dnia kobieta pyta przyjaciółkę: „Pochowałaś już pupila?” A ta odpowiada: „Ale co ja miałam pochować?! W nocy mi pół pokoju zdemolował!”. I tak oto dostała nowego kota na kolejne kilkanaście lat życia. A ja... wierzę, że kurierzy naprawdę nie mają lekko. Zresztą sam kiedyś doprowadziłem jednego z nich niemal do zawału. Pracowałem nad książką i zastanawiałem się nad pewnym technicznym szczegółem. Podpisując dokumenty, zupełnie mimochodem zapytałem: „Jak pan myśli, ile czasu będą się rozkładać zwłoki, które aktualnie trzymam w wannie wypełnionej kwasem?”. Jeszcze nikt nie zbiegał po schodach tak szybko jak ten kurier! Następnego dnia postanowiłem go przeprosić. Przychodzi kolejna paczka, znowu ta sama firma. Otwieram drzwi, a tam dziewczyna. Patrzy na mnie i bez ceregieli rzuca: „To pan jest tym świrem?” „No... chyba ja”, skwitowałem. „To dobrze”, odpowiedziała z uśmiechem. „Kolega się pana boi, więc teraz ja będę pana obsługiwać. Ale proszę się nie martwić, ja jestem jeszcze bardziej świrnięta”. - Możesz spokojnie tworzyć scenariusz filmowy (śmiech). No właśnie, czemu żaden jeszcze nie powstał? Z filmem bywa ciężko. Mamy naprawdę świetnych scenarzystów – ale głównie tych, którzy specjalizują się w dramatach. Kiedy temat dotyczy narkomanii, alkoholizmu, szarych osiedli i wszelkiego rodzaju patologii – wtedy naprawdę mamy nieograniczone pole do popisu. Ale przepraszam, że to powiem: nie mamy dobrych scenarzystów komediowych. I to jest problem. Komedia – zwłaszcza ta dobrze napisana, z wyczuciem, lekkością i błyskotliwością – to u nas wciąż towar deficytowy. Kiedyś wpadł mi w ręce scenariusz na podstawie „Skradzionego klejnotu”, czyli pierwszej części serii „Gorset i szpada”. To miała być lekka komedia, z finezją, błyskiem, puszczeniem oka do widza. A co dostałem? Moralitet o bolesnym dojrzewaniu siedemnastolatki w XVII wieku. Pomyślałem wtedy: „Ale ponuro... i to na podstawie mojej książki?! Jak to się w ogóle stało?!”. Choć sprzedałem prawa do ekranizacji czterech książek, wszystkie utknęły na tym samym etapie – budowy scenariusza. I jeśli ktoś miałby ochotę się tego podjąć – zapraszam z otwartymi ramionami! Mam nawet swoją wymarzoną obsadę do „Gorsetu i szpady”. Od początku widziałem w roli Piera Macieja Musiała. Obserwuję jego rozwój od lat i jestem przekonany, że to jedyny aktor z odpowiednią dozą bigla i odwagi, by tę rolę unieść. Ale trzeba się spieszyć zanim Maciej się nie zestarzeje! (śmiech) Dlatego apeluję do wszystkich scenarzystów: pomyślcie, jak zrobić dobrą komedię. - Napisanie dobrej komedii kryminalnej to też prawdziwa sztuka! Joanna Chmielewska, nasza literacka matka chrzestna komedii kryminalnej, powiedziała kiedyś, że to najtrudniejsza ze wszystkich form literackich. I miała absolutną rację. Bo tutaj naprawdę trzeba pogodzić ogień z wodą – tragedię morderstwa z lekkością komedii. Ale to dopiero początek wyzwań. Komedia to niezwykle subiektywny gatunek – każdy z nas ma inne poczucie humoru, inne punkty zapalne, inne rzeczy go bawią. Trzeba to wszystko wypośrodkować, żeby trafić do jak najszerszej grupy czytelników. A to już jest sztuka! - Czy jest coś, z czego nie żartujesz? Zarówno w książkach, jak i na spotkaniach? Kiedyś sobie obiecałem, że nie tknę trzech rzeczy i staram się tego przestrzegać. Nigdy nie żartuję z poważnych chorób. Przenigdy nie tykałem żadnego tematu związanego z krzywdą dzieci. W literaturze nie akceptuję też jakiejkolwiek krzywdy wyrządzonej zwierzakom. Nie potrafiłbym tego nawet dobrze opisać! - W ostatnim czasie wiele mówi się o roli nowych technologii, a temat AI nie schodzi z nagłówków. Niektórzy drżą w obawie przed tym, że pozbawi ich pracy. Artystyczne zawody – w tym pisarze, mogą być spokojni? Jak do tego podchodzisz? Hmm, ostrożnie. Nie wydaje mi się, by sztuczna inteligencja – przynajmniej na tym etapie – miała zdolność abstrakcyjnego myślenia. A to przecież fundament każdej literatury. I oby nigdy się tego nie nauczyła, bo to mogłoby oznaczać koniec naszego gatunku. W przypadku literatury faktu – tu już zaczyna się robić niepokojąco. Myślę, że ci wszyscy, którzy tworzą książki historyczne, reportaże, opracowania – właśnie oni mogą mieć powody do obaw. Bo w ich pracy liczą się przede wszystkim fakty, a nie