Janusz Majewski spocznie obok ukochanej żony. Pożegnały go nieprzebrane tłumy
Dzisiaj o godzinie 14:00 rozpoczął się pogrzeb wybitnego polskiego reżysera — Janusza Majewskiego. Artysta spocznie na Cmentarzu Wojskowym na warszawskich Powązkach. Jego ciało zostanie pochowane w rodzinnym grobowcu, obok ukochanej żony. [Tekst w trakcie aktualizacji]. Pogrzeb Janusza Majewskiego 10 stycznia 2024 roku media obiegła informacja o śmierci Janusza Majewskiego. Reżyser odszedł w wieku 92 lat. Dzisiaj, czyli 18 stycznia o godzinie 14:00 rozpoczęło się ostatnie pożegnanie wybitnego artysty, którego skremowane ciało zostanie pochowane obok żony na warszawskich Powązkach. Pogrzeb ma charakter zarówno państwowy, jak i świecki. Nic więc dziwnego, że na ceremonii pojawili się przedstawiciele ZASP-u. „Był mistrzem życia, życia tu i teraz, nie odmawiał sobie niczego. Uciekał od choroby i narzekania. "Starcy to wampiry, unikaj ich, trzeba otaczać się młodymi ludźmi", usłyszeli żałobnicy. Głos zabrali między innymi: Marek Kondrat i Sonia Bohosiewicz. CZYTAJ TEŻ: Ida Nowakowska nie pojawi się już w Pytaniu na śniadanie. Zabraknie także innej gwiazdy Pogrzeb Janusza Majewskiego Pogrzeb Janusza Majewskiego Relacja z pogrzebu Janusza Majewskiego. Kto pojawił się na uroczystości? Na mszy świętej nie zabrakło marszałkini senatu — Małgorzaty Kidawy-Błońskiej. Pojawili się członkowie rodziny reżysera oraz jego przyjaciele. Na ostatnie pożegnanie reżysera przyszli między innymi: Sonia i Maja Bohosiewicz, Małgorzata Potocka, Krzysztof Zanussi, Maja Komorowska, Marek Kondrat, Olga Lipińska, Marian Opania, Magdalena Zawadzka, Paweł Deląg, Olgierd Łukaszewicz, Janusz Zaorski, Jerzy Iwaszkiewicz, Andrzej Pęgowski, Zbigniew Buczkowski, Wiktor Zborowski, Feliks Falk, Krystyna Cierniak-Morgenstern, Grażyna Torbicka, Allan Starski z żoną czy Andrzej Seweryn. Po ceremonii urna z prochami Janusza Majewskiego zostanie pochowana w rodzinnym grobowcu. CZYTAJ RÓWNIEŻ: W liceum byli parą, stracili kontakt na 30 lat. Gdy znów połączyła ich miłość, los brutalnie ich rozdzielił Pogrzeb Janusza Majewskiego, Magdalena Zawadzka Pogrzeb Janusza Majewskiego, Wiktor Zborowski Pogrzeb Janusza Majewskiego, Małgorzata Kidawa-Błońska Pogrzeb Janusza Majewskiego, Olga Lipińska Pogrzeb Janusza Majewskiego, Maja Komorowska Pogrzeb Janusza Majewskiego, Marek Kondrat Pogrzeb Janusza Majewskiego, Marian Opania Pogrzeb Janusza Majewskiego, Wojciech Gąssowski Pogrzeb Janusza Majewskiego, Andrzej Seweryn
Znane są szczegóły pogrzebu Janusza Majewskiego. Rodzina reżysera ma szczególną prośbę
10 stycznia w mediach pojawiła się przykra wiadomość o śmierci Janusza Majewskiego, który odszedł w wieku 92 lat. Teraz była synowa reżysera, Sonia Bohosiewicz, przekazała szczegóły uroczystości. Najbliżsi zmarłego zwrócili się do żałobników z dwiema szczególnymi prośbami. Janusz Majewski nie żyje. Kim był? Śmiało można powiedzieć, że jest jednym z najbardziej znanych reżyserów. Janusz Majewski ma na swoim koncie takie produkcje, jak: „Lekcja martwego języka”, „Zazdrość i medycyna”, „Zaklęte rewiry”, „Zbrodniarz, który ukradł zbrodnię”, „C.K. Dezerterzy”, „Złoto dezerterów”, „Królowa Bona”, „Czarny Mercedes” czy „Mała matura 1974”. Przez lata pełnił funkcję prezesa Stowarzyszenia Filmowców Polskich, angażował się także w sprawy polskiego środowiska filmowego. 