Nie zgadniesz, dla kogo powstał hit lat 2000. Jacek Cygan pisał „Dumkę na dwa serca” z myślą o zupełnie innej parze
Piosenka, która wzruszyła całą Polskę i zdobyła miano hitu dekady, mogła brzmieć zupełnie inaczej. „Dumka na dwa serca” pierwotnie była solowym utworem, który miał wykonać ktoś zupełnie inny. Kulisy jej powstania są pełne niespodzianek, wzruszeń i napięcia godnego scenariusza filmowego.
Nie każda piosenka powstaje z myślą o tym, by stać się legendą. „Dumka na dwa serca”, utwór, który poruszył serca milionów Polaków i zapisał się w historii rodzimej kinematografii, początkowo miał całkiem inne przeznaczenie. Jej tekst nie był pisany dla duetu, tytuł brzmiał zupełnie inaczej, a pierwszą wykonawczynią miała być osoba znana z zupełnie innej działalności. Historia tego hitu to pasjonująca opowieść o niespodziewanych zwrotach akcji, napięciu i magii, która rodzi się, gdy sztuka spotyka emocje. Jak powstała „Dumka na dwa serca” – letnia sesja i inspiracje Lato 1998 roku. Jacek Cygan spotyka się z Krzesimirem Dębskim, który prezentuje mu kilka melodii inspirowanych ukraińskim folklorem. Jedna z nich zostaje wybrana jako główny motyw muzyczny filmu Ogniem i mieczem. Powstaje tekst – pierwotnie zatytułowany „Pieśń Heleny” – który miał być solową piosenką oddającą emocje Heleny Kurcewiczówny, uwięzionej przez Bohuna. Pierwsza wykonawczyni miała być zupełnie inna Wstępne plany zakładały, że piosenkę zaśpiewa Izabella Scorupco – odtwórczyni głównej roli w filmie Jerzego Hoffmana. Sprowadzono ze Szwecji jej singiel, by sprawdzić możliwości wokalne. Scorupco odmówiła jednak udziału, uznając, że nie sprosta wymaganiom. Wtedy zapadła decyzja o przekształceniu utworu w duet dla Edyty Górniak i Mieczysława Szcześniaka. Cygan musiał przerobić tekst, który przyjął roboczy tytuł „Pieśń Heleny i Jana”. Zobacz też: Rzucili publiczność na kolana, nie mieli sobie równych. Później Górniak ze łzami w oczach raz na zawsze pożegnała się z Opolem Nagranie w cieniu presji i zimowej zawieruchy Jesienna sesja nagraniowa w warszawskim studiu S-4 była pełna napięcia. Kompozytor Dębski nie mógł wziąć w niej udziału. Edyta i Mietek ostatecznie nagrywali swoje partie osobno, ponieważ wspólne wykonania nie sprostały oczekiwaniom. "Kiedy są nagrywani razem, przestaje to brzmieć, jakby mieli za dużo energii, która rozsadza mikrofony" — wspominał Jacek Cygan w wywiadzie dla Onetu. Producent Rafał Paczkowski pracował niemal bez wytchnienia, aranżując całość i tworząc unikalny klimat utworu. Pomysł zakończenia piosenki a capella był ostatnim dodatkiem, który zadecydował o jej wyjątkowości. Emocjonalny finał – wzruszenia, łzy i nagrody Decydujące przesłuchanie odbyło się w obecności Jerzego Hoffmana. Po wysłuchaniu nagrania reżyser miał łzy w oczach i ze wzruszeniem powiedział: „Jacku, to jest przepiękne”. Dał twórcom błogosławieństwo i pozwolił na wykorzystanie materiałów filmowych. Piosenka zyskała tytuł „Dumka na dwa serca” – inspirowany literackimi dumkami Słowackiego i Goszczyńskiego. W 2007 roku utwór zdobył tytuł najlepszej piosenki filmowej 50-lecia w plebiscycie magazynu Film. Edyta Górniak i Mietek Szcześniak odebrali Złote Kaczki, wspominając nazwiska twórców. CZYTAJ RÓWNIEŻ: Wielka nieobecna w Opolu. To dlatego Rodowicz nie pojawiła się na festiwalu. Ujawniła gorzką prawdę „Dumka” jako hymn pokoleń – od harcerzy po restauracje we Lwowie Historia piosenki to nie tylko jej powstanie, ale też oddziaływanie. Od polskich harcerzy śpiewających ją na obozach na Litwie, po wokalistki w lwowskich restauracjach – „Dumka na dwa serca” na stałe zapisała się w emocjach słuchaczy. Stała się hymnem miłości i nostalgii. W swojej książce Jacek Cygan wspomniał na koniec rozdziału anegdotę, która tylko potwierdza ogromną popularność i zamieszanie, jakie wywołała piosenka artysty na rynku muzycznym. "Na wiosnę 1999 roku na kanwie popularności Dumki na dwa serca zaczęły wychodzić pirackie płyty i kasety, na których często pojawiała się ta piosenka. I oto ktoś przyniósł mi okładkę jednej z takich płyt. Moje zdumione oczy zobaczyły tytuł: Dunka dwa serca ma- E. Górniak i M. Szcześniak! Dunka, nie dumka! Tłumaczę to sobie tym, że ktoś, kto nie znał określenia „ dumka”, myślał, że w to słowo wkradł się błąd literowy. Poprawił je zatem na Dunka- obywatelka Danii. A skoro miał już Dunkę to nie bardzo mu pasowało to dalsze „ na dwa serca.” Słusznie zatem zrobił uprzejmość autorowi i poprawił szyk oraz znaczenie zdania. I jak ja się teraz odwdzięczę". Źródła: Jacek Cygan, „Życie jest piosenką”, Kraków 2014, s. 295–299, zloteprzeboje.pl
Jerzy Hoffman – reżyser z poczuciem misji. Biografia i najważniejsze filmy
Zanim podjął się adaptacji trylogii, kręcił filmy dokumentalne
Jerzy Hoffman zanim podjął się ekranizacji „Pana Wołodyjowskiego” w 1969 roku wyrósł na doświadczeniu w produkcjach dokumentalnych. Razem z Edwardem Skórzewskim stworzył nawiązujący do stylistyki amerykańskich westernów film „Prawo i pięść”. Jest również autorem popularnego w latach 80. „Znachora”. Spis treści: Skrócona biografia Jerzego Hoffmana Życie prywatne reżysera Filmy we współpracy z Edwardem Skórzewskim Ojciec (1967) – samodzielny fabularny debiut telewizyjny Trylogia w reżyserii Jerzego Hoffmana Znachor (1981) – klasyk polskiej kinematografii Stara Baśń. Kiedy słońce było bogiem (2003) – film historyczny rozgrywający się w kraju Popiela Pozostałe filmy fabularne Jerzego Hoffmana Skrócona biografia Jerzego Hoffmana Jerzy Hoffman urodził się 15 marca 1932 roku w Krakowie w rodzinie lekarzy. Jego ojcem był Zygmunt Hoffman, a matką – Maria z domu Schmelkes. Do momentu wybuchu II wojny światowej mieszkali w Gorlicach w województwie małopolskim. W 1940 roku ośmioletni Jerzy z rodzicami i dziadkami został wywieziony na Syberię. Dalsza rodzina zginęła w Holocauście. Dzięki ojcu, który w 1943 roku wstąpił do oddziału piechoty polskiej, rodzina mogła powrócić do kraju. Maturę zdał w 1950 roku w Bydgoszczy, a następnie rozpoczął studia reżyserskie w Moskwie, otrzymał dyplom w 1955 roku. Podczas studiów poznał Edwarda Skórzewskiego, z którym przez ponad 10 lat tworzył filmy dokumentalne i fabularne. W Polsce zasłynął jako autor ekranizacji wszystkich części trylogii Henryka Sienkiewicza. Jest znany także z reżyserii „Znachora” (1981) na podstawie powieści obyczajowej Tadeusza Dołęgi-Mostowicza i „Starej baśni” (2003) na podstawie powieści historycznej Józefa Ignacego Kraszewskiego. Jego ostatnim obrazem był film wojenny „1920: Bitwa Warszawska” (2011), zrealizowany w technologii 3D. Życie prywatne reżysera Pierwszą żoną Jerzego Hoffmana była Ormianka Marlena Nazarian. Ich córką jest Joanna Hoffman – amerykańska specjalistka zajmująca się marketingiem, członkini grupy tworzącej Apple Macintosh. W filmie „Steve Jobs” (2015) w reżyserii Danny'ego Boyle'a jej postać grana jest przez Kate Winslet. Drugą żoną reżysera była Walentyna z domu Trachtenberg. Ich związek trwał 35 lat. Więcej na ten temat w artykule na temat miłości Jerzego i Walentyny Hoffmanów. Po jej śmierci wziął ślub z Jagodą Prądzyńską. Obecnie reżyser przemieszcza się pomiędzy mieszkaniem w Warszawie a domem w Sikorach Juskich w województwie warmińsko-mazurskim. Filmy we współpracy z Edwardem Skórzewskim Autor ekranizacji wielki powieści narodowych zaczynał od filmów dokumentalnych. Pierwszym obrazem, który wyreżyserował razem z Edwardem Skórzewskim, był krótki dokument inscenizowany „Czy jesteś wśród nich?!” (1954) na temat wandalizmu w Warszawie po II wojnie światowej. W filmie wystąpili Andrzej Łapicki i Mariusz Dmochowski. View oEmbed on the source website W kolejnych filmach duet Hoffman-Skórzewski opowiada o Sopocie, Armenii, kulturze łowickiej, historii Komunistycznej Partii Polski czy rewolucji kubańskiej. Wynikiem współpracy reżyserskiej są także trzy filmy fabularne: Gangsterzy i filantropi (1962) – komedia kryminalna składająca się z dwóch etiud: „Profesor” i „Alkoholomierz”. Pierwsza opowiada o złodzieju, planującym napad na furgon przewożący utarg z Centralnego Domu Towarowego. Druga przedstawia historię chemika, który po wyrzuceniu z pracy, przypadkowo wpada na intratny pomysł, Prawo i pięść (1964) – ekranizacja powieści Józefa Hena utrzymana w stylistyce amerykańskich westernów. Akcja rozgrywa się na Ziemiach Odzyskanych w 1945, w roli byłego więźnia obozu koncentracyjnego, który zatrudnia się do rozprawienia się z szabrownikami, występuje Gustaw Holoubek, Trzy kroki po ziemi (1965) – dramat obyczajowy składający się z trzech nowel powstał z inspiracji Polską Kroniką Filmową z lat 60. View oEmbed on the source website Ojciec (1967) – samodzielny fabularny debiut telewizyjny Jest to opowieść o chłopaku, który musi stawić się w szkole ze swoim ojcem. Nie chcąc narażać się na gniew zapracowanego rodzica, postanawia poprosić o przysługę przypadkowo poznanego mężczyznę. Film powstał według scenariusza Jerzego Hoffmana i Ryszarda Pietruskiego. Został nagrodzony Srebrnym Lajkonikiem w 1967 roku View oEmbed on the source website Trylogia w reżyserii Jerzego Hoffmana Kameralny debiut telewizyjny stał się tylko nieśmiałym preludium przed „złotym okresem” w twórczości Jerzego Hoffmana. Reżyser postawił sobie jako cel ekranizację wszystkich trzech wielkich powieści Henryka Sienkiewicza. Jego ekranizację zaczął od ostatniej chronologicznie części, jaką jest „Pan Wołodyjowski”. Pan Wołodyjowski (1969) – obrona Rzeczypospolitej przed najazdem tureckim Akcja filmu rozpoczyna się w 1672 roku. Michał Wołodyjowski (Tadeusz Łomnicki) zamyka się w klasztorze opłakując śmierć narzeczonej. Żałoba nie trwa długa i już wkrótce, dzięki namowom przyjaciela Jana Onufrego Zagłoby (Mieczysław Pawlikowski), opuszcza miejsce odosobnienia. Na miłość nie czeka długo – najpierw zaręcza się z Krystyną Drohojowską (Barbara Brylska), a kiedy okazuje się, że kocha ona innego, bierze ślub z Basią Jeziorkowską (Magdalena Zawadzka). Razem wyjeżdżają na kresy, aby chronić granic Rzeczypospolitej. Sytuacja staje się niebezpieczna, kiedy Basia zostaje porwana przez syna tatarskiego wodza, Azję Tuhajbejowicza (Daniel Olbrychski). Magdalena Zawadzka za rolę Basi w „Panu Wołodyjowskim” została nagodzona Złotym Gronem na Lubuskim Lecie Filmowym w 1969 roku. View oEmbed on the source website Potop (1974) – losy Andrzeja Kmicica w czasie potopu szwedzkiego Głównym bohaterem drugiej części trylogii Sienkiewicza jest Andrzej Kmicic (Daniel Olbrychski), awanturniczy chorąży orszański. Działając w przypływie emocji wchodzi w konflikt z rodem Butrymów, co skutkuje zerwaniem zaręczyn z Oleńką Billewiczówną (Małgorzata Braunek). Kmicic nie zamierza jednak odpuścić i porywa narzeczoną. Jednak gdy ponosi klęskę w pojedynku z Michałem Wołodyjowskim (Tadeusz Łomnicki), odpuszcza i postanawia się zrehabilitować, formując chorągiew dla Janusza Radziwiłła (Władysław Hańcza). Film został uhonorowany na pierwszej edycji festiwalu Złote Lwy w 1974 roku, zdobywając cztery nagrody: Grand Prix, nagrodę za rolę pierwszoplanową w wykonaniu