abstrakcyjna kreacja. A to sprawia, że AI staje się dla wydawców coraz bardziej kuszącą alternatywą. Co innego beletrystyka. Tu wszystko opiera się na wyobraźni, na tworzeniu światów, na czymś ulotnym i nieuchwytnym. Czymś, czego – jestem o tym przekonany – sztuczna inteligencja jeszcze długo nie pojmie. Owszem, można ułożyć ładne zdania, napisać zgrabną scenę… Ale tej iskry – tej chwili, kiedy w ludzkim mózgu nagle rodzi się pomysł – tego AI wciąż nie potrafi. I, mam nadzieję, długo jeszcze nie będzie potrafiła. Sztuczna inteligencja pozostaje – i oby pozostała – odtwórcza, a nie twórcza. Dlatego na razie śpię spokojnie. Ale wróćmy do tej rozmowy za pięć lat. Może wtedy ten spokój już nie będzie taki oczywisty… Bo jeśli naprawdę nauczymy maszyny abstrakcyjnego myślenia – tego, co dziś jest zarezerwowane wyłącznie dla ludzi – to będzie, w moim odczuciu, powolny koniec ludzkości. Choć... może brzmię teraz jak moja praprababcia, która nigdy nie wsiadła do tramwaju elektrycznego, bo wierzyła, że skoro nie ciągnie go koń, to musi go nieść sam diabeł. - Przed naszym wywiadem poprosiłam sztuczną inteligencję o to, by stworzyła mi kilka pytań – oryginalnych, niebanalnych, zaskakujących! Pozwolę sobie przytoczyć jedno z nich. Jesteś gotowy? Dawaj! - Twój humor jest pełen ciętych ripost i zaskakujących zwrotów akcji. Jak byś opisał swoje poczucie humoru, gdybyś miał porównać je do jakiegoś stylu muzycznego? Ha! Porównałbym go do występu Nemo na ubiegłorocznej Eurowizji. Pamiętasz? To był totalny mix wszystkiego ze wszystkim: pop, rock, opera, rap... Miszmasz, który z pozoru nie powinien działać, a jednak sprawiał, że trudno było oderwać wzrok i nie uśmiechnąć się pod nosem. No, chyba że ktoś żyje w przekonaniu, że facet w baletowej sukience to zagrożenie moralne i trzeba natychmiast wzywać egzorcystę. Ale jeśli masz w sobie choć odrobinę luzu i dystansu – to łapiesz, że w tym wszystkim była też ogromna dawka autoironii i komediowego pazura. I właśnie dlatego to chwyciło. Sprawdź też: Blanka o Justynie Steczkowskiej: „Zazdroszczę jej!”. Mówi o problemach ze swoim występem na Eurowizji - Słyszę, że trafiłam na fana Eurowizji. To moje absolutne guilty pleasure. Przez lata skrywałem tę miłość, jakbym miał się przyznać do czegoś wstydliwego. Bo przecież Eurowizja – w oczach wielu – to synonim kiczu, coś jak disco polo (którego, swoją drogą, nie słucham!). Ale potem przyszło młodsze pokolenie i bezceremonialnie powiedziało mi, że jestem ramolem, jeśli się tego wstydzę. Bo Eurowizja jest cool. I teraz mówię to głośno – kocham ten festiwal i już się tego nie boję! - Kibicujesz Justynie Steczkowskiej? Mocno trzymam za nią kciuki. Uważam, że nawet gdyby zajęła drugie miejsce byłoby to ogromnym sukcesem. To, jak działa przed konkursem jest absolutnie zjawiskowe. Naprawdę ją za to podziwiam. Justyna pokazuje, że metryka to tylko cyferki – a wiek? Można go śmiało „przekręcić” na własnych zasadach. Jej energia, wygląd, głos i to, jak świetnie odnajduje się w świecie nowoczesnych technologii – to jest coś absolutnie inspirującego. Przy okazji widać, że Justyna ma ogromny dystans do show-biznesu i za to ją kocham jeszcze bardziej. Bo dla mnie dystans, zwłaszcza do samego siebie, to jedyny sposób, żeby pozostać normalnym człowiekiem. Gdy go zagubimy i zaczniemy się traktować jak ósmy cud świata… to cóż, pora powoli rozglądać się za trumną. ____________________________ Alek Rogoziński Dziennikarz, pisarz, autor popularnych komedii kryminalnych i powieści obyczajowych. Wśród jego najbardziej znanych tytułów znajdują się: „Jak Cię zabić, kochanie?”, „Teściowe muszą zniknąć”, „Nieboszczyk sam w domu”, „Babka z zakalcem” oraz „Dom tajemnic”. W 2019 roku jego kryminał „Raz, dwa, trzy... giniesz ty!” został przeniesiony na deski teatru. Trzy lata później, w 2022 roku, otrzymał prestiżową nagrodę Złoty Pocisk za całokształt twórczości. Książki sygnowane jego nazwiskiem sprzedały się w nakładzie ponad miliona egzemplarzy. Prywatnie - pasjonat podróży, fan Madonny i Jima Morrisona, miłośnik herbaty Earl Grey, włoskiej kuchni, gry w kręgle oraz gier karcianych.
Wykreowała siebie jako Joannę Chmielewską, autorkę powieści kryminalnych. Czy była tak silna i radosna, jaką oficjalnie ją znamy?