10 stycznia media obiegła przykra wiadomość o śmierci uznanego reżysera. Czytaj też: Telewizja Polska upamiętni Krzysztofa Respondka w wyjątkowy sposób. Piękny gest kolegów kabareciarza Janusz Majewski w sesji dla magazynu VIVA!, 2015 rok Janusz Majewski nie żyje. Podano szczegóły pogrzebu Informację o pogrzebie reżysera 12 stycznia przekazało Stowarzyszenie Filmowców Polskich. „Pogrzeb Janusza Majewskiego odbędzie się w czwartek, 18 stycznia (czwartek) 2024 roku o godzinie 14.00 w Domu Przedpogrzebowym na Powązkach Wojskowych w Warszawie. Po ceremonii nastąpi odprowadzenie urny do grobu rodzinnego”, czytaliśmy w komunikacie. Była synowa Janusza Majewskiego, Sonia Bohosiewicz, zamieściła w mediach społecznościowych klepsydrę ze szczegółami uroczystości pogrzebowych reżysera. Rodzina zwróciła się do wszystkich, którzy przybędą z dwiema szczególnymi prośbami. „Prosimy o nieskładanie kondolencji. Zamiast kwiatów — kwesta charytatywna”, czytamy na Instagramie. Zobacz także: Córka Pawła Adamowicz udzieliła wywiadu 5 lat po śmierci taty. „To była ogromna trauma. I to jeszcze publiczna” Janusz Majewski w sesji dla magazynu VIVA!, 2015 rok
Poszła w ślady ojca, łączyła ich wyjątkowa więź. Janusz Majewski był dumny z jej osiągnięć
Mama miała nadzieję, że będzie kolejnym pokoleniem fotografów. Anna Klara Majewska pierwszą powieść pisała w wieku pięciu lat
Zmarł wybitny reżyser, pisarz i scenarzysta. Janusz Majewski miał 92 lata. To on stworzył kultowe polskie produkcje, m.in. - „C.K. Dezerterzy”, „Zbordniarz, który ukradł zbrodnię” czy „Zaklęte rewiry”. Wiadomość o jego śmierci przekazało Stowarzyszenie Filmowców Polskich. Artysta odszedł dzisiejszej nocy. „Mistrz kina gatunkowego, scenarzysta, pisarz, wykładowca akademicki. Laureat Nagrody Specjalnej 'Platynowe Lwy' za całokształt twórczości na 41. Festiwalu Filmowym w Gdyni (2016), Nagrody Stowarzyszenia Filmowców Polskich za wybitne osiągnięcia artystyczne i wkład w rozwój polskiej kinematografii oraz Polskiej Nagrody Filmowej 'Orzeł' za Osiągnięcia Życia. Wieloletni prezes Stowarzyszenia Filmowców Polskich zaangażowany w sprawy polskiego środowiska filmowego”, mogliśmy przeczytać w pożegnaniu. Anna Klara Majewska w poruszającym poście żegna tatę, Janusza Majewskiego Wybitny reżyser filmowy pozostawił pogrążonych w żałobie rodzinę i przyjaciół. Trudno pogodzić się z jego śmiercią. Artysta był mężem wybitnej fotografki Zofii Nasierowskiej, która odeszła w 2011 roku. Para wspólnie doczekała się dwójki cudownych dzieci: Anny i Pawła. Kilka lat temu Janusz Majewski pojawił się na łamach VIVY! z córką. To była wzruszająca rozmowa ojca z dzieckiem o magii domu i o tym, czy łatwo jest znaleźć drogę w życiu, gdy ma się tak wybitnych rodziców. Anna