Daniela Olbrychskiego, nagrodę w kategorii filmów kinowych oraz telewizyjnych. Był także nominowany do Oscara w kategorii filmów nieanglojęzycznych w 1975 roku. Odrestaurowana wersja filmu pojawiła się w kinach w 2015 roku. View oEmbed on the source website Ogniem i mieczem (1999) – miłość Skrzetuskiego do Heleny na tle wojen z Kozakami To historia miłości Jana Skrzetuskiego (Michał Żebrowski) do uratowanej z opresji Heleny Kurcewiczówny (Izabella Scorupco). Szczęściu kochanków zagraża sytuacja polityczna na kresach. Bohdan Chmielnicki (Bohdan Stupka) staje na czele powstania Kozaków w Siczy. Dodatkowo Helena zostaje porwana przez zakochanego w niej Kozaka, Bohuna (Aleksander Domogarow). W ekranizacji chronologicznie pierwszej części trylogii zobaczymy całą plejadę polskich gwiazd: Krzysztofa Kowalewskiego (w roli Zagłoby), Zbigniewa Zamachowskiego (jako Michał Wołodyjowski), Andrzeja Seweryna (jako książę Jeremi Michał Wiśniowiecki), Wiktora Zborowskiego (w roli Podbipięty), Ewę Wiśniewską (kniahini Kurcewiczowa) czy Daniela Olbrychskiego (jako Tuhaj-bej). Obraz zdobył: trzy nagrody na festiwalu w Gdyni w 1999 roku – Nagrodę Specjalną Prezesa TVP dla Jerzego Hoffmana) i dwie nagrody indywidualne – za scenografię i montaż, dwa Orły w 2000 roku – w kategoriach: najlepsza rola drugoplanowa kobieca (dla Ewy Wiśniewskiej) i najlepszy producent (Jerzy Hoffman i Jerzy R. Michaluk), dwie Złote Kaczki w 2000 roku – najlepszy film polski i najlepszy aktor (Michał Żebrowski), Złota Kaczka w 2007 roku – dla piosenki „Dumka na dwa serca” w wykonaniu Edyty Górniak i Mieczysława Szcześniaka. View oEmbed on the source website Znachor (1981) – klasyk polskiej kinematografii To z kolei druga filmowa adaptacja powieści Tadeusza Dołęgi-Mostowicza. Pierwsza powstała w 1937 roku w reżyserii Michała Waszyńskiego. W filmie Jerzego Hoffmana w roli profesora Wilczura, który w wyniku pobicia trafi pamięć, zobaczymy Jerzego Bińczyckiego. Tytułowy znachor włóczy się po świecie, niejednokrotnie trafiając do więzienia. W końcu pod fałszywym nazwiskiem Kosiby zatrudnia się w młynie Prokopa (Bernard Ładysz). Wkrótce wychodzą na jaw jego wyjątkowe umiejętności medyczne. Równolegle rozgrywa się historia córki profesora Wilczura, Marysi (Anna Dymna). W dziewczynie zakochuje się młody hrabia Leszek Czyński (Tomasz Stockinger), jednak jego rodzina nie zgadza się na mezalians. View oEmbed on the source website Film pojawił się w odnowionej wersji w 2023 roku w reżyserii Michała Gazdy. W roli tytułowej wystąpił Leszek Lichota, a Marysię zagrała Maria Kowalska. Stara Baśń. Kiedy słońce było bogiem (2003) – film historyczny rozgrywający się w kraju Popiela Ekranizacja powieści Józefa Ignacego Kraszewskiego nawiązuje do dawnych legend, w tym o okrutnym władcy nadgoplańskiego kraju. Rządy nad Polanami sprawuje Popiel (Bogdan Stupka) i jego żona (Małgorzata Foremniak). Jednak znający swoje prawa lud nie zamierza poddać się ich despotycznym zapędom. Drugim wątkiem jest miłość młodego wojownika Ziemka (Michał Żebrowski) do Dziwy (Marina Aleksandrova), córki poważanego kmiecia. Niestety ojciec (Ryszard Filipski) zamierza przeznaczyć córkę do służby w świątyni. W 2004 film zdobył Orła w kategorii: najlepsze kostiumy i Złotą Kaczkę za muzykę autorstwa Krzesimira Dębskiego. View oEmbed on the source website Pozostałe filmy fabularne Jerzego Hoffmana Trędowata (1976) – adaptacja powieści Heleny Mniszkówny opowiada o małżeństwie przełamującym obowiązujące standardy społeczne. Guwernantka Stefania Rudecka (Elżbieta Starostecka) zgadza się na małżeństwo z ordynatem Waldemarem Michorowskim (Leszek Teleszyński), co prowadzi do tragedii, Do krwi ostatniej... (1978) – film wojenny opowiadający historię Pierwszej Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki. W rolach głównych wystąpili: Anna Dymna, Marek Lewandowski i Jerzy Trela. Na podstawie filmu powstał serial pod tym samym tytułem, Wedle wyroków twoich (1983) – polsko-niemiecki film opowiadający historię żydowskiej dziewczynki o imieniu Ruth (Sharon Brauner). W rolach głównych wystąpili także: Anna Dymna, Ryszarda Hanin i Jerzy Trela, Piękna nieznajoma (1992) – film kostiumowy na podstawie opowiadania Aleksieja Nikołajewicza Tołstoja rozgrywa się w czasie I wojny światowej. Młody porucznik Obozow (Wojciech Malajkat) zakochuje się w starszej od siebie kobiecie (Grażyna Szapołowska), która skrywa pewną tajemnicę, 1920: Bitwa Warszawska (2011) – film o wojnie polsko-bolszewickiej zrealizowany w technologii 3D. W roli Józefa Piłsudskiego wystąpił Daniel Olbrychski, jako ułan Jan Krynicki – Borys Szyc, a w roli jest żony – Natasza Urbańska.
Jerzy Hoffman ocenił nowego „Znachora”. Nie zostawił na produkcji suchej nitki
„Wyskoczył z mojego domu w nie najlepszym nastroju”
Niezmiennie od wielu lat „Znachor” z lat 80., wyreżyserowany przez Jerzego Hoffmana, cieszy się ogromną popularnością. W 2023 roku na platformie Netflix mogliśmy zobaczyć nową odsłonę kultowej produkcji, w reżyserii Michała Gazdy. Teraz reżyser hitu sprzed 40 lat zabrał głos i zdradził, co myśli o nowej odsłonie filmu. Nie szczędził gorzkich słów. „Znachor” zyskał miano kultowego polskiego filmu Choć „Znachor” na podstawie powieści Tadeusza Dołęgi-Mostowicza doczekał się trzech ekranizacji, to bez wątpienia ta z lat 80., wyreżyserowana przez Jerzego Hoffmana, cieszy się największą popularnością, a widzowie cały czas chętnie do niej wracają. W tytułowej roli mogliśmy wówczas zobaczyć Jerzego Bińczyckiego, a na ekranie pojawili się także Anna Dymna i Tomasz Stockinger. We wrześniu ubiegłego roku na platformie Netflix mogliśmy z kolei obejrzeć nową odsłonę kultowej produkcji, w reżyserii Michała Gazdy. W nowym „Znachorze” w rolę Rafała Wilczura wcielił się Leszek Lichota, a produkcja została przyjęta entuzjastycznie zarówno przez krytyków, jak i widzów. Doceniono także kunszt aktorski tytułowego Znachora. Niedługo po premierze Jerzy Hoffman został zapytany, co myśli o filmie, ale wówczas nie chciał zabierać głosu. Niedawno jednak zrobił wyjątek i podzielił się swoimi przemyśleniami podczas spotkania z publicznością w Kinie Kultura. „Na tym świecie pewne są śmierć, podatki i »Znachor« w każde święta”, mówiła przeprowadzająca wywiad z reżyserem Grażyna Torbicka. Czytaj też: Obaj chcieli być piłkarzami, lecz został nim tylko jeden. Wojciech i Jan Szczęśni nigdy sobie nie zazdrościli, zawsze się wspierali Leszek Lichota jako Rafał Wilczur, Znachor 1981 rok, Jerzy Bińczycki w filmie "Znachor" w reżyserii Jerzego Hoffmana Jerzy Hoffman o nowym „Znachorze”. Nie szczędził gorzkich słów Jak zdradził Jerzy Hoffman, twórcy nowej odsłony „Znachora” tuż przed premierą skontaktowali się z nim i poprosili o spotkanie, by pokazać mu film. Odwiedzili go w domu na Mazurach. „Pojawił się u mnie reżyser, ludzie z produkcji i puścili mi ich wersję. Po emisji wyraziłem swoją opinię i Michał Gazda wyskoczył z mojego domu w nie najlepszym nastroju. Co ja na to poradzę?”, zaczął reżyser. „Dla mnie było oczywiste, że ci co pisali scenariusz, nie mieli najmniejszego pojęcia o dramaturgii. Wszystko to, co jest najistotniejsze, dzieje się poza kadrem”, dodał. Jerzy Hoffman zauważył kilka nieścisłości w „Znachorze” Michała Gazdy, które nie przypadły mu do gustu. „Jeszcze mogę zrozumieć, że młynarza zastąpili młynarką. Zagrał narzeczony, który wygląda jakby kochający inaczej. Robi się podobnie w Hollywood, gdzie w każdym filmie musi być ciemnoskóry, Koreańczyk, inaczej kochający i kochająca, żeby film był poprawny. Są jednak pewne granice”, wyjaśnił. Jerzy Hoffman jest przekonany, że sprawa mogłaby nawet trafić... do sądu. „Jeżeliby prawa autorskie jeszcze by obowiązywały, to spadkobiercy Dołęgi-Mostowicza mogliby oddać sprawę do sądu”, mówił na spotkaniu z publicznością. W dalszym ciągu swojej wypowiedzi reżyser również nie szczędził gorzkich słów nowemu „Znachorowi”. „Każdy może napisać oryginalny scenariusz. Jednak udawać, że robi się ekranizację całkowicie zmieniając książkę? Tutaj powiedzmy sobie, że młodzi ludzie mogli nie rozumieć. Jednak ktoś to musiał czytać, ktoś kierować do produkcji, a inny wydawał na to pieniądze. Przepraszam, ale ja dziś wyrażam swoje prywatne zdanie”, tłumaczył swoją opinię Jerzy Hoffman. Po tych słowach reżysera Grażyna Torbicka podsumowała krótko: „Widzowie pisali, że oglądali film na Netfliksie bez uprzedzeń, ale potem czym prędzej włączali sobie starego "Znachora"”. Zobacz także: Córka Jerzego Stuhra w przeszłości przedstawiała się samym imieniem. Nie chciała być jak jej znany brat Jerzy Hoffman w sesji dla magazynu VIVA!, 2021 rok
Dawno niewidziany Jerzy Hoffman na spotkaniu z wielbicielami. Przed laty wycofał się w cień
Teraz zachwycił doskonałą formą i świetnym humorem!
Drugi tydzień kwietnia upłynął pod znakiem filmów Jerzego Hoffmana. Reżyser, który w połowie marca świętował 92. urodziny, zjawił się na imprezie kulturalnej przypominającą fanom jego największe dzieła. W ostatnich latach rzadziej pojawiał się publicznie, lecz takiej okazji przegapić nie mógł. Był niekwestionowaną gwiazdą wieczoru! Jerzy Hoffman zaskoczył swoją obecnością. Tryskał energią i dobrym humorem Nazywany "wielkim hetmanem polskiego kina" Jerzy Hoffman wyreżyserował m.in. "Trylogię" Henryka Sienkiewicza, co do dziś uznaje się za jego największy sukces. W jego dorobku artystycznym znajduje się wiele innych wybitnych dzieł: "Prawo i pięść", "Trędowata", czy też kultowy "Znachor z 1982 r., od którego premiery mija właśnie równo czterdzieści dwa lata. W 2011 r. powstał ostatni, jak dotąd, film reżysera "1920 Bitwa Warszawska". Jerzy Hoffman, VIVA! 13/2021 W ostatnich latach wyraźnie zwolnił tempa i nie stanął przed kamerą ponownie, lecz spotkania z wielbicielami wciąż przynoszą mu tyle samo radości, co kiedyś. Teraz nadarzyła się ku temu specjalna okazja. W dniach 8-11 kwietnia odbył się przegląd jego filmów, zorganizowane przez Stowarzyszenie Filmowców Polskich. Wszystko z okazji 92. urodzin reżysera, które miały miejsce kilka tygodni temu. W środowy wieczór minęło również 50 lat od premiery nominowanego do Oscara "Potopu" (1974), dając zgromadzonym kolejny powód do celebrowania. SPRAWDŹ TEŻ: Jolanta Kwaśniewska bryluje na salonach i czaruje uśmiechem. Wszyscy patrzyli tylko na nią! Jerzy Hoffman pojawił się na wydarzeniu w towarzystwie Daniela Olbrychskiego, czyli odtwórcy roli Kmicica. Rozmowę z bohaterami wieczoru przeprowadziła Grażyna Torbicka. Reżyser chętnie zabawiał zgromadzonych anegdotkami z planu filmowego, tryskał energią oraz zachwycał doskonałą formą! <iframe allow="autoplay; clipboard-write; encrypted-media; picture-in-picture; web-share" allowfullscreen="true" frameborder="0" height="793" scrolling="no" src="https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2FKinoKulturaWarszawa%2Fposts%2Fpfbid02GHaVb5cogDnwwhssf8kGFXSCYz3Rm5N9yk2K9xo5EcGYRCQFPLGc25FSUZWwM8X2l&show_text=true&width=500" style="border:none;overflow:hidden" width="500"> [Tekst opublikowany na Viva Historie 14.04.2024 r.]