W połowie lat 60. Irena Kuhn rzuciła architekturę i postawiła na pisanie
Mówiła, że życie to nic strasznego, mięta z bubrem. I że przebiegniemy je kurcgalopkiem. Wykreowała siebie jako Joannę Chmielewską, autorkę powieści kryminalnych. Naprawdę nazywała się Irena Kuhn. Czy była tak silna i radosna, jaką oficjalnie ją znamy? Właśnie wyszła nowa książka „Niełatwo mnie zabić. Opowieść o Joannie Chmielewskiej” dziennikarki Katarzyny Drogi. Joanna Chmielewska: dodawała kobietom siły Często w swoich powieściach portretowała przyjaciół i znajomych. Kiedy ktoś jej podpadł, ostrzegała: „W następnej książce zginiesz”. Jako pisarka dalece odbiegała od wizerunku nobliwej intelektualistki. Klęła, paliła, piła, grała w kasynie i… była uwielbiana. Joanna Chmielewska to jedna z najpopularniejszych polskich pisarek. Wydała kilkadziesiąt powieści, które sprzedały się w ponad sześciu milionach egzemplarzy, trudno wyobrazić sobie ten kopiec książek. Kobiety ją uwielbiały, bo bawiła je i krzepiła. „My, dziewczyny z lat 70. i 80., wymieniałyśmy się jej książkami, kształtowały nas. W PRL-u z polskich pisarek czytało się Chmielewską, Siesicką, Musierowicz. Koniec. Orzeszkową i Konopnicką? Przepraszam bardzo, ale to z obowiązku do szkoły, a tak dla siebie, do poduszki, w namiocie na wyjeździe – Chmielewska!”, mówiła jej biografka Katarzyna Droga. Do tej pory zapełnione są fora poświęcone pisarce, którą czytelniczki traktują jak kogoś bliskiego. Kiedy zmarła 10 lat temu, w 2013 roku, wiele fanek miało poczucie głębokiej osobistej straty. Power girl Jej bohaterki radziły sobie w każdej sytuacji, nawet wtedy, gdy trzeba było wydostać się z lochu za pomocą… szydełka. My, dziewczyny, bystre, inteligentne, mądre, damy sobie radę – podpowiadała Chmielewska. A jej czytelniczki pragnęły być power girl. Ktoś napisał, że wychowała parę pokoleń silnych kobiet. Jej najpopularniejsze powieści to debiutancki „Klin”, „Wszyscy jesteśmy podejrzani”, „Lesio”, „Całe zdanie nieboszczyka”, „Krokodyl z kraju Karoliny”, „Romans wszech czasów”. Sporo z nich doczekało się ekranizacji, nie tylko w Polsce, ale z filmów legendą stał się jeden – „Lekarstwo na miłość” z 1966 roku. Przystojnego oficera milicji grał młody Andrzej Łapicki, zakochaną w nim Joannę (alter ego pisarki) – Kalina Jędrusik. To w tym filmie Jędrusik rozmawiała przez telefon, kąpiąc się naga w wannie pełnej piany – była to pierwsza taka scena w polskim kinie. Z Joanną Chmielewską jest ten problem, że tak się zżyła ze swoją autokreacją czy kostiumem literackim, że czasem zapominała, że jest Ireną Kuhn. Nawet w urzędzie skarbowym podpisała się „Joanna Chmielewska”, z czego byłyby spore kłopoty, gdyby nie uwielbienie pań z urzędu – jakoś naprawiły tę pomyłkę. Ona pisała, że człowiek powinien uczyć się na cudzych błędach, bo sam wszystkich popełnić nie zdoła. Młodej Joannie Chmielewskiej wróżka przepowiedziała: „Pisany ci blondyn i mnóstwo pomyłek. Wszystko będzie nie tak. Będziesz mieć zawód inny niż ze szkoły, ale da ci sławę. Żyć będziesz krótko, ale przygód będziesz mieć a mieć”. Czy wszystko było nie tak? Zobacz też: Ona nazywała go korzonkiem, on mówił do niej robaczku. Historia miłości Andrzeja Korzyńskiego i jego żony Sylwii Sokorskiej-Korzyńskiej Joanna Chmielewska: droga do kariery Joanna Chmielewska, a właściwie Irena Barbara Kuhn z domu Becker, urodziła się w 1932 roku. Dzieciństwo spędziła w Warszawie i Grójcu. Rodzina chciała, by została lekarką, jednak ona wybrała architekturę na Politechnice Warszawskiej. Mówiła, że jest architektem-budowlańcem i była chyba dumna z zawodu, pracowała między innymi przy budowie Domu Chłopa w Warszawie. Ciekawiły ją nowe konstrukcje. Poza tym zawsze ciągnęło ją do pisania. Swoje zapiski pokazała słynnemu redaktorowi naczelnemu „Przekroju” Marianowi Eilemu, którego uważano za literacką wyrocznię. „Marian powie ci wszystko”, namawiali ją przyjaciele. A on nie tylko namówił ją do wydania książki, ale też kupił jej maszynę do pisania. I polecił renomowanemu wydawnictwu Czytelnik. Po wyjściu od szefa „Przekroju” Irena rozpłakała się na schodach. W „Autobiografii” wspominała rozmowę z nim jako najpiękniejsze wydarzenie w życiu. Gdy debiutowała, miała 30 lat, rodzinę, pracę, dzieci. Mieszkała przy Dolnej, na warszawskim Mokotowie, na trzecim piętrze w domu bez windy. Nieraz targała po schodach wiaderka z węglem z piwnicy, bo dom nie miał kiedyś centralnego ogrzewania. Swoją pierwszą książkę „Klin” wydała w 1964 roku, po drugiej „Wszyscy jesteśmy podejrzani” zaczęła być nazywana polską Agathą Christie. Przemiana W połowie lat 60. Irena Kuhn stała się Joanną Chmielewską. Rzuciła architekturę, postawiła na pisanie. Dlaczego wybrała pseudonim? Podobno jej mąż uważał kryminały za podrzędny gatunek literacki i nie chciał swojego nazwiska na okładce. „Akurat rozwodziłam się z moim mężem”, wspominała pisarka. „I pomyślałam, że może mieć do mnie pretensje, bo szargam jego nazwisko po literaturze, jego zdaniem podrzędnej”. A może wybrała pseudonim, żeby się za nim ukryć i pokazywać światu uśmiechniętą twarz zaradnej Joanny Chmielewskiej? Chciała być postrzegana jako silna, radosna i taka hop do przodu. Śmiała się, że „życie to mięta z bubrem”, czyli nic takiego. Do swojego asystenta Tadeusza Lewandowskiego powiedziała: „Problemy, panie Tadeuszu, to ja mam dla siebie”. „Mimo maski zadziorności nosiła w sobie wiele lęku i strachu. Ale też siły, żeby je pokonać. Irena wystawiła na przód Joannę – tworzącą, walczącą, obśmiewającą świat i radzącą sobie ze wszystkim. Przenikały się na pewno (…)”, opowiadała Katarzyna Droga. Irena Kuhn była zaganiana między biurem projektowym, obliczeniami, dodatkowymi zleceniami a prowadzeniem domu i dziećmi. Musiało ją to kosztować, bo nie była typem pani domu. W pewnym momencie wzięła na siebie tyle, że w wieku 36 lat przeżyła stan przedzawałowy. Po powrocie do domu wkładała najgorszy fartuch, chustkę na głowę. Za to Joanna Chmielewska tworzyła światy, jakie chciała, miała nad wszystkim kontrolę, wraz z bohaterami przeżywała wspaniałe przygody, szukała skarbów, zakochiwała się. Jedna formowała drugą, czerpały z siebie siłę. Pisanie, które było dla niej rodzajem terapii, Joanna Chmielewska rozpoczęła na starej maszynie pożyczonej od cioci. Czytaj również: Po śmierci Wacława Kisielewskiego usunął się w cień. Dziś Marek Tomaszewski znów zachwyca publiczność Joanna Chmielewska: życie miłosne Chyba całe życie czekała na tego blondyna, który sprawi, że będzie szczęśliwa. Ale w miłości miała raczej pecha. Mąż, znany architekt Stanisław Kuhn, był jej licealną miłością. Wyszła za niego w wieku 18 lat, bardzo młodo weszła w dorosłość. Jeszcze zanim zaczęła studia, urodziła pierwszego syna Jerzego. Drugi syn Staś przyszedł na świat parę lat później. Irka, jak mówili do niej znajomi, i Stasiek Kuhn pobrali się w sierpniu 1950 roku w kościele Najświętszego Zbawiciela w Warszawie. Dzisiaj plac Zbawiciela, przy którym stoi kościół, zwany inaczej Zbawixem, to jedno z najmodniejszych miejsc w stolicy. Kochali się. Mówiła o Stanisławie, że był wspaniałym mężem, ale cholerykiem. Najpierw wybuchał on, a potem ona. Zdarzało się jej nawet rzucać przedmiotami. Nie, nie w niego, ale przez niego. W jej książkach nie występował z szacunku do synów, którym nie chciała robić przykrości. „Mój mąż miał stosunek uczciwie partnerski”, mówiła w rozmowie z Remigiuszem Grzelą. „To, które z nas pozmywa, zależało od tego, które ma czas i siłę. Miałam luz, bo oddałam robotę, on mył okna, mnie nie pozwalał w ogóle czymkolwiek się zajmować, więc siedziałam z »Przekrojem« na tapczanie. Natomiast kiedy prosiłam: »Przynieś węgiel«, to mówił, że nie pójdzie, bo nie ma węgla. »Dobrze«, powiedziałam, »w cholerę jasną« i wzięłam wiaderka. Na drugim piętrze już mnie doganiał, wyrywał wiaderka i szedł do piwnicy. Stałam w drzwiach i nie wolno było mi się nawet schylić. Powiedziałam, wracając na górę, kiedy on leciał z tymi wiaderkami ze śpiewem na ustach: »Kochanie, dlaczego, na litość boską, jak cię prosiłam, żebyś poszedł po węgiel, to nie chciałeś, a teraz radosny z tym ścierwem lecisz«. Odpowiadał, że chciał ze mną, a sam to nie lubi. Miał takie upiorne pomysły, ale jako mąż był wyjątkowo porządnym człowiekiem. On mnie kochał i życzył sobie, żebym mu patrzyła na ręce. Robił pranie w pralce marki Frania z wyżymaczką, a ja miałam stać w progu i patrzeć”. „To było takie upiorne?”, zapytał Grzela, a ona: „Pan uważa, że miałam na to czas? Mi się ziemia pod nogami pali, mnie zlecona robota terminowa na desce leży, a muszę patrzeć, jak on przekręca bieliznę? Upojne!”. Zobacz też: Powtarzał, że jest pośrednim uczniem Matejki. Bohdan Butenko stworzył postaci Gapiszona, Kwapiszona, Gucia i Cezara, które pokochała cała Polska Porzucona przez męża „»Jesteśmy jak mała wyspa na świecie. My dwoje i Jurek, nic tego nie zmieni. Tylko nigdy nie kłam i niczego nie ukrywaj« – dodała zadowolona, że nie widział jej rumieńca”, pisze Katarzyna Droga. On obiecał jej szczerość i po 11 latach małżeństwa szczerze wyznał, że odchodzi do innej. Dla Irki to był cios, myślała nawet o samobójstwie, ale wizja jej głowy w piekarniku ją rozbawiła. Przez dwa tygodnie siedziała jednak w fotelu, niczego nie jadła, tylko piła kawę i paliła papierosy, milczała. Mocno przeżyła rozstanie, Katarzyna Droga uważa, że wiele rzeczy przeżywała mocniej, niż chciała to okazać. A przecież nie były to jedyne trudne doświadczenia. Wcześniej poroniła ciążę, nie urodziła córeczki, chociaż wiedziała, jak bardzo pragnął tego jej mąż. Mówiła, że mąż porzucił ją z wtorku na środę. Obiecała sobie, że już nie stanie z nikim na ślubnym kobiercu. Nie chciała być tak zraniona. Dotrzymała słowa, choć miała innych mężczyzn, podobała się. „Mężczyźni? Owszem, lubię ich, ale ci zwyczajni, przeciętni, śmiertelnie mnie nudzą. Poza tym mają jedną straszną wadę. Oni codziennie chcą jeść”, komentowała. Czy nie była zabawna? Joanna Chmielewska: związek z Diabłem Kilka lat po rozstaniu z mężem związała się z policyjnym prokuratorem, którego nazywała Diabłem. Wojtek, tak miał na imię, był przystojny. Gdy szli razem, kobiety oglądały się za nim na ulicy. To jej się podobało. Ale zdradzał ją, wpędził w nerwicę i nadużył jej zaufania. O mało nie wplątał jej w aferę z przemytem. Marek ciągle wszystko krytykował, „miłym głosem niszczył złudzenia”. Jeśli jej związki miały jakiś happy end, to była nim odzyskana wolność. Tylko z tajemniczym Piotrem, swoją niespełnioną miłością, przyjaźniła się 48 lat, tyle że on mieszkał we Francji. Podobno namawiał ją, żeby z nim jechała, ale ona nie potrafiła się na to zdecydować. Mijali się, kiedy on był wolny, ona zakochana po uszy w Diable, kiedy ona wolna, on właśnie się ożenił. Czasem nie widzieli się przez parę lat, ale zawsze byli ciekawi siebie. Czytaj także: Kim była „Krysta”? Dwie twarze znanej pisarki Krystyny Siesickiej Królowa życia Przemiany ustrojowe niczego Joannie Chmielewskiej nie