Klara Majewska poszła w ślady taty i związała swoją przyszłość ze słowem. Pierwszą powieść pisała mając pięć lat. Nie pamiętała, czy sam dopuszczał ją do czytania scenariuszy czy roibła to sama, ale do dzisiaj jest to jej ulubiona lektura. Anna Klara Majewska uwielbiała, gdy tata zabierał ją i brata na plany fimowe. Przesiąkała artystycznym światem. A reżyser marzył o tym, by nie wybrała kariery aktorskiej. „Chodziło po prostu o to, że w tym zawodzie sprawa tak zwanego łutu szczęścia jest podstawowa, a on jest przecież nieprzewidywalny. Można mieć to szczęście, a można go nie mieć", mówił Beacie Nowickiej w 2014 roku. Dziś Anna Klara Majewska jest znaną pisarką, projektantką i felietonistką. Zawsze mogła liczyć na ogromne wsparcie taty. Janusz Majewski był dumny z jej osiągnięć. Z córką łączyła go piękna więź. „Kochani, bardzo Wam dziękuję za pamięć i niezliczone wiadomości i telefony, których niestety nie jestem dziś w stanie odbierać. Proszę o zrozumienie”, pisała Anna Klara Majewska. Zamieściła poruszający kadr z ukochanym tatą. Czytaj też: Janusz Majewski o miłości życia, przyjaźni z Romanem Polańskim i Łodzi czasów PRL-u <iframe allow="autoplay; clipboard-write; encrypted-media; picture-in-picture; web-share" allowfullscreen="true" frameborder="0" height="503" scrolling="no" src="https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fannaklara.majewskapriv%2Fposts%2Fpfbid02LoX8yo3tXa52sZ9VMRsncdjToqH2qKh1HkhvLjN4ZK5tWS5MhCetCAecnGBp8VqPl&show_text=true&width=500" style="border:none;overflow:hidden" width="500"> Janusz Majewski i Anna Klara Majewska - wywiad ojca i córki. Archiwalna rozmowa VIVY! Przypominamy wywiad, którego Janusz Majewski i Anna Klara Majewska udzielili VIVIE! w 2014 roku (nr 15/2014). Rozmowę przeprowadziła Beata Nowicka. On – reżyser, twórca kultowych „Zaklętych rewirów”, „C.K. Dezerterów”. Ona – córka jego i fotografki Zofii Nasierowskiej, autorka bestsellerów „Rok na Majorce” i „Powrót na Majorkę”. Wzruszająca rozmowa ojca z córką o magii domu, ulubionych obrazkach z dzieciństwa i o tym, czy łatwo znaleźć drogę w życiu, gdy jest się dzieckiem wybitnych rodziców. Z mamą najlepszy kontakt miała w ciemni. Fotograficznej. „Mama miała nadzieję, że będę kolejnym pokoleniem fotografów, po niej i dziadku. Uczyła mnie tego »rzemiosła« tak intensywnie, że dzieciństwo wciąż kojarzy mi się z siarkowym zapachem wywoływacza. Zmusiła mnie nawet do zdania egzaminu czeladniczego, gdyż w tamtych czasach był to warunek otworzenia własnego biznesu, czyli zakładu fotograficznego. Miałam też kilka wystaw fotograficznych i na studiach dorabiałam portretami »a la Nasierowska«. Dzisiaj już tylko fotoshopuję w jej stylu”. Ojciec kojarzy jej się ze stukotem tradycyjnej maszyny do pisania. A jak to jest być dzieckiem sławnych rodziców? Niezbyt fajnie, szczególnie gdy ma się kilka lat, bo ceną sławy jest brak czasu dla rodziny, a zawodowa poprzeczka od początku postawiona jest wysoko. Anna Klara właśnie wydała kolejną książkę „Powrót na Majorkę”, kontynuację opowieści „Rok na