Propozycja zagrania Wołodyjowskiego go przeraziła. Dziś mówi się, że była to jedna z najwybitniejszych kreacji Tadeusza Łomnickiego
Do tej roli aktor schudł 10 kilogramów i ćwiczył szermierkę
Kiedy mowa o Michale Wołodyjowskim opisanym przez Henryka Sienkiewicza, wielu spogląda na tę postać przez pryzmat aktorskiej kreacji Tadeusza Łomnickiego — to on ponad pięćdziesiąt lat temu wcielił się w postać "Małego Rycerza", zarówno w filmie Jerzego Hoffmana, jak i w serialu. Co ciekawe, najwybitniejszy polski aktor drugiej połowy XX wieku początkowo nie chciał brać udziału w tym dużym filmowym przedsięwzięciu. W tym roku minęły 54 lata od emisji obu dzieł. Jerzy Hoffman: hetman polskiego kina Jerzy Hoffman nazywany jest dziś "wielkim hetmanem polskiego kina", to on sfilmował "Trylogię" Henryka Sienkiewicza, ale zaczął... od końca. Za takim porządkiem filmowania stało kilka powodów, jednym z nich była kolejność, w jakiej reżyser po raz pierwszy przeczytał słynne powieści. "Pierwszy raz zetknąłem się z "Trylogią" na Syberii. W 1940 roku zostałem tam wywieziony z rodzicami. A gdy Pierwsza Dywizja Piechoty im. Kościuszki przekroczyła dawną granicę Polski, pierwszymi polskimi książkami, jakie przysłał mi ojciec, "Pan Wołodyjowski" i "Potop". Zrobiły na mnie wstrząsające wrażenie. Tom "Ogniem i mieczem" nie dotarł, bo nie przepuściła go cenzura. Zaczytywałem się tą książką dopiero po powrocie do Polski" – opowiadał reżyser w Polskim Radiu w 2016 roku. Poza tym Jerzy Hoffman uznał, że "Pan Wołodyjowski" będzie ze wszystkich trzech części historią najprostszą do sfilmowania i pochłonie najmniej budżetu. Ostatecznie produkcja okazała się jedną z najdroższych, które powstały w Polsce w tamtym czasie — kosztowała 40 mln złotych, ale jak się szybko okazało, nie były to pieniądze stracone. "Pana Wołodyjowskiego", który miał swoją premierę 28 marca 1969 roku, obejrzało go niemal 11 milionów widzów. Jeszcze podczas realizacji dzieła Jerzy Hoffman wpadł na pomysł nakręcenia serialu o Małym Rycerzu dla Telewizji Polskiej. Tak jak w przypadku filmu, scenariusz do serialowej wersji został napisany przez Jerzego Lutowskiego i obie produkcje nagrywano właściwie równolegle, ale to nie Jerzy Hoffman, a Paweł Komorowski wyreżyserował "Przygody pana Michała". Czytaj też: Radzieckie dziewczynki marzyły, żeby być jak ona. Maja Plisiecka była jedną z najwybitniejszych postaci baletu XX wieku Tadeusz Łomnicki i Daniel Olbrychski w jednej ze scen filmu "Pan Wołodyjowski" Tadeusz Łomnicki jako pan Wołodyjowski "Realizacja tych filmów była największą przygodą życia. To było największe moje marzenie. Przede wszystkim miałem ogromne szczęście, że w czasie kręcenia pierwszych części w pełni sił twórczych była cała plejada wspaniałych aktorów z Tadeuszem Łomnickim na czele", podkreślił Jerzy Hoffman na łamach Polskiego Radia w 2016 roku. Na to, żeby przekonać Łomnickiego do przyjęcia tytułowej roli, reżyser musiał jednak poświęcić trochę czasu, bowiem znanego ze swojego świetnego teatralnego warsztatu aktora wystraszyła ta propozycja. Czuł, że nie dla niego jest granie w plenerze tak wielkiej produkcji, w dodatku roli, która w mitologii narodowej odgrywa bardzo istotną rolę. "Propozycja Hoffmana mnie przeraziła. W jednej sekundzie zrozumiałem, jaki rodzaj odpowiedzialności wziąłbym na siebie, gdybym się zgodził. Zacząłem Jurka unikać i robiłem to przez pół roku", mówił aktor w rozmowie z Witoldem Zadrowskim. Kiedy w końcu doszło do rozmowy Łomnickiego z Hoffmanem, aktor wykpił się kontuzją kolana. "Chytreńko zwołał konsylium i lekarze orzekli, żem zdrów jak koń", zdradził Łomnicki w jednym z wywiadów. Następne pół roku było dla Łomnickiego intensywnym przygotowywaniem się do roli, na które składały się nauka jazdy konnej, bo jak żartował po latach, koń przed rozpoczęciem zdjęć był dla niego wyrośniętym psem, a także lekcje szermierki pod czujnym okiem Andrzeja Piątkowskiego, szermierza szablisty. Gdy w końcu Tadeusz Łomnicki stanął gotowy do działania na planie, ważył o 10 kilogramów mniej. Wszystkie te wysiłki zaowocowały rolą, bez której polska widownia nie wyobraża sobie dziś "Pana Wołodyjowskiego". Łomnicki tak jak w przypadku wszystkich zadań aktorskich, odegraniu tej postaci poświęcił się bez reszty. Chciał jak najbardziej sprostać oczekiwaniu widzów, biegle operować szablą — być "szybki w cięciu", wypracował nawet charakterystyczny tik wąsem, które niczym w Sienkiewiczowskiej powieści "zjeżyły się jakoś i poczęły się szybko, choć lekko poruszać". Zobacz także: Zimę spędzała z Heleną, pozostałe miesiące z Jadwigą – sekretne życie Marii Rodziewiczówny Tadeusz Łomnicki podczas lekcji jazdy konnej do filmu "Pan Wołodyjowski" 08/1967 Źródła: polskieradio.pl, kultura.gazeta.pl
Bruno O’Ya: Estończyk w polskim kinie. Rola Józwy Butryma w „Potopie” przyniosła mu sławę
W Polsce odnalazł miłość i tu się osiedlił
Urodził się w Tallinie, przepustką do międzynarodowej kariery okazał się dla niego radziecki film „Nikt nie chciał umierać”. Bruno O’Ya nad Wisłą zaistniał natomiast dzięki produkcji „Wilcze echa”. Estończyk na ponad 20 lat osiadł w Polsce, zamieszkał we Wrocławiu, tam też poznał swoją przyszłą żonę, Annę Sukmanowską. Rolę, z którą łączony jest w naszym kraju najbardziej, to Józwa Butrym w ekranizacji powieści Henryka Sienkiewicza „Potop”. Jak potoczyły się jego losy? Estończyk, który zyskał sławę w Polsce. Kim był Bruno O’Ya? Naprawdę nazywał się Bruno Oja i urodził się 12 lutego 1933 roku w Tallinnie w rodzinie rodowitego Estończyka i Szwedki. Dorastał w trudnych dla Estonii politycznie czasach - kraj zaanektowany przez Związek Radziecki podczas II wojny światowej okupowany był przez nazistowskie Niemcy. Po wojnie jako najstarszy z trójki rodzeństwa Bruno musiał przejąć obowiązki dorosłych. Jego matka zmarła, a ojca przykuła do łóżka choroba. W rezultacie sam zajmował się domem i zarabiał na utrzymanie, przygrywając na akordeonie w tallińskich restauracjach. Godził te obowiązki z treningami pływackimi i lekcjami muzycznymi. Bruno Oja miał ponad dwa metry wzrostu, a te predyspozycje popchnęły go do późniejszego trenowania sportu, m.in. koszykówki. W drodze do dorosłości w ogóle nie myślał o aktorstwie. Ze względu na chorobę taty, miał dużą motywację do studiowania medycyny na Uniwersytecie w Tartu, a później w Instytucie Medycznym w Moskwie. Estrada stała się jego pasją dopiero od drugiej połowy lat 50., gdy przeprowadził się do Rygi i zaczął grać w niewielkim zespole. Artystyczne życie wciągnęło go na dobre, Wtedy też zdecydował się na ukończenie studium aktorskiego, dzięki czemu już pod koniec lat 50. miał okazję zagrać swoje pierwsze epizody filmowe. „Jak każdy szanujący się Estończyk, Bruno O’Ya nie chciał być radzieckim. Paradoks polegał na tym, że właśnie radzieckie kino przyniosło mu sukces i sławę”, pisał autor noty biograficznej o aktorze, która ukazała się w rosyjskim „Kommersancie” po jego śmierci w 2002 roku (cytat za eesti.pl). I rzeczywiście, to właśnie kino ZSRR, które ulegało wówczas wielu przemianom, odchodząc od szablonowych bohaterów socrealistycznych, zaczęło skłaniać się ku męskim i pełnym uroku aktorom z krajów bałtyckich. Wysoki, dobrze zbudowany i przystojny Estończyk wpisywał się w ten nowy kanon znakomicie. Produkcją, która okazała się jego przepustką do międzynarodowej sławy, był litewski film „Nikt nie chciał umierać” z 1965 roku w reżyserii Vytautasa Žalakevičiusa. Bruno O’Ya zagrał w nim Broniusa Lokysa i otrzymał za tę rolę Nagrodę Państwową ZSRR. Czytaj też: Małgorzata Niemirska dwa razy wychodziła za mąż, jej pierwszym wybrankiem był aktor Andrzej Makowiecki Bruno O’Ya : rola Józwy Butryma w „Potopie” przyniosła mu sławę Do Polski przyjechał po tym, jak reżyser Jan Rybkowski zaprosił go do udziału w swoim polsko-niemieckim dramacie wojennym „Kiedy miłość była zbrodnią”. Produkcja spotkała się jednak z bardzo dużą krytyką, co szybko zepchnęło ją do kategorii zapomnianych. Przyjazd do naszego kraju nie był jednak dla estońskiego aktora straconym, ponieważ już w kolejnym roku przyjął propozycję zagrania w filmie Aleksandra Ścibora-Rylskiego „Wilcze echa”. Obrazy kręcone były w Bieszczadach, a całość zyskała miano polskiego westernu. To właśnie główna rola chorążego Piotra Słotwiny otworzyła estońskiemu aktorowi drogę do kariery w Polsce. Postanowił zostać tu na dłużej. Osiadł we Wrocławiu, to tutaj także poznał swoją przyszłą żonę, Annę Sukmanowską, studentkę Akademii Medycznej. Los połączył ich już pierwszego dnia przyjazdu aktora do miasta. Szukał wówczas drogi do studia filmowego i to właśnie Anna jako jedyna z zapytanych przechodniów zechciała udzielić mu wskazówek po rosyjsku. Pobrali się w 1970 roku, co jak podają źródła rosyjskie, tuż obok wyjazdu do Polski, miało być przyczynkiem do skazania Estończyka na artystyczną banicję. Miał on zostać wykluczony ze Związku Filmowców w ZSRR. Zobacz także: Mariusz Dmochowski uchodził za kobieciarza. Ale nie mógł żyć bez żony, Aleksandry Bruno O'Ya podczas ślubu z Barbarą Sukmanowską Brunowi O'Ya nie zależało jednak na powrocie. Możliwości otworzyły się przed nim w wielu innych, nie licząc Polski, krajach. Miał okazję zagrać w zagranicznych produkcjach, w Bułgarii, Niemczech Wschodnich, Finlandii i Czechosłowacji. Bruno Oja swój największy aktorski popis dał w „Potopie” w reżyserii Jerzego Hoffmana, gdzie zagrał Józwę Butryma, „szlachcica straszliwego, siły niedźwiedziej i wielkiego rozumu, ale surowego, zgryźliwego, ostro ludzi sądzącego”, jak pisał o tej postaci sam Henryk Sienkiewicz. Widzowie „Potopu” z pewnością pamiętają scenę, w której kompania Kmicica zjawia się w karczmie Doły i po chwili wdaje się w bójkę z miejscowymi szlachcicami z rodu Butrymów. To właśnie w tamtym momencie najpotężniejszy z nich – Józwa zwany Beznogim „rozłożył kwiat aktorstwa polskiego, nie tylko własnym talentem, ale również dębową ławą ze styropianu w scenie karczemnej bijatyki”, jak opisał aktorski popis Estończyka aktor i poeta, Andrzej Waligórski. Czytaj też: Był jej jedyną, największą miłością. Hannę Mikuć i Piotra Sobocińskiego rozdzieliła nagła tragedia Kadr z filmu "Potop", n/z od lewej: Daniel Olbrychski, Małgorzata Braunek, Kazimierz Wichniarz, Tadeusz Łomnicki, Bruno O'Ya Bruno O’Ya: jego życie zmieniło się po powrocie do ojczyzny Wielkie aktorstwo skończyło się dla Bruna O'Yi wraz z powrotem do ojczyzny. W 1991 roku, gdy Estonia odzyskała niepodległość, aktor osiadł w Tartu i od tamtej pory skupiał się na rozwijaniu biznesów. Inwestycja w restaurację i firmę handlową nie przyniosła mu jednak wielkiego sukcesu. W 1998 roku spotkały go duże problemy zdrowotne, aktor przeszedł wylew, po którym na nowo uczył się chodzić i mówić. Zmarł w 2002 roku po walce z nowotworem. Źródła: eesti.pl, emigra.com.pl
Przyczyniła się do sukcesu Apple, słabość do niej miał sam prezes Steve Jobs…
Kim jest Joanna Hoffman, córka polskiego reżysera?