odebrały. Jej nazwisko było już wielką marką. O prawa do jej powieści biły się największe wydawnictwa, na spotkania przychodziły tabuny czytelników. Zarazem nie zabiegała o popularność. „Telewizja przywykła do tego, że każdy marzy o tym, żeby, za przeproszeniem, wetknąć gębę w kamerę i objawić się na ekranie. (…) Ja nie chcę być oglądana”, mówiła w jednym z wywiadów. Jej książki były lekarstwem na szarą rzeczywistość PRL-u, ale okazały się też dobre na trudy transformacji. Joanna Chmielewska stała się jednak trochę zakładniczką własnej popularności, pisała trzy książki równocześnie, choć, jak mówiła, nie ma już tyle sił. W rozmowie z Remigiuszem Grzelą tłumaczyła: „Żebym miała tyle siły, co pomysłów, to właściwie pisałabym tak, jak sobie życzą czytelnicy: jedną książkę na miesiąc. Ale nie daję rady. Nikomu nie przychodzi do głowy, że mam troszkę więcej lat niż osiemnaście i brak siły marnuje mi czas. Jestem wściekła na to”. Zbudowała za to pod Warszawą dom i wreszcie nie musiała wdrapywać się z zakupami na trzecie piętro. Podróżowała, grała w najlepszych kasynach w Europie, z natury bowiem była hazardzistką. Mówiła, że to fijoł i świr i że graczom jest wszystko jedno, co obstawiają. Ona sama, jak można przeczytać w „Gazecie Wyborczej”, specjalizowała się w grze w wojnę, cygana, tysiąca, loteryjkę, kuku, pana, makao i remika. Była mistrzynią pasjansa i kabały. Na wyścigach konnych na warszawskim Służewcu zgarnęła pewnego razu główną wygraną – 274 tysięcy złotych! Wydawała się roztargniona jak jej bohaterowie, ale była skrupulatna, jeśli chodzi o szczegóły powieści. Dzwoniła na komisariat i pytała, jak można przemycić zwłoki, „takie świeże, nowiutkie”. Jest o niej mnóstwo anegdot. I chociaż świat się zmienił, nadal można zrobić sobie spacer po Warszawie śladami „Lesia”. Zmarła po długiej chorobie w 2013 roku. Ludzie pytali na forach, czy jej pogrzeb będzie transmitowany w telewizji. Wbrew wróżbie dożyła późnego wieku – 81 lat. Katarzyna Droga napisała o Joannie Chmielewskiej opowieść biograficzną, gatunek, który nie trafia się u nas często. „Niełatwo mnie zabić. Opowieść o Joannie Chmielewskiej” to fabularyzowana biografia, trzymająca się faktów, ale też trochę kreacyjna, z dialogami. Dobrze się ją czyta, wiarygodnie. Fajnie, że Joanna Chmielewska tak się nam przypomina. Katarzyna Droga mówiła o Chmielewskiej: „Wydaje mi się, że zrobiła wielką robotę. Naprawdę. Te miliony wydanych egzemplarzy to jest jej siła docieralności. Oczywiście (…) jedni się śmieją z »Lesia«, inni nie. Ale można było się nad jej książkami oderwać od rzeczywistości, uwierzyć w siebie. Na pewno wsparła wiele swoich czytelniczek”. Zobacz też: Maciej Damięcki zakochał się w niej bez pamięci. Ona twierdziła, że rozwód ocalił go przed tragedią
Joanna Chmielewska kochała jednego mężczyznę. Gdy odszedł po 11 latach, załamała się
Jak wyglądało życie znanej, polskiej pisarki i jakie miała tajemnice?
Mistrzyni absurdu i groteski. Jedyna i niepowtarzalna. Zawsze szczera, nie oglądająca się na żadne konwenanse. Bezkompromisowa i niezwykle błyskotliwa. Z czytelnikami miała wyjątkową więź. Taka właśnie była Joanna Chmielewska. Bawiła do łez, gorszyła, dzieliła się mądrością i doświadczeniem, które było co najmniej osobliwe. A prywatnie? Nie stroniła od używek, w tym namiętnego wręcz palenia papierosów, napojów wyskokowych czy nawet hazardu! Nie ukrywała przy tym, że ma słabość do czarnego humoru i mężczyzn. Odeszła 10 lat temu. Gdy zmarła, jej czytelnicy poczuli dojmującą pustkę. Jakby stracili członka rodziny, może nieco dziwnego, ale lubianego przez wszystkich. Przyjaciela. Jakie tajemnice skrywała? Miała jednego męża, ale ich małżeństwo było – jak wszystko w życiu Joanny Chmielewskiej – naprawdę niesztampowe... Joanna Chmielewska kochała papierosy, hazard i mężczyzn Gdy 7 października 2013 roku zmarła Joanna Chmielewska, zrobiło mi się bardzo smutno. To tak jakby zmarł ktoś mi bliski. A przecież osobiście jej nie znałam. Pomyślałam wtedy, że tego się nie robi czytelnikom. Nie znałam Joanny Chmielewskiej, choć byłam w jej mieszkaniu na Dolnej w Warszawie, dostałam (po znajomości) dwie książki z dedykacjami. Była też jedną z niewielu pisarek (i pisarzy), która sprawiła, że jej powieści czytałam po kilka razy. Znam fragmenty „Wszystko czerwone” na pamięć, wiem, że Lesio próbował zamordować kadrową, bo wytykała mu spóźnianie się do pracy, płakałam ze śmiechu, gdy w „Całym zdaniu nieboszczyka” bohaterka Joanna próbowała wydostać się z francuskiego lochu, wydłubując zaprawę murarską plastikowym szydełkiem. Szydełkiem, które miała w torebce, bo miała w niej różne rzeczy, jak większość kobiet - młotek, kamienie, sznurki… Z książek wiem, że piła, paliła i nie gardziła hazardem. Właściwie nie ma książki, w której nie byłoby kasyna albo wyścigów. „Następnie nabyłam sobie flaszkę piwa i z tą flaszką w garści ruszyłam w tłum. Humor mi się zrobił taki więcej szampański, w sercu zaś szalała życzliwość do świata”, mówiła Joanna, alter ego Chmielewskiej w „Całym zdaniu nieboszczyka” po tym, jak już postawiła na wybranego konia. Zastanawiałam się czasami, marząc o wywiadzie z pisarką, czy dobrze mieć ją wśród znajomych, bo przecież przypadkiem można było zostać w najlepszym przypadku bohaterem jednej z powieści, w najgorszym trupem. Bo wokół jej bohaterki, znudzonej architektki Joanny, trup ścielił się gęsto. I byłam też ciekawa, czy taka jak w książce jest też w życiu. Roztrzepana hazardzistka o ciętym