Jej ojciec, Jerzy Hoffman, zasłynął jako wybitny reżyser Sienkiewiczowskiej Trylogii, ona zaś stała się częścią świata nowoczesnych technologii. Prawa ręka Steve’a Jobsa, ikoniczna postać w Ameryce i bohaterka kobiet pracujących dla kultowej firmy. Joanna Hoffman od zawsze miała wiele do powiedzenia. Jak wyglądała jej historia? Joanna Hoffman. Dzieciństwo spędziła poza granicami ojczyzny Joanna Hoffman jest owocem związku Jerzego Hoffmana, wybitnego polskiego reżysera znanego z produkcji tj. „Pan Wołodyjowski”, „Potop” oraz „Ogniem i mieczem”, oraz Ormianki Marleny Nazarian. Ich córka urodziła się 27 lipca 1955 roku w Moskwie. Niestety relacja rodziców nie przetrwała długo, w związku z czym rozpoczął się jeden z bardziej szalonych etapów życia Joanny. Początkowo zamieszkała z matką w Erywaniu, wówczas będącej częścią ZSRR. Część zaś z ojcem i jego drugą żoną Walentyną w Warszawie, ale były to zaledwie trzy lata, większość dzieciństwa jednak spędziła na obczyźnie. Reżyser bardzo starał się sprowadzić córkę do Polski, i w tym celu… zgłosił kradzież paszportu, a do nowego dokumentu wpisał Joannę, chociaż nie posiadał w tamtym czasie prawa do opieki nad dzieckiem. Chwile przed wylotem z Armenii wspominał z rozbawieniem. „Instynkt podpowiedział mi, żeby kupić Joannie większego od niej misia. Tak z rzucającą się w oczy maskotką wkroczyliśmy do samolotu” - opowiada w książce „Po mnie choćby Potop”. Ostatecznie ojciec i córka dolecieli bezpiecznie do Polski, gdzie Joannie udało się w końcu nauczyć polskiego. Finalnie jednak ponownie wyemigrowała z matką i jej nowym partnerem za granicę. Tym razem do Stanów. Zobacz: Jerzy Hoffman: „Czuję się spełniony. Żyję!” Tam ukończyła studia na Massachusetts Institute of Technology na kierunkach fizyka i antropologia. Sam Jerzy Hoffman był zaskoczony obraną przez nią ścieżką kariery, jednak w późniejszych latach nie krył dumy ze swojej utalentowanej córki. A ta dała mu ku temu wiele powodów. Interesowała się fizyką i archeologią oraz rozpoczęła studia doktoranckie na University of Chicago. Na początku lat 80. miała wyjechać na wykopaliska na Bliski Wschód, ale plany przekreśliła jej rewolucja na Iranie. Ostatecznie podjęła się kolejnego zajęcia i została wolontariuszką w firmie Xerox PARC w Dolinie Krzemowej. Na wykładzie organizowanym przez firmę wdała się w gorącą dyskusję z Jefem Raskinem na temat współpracy komputerów i ludzi. Ten zaś, będąc pod ogromnym wrażeniem jej wiedzy, śmiałej wiedzy i temperamentu, zaoferował jej pracę w Apple Inc. Joanna wówczas miała 25 lat i nie znała się na projektowaniu elektroniki... Jeszcze. Jerzy Hoffman i Joanna Hoffman, dom reżysera w Leśmiadach, sierpień 2011 roku Początki kariery zawodowej Joanny Hoffman i relacja ze Stevem Jobsem Lubiąca wyzwania Joanna chętnie przyjęła ofertę Jef'a i na rzecz nowej pracy porzuciła rozpoczęte studia. Była piątą osobą w zespole pracującym nad pierwszym komputerem osobistym, a zarazem jedyną kobietą. Z inicjatywy Steve’a Jobsa została specjalistką od marketingu, w czym niewątpliwie pomogła jej znajomość języków. Firma rosła w siłę i miała ambicję, by poszerzyć swoje zasięgi do Europy i Azji, Hoffman zatem stała się ważną postacią w międzynarodowym zespole marketingowców. Warto również wiedzieć, że klawisz command z charakterystycznym węzłem na klawiaturze komputerów firmy Apple, to także inicjatywa Polki. „Trafiłam do Apple, jako piąta osoba w składzie. Siedziałam w biurze, gdy nagle pojawił się ktoś nowy i chciał sprawdzić, co robimy. Nie miałam pojęcia kim jest, ale inni traktowali go jak kogoś ważnego. Był w moim wieku, miał na sobie T-shirt i klapki. To był Steve Jobs. Z łatwością mógł powiedzieć, co robili inni w biurze, ale jak spojrzał na mnie, to musiał się już dopytać. Mówię mu, że zatrudniono mnie do pracy przy interfejsie. Powiedział mi wtedy, że mogę sobie to kontynuować, ale od tej pory będę jego specjalistką od marketingu” - wspominała po latach Hoffman. Jej relacja z wizjonerem była niezwykle interesująca. Bowiem Joanna nie pozwalała się spacyfikować i jako jedyna w zespole potrafiła przeciwstawić się Jobsowi, za co w firmie zaczęto przyznawać coroczne nagrody. Polkę wyróżniono dwukrotnie, w 1981 i 1982 roku. Była inspiracją dla kobiet pracujących w firmie. Jej zaciętość i odwaga w kontaktach z nim bardzo imponowały również apodyktycznemu szefowi, który miał widoczną słabość do Hoffman. Powierzał wszystkie najważniejsze zadania i konsultował z nią istotne decyzje. Ta zaś z Jobsem współpracowała do samego końca. „Byliśmy jak pracownicze małżeństwo” - przyznała Joanna w jednym z wywiadów. „Jobs nie potrafił jej zawstydzić. Zawsze traktowali się na równi i rzucali nawzajem wyzwania. To najbardziej inspirująca postać jaką kiedykolwiek miała przyjemność zagrać. Otwarcie opowiada o swojej pracy i o tym, czego dokonała. Ma polsko-armeńskie korzenie i przeniosła się do Stanów już jako nastolatka, więc doświadczenie jakie miała, uczyniło z niej silną kobietę” - mówiła o Joannie Kate Winslet, która wcieliła się w rolę w pracownicy Apple w produkcji Danny’ego Boyle’a „Steve Jobs”. Gdy w 1985 roku Steve Jobs zmuszony był opuścić firmę ze względu na konflikt z prezesem Apple, Johnem Sculleyem, Joanna Hoffman odeszła jeszcze przed nim. Żadnym zaskoczeniem jest fakt, że to ona była później jednym z pierwszych pracowników w jego nowym przedsiębiorstwie NeXT. „Z Apple odeszłam, bo zaczął panować tam chaos. Macintosh nie odnosił sukcesów, firma chciała zastąpić Jobsa. Ludziom nie chciało się przychodzić do pracy, nie mieli już takich ambicji i zapału, co wcześniej” - mówiła Polka. Joanna Hoffman, Łódź, Muzeum Kinematografii, 19.03.2012 rok Joanna Hoffman, relacje z ojcem oraz życie prywatne Niewiele dziś słyszy się o życiu osobistym Joanny. Wiadomo natomiast, że wyszła za mąż za Francuza Alaina Rossmana, którego poznała podczas pracy dla Steve’a Jobsa. Jej ukochany także był jednym z pierwszych pracowników przedsiębiorstwa. Doczekali się dwójki synów i zamieszkali w Dolinie Krzemowej. Jednak, jak donosiło niegdyś „Daily Mail”, wiadomo że była pracownica Apple wiedzie spokojne życie i woli unikać rozgłosu. Córka reżysera ma oczywiście bardzo dobry kontakt ze swoim ojcem, który bardzo cieszy się z jej sukcesów i dokonań. Wspomniał o tym w wywiadzie dla VIVY!. „(...) Dumny naprawdę jestem tylko z zamieszkałej w Stanach mojej córki Joanny Hoffman, współpracowniczki Steva Jobsa i współodpowiedzialnej za sukces koncernu Apple” - mówił wówczas. W innym wywiadzie zaś wspomniał, że Joanna jest jego najlepszym przyjacielem. Utrzymują ze sobą serdeczne relacje i córka co roku wraz z rodziną składa mu wizytę w jego domu na Mazurach. Czytaj także: Prognozę pogody zamieniał w spektakl, mówiono na niego „Wicherek”. Kim był Czesław Nowicki? Jerzy Hoffman, żona Jagoda Hoffman, Joanna Hoffman, córka oraz wnuk reżysera, premiera filmu 1920 Bitwa Warszawska, 26.09.2011 rok Joanna Hoffman do dziś stanowi ogromny autorytet w dziedzinie najnowszej technologii, wspominane są jej liczne zasługi dla Apple i bycie inspiracją kobiet pracujących w dużych przedsiębiorstwach. Niewątpliwie możemy być dumni z Polki, której wkład w potęgę kultowej marki jest nieoceniony. W 2015 jej osoba została przypomniana za sprawą filmu „Steve Jobs" w reżyserii Danny’ego Boyle’a, gdzie postać Joanny świetnie ukazała zdobywczyni Oscara, Kate Winslet. Jerzy Hoffman i Joanna Hoffman, 30.11.1998 rok Sprawdź również: Oscary 2022: najsłynniejsze manifesty i przemowy w historii Oscarów
Jerzy i Walentyna Hoffmanowie przeżyli ze sobą 35 lat. Oto historia ich miłości
„Rzadko trafia się taki związek, jak Jurka z Walą”
Zawsze mówił, że najważniejszą rolę w jego życiu odegrały kobiety. Był mężem trzech żon i ojcem jednej córki. A gdyby nie jego matka, nie przeżyłby życia w łagrach. Kobiety wzdychały do niego po cichu, każda chciała mieć takiego u swojego boku jak Jurek, ale on zawsze był mężczyzną tej jedynej. Przez trzydzieści pięć lat jego życia była to Walentyna. [Ostatnia publikacja na VUŻ i VIVA! Historie: 15.03.2025 r.] Jerzy Hoffman: wielki reżyser i romantyczna dusza Jerzy Hoffman ma dziś 93 lata, a jego nazwisko w świecie filmowym zna każdy. Nazywany jest „wielkim hetmanem polskiego kina”. Stał się legendą jeszcze za życia. Wyreżyserował wiele znanych filmów, chociażby „Znachor”, ale jego największym filmowym dorobkiem jest przeniesienie na ekran Trylogii Sienkiewicza. „Ogniem i mieczem” obejrzało 7 milionów widzów, a wcześniejszy „Potop” zgromadził przed ekranami ich aż 27 milionów i przyniósł Hoffmanowi nominację do Oscara w kategorii najlepszy film nieanglojęzyczny. Kocha kino, ale wielką miłością darzy też kobiety (i z wzajemnością), a także snucie historii i biesiadowanie. Zasłynął z niesłychanej odporności psychicznej i walki do momentu, aż zwycięży. Robienie filmów w PRL-u było drogą przez mękę, którą pokonał w nadzwyczajnym stylu. W swoim życiu żenił się trzy razy, ale tylko z jedną żoną doczekał się córki - Joanny, która, jak podkreśla w wielu wywiadach, jest jego największą w życiu dumą. Mówi się, że po Hoffmanie na pewno przyjdzie jeszcze niejeden utalentowany reżyser, ale już żaden nie będzie miał tak ekscytującego i ciekawego życiorysu. Historie z jego życia to materiał na świetny film. Zapytany przez Krystynę Pytlakowską w wywiadzie dla VIVY! o to, dlaczego nie zrobił filmu o swoim dzieciństwie, odpowiedział, że to musiałby być bardzo drogi film, na który stać chyba tylko kino amerykańskie lub rosyjskie. Jerzy Hoffman: dzieciństwo Urodził się w 1932 r. w Krakowie. 