języku i czarnym poczuciu humoru. Gdy Remigiusz Grzela pytał ją czy lubi się mścić, odpowiedziała: „Bardzo, tylko nie mam kiedy. Nazemszczałam się już bardzo dużo. Nawet panie w Czytelniku, wydając moje książki, śmiały się, że doskonale wiedzą, że książkami załatwiam swoje prywatne sprawy”. Zapytana przez niego czy ludzie rozpoznają się w jej książkach, opowiedziała taką historię: „Niektórzy. Witek w biurze się rozpoznał. Ale grzecznie go uprzedziłam: „Czekaj, Wituchno, ja się na tobie zemszczę”. Był tak przerażony, że zanim w ogóle skończyłam książkę, powiedział, że jeżeli nie napiszę, że wszystko jest wyssane z palca, to mnie zaskarży do sądu. Napisałam, co chciał, dzięki czemu wszyscy się dowiedzieli, że to prawda. Przyłożyłam mu parę rzeczy, których nie zrobił i udając, że ma poczucie humoru, przez dwa lata odzywał się do mnie tylko półgębkiem”. Czytaj także: Eugeniusz Bodo żył jak król, zginął tragicznie. Jego losy były długo nieznane Joanna Chmielewska, 1980 r. Joanna Chmielewska: mąż. Kim był? Zostawił ją nagle Naprawdę nazywała się Irena Kuhn (nawet w urzędzie skarbowym przez przypadek widniała jako Joanna Chmielewska, a był to jej pseudonim literacki, i tylko dzięki miłości pań urzędniczek do jej książek udało się bezboleśnie wszystko odkręcić) i od zawsze marzyła, żeby pisać książki. Rodzina za to marzyła, żeby została lekarką. Jednak w liceum Joanna zapragnęła zgłębić tajniki architektury. Udało się jej. Ukończyła studia na Politechnice Warszawskiej. Brała udział w budowie słynnego warszawskiego Domu Chłopa. Pracowała w Biurze Projektów „Stolica”, w Energoprojekcie. Już w szkole średniej poznała swojego późniejszego męża Stanisława. Wcześnie wyszła za mąż i urodziła dzieci. Mówiła o nim, że był wspaniałym mężem, ale cholerykiem. Najpierw wybuchał on, a potem ona. Zdarzało się jej nawet rzucać przedmiotami. Nie, nie w niego, ale przez niego. W książkach Stanisław nie występował z szacunku do synów, którym nie chciała robić przykrości. Skoro się rozwiedli po 11 latach, zapewne musiałaby coś złośliwego i o nim napisać. „Mój mąż miał stosunek uczciwie partnerski”, mówiła Remigiuszowi Grzeli. „To, które z nas pozmywa, zależało od tego, które ma czas i siłę. Miałam luz, bo oddałam robotę, on mył okna, mnie nie pozwalał w ogóle czymkolwiek się zajmować, więc siedziałam z „Przekrojem” na tapczanie. Natomiast kiedy prosiłam: „Przynieś węgiel”, to mówił, że nie pójdzie, bo nie ma węgla. „Dobrze”, powiedziałam „w cholerę jasną” i wzięłam wiaderka. Na drugim piętrze już mnie doganiał, wyrywał wiaderka i szedł do piwnicy. Stałam w drzwiach i nie wolno było mi się nawet schylić. Powiedziałam, wracając na górę, kiedy on leciał z tymi wiaderkami ze śpiewem na ustach: „Kochanie, dlaczego na litość boską, jak cię prosiłam, żebyś poszedł po węgiel, to nie chciałeś, a teraz radosny z tym ścierwem lecisz”. Odpowiadał, że chciał ze mną, a sam to nie lubi. Miał takie upiorne pomysły, ale jako mąż był wyjątkowo porządnym człowiekiem. On mnie kochał i życzył sobie, żebym mu patrzyła na ręce. Robił pranie w pralce marki Frania z wyżymaczką, a ja miałam stać w progu i patrzeć” To było takie upiorne?, pytał Grzela, a ona: „Pan uważa, że miałam na to czas? Mi się ziemia pod nogami pali, mnie zlecona robota terminowa na desce leży, a muszę patrzeć, jak on przekręca bieliznę? Upojne!” Mąż zostawił ją po 11 latach, a ci, co ją znali uważali, że był jej największą miłością. W „Autobiografii” napisała później, że zostawił ją z wtorku na środę i nawet chciała popełnić samobójstwo, ale jej się nie udało, pomysł wsadzenia głowy do piekarnika tak ją rozśmieszył, że nie dała rady. Na szczęście. Po rozstaniu związana jeszcze była z trzema mężczyznami i wszystkich „obsmarowała” w książkach. We „Wszystko czerwone” pisała: – No właśnie! Miałaś przyjechać w końcu czerwca. – Miałam, ale nie mogłam. Zakochałam się. – A Leszek… Alicja nagle urwała i spojrzała na mnie ze zdumieniem widocznym nawet w ciemnościach. – Co zrobiłaś?! – spytała, jakby nie wierząc własnym uszom. – Zakochałam się - wyznałam ze skruchą. – Mało ci było…?! Zwariowałaś? – Możliwe. Co ja ci na to poradzę… – W kim?! – W jednym takim. Nie znasz człowieka. Zdaje się, że to właśnie ten blondyn mego życia, którego mi wróżka przepowiadała. Bardzo długa historia i kiedy indziej ci opowiem. Oprócz mężczyzn kochała też palić papierosy (i namiętnie kradła popielniczki, nawet z Luwru), alkohol, i grać na wyścigach i w kasynie. Zdarzało się, że wygrywała (nawet prawie 300 tysięcy, bo zgarnęła główną wygraną). Machlojki, jakie się odbywały na Służewcu, opisała w książkach „Wyścigi” i „Florencja córka diabła”, a potem przestała tam bywać. Ale nie w kasynach. Kochała jednorękiego bandytę i ruletkę. A poza tym kochała pisanie. Czytaj także: Elżbieta Starostecka porzuciła karierę na wielkim ekranie. Teraz wraca w swojej pierwszej od lat kinowej roli Dla Joanny Chmielewskiej pisanie było największą miłością Była architektką, a jednak pisanie tkwiło w niej cały czas. Pożyczała maszynę do pisania od cioci i przelewała na papier swoje pomysły. W 1964 roku wydała debiutancką powieść „Klin”. Gdy przyszła z nią do ówczesnego legendarnego redaktora naczelnego „Przekroju” ten skierował ją do wydawnictwa „Czytelnik” i zachęcił do dalszego pisania. Podarował jej nawet maszynę do pisania, żeby już nie musiała pożyczać. Nie spodziewał się chyba wtedy, że stanie się ojcem chrzestnym ponad 70 powieści, jakie Chmielewska napisała. W 1995 