8 lat później wraz z rodzicami i dziadkami ze strony ojca został wywieziony na Syberię. Kiedy znalazł się w łagrze, usłyszał na wejściu od ich komandira: „Nie przywykniesz, zdechniesz”. Jego rodzice byli lekarzami, więc sytuacja rodziny Hoffmanów była nieco lepsza niż innych. Kiedy jego matka była w objeździe, a ojciec walczył na froncie, to do niego przychodzili ludzie z prośbami o wyleczenie - z racji, że był synem lekarzy. Nikt nie zwracał uwagi, że to jeszcze dziecko, więc młody Jerzy stawiał obcym ludziom bańki i wyrywał zęby, a oni w podziękowaniu dawali mu mleko i jajka. Pobyt w łagrach był dla niego momentem brutalnego zakończenia dzieciństwa i szybkiego dojrzewania. „Mając 11 lat, wypiłem pierwszą wódkę, czyli samogon, i zacząłem palić machorkę”, wspominał Hoffman. Po latach reżyser podsumował, że Syberia uratowała jego rodzinę, bo inaczej wszyscy zginęliby w Holokauście. Czytaj też: Legendarny film Pan Wołodyjowski miał swoją premierę 50 lat temu! Jerzy Hoffman: życie miłosne Jako osoba charyzmatyczna, a przy tym filmowiec, przyciągał kobiety jak magnes. Powodzenie miał wielkie, ale z niego nie korzystał. „To był zawsze facet jednej kobiety” – wspominała Zofia Czerwińska, aktorka znająca Hoffmana pół wieku. Zanim poznał Walentynę, w jego życiu pojawiła się Ormianka, Marlena Nazarian. Hoffman odbił ją hiszpańskiemu reżyserowi i zaraz po tym się pobrali. On miał wtedy dopiero 23 lata, był studentem na wydziale reżyserskim we Wszechrosyjskim Państwowym Instytucie Kinematografii. Niedługo po ślubie urodziła im się córka, Joanna. „Jako 23-latek byłem za młody na małżeństwo i ojcostwo, a różnice kulturowe były zbyt wielkie”, wspominał swój pierwszy związek reżyser. Ich małżeństwo oficjalnie zakończył sędzia, który był głuchym staruszkiem. Udzielił im rozwodu już na pierwszej rozprawie. Jerzy i Walentyna Hoffmanowie: historia miłości Marta Sztokfisz w biografii reżysera napisała, że o żadnym artyście nie krąży tyle legend, ile o Jerzym Hoffmanie. Przyjaciele i współpracownicy wymieniają się dziesiątkami anegdot na temat mistrza, co rusz dodając lub odejmując z nich kilka detali. Dlatego do dziś nie do końca wiadomo, jak reżyser poznał swoją drugą wielką miłość, Walentynę, przez wszystkich nazywaną Walą. Na pewno ją komuś odbił, podobnie jak w przypadku pierwszej żony, Ormianki. Jerzy Hoffman od zawsze miał w sobie naturę rozbójnika, niczym Azja Tuhajbejowicz w jego filmie „Pan Wołodyjowski”. W pierwszej wersji Jerzy Hoffman poznał Walę na Ukrainie, jeszcze jak była żoną pewnego lekarza i mu ją zabrał, a w drugiej historii spotkał ją w Zakopanem, a jej mężem był skromny inżynier. Co do jednego w obu wersjach wszyscy są zgodni: zaraz po tym, jak Jerzy upił męża Wali, skutecznie wyperswadował mu żonę, ponieważ tylko on, Jerzy Hoffman, może dać jej szczęście. Każdy kto choć trochę poznał reżysera, mówi z przekonaniem, że co jak co, ale rozmawiać z drugim człowiekiem to on umie. Tzw. umiejętności społeczne ma opanowane do perfekcji, w związku z czym odbicie żony innemu mężczyźnie za pomocą sztuki perswazji nie było dla niego wielkim wyzwaniem. Artysta lubił wiele rzeczy obracać w żart i okazywać dystans, ale nie można mu było odmówić duszy romantyka. „Dzika namiętność, która w nim buzuje, pozwala mu robić filmy o wielkich namiętnościach”, twierdziły o nim kobiety. Te, które go poznały, ze łzami w oczach żaliły się, że chciałyby takiego mężczyznę u boku. Wala miała to szczęście, że akurat znalazła. Ten romantyk o potężnej posturze, zamaszystych ruchach i wielkiej wylewności podbił jej serce. Spędzili razem trzydzieści pięć lat. Jak na małżeństwo w świecie filmowym, to wyjątek. On był już rozpoznawalnym reżyserem, a Wala była aktorką. Zagrała w dwóch filmach Wajdy i współpracowała ze swoim mężem przy filmie „Trędowata”. Zobacz także: Gustaw Holoubek we wspomnieniach Magdaleny Zawadzkiej Wala dla Hoffmana zawsze była wsparciem W wielu sprawach byli do siebie bardzo podobni, oboje lubili „cygański tryb życia”, jak to określił Jerzy Hoffman. Mieli go okazję doświadczyć podczas kilkuletniej tułaczki po mieszkaniach znajomych, bo swoje w tym czasie wynajęli - sytuacja ich do tego zmusiła. Dowiedzieli się, że film „Ogniem i mieczem” nie otrzyma dotacji i od tamtej pory rozpoczęła się 11-letnia walka o zdobycie funduszy. Wala nigdy nie narzekała i zawsze była wsparciem. Kiedy „Potop” został nominowany do Oscara, w 1968 roku Jerzy Hoffman stanął przed wyborem, czy zostać w Stanach Zjednoczonych, czy wrócić do Polski. Decyzja nie była łatwa i reżyser jak zawsze chciał poznać zdanie żony. To był moment, w którym Wala mogła zostać żoną hollywoodzkiego reżysera i od tego momentu wieść dostatnie życie, jeśli tylko doradziłaby mu pozostanie w USA, ale zamiast tego powiedziała: „Ja już raz zmieniłam ojczyznę na Polskę, więc kolejna zmiana nie będzie dla mnie trudna, ale ty musisz podjąć decyzję sam”. Wrócili do kraju, w którym kręcenie filmów było ciężką, dłużącą się i wymagającą pracą, ale Hoffman nigdy nie usłyszał, żeby jego żona na cokolwiek się skarżyła. Przyjmowała rzeczywistość taką, jaka była, a kiedy trzeba było sobie pomóc i o coś zawalczyć, robiła to. Kiedy Hoffman spełnił wszystkie warunki, aby otrzymać fundusze na realizację filmu, ale pieniędzy wciąż nie widział, podczas przyjęcia w ambasadzie francuskiej Walentyna podeszła do premiera Pawlaka i spytała, czy chce, aby „Ogniem i mieczem” ujrzało światło dzienne. Usłyszała w odpowiedzi, że naturalnie, że chce. „To niech pan premier zadzwoni do tego dupka, prezesa telewizji, żeby się wywiązał ze zobowiązań i żeby dał nam pieniądze, jak obiecał, bo wszystko stoi i nie mogą zacząć produkcji”, wspominał wypowiedź żony w rozmowie z Krystyną Pytlakowską reżyser. Po tej wymianie zdań telefon Hoffmana zadzwonił i pieniądze się znalazły. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/48/2024/07/img9wQRnb-c83e8e1.jpg" width="1832" height="1306" alt="-, 1998. Realizacja filmu "Ogniem i Mieczem" w re¿yserii Jerzy Hoffmana (C). (mr) PAP/Remigiusz Sikora ***Miejsce i data wydarzenia nieustalone*** -, 1998. On the set of the movie "With Fire and Sword" (Polish: Ogniem i Mieczem) directed by Jerzy Hoffman (C). (mr) PAP/Remigiusz Sikora ***Date and place unknown***" title="Jerzy Hoffman" /> Na ratunek honoru polskich reżyserów Inną anegdotą z ich życia, kiedy to Wala uratowała sytuację i wykazała się kreatywnością na miarę trudnych czasów PRL-u, była ta z 1966 roku. W Warszawie kręcono wtedy „Noc generałów”. Podczas pobytu w stolicy, producent Sam Spiegel, nazwisko z górnej półki na hollywoodzkim firmamencie, postanowił złożyć wizytę państwu Hoffmanom. Jerzy, zazwyczaj pewny siebie, wrócił wtedy z nietęga miną do ich skromnego mieszkania na Powiślu i przekazał Wali wieści. „Rany boskie, przecież my mieszkamy w jednym pokoju, a ten człowiek przyjechał z apartamentu z pięcioma balkonami”. Wala niewzruszona nakazała wstrzymać panikę i zostawić wszystko jej. Poszła do antykwariatu i wypożyczyła stamtąd ogromną srebrną wazę. Wymyśliła, że włoży do niej kawior, bo tego akurat w ich domu nie brakowało - Jerzemu zwożono ten towar z Rosji w pokaźnych ilościach. Wala z resztą też go uwielbiała. Dołożyła do tego kilka wielkich srebrnych łyżek i ulożyła piękną kompozycję na stole. Zgasiła światła, pozapalała świece i ich przestrzeń na poddaszu zrobiła się nie do poznania. Kiedy amerykańscy producenci przyszli z wizytą, stanęli oniemieli - zobaczyli górę kawioru i dużo butelek oszronionej wódki. Nie mogli być bardziej uradowani z obrotu spraw i polskiej gościnności. Hollywoodzkie przyjęcia, to przy tym była wielka nuda. I w ten sposób Wala uratowała honor polskich reżyserów. Jerzy Hoffman nie ukrywa, że Wala odegrała również dużą rolę przy jego filmach. „Wiele propozycji obsadowych było jej pomysłami: wymyśliła m.in. Magdę Zawadzką do roli Baśki”, wspominał. Przeczytaj też: Związek Maryli Rodowicz i Andrzeja Jaroszewicza stał się jedną z legend PRL-u Gościnność Wali nie miała granic i ceny Przyjaciele mówili o Jerzym Hoffmanie, że uwielbiał rozmawiać, pić alkohol i bawić się z ludźmi i nie można tego było odmówić także jego żonie. Wojciech Wójcik wspominał, jak siedzieli razem z Walą w hotelu Jałta, podczas gdy jej mąż poszedł pracować przy nocnych zdjęciach i żona reżysera poczęstowała go wtedy przepysznym winem. Sączyli je przez całą noc, rozmawiając do rana, a gdy Hoffman wrócił z planu i spojrzał na pustą butelkę, to złapał się za głowę. „Wala, nie było innej flaszki na półce?”, zapytał. „To, co wypiliście, dostałem od Fleischmanna, w dowód wdzięczności; kupił na aukcji za pięć tysięcy dolarów, a wy tak po prostu…”. Było wiele rzeczy, do których dzielili te same uczucia; oboje lubili podróże, prywatki u znajomych i kino. Ale w wielu kwestiach uzupełniali się wzajemnie, on był bardziej wylewny, a ona opanowana. Kiedy potrzebował jej opinii, natychmiast ją dostawał. Zawsze była przy nim, gotowa, by mu pomóc. „Rzadko trafia się taki związek, jak Jurka z Walą”, wspominali ich znajomi z nutą nostalgii. „Każdy chciałby przeżyć coś podobnego”. Ich przyjaciele lubili spędzać z nimi czas, mówili, że ładują się wtedy pozytywną energią. Było w nich ciepło, otwartość i przyjacielskość - chciało się z nimi spędzać każdą wolną chwilę. Choroba Walentyny Hoffman W czasie, kiedy powstawał film „Ogniem i mieczem”, Walentyna była już ciężko chora. Przechodziła wtedy intensywne leczenie, otrzymywała radioterapię, ale kiedy tylko poczuła się lepiej, zaraz dołączała do męża na plan i towarzysza mu prawie do końca. „Ogniem i mieczem” Jerzy Hoffman zadedykował żonie. Przed premierą filmu powiedział: „Walka o realizację tej produkcji trwała ponad jedenaście lat. To, że przetrwałem i zwyciężyłem, zawdzięczam swojej żonie Walentynie, która nigdy nie zwątpiła (…)”. Wala nie dożyła premiery i triumfalnego objazdu z filmem po kraju. Po jej śmierci reżyser nie spodziewał się, że spotka jeszcze w swoim życiu kobietę, z którą będzie chciał wziąć ślub. Przyjaciel Hoffmana powiedział, że Jagodę, obecną żonę, wymodliła dla niego Wala. Być może tak właśnie było... Źródła: Marta Sztokfisz „Jerzy Hoffman. Gorące serce”, Wyd. Marginesy https://wyborcza.pl/magazyn/7,124059,18781792,zona-cie-zamyka-w-pokoju-rozmowa-z-jerzym-hoffmanem.html
Jerzy Hoffman miał trzy żony, a między nimi okresy międzywojenne
Życie reżysera sienkiewiczowskiej „Trylogii” jest nie mniej ciekawe niż losy jej bohaterów