roku opowiadała Agnieszce Dajbor: „Powiedział mi: A idź ty, kochana, do Czytelnika, tylko ubierz się jak najgorzej, żeby nie powiedzieli, że jestem zainteresowany kobietą, a nie pisarstwem”. A w „Autobiografii” pisała, że po wyjściu od niego popłakała się z radości, i że spotkanie z nim było najważniejszym wydarzeniem jej dotychczasowego życia. To dzięki niemu od 1970 roku zajmowała się już tylko pisaniem. W wywiadzie udzielonym Remigiuszowi Grzeli mówiła, jak to jest pisać trzy książki równocześnie i zapewniała, że nie ma już tyle sił, by pisać jedną książkę miesięcznie, jak chcieli jej czytelnicy (była tak popularna, że sprzedała ponad sześć milionów powieści, a w Rosji, gdzie jest najpoczytniejszą zagraniczną autorką osiem, jej książki przetłumaczono na 10 języków). „Można, czemu nie? Ale kiedy się pisze, to się tym żyje, tkwi w temacie, oczami w obrazach. Więc jeśli się pisze, trudno przejść do czegoś innego. A jeżeli następuje przerwa, bo sama nie wiem, co dalej, brakuje sformułowania, pomysłu, a akurat przychodzi do głowy coś, co pasuje do innej książki, to usiądę przy innej i znowu pójdzie kawałek. Na ogół nie staram się pisać książek równocześnie (…) Żebym miała tyle siły, co pomysłów, to właściwie pisałabym tak, jak sobie życzą czytelnicy: jedną książkę na miesiąc. Ale nie daję rady. Nikomu nie przychodzi do głowy, że mam troszkę więcej lat niż osiemnaście i brak siły marnuje mi czas. Jestem wściekła na to”. Tadeusz Lewandowski, jej pełnomocnik, o którym mówiła „plenipotent, jakby menedżer i agent literacki” mówił w „Zwierciadle”, że „więcej sprzedał tylko Stanisław Lem”. Czytaj także: Krzysztof Baranowski sprzedał willę, by sfinansować opiekę nad żoną. Jak czuje się Bogumiła Wander? Dziwne przypadki Joanny Chmielewskiej W tej samej rozmowie dodawał: „Jej książki były lustrem, w którym kobiety mogły zobaczyć swój świat w wersji optymistycznej. Przekaz był taki: „Może mnie facet zostawić, dziecko może mieć lufy i anginę, mogę mieć szefa idiotę, ale zawsze sobie poradzę”. Chmielewska miała dystans do wszystkiego i umiała napisać nawet o tragedii tak, że można było zrywać boki ze śmiechu. Jej dystans do siebie był już legendarny. Grzeli mówiła: „Powiem szczerze: nie ma takiego kapelusza, w którym bym dobrze wyglądała. Był jeden czarny z wielkim rondem, na szczęście zasłaniał twarz, więc wyglądałam w nim nad wyraz pięknie. We wszystkich kapeluszach albo wyglądam idiotycznie, albo mi w ogóle zlatują. Nie chcą mi siedzieć na głowie i już. Nie pojmuję, jak te baby kiedyś nosiły kapelusze. Wiatr wieje, a kapelusz jej się trzyma. Podejrzewam, że one miały na wylot przekłuty łeb wielką szpilą. Przecież nie kleiły ich sobie. Nie wiem, dlaczego pan tak się cieszy, że ja się nie nadaję do kapeluszy. Wiem, że dzięki kapeluszowi można dużo z twarzą zrobić, ale wolę peruki. Pan nie rozumie, a każda dziewczyna by mnie zrozumiała”, kwitowała. A przygody? Lewandowski twierdzi, że wszystko to, o czym pisała (przynajmniej w siedmiotomowej Autobiografii), naprawdę jej się przydarzyło. Jak ta, którą opowiedział dziennikarce „Zwierciadła”, że wracając z Moskwy odkryli, że Chmielewska nie ma paszportu. „Ja osłabłem na chwilę, a ona się rozpromieniła, potem popatrzyła na mnie z politowaniem i powiedziała: I co się pan tak przejmuje? Mnie się takie rzeczy ciągle przytrafiają. Zaraz sobie poradzimy”. Granicę przekroczyła z tymczasowym paszportem, który przywiózł jej na granicę polski konsul. A zdjęcie? Zdjęcie wyciął z gazety. Joanna Chmielewska: śmierć Odeszła 7 października 2013 roku w swojej rodzinnej Warszawie, w której spędziła całe życie. Miała 81 lat. Jej pogrzeb odbył się tydzień później: spoczęła na stołecznych Powązkach. Życie przeżyła tak, jak chciała, na własnych zasadach. Nie oglądała się na innych. Była indywiduum w najlepszym tego słowa znaczeniu. Osobistością i silną osobowością. Gdy Joanna Chmielewska zmarła, w wielu gazetach ukazały się artykuły na jej temat. W „Gazecie Wrocławskiej” dr Mariusz Karska z Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu Gdańskiego mówił: „Chmielewska zbudowała charakterystyczny typ bohaterki - kobiety aktywnej, która teraz jest jeszcze bardziej czytelna niż kiedyś. Jest z nią trochę jak ze starą fotografią, na której dopiero po latach zauważamy niektóre detale (…) Chmielewska miała jeszcze jedną szczególną zdolność. Otóż jej udawane, sarkastyczne kryminały świetnie wchodzą w romans z konwencją powieści milicyjnej. A prof. Anne Gemra pisała: „Chmielewska pisze bardzo dowcipnie. Potrafiła rozbawić różne pokolenia, choć nie w takim samym stopniu. Najlepiej opisywaną przez nią rzeczywistość rozumieją czytelnicy, którzy żyli w czasach PRL-u. Historia Lesia, który chce zabić swoją kadrową za to, że regularnie wpisywała mu do akt spóźnienia, ukazuje peerelowską rzeczywistość biurową. A przy tym pokazaną z dystansem, ogromnym poczuciem humoru”. „Czego się Pani wstydzi?”, pytał pisarkę Remigiusz Grzela. A ona z charakterystycznym dla siebie poczuciem humoru mu odpowiedziała: „Głupot, które robiłam. Chociaż, właściwie się do nich przyznaję sukcesywnie, żeby mnie nikt nie mógł szantażować”. Jeśli macie ochotę sprawdzić, jakie głupoty w życiu zrobiła Joanna Chmielewska, polecamy jej powieści i Autobiografię. Pośmiejecie się. Bo w jej życiu bywało naprawdę zabawnie. Czytaj także: Dzięki niemu rozpoczęła przygodę z telewizją. Bogumiłę Wander łączyła z bratem wyjątkowa więź
W takiej roli go jeszcze nie... słyszeliście!