Hoffman to żywy scenariusz. Myślę, że jeśli nie powstanie o nim film biograficzny, to kino straci” – powiedział niemal 10 lat temu Borys Szyc. Jerzy Hoffman urodził się w Krakowie, ale w wieku kilku lat został wywieziony na Syberię. Studia kończył w Moskwie. W komunistycznej Polsce wielokrotnie był przesłuchiwany, aż w końcu musiał wyjechać z ojczyzny. Przez lata krążyły o nim plotki, że w młodości był kobieciarzem. „Zawsze starałem się swoim zachowaniem nie zranić partnerki. Faktem jest, że byłem jak taka sieć, do której wpływały kobiety. Sam nie wiem, jak to się działo. Zresztą, w XXI wieku mężczyźni tylko z próżności twierdzą, że oni zdobywają kobiety. Nieprawda, to one nas uwodzą” – mówił reżyser, trzykrotnie żonaty. Jerzy Hoffman: pierwsza żona Swoją pierwszą żonę poznał w czasie studiów w Moskwie. Jak sam przyznaje, była to studencka miłość, która nie przetrwała próby czasu. Poznali się na uczelni – wspólnie uczyli się na Wszechrosyjskim Państwowym Uniwersytecie Kinematografii. On w tym czasie uwielbiał imprezy, czystą wódkę oraz krótkie i niezobowiązujące związki z kobietami. Ona była drobną Ormianką. Miała ciemne włosy i oczy oraz… ognisty temperament. Nazywała się Marlena Nazarian i w tamtym czasie kochał się w niej mieszkający w Moskwie hiszpański malarz. Ale ciemne oczy młodej Marleny spoglądały głównie w stronę Hoffmana. W końcu reżyser odezwał się do Nazarian. Zadzwonił do niej, ponieważ akurat pokłócił się z inną dziewczyną. A potem było wesele na 200 osób. Trwało dwa i pół dnia. „Zaraz na początku Rumun Bobi Mihelec, przyjaciel owego hiszpańskiego malarza, wlał do kryształowego pucharu dwie butelki szampana i poprosił, żebym wypił za zdrowie żony. Nie lubię szampana, ale opróżniłem puchar za jednym podejściem. Edek [Skórzewski] stanął obok, gotów podtrzymać mnie, gdybym miał upaść. Nie upadłem. Dostałem od gości brawa. Teraz ja nalałem do pucharu dwie butelki szampana i podsunąłem go Bobiemu. Zwalił się na ziemię, nie wypiwszy do końca” – wspominał Jerzy Hoffman w rozmowie opublikowanej w książce „Po mnie choćby Potop”. Następnie młode małżeństwo pojechało w odwiedziny do rodziny Marleny. Przez dwa tygodnie jedli, pili i świętowali. Jak przyznaje sam reżyser, potrafił dogadać się z każdym. Możemy się tylko domyślać, że zaufanie rodziny młodej Ormianki zdobywał przy kieliszku wódki. Odwiedziny u teściów skończyły się wrzodami żołądka. Potem przyszedł czas na dziecko i przeprowadzkę do Warszawy. Małżeństwo zamieszkało u rodziców reżysera i właściwie tutaj kończy się szczęśliwa miłość. Marlena nie mogła odnaleźć się w Warszawie. Hoffman zaczął zdawać sobie sprawę z tego, że w wieku 23 lat nie był gotowy ani na ślub, ani na dziecko, a różnice kulturowe zaczęły być coraz bardziej uciążliwe. „Gdy po przyjeździe do Polski Marlena urządziła mi pierwszą awanturę, nie uderzyłem jej, tracąc w ten sposób u niej, kobiety Wschodu, cały autorytet” – wspominał reżyser. Wszystko się rozpadło. Marlena razem z 9-miesięczną córką wróciła do rodziny do Erywania. Gdy Hoffman zobaczył, że Marlena i jego córka Joanna odlatują samolotem, odetchnął z ulgą i ze swoim serdecznym przyjacielem poszedł się upić. Zobacz też: Jerzy i Walentyna Hoffmanowie przeżyli ze sobą 35 lat. „Rzadko trafia się taki związek, jak Jurka z Walą” To jej dedykował „Ogniem i mieczem” „Po rozwodzie miałem okres międzywojenny, jak mówię o czasie między żonami” – powiedział kiedyś Jerzy Hoffman. Międzywojnie w życiorysie reżysera zakończyła Walentyna, która podobnie jak on, uwielbiała cygańskie życie. Hoffman był zdeterminowany i zakochany do tego stopnia, że odbił Walentynę innemu mężczyźnie. „Zakochałem się, zrobiłem wszystko, żeby ją zdobyć, i myślę, że będzie mi to odpuszczone” – potwierdzał w jednym z wywiadów. Jak się później okazało, druga żona miała duży wpływ na jego kolejne produkcje filmowe. „Wiele propozycji obsadowych w moich filmach było jej pomysłami: wymyśliła między innymi Magdę Zawadzką do roli Baśki” – mówił. Miała zaproponować także, by rolę Heleny Kurcewiczównej zagrała „dziewczyna Bonda”, czyli Izabella Scorupco. Jerzy Hoffman zadedykował także swojej ukochanej film „Ogniem i mieczem”. Walentyna już wtedy poważnie chorowała. Zmarła tuż przed premierą. Ich małżeństwo trwało 30 lat. „Była czarodziejką, na odległość wyczuwała dobrych ludzi i na ogół się nie myliła” – mówił reżyser w wywiadzie dla „Party”, a następnie dodał: „Bywało ciężko, nigdy nudno!”. Zobacz także: Gustaw Holoubek we wspomnieniach Magdaleny Zawadzkiej Jerzy i Walentyna Hoffmanowie Jerzy Hoffman i Jagoda Prądzyńska Hoffman myślał, że po śmierci drugiej żony już nigdy w życiu się nie ożeni i nigdy nie spotka kogoś, kto będzie mógł dać mu szczęście. Ale wtedy pojawiła się Jagoda Prądzyńska. „Pociągnęło nas do siebie jakieś fizyczne pragnienie, pożądanie, które przeszło w miłość autentyczną, ze względu na prawość Jagody, jej niesłychaną uczciwość, ciepły stosunek do ludzi i świata” – wspominał reżyser. W relacji z Jagodą znalazł nie tylko miłość, ale także wspaniałą przyjaźń oraz zrozumienie. Oboje byli osobami po przejściach. Ona z poprzedniego małżeństwa miała już dwoje dzieci, on był rozpoznawalnym reżyserem, który na swoim koncie miał dwa małżeństwa – jedno zawarte w czasie studiów, drugie zakończone śmiercią ukochanej. „Szliśmy do siebie jak po gruzach, ale chcieliśmy od nowa coś zbudować” – powiedział. O swoją przeszłość nigdy nie byli zazdrośni, powtarzając, że wszystkie wcześniejsze związki to po prostu część ich życiorysu. Jerzy i Jagoda Hoffmanowie są małżeństwem do dziś. Gdy u reżysera pojawiły się problemy zdrowotne, żona opiekowała się nim, dając mu oparcie oraz poczucie bezpieczeństwa. To dzięki niej wciąż chce czerpać z życia garściami, choć choroby tego nie ułatwiają. Czytaj także: Jerzy Hoffman: „Czuję się spełniony. Żyję!” Jerzy Hoffman i Jagoda Prądzyńska Jerzy Hoffman: córka W ostatnim czasie stan zdrowia reżysera się pogorszył. Jak przyznał w jednym z wywiadów, przez nałogowe palenie jego płuca są w złym stanie i przez 16 godzin dziennie musi być podłączony do tlenu. Wciąż jest jednak wdzięczny za wszystko, co dał mu los. Chociaż jego pierwsze małżeństwo, zawarte w tak młodym wieku, nie było udane, jego owocem była córka – Joanna, o której reżyser z dumą wspomina niemal na każdym kroku. Mimo wielu przeszkód udało im się stworzyć silną relację córki z ojcem. Joanna skończyła studia na Massachusetts Institute of Technology, a w 1980 roku dołączyła do zespołu Steve’a Jobsa. Była jedyną kobietą w zespole. Choć matka wychowywała ją w duchu antysemityzmu, na studiach poznała Francuza żydowskiego pochodzenia i wzięła z nim ślub. Wspólnie mają dwoje dzieci, oczka w głowie swojego dziadka, Jerzego Hoffmana. „Starszy skończył MIT, jak matka. Założył firmę, która robi gry komputerowe. Ma narzeczoną Hinduskę. Młodszy Gabriel studiuje na Uniwersytecie Stanforda w Palo Alto” – chwalił się reżyser. Ogromnym oparciem są dla niego również dzieci Jagody z poprzedniego małżeństwa: „Jej dzieci – Asia i Michał – są z nami, kiedy chcemy pobyć w młodszym towarzystwie”. Życie Jerzego Hoffmana było wypełnione chwilami triumfu, nocami pełnymi zabaw i przelotnymi związkami z kobietami, które uwielbiał. Bywały także chwile smutne, przeraźliwie bolesne i niesłychanie skomplikowane. W końcu reżyser znalazł swoje miejsce na ziemi na Mazurach, które go zachwyciły. Czas spędza z rodziną oraz swoją ukochaną żoną Jagodą. Jest legendą, a „Pan Wołodyjowski”, „Ogniem i mieczem” oraz „Potop” kiedyś przyciągnęły miliony ludzi przed wielkie ekrany. Następnie produkcje zaczęły być emitowane w telewizji, pokazywane w szkołach i omawiane na lekcjach języka polskiego i historii. I nic nie wskazuje na to, by miało się to zmienić.
Jerzy Hoffman: „Czuję się spełniony. Żyję!”
Reżyser wspomina swoje dzieciństwo, żonę Walentynę i podkreśla, z czego jest najbardziej dumny
Gigant kina. Wyreżyserował wiele wybitnych filmów, także dokumentalnych. Dzięki pełnej rozmachu ekranizacji ukochanej lektury wielu pokoleń Polaków – Trylogii Henryka Sienkiewicza przeszedł do kanonu światowego filmu. O wojennym dzieciństwie, pobycie na Syberii, marcu ’68, oscarowej szansie i filmie, którego… nie nakręcił, Jerzy Hoffman opowiedział Krystynie Pytlakowskiej. W ramach cyklu Archiwum VIVY! Wywiady przypominamy niezwykle ciekawą rozmowę, która ukazała się 1 lipca 2021 roku na łamach magazynu VIVA!. Jerzy Hoffman o dzieciństwie i ukochanej żonie Walentynie Gdzie Pan teraz przebywa myślami? Tu, w tym cudownym domu na Mazurach, czy w całkiem innym miejscu? Gdybym myślami nie przebywał tu, tobym nie był też tutaj cieleśnie. Nazwałem to miejsce sanatorium dla duszy. W trakcie choroby okazało się, że dla ciała również. Lepiej się Pan już czuje? Wspaniale. Dobra wiadomość, bo przeszedł Pan dwie operacje. Przeżyłem półtora roku potwornego bólu, niepomagających już środków przeciwbólowych, poruszania się na inwalidzkim wózku. Nawet bliscy nie wierzyli już, że będę chodził. Koszmarny sen. Ale nie mówmy już o tym, skoro jest taki piękny dzień. Choć tu zawsze jest pięknie, niezależnie od pogody. No to powróćmy do Pana dzieciństwa. Do dzieciństwa zawsze lubimy wracać? Moje dzieciństwo w Gorlicach było szczęśliwe, choć krótkie. Rodzice, wzięci lekarze, kochający dziadkowie. Kąpiele w przeczystej rzece Ropie, zabawy z kolegami w parku. Pierwszego września miałem pójść do drugiej klasy… Był rok 1939 i pierwszego września z rodzicami i dziadkami ze strony ojca uciekaliśmy pod bombami ostatnim pociągiem. Płonące zbiorniki z ropą w Gliniku Mariampolskim. Czarne krzyże przelatujących nisko niemieckich samolotów, ręce rodziców unoszące mnie niemal w powietrzu, byle dalej w pole, przeraźliwe krzyki rannych. Wtedy po raz pierwszy zobaczyłem z bliska śmierć. Dotarliśmy do Tarnopola. Miasto było pełne uchodźców. Miałem wtedy siedem lat. A potem weszła Armia Czerwona. Cała armia pachniała dziegciem wcieranym w buty i pasy. Rodzice dostali pracę w Daszawie i to stamtąd wywieziono nas na Syberię. Paradoksalnie, ale dzięki tej Syberii żyję, inaczej zginąłbym w Holocauście jak ponad 20 osób mojej najbliższej rodziny. Gdy wróciliśmy z Syberii, już ich nie było. Co Pan pamięta ze zsyłki na Syberię? Jedne wydarzenia pamiętam jak przez mgłę, inne z detalami. Nas wywieziono latem. Byłem w tym wieku, że to, co się działo, było dla mnie szaloną przygodą. Z wielu niebezpieczeństw nie zdawałem sobie sprawy. Pamiętam, jak wieziono nas przez trzy tygodnie w towarowych wagonach. Zobaczyłem Dniepr i zrozumiałem, że Wisła nie jest największą rzeką. Później Dniepr okazał się mały w stosunku do Wołgi, a Wołga zmalała w porównaniu z rzeką Ob. Potem przez prawie trzy doby wieziono nas na barkach w górę rzeki Czułym. I dalej w głąb tajgi. Czekał na nas były obóz karny. Baraki, wieże wartownicze. Naczelnik powitał nas słowami: ,,Nigdy nigdzie nie wyjedziesz. Przywykniesz. Nie przywykniesz, zdechniesz’’. Obóz nazywał się Kasztaki Tajga, w rejonie zyriańskim nowosybirskiej obłasti. Zdolnych do pracy skierowano do wyrębu lasu. Nas, dzieci, czekała czteroklasowa szkoła, oczywiście w języku rosyjskim. Najgorszy był pierwszy rok. Ludzie nieobeznani z wyrębem lasu ginęli od spadających ściętych drzew. Było już za późno na sadzenie kartofli, a bez kartofli życie było prawie niemożliwe. Na szczęście moi rodzice, którzy byli jedynymi lekarzami, namówili ludzi do zbierania i magazynowania orzechów cedrowych, suszenia malin i żurawiny, co później w czasie zimy ratowało od szkorbutu. Mieszkaliśmy w zapluskwionych barakach. Dopiero gdy ojciec uratował nogę naczelnika, którą miejscowy, zawsze pijany felczer chciał amputować, zamieszkaliśmy w chatce obok drogi lodowej, którą wywożono ścięte kloce nad rzekę. Zimą drogę tę trzeba było bezustannie polewać wodą, aby mogły się po niej ślizgać płozy ciągniętych przez traktory ogromnych sań. Na drodze lodowej śmiertelność była największa. Zobacz także: Romans Maryli Rodowicz i Daniela Olbrychskiego wstrząsnął PRL-em! Fakt, że Pana ojciec był dobrym lekarzem, który poskładał naczelnikowi połamaną nogę, poprawił Waszą sytuację. Okazało się, że istnieje