Głęboki PRL, Polska w oparach absurdu i Lesio Kubajka, czyli roztargniony architekt próbujący odnaleźć się w tej swoistej rzeczywistości. W bohatera znanej powieści Joanny Chmielewskiej, wcieli się Tomasz Kot. Tym razem jednak nie zobaczymy go na ekranie, a… usłyszymy! Debiut Tomasza Kot w nowej roli O co w tym wszystkim chodzi? Już tłumaczymy. „Lesio” to 1 z 10 bestsellerów Joanny Chmielewskiej, który w grudniu ukazał się w formie audiobooków w Storytel. Jego narratorem jest wcześniej wspomniany Tomasz Kot. Nie dziwi nas wybór tego znakomitego aktora, ponieważ jego każda rola budzi podziw i zbiera znakomite recenzje. Choć trudno w to uwierzyć, mając na uwadze jego bogate doświadczenie aktorskie, praca nad audiobookiem to pierwsze tego typu wyzwanie w jego karierze. Czy Tomasz Kot czuł tremę? Jak wspomina realizację tego projektu? Debiut w wieku 43 lat jest niezwykłym doświadczeniem. Starałem się najlepiej, jak potrafię i zaszczycony jestem, że mój głos w audiobookowym garniturze połączył się z „Lesiem” Joanny Chmielewskiej! Był to dla mnie sprawdzian i rodzaj ćwiczenia nowej organizacji własnej uważności. Przystępowałem do pracy pełen obaw, ale po zakończonych nagraniach mogę wyznać, że zakochałem się w tym. Teraz czekam w napięciu na odbiór słuchaczy. Zapraszam serdecznie! - wyznał aktor. Joanna Chmielewska - królowa kryminałów Joanna Chmielewska była niezwykle popularną w latach siedemdziesiątych autorką powieści sensacyjnych, kryminalnych, humorystycznych i obyczajowych, które rozeszły się w naszym kraju w ponad sześciu milionach egzemplarzy. Te liczby robią wrażenie, prawda? Jednak jej twórczość zyskała uznanie nie tylko w Polsce, ale również za granicą. Pokochali ją także czytelnicy z Rosji, Estonii czy na Słowacji. Wielu z nas czytało jej książki, albo widziało swoich rodziców, dziadków pochłoniętych lekturą tej polskiej autorki. Teraz dzięki Storytel, młodsi czytelnicy mogą również odkryć fenomen twórczości Joanny Chmielewskiej i poznać fascynujące historię pełne zaskakujących zwrotów akcji, a ci nieco starsi przypomną sobie powieści z ich młodości. Audiobook "Lesio" Joanny Chmielewskiej w Storytel View Ediplayer on the source website O czym jest „Lesio”? Jest to historia przezabawnego Lesia Kubajka. Utalentowany, ale nieco roztrzepany architekt, miota się pomiędzy swoimi marzeniami a przyziemnym, wciąż rzucającym mu kłody pod nogi życiem. Jego roztargnienie bezustannie pakuje go w tarapaty. Dlatego Lesio postanawia wymyśleć genialny plan na to, jak się z nich wyrwać. Planując zbrodnię doskonałą, zapomina o tym, że przecież kłopoty to jego specjalność. I tak nieoczekiwany splot wydarzeń wplątuje go w serię tragikomicznych pomyłek. Dodajcie do tego niesamowite umiejętności aktorskie Tomasza Kota, który sprawdził się rewelacyjnie w roli narratora i mamy przepis na wyjątkowo udany wieczór. Uprzedzamy, że ta historia naprawdę wciąga! Niezwykle ciekawa postać głównego bohatera oraz jego oryginalna historia zainspirowały twórców audiobooka do produkcji oryginalnego trailera. W tworzenie scenariusza zaangażował się również sam Tomasz Kot! Autorem i reżyserem zwiastuna jest Jakub Barzak, Dyrektor Marketingu Storytel. Produkcję powierzono domowi produkcyjnemu Don’t Panic Production, a realizację zdjęć Maciejowi Twardowskiemu. Spodobał się wam „Lesio”? W takim razie koniecznie zajrzycie na Storytel, gdzie znajdziecie kolejne tytuły Joanny Chmielewskiej, w tym „Klin” i „Studnie przodków”. My jesteśmy zachwyceni pomysłem Storytel, aby w nowoczesnym wydaniu pokazać nieco zapomniane (a szkoda) klasyki polskiej literatury! Materiał powstał z udziałem Storytel