jakiś mały szpital, znalazły się nawet jakieś podstawowe lekarstwa. Udało się też ojcu wyciągnąć z drogi lodowej profesora Władysława Maliniaka, jednego z redaktorów pisma PPS ,,Robotnik”. Tej pierwszej zimy zmarł na zapalenie płuc mój ukochany dziadek Maurycy. Dla nas ta zima wlokła się bez końca, chociaż rdzenni Sybiracy mówili, że to tylko osiem miesięcy, a potem lato, lato i lato. W maju kopaliśmy toporami caliznę i sadziliśmy kawałki ziemniaków. A w czerwcu Hitler zaatakował Związek Rad. Rząd Sikorskiego podpisał porozumienie z Moskwą. Z dnia na dzień staliśmy się sojusznikami. Po amnestii ludzie ruszyli w okolice Taszkientu, gdzie organizuje się polska armia. Profesor Maliniak, który został mianowany delegatem rządu londyńskiego, poprosił rodziców, abyśmy się zatrzymali w Ałtajskim Kraju, gdzie na leśnych uczastkach nie było ani jednego lekarza. „To tylko na krótko”, powiedział. „Do armii pojedziecie w drugiej turze”. Ale drugiej tury nie było. Armia Andersa opuściła Kraj Rad, a po ujawnieniu zbrodni katyńskiej stosunki dyplomatyczne zostały zerwane. Oczywiście, że my tam znaliśmy tylko sowiecką wersję, według której zbrodni dokonali Niemcy. W Ałtajskim Kraju utknęliśmy do końca wojny. Po licznych zmianach miejsca trafiliśmy do Sidorowki, gdzie była prawdziwa szkoła, w której wykładali nauczyciele ewakuowani z Leningradu. Poziom był tak wysoki, że po ukończeniu szóstej klasy, po powrocie do Polski, mogłem pójść do drugiej klasy gimnazjum w Bydgoszczy. Nadrabiać musiałem tylko łacinę. Historię Polski i literaturę wpoiła mi na Syberii mama, która przed medycyną skończyła seminarium nauczycielskie. I z którą Pan został sam, gdy ojciec w 1943 roku poszedł na front? Tak, ale matka została jedynym lekarzem na ogromnym terenie i leczyła nie tylko Polaków. Objazdy osiedli leśnych trwały po kilka tygodni. Musiałem sam sadzić i wykopywać kartofle, piłować i rąbać drewno na opał, przygotowywać sobie jedzenie. Gdy mając 13 lat, wróciłem do Polski, byłem już dorosły. Paliłem papierosy, piłem samogon i nie byłem już też prawiczkiem. Miałem bliznę na nodze od uderzenia nożem przez kałmuckiego chłopca, a gęsta czupryna skrywała ślady na ciemieniu po uderzeniu metalową sztabą, no i potrafiłem dobrze używać swoich pięści. Gdzie Pan nauczył się bić? Jeszcze w Gorlicach mój starszy kuzyn Julek, który zginął później w Holocauście, trenował boks i niby to dla zabawy próbował zrobić ze mnie worek treningowy. Musiałem się bronić. Pamiętam też, jak ojca wezwano do szkoły, bo wybiłem piórnikiem ząb starszemu koledze z trzeciej klasy. Ojciec spytał: ,,Dlaczego go uderzyłeś?”. „Bo chodził za mną i krzyczał: »pierwszaki dupaki, pierwszaki dupaki«”. „Ale dlaczego piórnikiem?”. ,,Bo pięścią bym go nie dosięgnął”. Tata powiedział: „Rozumiem”. Oficer I wojny światowej mógł mi wybaczyć wiele, ale nie tchórzostwo. To też tam, na Syberii, w każdym nowym miejscu, w każdej nowej szkole, gdy chłopcy rzucali się na mnie jako na nowego, stawałem w kącie, żeby mieć osłonę. Zasłaniając się lewą ręką, prawą biłem z góry jak młotem. Jeden cios w głowę obalał na ziemię. Czytaj także: Legendarny film Pan Wołodyjowski miał swoją premierę 50 lat temu! I ,,naboksował’’ się Pan w życiu… Najczęściej poza ringiem. Gdy wróciliśmy z Syberii, wstąpiłem do harcerstwa. Trudno opisać radochę i szczęście, jakie czułem. A po trzech miesiącach drużynowy mnie wezwał i powiedział, że ja jako Żyd nie mogę być w polskim harcerstwie. Świat mi się zawalił i na zasadzie reakcji wstąpiłem do ZWM, to mi zresztą w przyszłości pomogło w dostaniu się na studia w Moskwie. Czy już wtedy Pan myślał, kim zostanie w przyszłości? Skąd. Rodzice chcieli, żebym został lekarzem, a ja, mając 16 lat, zacząłem pisać wiersze, które nawet były drukowane. Na szczęście matka wybiła mi poetę z głowy. Wygrałem konkurs radia bydgoskiego na słuchowisko o bitwie pod Lenino na podstawie wspomnień ojca. Wiele lat później na tych wspomnieniach oparłem sceny batalionu sanitarnego w filmie ,,Do krwi ostatniej”. Na rok przed maturą z nieżyjącym już bliskim przyjacielem Jarosławem Szymkiewiczem zastanawialiśmy się, jaki kierunek studiów wybrać, żeby nie pracować od 8 do 16. Wtedy po raz pierwszy pomyślałem o szkole filmowej. Do łódzkiej filmówki nie miałem szans startować, bo żeby się tam dostać, trzeba było mieć ukończone inne studia. Studia w Instytucie Filmowym w Moskwie wymagały „tylko” zdania egzaminu konkursowego w Ministerstwie Kultury i Sztuki w Warszawie. Trzeba było znać jako tako język rosyjski, a w tym byłem dobry. Nie bałem się także pytań z historii i literatury. Ale we wszystkim, co dotyczyło kina, byłem zielony. Przewodniczący komisji patrzył na mnie coraz bardziej niechętnie, zrozumiałem, że to już koniec. Dupa blada. A on zajrzał jeszcze raz w moje papiery i spytał: „Hoffman… A czy Zygmunt Hoffman z Pierwszej Dywizji to nie pański krewny?”. „To mój ojciec”, odparłem. Przewodniczącym był Stanisław Wohl, operator i reżyser, przyjaciel ojca z frontu. Więc gdy mnie pytają: ,,Jak się dostałeś na te studia”, odpowiadam: ,,Przez kumoterstwo”. Nie zrobił Pan filmu o swoim dzieciństwie, a szkoda. Myślałem o tym wielokrotnie, ale musiałby to być bardzo drogi film, tak że pozwolić na niego mogłoby sobie chyba tylko kino amerykańskie lub rosyjskie. Gdy zaproponowano mi reżyserię ,,Syberiady” i dowiedziałem się, że Syberię mają udawać Bieszczady, podziękowałem. Zresztą coś z moich przeżyć zawierają syberyjskie sceny w filmie ,,Do krwi ostatniej”, który nakręciłem w okolicach Bajkału i Irkucku. W 1968 roku chciano Pana wydalić z Polski. Większość „powojennych” po raz pierwszy wtedy zetknęła się z antysemityzmem. No tak, chciano, ale ja byłem uparte bydlę i się nie dałem. Nie mogłem pozwolić, by ktoś poza mną samym decydował o mojej polskości. Zresztą przez całe życie starałem się kierować zasadą, by robić to, czego pragnę, a nie to, co muszę. Po sukcesie „Potopu” krytyka żądała, żebym skakał coraz wyżej. Musiałem odciąć się od tej wielkości. I zrobił Pan „Trędowatą”. To był świadomy skandal. Krytyka rzuciła się na mnie ,,jako lwi okrutni”, a ludzie walili na film drzwiami i oknami. Zdjęto mnie z cokołu i nikt mi już potem nie kazał wysoko skakać. Większość Pana filmów była jednak patriotyczna. A to wiele mówi… Jak trzeba cenić ojczyznę, ten tylko się dowie, kto ją stracił… parafrazując słowa wieszcza. Tam, daleko od Polski, zostałem wychowany na literaturze romantycznej. Matka, wyjeżdżając w swoje objazdy, zadawała mi lekcje. „Pan Tadeusz”, „Konrad Wallenrod”, „Grażyna”. Wreszcie Sienkiewicz. A ile razy czytał Pan Trylogię? Wielokrotnie. Ojciec wysłał mi te książki natychmiast, gdy przekroczyli starą polską granicę. Pierwszy dotarł ,,Pan Wołodyjowski”, później ,,Potop”, a „Ogniem i mieczem” nie przepuściła cenzura. Była to pierwsza książka nabyta przeze mnie po powrocie do Polski. Kiedyś znałem Trylogię niemal na pamięć. Teraz wszystko mi się pomieszało i już nie wiem, co było w filmie, a co u Sienkiewicza. Film przecież wymagał pewnych zmian i kondensacji. „Ogniem i mieczem” jako książka najmniej mi się podobało. Bo panie tradycyjnie wolą sceny miłosne, panowie bitewne. Jak w „Bitwie warszawskiej”? „Bitwa warszawska” dostała Złote Węże jako najgorszy film. Spytano mnie, co o tym sądzę, a ja skomentowałem, że przyczepiło się gówno do okrętu i zawołało: „Płyniemy”. Jacyś ludzie, o których nikt nie słyszał, chcieli zaistnieć. Ten film jest daleki od arcydzieła, ale też nie najgorszy. Pomimo miażdżącej krytyki miał w kraju bardzo przyzwoitą widownię, która, gdyby nie ta krytyka, zapewne byłaby większa. W Anglii był wyświetlany w szerokiej sieci kin i tam krytycy porównywali go nawet z ,,Szeregowcem Ryanem”. Jerzy Hoffman o córce Joannie i życiowym spełnieniu Dumny jest Pan z tego, że nakręcił całą Trylogię? Spełniłem marzenie życia, a dumny naprawdę jestem tylko z zamieszkałej w Stanach mojej córki Joanny Hoffman, współpracowniczki Steva Jobsa i współodpowiedzialnej za sukces koncernu Apple. Postać Joanny w filmie ,,Steve Jobs” wykreowała wspaniała aktorka Kate Winslet. No i dumny jestem oczywiście ze swoich wnuków – Jeremiego i Gabriela, którzy z matką odwiedzają mnie co roku na Mazurach. Nie dostał Pan za „Potop” Oscara. To musiała być dla Pana osobista porażka. Porażka? Przegrać z Fellinim to porażka? U nas nie docenia się nominacji. Przecież i tak miałem dużo szczęścia. Nasze władze wcale nie chciały przedstawić ,,Potopu” do Oscara. To Bronisław Kaper, Polak z pochodzenia, wspaniały kompozytor Hollywood, laureat Oscara, po obejrzeniu „Potopu” wywarł presję na nasze władze, aby film zgłoszono do Oscara. Była to ostatnia chwila. Musieliśmy z żoną Walentyną zawieźć film sami, bo nie zdążyłby w wymaganym terminie. Wtedy każdy film zza żelaznej kurtyny musiał 48 godzin przebyć na odprawie celnej, do sprawdzenia, czy nie zawiera komunistycznej propagandy. Zdążyliśmy za pięć dwunasta na pokaz kwalifikujący do nominacji dla pięciu najlepszych filmów zagranicznych. Słynny pianista Artur Rubinstein odwołał koncert w Nowym Jorku, aby obejrzeć ,,Potop’’. Na wieść o tym zamiast kilkunastu osób komisji kwalifikacyjnej chęć obejrzenia naszego filmu zgłosiła taka ilość chętnych, że pokaz musiano przenieść do największej sali wytwórni. Kamery ważniejszych stacji Stanów Zjednoczonych skierowane były na scenę przed ekranem. Cóż to za film, dla którego wielki Rubinstein odwołał koncert. Pan Artur przedstawiał mnie osobiście. Zdenerwowany zaczął mówić po polsku. Jego żona krzyczała: „Idioto, oni cię nie rozumieją”. A Rubinstein: „To niech się uczą!”. Ktoś to tłumaczył na angielski i to wszystko kamery transmitowały na całe Stany. Czy można wyobrazić sobie większą reklamę? A potem pięć pełnych godzin projekcji całego ,,Potopu” i burza oklasków. Po filmie chciano natychmiast kupić ode mnie „Potop”, a ja nie mogłem go sprzedać, bo mógł to zrobić tylko Film Polski. Wtedy zaproponowano mi zostanie w Hollywood, co oznaczało, że nigdy w życiu nie zobaczę rodziców, przyjaciół i Polski. I tak by było. Socjalizm zawalił się dopiero wiele lat po śmierci mojego ojca. Ale mama dożyła upadku socjalizmu. Tak, umarła trzy miesiące przed setnymi urodzinami. W trakcie zdjęć do „Ogniem i mieczem”. Najpierw odeszła mama, potem żona Walentyna. Jaką rolę odegrała Walentyna w Pańskim życiu i twórczości? Byliśmy razem ponad 30 lat. Miałem w niej wsparcie w najtrudniejszych chwilach. W czasie przesłuchań i rewizji, w trakcie zdjęć do ,,Pana Wołodyjowskiego”, w 1968 roku, niezapomnianej nocy w Hollywood, gdy miałem podjąć brzemienną decyzję po nominacji ,,Potopu” – zostać czy wrócić. Perspektywa zostania żoną hollywoodzkiego reżysera musiała być dla niej kusząca, a powiedziała mi: „Ja już raz zmieniłam ojczyznę na Polskę, więc kolejna zmiana nie będzie dla mnie trudna, ale ty musisz podjąć decyzję sam”. Wróciliśmy i nigdy nie usłyszałem od niej słowa wyrzutu, nawet w najtrudniejszych chwilach naszego życia. Gdy minister kultury Izabela Cywińska cofnęła nam dotację na film ,,Ogniem i mieczem” i musieliśmy z Jerzym Michalukiem wstrzymać prace przygotowawcze. Rozpocząć 11-letnią walkę o zdobycie pieniędzy na realizację tego filmu. Sytuacja zmusiła nas z Walą do wynajęcia własnego domu po to, by przeżyć. Latami tułaliśmy się po mieszkaniach znajomych. Wreszcie udało się Jurkowi Michalukowi pozyskać pieniądze z browaru Okocim oraz zdobyć kredyt w Kredyt Banku. Choć spełniliśmy wszystkie warunki, telewizja, wbrew pisemnej deklaracji, nie spieszyła się z uruchomieniem pieniędzy. Czas mijał. Na przyjęciu w ambasadzie francuskiej Walentyna podeszła do premiera Pawlaka i spytała, czy chce, by „Ogniem i mieczem” ujrzało światło dzienne. A on mówi: „Ależ oczywiście!”. „To niech pan premier zadzwoni do tego dupka, prezesa telewizji, żeby się wywiązał ze zobowiązań i żeby dał nam pieniądze, jak obiecał, bo wszystko stoi i nie mogą zacząć produkcji”. Nagle zadzwonił mój telefon i usłyszałem głos nieuchwytnego dotąd prezesa: „Panie reżyserze, to jakieś nieporozumienie!”. Jeszcze tego samego dnia pieniądze były na naszym koncie. Walentyna, pomimo ciężkiej choroby i wyniszczającej radioterapii, gdy tylko odzyskiwała siły, towarzyszyła mi na zdjęciach prawie do końca. Niestety, nie dożyła premiery i triumfalnego objazdu Polski z filmem ,,Ogniem i mieczem’’. Czytaj też: Jerzy i Walentyna Hoffmanowie przeżyli ze sobą 35 lat. „Rzadko trafia się taki związek, jak Jurka z Walą” Teraz ma Pan u boku inną kobietę. Z Jagodą jesteśmy razem 20 lat. Jest niezwykle ciepła i serdeczna. Dała mi dużo spokoju i ukojenia. I rozumie Pana duszę reżysera? Oczywiście. Gdyby nie rozumiała, nie byłaby ze mną. Przeżyliśmy wiele szczęśliwych chwil. Jest od Pana sporo młodsza i ma dużo energii. Miała, bo choć dzieli nas 16 lat, moje częste pobyty w szpitalach, balansowanie między życiem a śmiercią, niestety, poderwały jej zdrowie. Nie poruszyliśmy jeszcze tematu spółki Hoffman–Skórzewski. Gdyby Pan go nie spotkał, zostałby Pan reżyserem? Nasza przyjaźń i współpraca z Edkiem rozpoczęła się na studiach. Zrealizowaliśmy nasz dyplom, który zapoczątkował tak zwaną czarną serię polskiego dokumentu. Realizowaliśmy filmy dokumentalne, które przyniosły nam nagrody i sławę. Wspólny był też nasz fabularny debiut – satyryczna komedia ,,Gangsterzy i filantropi”. Polski western, a właściwie istern ,,Prawo i pięść” też firmowały nasze nazwiska. Po rozstaniu każdy z nas musiał wrócić do małych form. Dopiero samodzielna realizacja filmu dokumentalnego ,,Jarmark cudów” i telewizyjnego ,,Ojciec”, nagrodzonych w kraju i za granicą, pozwoliła mi wrócić do fabuły. Wejście na ekrany ,,Pana Wołodyjowskiego” przywróciło mi status reżysera filmów fabularnych. Sukces „Wołodyjowskiego” na ekranach włoskich kin zaowocował zaproszeniem do sławnego wówczas Cinecittà, gdzie zaproponowano mi reżyserię ,,Córki kapitana” Aleksandra Puszkina lub też „Carskiego kuriera” Juliusza Verne, i to za prawdziwą gażę prawdziwego reżysera w najprawdziwszych w świecie dolarach. Ale ja chciałem nakręcić ,,Potop”. Nie kusi Pana, żeby zrobić jeszcze jakiś film? ,,I wódka nie ta, i śledź nie ten, i nie ta aura nad bufetem”. Pewnie zbyt intensywnie żyłem, i to nie tylko na planie filmowym, i wyeksploatowałem organizm, by móc dzisiaj zrealizować dobry film. Słaby film nie jest potrzebny ani widzom, ani mnie. Jaki swój film, poza Trylogią, lubi Pan najbardziej? Nie będę oryginalny, jeśli odpowiem, że ,,Znachor”. Dzielę tę miłość z widzem, bo ,,Znachor”, pomimo upływu wielu lat od premiery, wciąż jest filmem kultowym. Nie schodzi z telewizyjnych ekranów, i to nie tylko w Polsce. Czytaj też: To ci aktorzy byli bożyszczami kobiet w czasach PRL-u! Żałuje Pan, że czegoś nie zrobił? Nie udało mi się zrobić filmu o Świętosławie Dumnej opiewanej przez wikingów siostrze Bolesława Chrobrego. Nie udało mi się zrobić filmu o Monte Cassino. Żałuję ,,Mojej Syberiady”. Największe marzenie udało mi się zrealizować. Trylogia wprawdzie od końca, ale jest. A jak by Pan podsumował swoje życie? Jedno jest pewne – nie było nudne, zjeździłem z moimi filmami pół świata. Obejrzały je miliony widzów. Spotkałem bardzo wielu ciekawych ludzi. Piłem wódkę z co najmniej kilkunastoma aktualnymi i byłymi prezydentami i premierami. Kochałem i byłem kochany. A póki widz będzie chciał oglądać moje filmy, to Non omnis moriar – nie całkiem umrę. Do dziś lubię patrzeć przez szkło kieliszka w oczy przyjaciół. Codziennie uparcie ćwiczę, by odzyskać pełną sprawność. Wie pani, co to za radość nie czuć bólu, móc patrzeć na jezioro, które ciągle ma inny kolor, słuchać szczebiotu ptaków? Czuję się spełniony. Żyję!
Jerzy Hoffman: „Przeszedłem dość surową szkołę życia. Miałem zawsze duszę fightera”
Reżyser o swoim niezwykłym i barwnym życiu
Jerzy Hoffman. Genialny reżyser i scenarzysta filmowy. Jemu zawdzięczamy adaptacje Trylogii Henryka Sienkiewicza, która na stałe wpisała się w dorobek kulturowy Polski. W osobistym wywiadzie przez kamerą viva.pl opowiedział o swoim barwnym życiu, dzieciństwie i rodzinie... Ten filmik wzrusza do łez. Jerzy Hoffman o dzieciństwie i ukochanej żonie Walentynie Przyszedł na świat w Krakowie w marcu 1932 roku. Niestety, już osiem lat później wraz z rodziną został srogo doświadczony przez los... Te ekstremalne przeżycia zaważyły na całym jego późniejszym życiu. Jak sam przyznaje, pobyt w łagrze uratował jego rodzinę przed Holocaustem. Dla niego był natomiast pożegnaniem z dzieciństwem. – Miałem zawsze duszę fightera. Potrafiłem zacisnąć i zęby, i pięści. Przeszedłem dość surową szkołę życia. Myśmy w wieku lat 13-14 byli już dorosłymi ludźmi. Proszę pamiętać, że myśmy byli z rodzicami wywiezieni w 1940 roku na Syberię – zwierzył się przed naszą kamerą Jerzy Hoffman. W rozmowie nawiązał również do swojej drugiej żony, Walentyny. Byli razem od 1963 roku, przez 35 lat. To jej reżyser zadedykował kultowe „Ogniem i mieczem”. Niestety, nie doczekała premiery filmu... Mieli barwne i cudowne życie, pełne niezwykłych przygód. – Pokażę Wam do przefotografowania portret Walentyny, która w moim życiu odegrała też bardzo ważną rolę. Walentyna na słoniu, którego jej podarował jakiś maharadża w Indiach, w czasie naszego pobytu w tym kraju. Został statkiem przewieziony do Polski i w jakimś ogrodzie zoologicznym wylądował. Perypetii było przy tym... – opisał Jerzy Hoffman. – A to jedno z ostatnich zdjęć Wali, razem z Pysanką, która grała Horpynę. To już w czasie „Ogniem i mieczem” – wspomina. Czytaj także: Jerzy i Walentyna Hoffmanowie przeżyli ze sobą 35 lat. „Rzadko trafia się taki związek, jak Jurka z Walą” Jerzy Hoffman w sesji dla „VIVY!”, lipiec 2021 Jerzy Hoffman o córce Joannie i życiowym spełnieniu Nie waha zbyt długo pytany o to, z czego jest w życiu najbardziej dumny... – Najbardziej dumny? Jestem ze swojej córki Joanny, która stała się rzeczywiście postacią bardzo znaną i cenioną tam, w Stanach Zjednoczonych. Na tym zdjęciu spotkanie z córką w czasie nominacji oscarowej. A to jest właśnie jej zdjęcie z tym, co to zrobiło taką ogromną rewolucję – opisuje przed kamerą viva.pl. A jak jego życie wygląda obecnie? Podkreśla, że jest spełnionym i szczęśliwym człowiekiem. Docenia wszystko, co zostało mu dane... – Marzenia moje się spełniają. Budzi mnie śpiew ptaków, mam przed sobą wspaniałe jezioro. Potrafię się znowu ruszać, chodzić. Więc o czym więcej mogę marzyć? Przyjeżdżają do mnie przyjaciele, potrafimy jeszcze popatrzeć na siebie przez szkło, głęboko w oczy. Niestety, jest nas coraz mniej... Trzeba się po prostu cieszyć każdym dniem. Ja się cieszę – deklaruje Jerzy Hoffman. Pełny zapis rozmowy możesz zobaczyć powyżej... Czytaj także: Legendarny film Pan Wołodyjowski miał swoją premierę 50 lat temu! Jerzy Hoffman w sesji dla „VIVY!”, lipiec 2021
Legendarny film Pan Wołodyjowski miał swoją premierę 50 lat temu!
Mija 50 lat od uroczystej premiery filmu Pan Wołodyjowski w reżyserii Jerzego Hoffmana. 28 marca 1969 roku w warszawskim kinie Kongresowa po raz pierwszy zaprezentowano film publiczności. Następnie jego 70 kopii ruszyło w Polskę i świat. Film bił rekordy popularności i był jedną z bardziej kasowych polskich produkcji. Powstawał z wielkim rozmachem – na jego potrzeby skonstruowano wielkie dekoracje oraz wyprodukowano wiele rekwizytów i kostiumów dopracowanych w najdrobniejszych szczegółach. Całość kosztowała 40 milionów złotych. Była to wówczas zawrotna suma! Film Pan Wołodyjowski kończy 50 lat Równolegle z filmem powstała czarno-biały serial Przygody pana Michała z udziałem tej samej obsady i z wykorzystaniem dekoracji. Produkcja ekranizacji powieści Henryka Sienkiewicza od samego początku budziła duże zainteresowanie prasy – była prawdziwym wydarzeniem. W efekcie powstało dzieło, które do dzisiaj jest uważane za jeden z ważniejszych polskich filmów kostiumowych. Odtwórca tytułowej roli Michała Wołodyjowskiego, Tadeusz Łomnicki, początkowo nie chciał zagrać w produkcji. Wolał występy w teatrze, lecz aby zachować pozory tłumaczył się złym stanem zdrowia. Reżyser Jerzy Hoffman nie chciał przyjąć odmowy, dlatego nakłonił go do badań lekarskich. Kiedy okazało się, że jest całkowicie zdrowy, przyjął rolę. Dowodem na to, że zdrowie było jedynie wymówką jest fakt, że przed rozpoczęciem zdjęć aktor przez rok trenował jazdę konną oraz uczył się szermierki od mistrza świata Andrzeja Piątkowskiego. Tadeusz Łomnicki do roli schudł także 10 kilogramów i sam wykonywał wszystkie sceny kaskaderskie. Dla widzów do końca życia pozostał legendarnym Małym Rycerzem. Znakomita obsada była ogromną zaletą filmu Hoffmana. Krytycy chwalili zarówno odtwórców głównych ról, jak i drugoplanowe postacie. Stworzyli oni niezapomniane kreacje aktorskie, takie jak Zagłoba (Mieczysław Pawlikowski, Ketling (Jan Nowicki), Basia (Magdalena Zawadzka) czy Krzysia (Barbara Brylska). Magdalena Zawadzka wspomina, że wszyscy na planie byli zawsze doskonale przygotowani. „Najważniejsza w tym wszystkim była ekipa, która realizowała film, ponieważ potrafiła to, co aktorzy mieli do zagrania, wspaniale oddać. Widać ogromną pracę wielkiej liczby ludzi. Bez komputerowych efektów. Nawet takie drobiazgi, jak guziki były robione na zamówienie. To daje jakość”, mówiła w jednym z wywiadów. Filmowe scenografie do tej pory robią wrażenie. Wszystko zostało dopięte na ostatni guzik… poza jednym szczegółem. W jednej ze scen batalistycznych podczas ostrzeliwania z armat w tle widać jadącą ciężarówkę.