Majorce” o perypetiach architektki Magdy, która próbuje poukładać na nowo swoje życie. Magda – ładna, błyskotliwa, inteligentna – choć jest rozwódką i samotną matką, potrafi odważnie sięgać po swoje marzenia. Pamięta tylko o podstawowej zasadzie: życia nie zaczyna się od początku. „Od początku to można zacząć gotowanie zupy, wylewając nieudaną do zlewu. W życiu następny rozdział zaczyna się tam, gdzie skończył poprzedni…”. Czytałam najnowszą książkę Pana córki… Janusz: Ja nie, na szczęście. Anna Klara: (śmiech). I po lekturze książki, której Pan jeszcze nie przeczytał, mam wrażenie, że Anna Klara odziedziczyła po Panu świetny materiał genetyczny. Jest dowcipna i ironicznie krytyczna. Trenował ją Pan w dzieciństwie? Janusz: Przy użyciu środków przymusu? Nie, ona po prostu taka się urodziła. Zaczęło się, kiedy przyszła na świat. Doktorzy opowiadali to jako ciekawostkę, dosyć posępną zresztą, że otworzyła oczy i rozejrzała się po całej sali z wyraźną dezaprobatą. Anna Klara: I tak mi zostało. Janusz: To był początek… Anna Klara: Mojego krytycyzmu. Janusz: Jest też drugie wydarzenie, które przeszło do rodzinnych annałów. Mieszkaliśmy na Żoliborzu, w domu zaprojektowanym przez nas, gdzie było mnóstwo schodów… Anna Klara: Tato, proszę cię! Janusz: Masz poczucie humoru albo nie masz? Anna Klara: Ale to wcale nie jest śmieszne! Janusz: Przecież nie wiesz, co chcę powiedzieć. Otóż siedzieliśmy w jadalni z jej mamą, z jej młodszym bratem i w pewnym momencie ona schodzi po tych schodach, zła jak osa, dopiero się obudziła, w długiej nocnej koszulce, lat pięć może, i z groźnym błyskiem w oku ostrzega: „Tylko niech mi nikt nie mówi: »dzieńdoberek«”. Anna Klara: Walczyłam o czystość języka. Do dziś nienawidzę kawusi, herbatki, buziulka, obiadku… Janusz: Dlatego to opowiadam, bo jestem z tego dumny. Anna Klara: Mówisz o moich wrodzonych lingwistycznych talentach czy o moim „charakterku”? Janusz: Chcę powiedzieć, że słusznie tępiłaś te wszystkie „dzieńdoberki”, bo to taki język przyszywanych cioć. Też tego nie znoszę. Pierwszą powieść pisała Pani w wieku pięciu lat. Co wieczór tato czytał fragmenty i redagował, ponieważ – jak to ironicznie Pani podsumowała – „nawiązywał więź intelektualną lepiej niż każdą inną”. Anna Klara: Nawet nie wiem, czy ojciec to pamięta. Pisałam ją w zeszycie, była to historia o moich równolatkach spędzających wakacje u babci, która okazała się wampirem. Czytałeś, poprawiałeś, ale to było 115 lat temu… Na pewno ojciec wolał redagowanie mojej radosnej twórczości niż zabawę klockami Lego. W ogóle uciekał przed małymi dziećmi, chyba nie za bardzo je lubił. Janusz: Trochę przesadzasz. Jakieś czytanie do poduszki było. Anna Klara: Pamiętasz, co mi czytałeś? Janusz: Nie… Anna Klara: „Przygody Sindbada Żeglarza” i „Podróże Guliwera”. Mało dziewczęce lektury, ale pewnie innych nie mogłeś przełknąć. „Plastusiowy pamiętnik” i „Dzieci z Bullerbyn” musiałam sama zmęczyć. „Sindbada” mi czytałeś, bo myślałeś, że zrobisz na jego podstawie film. Janusz: To prawda, ale to nie był „Sindbad” z „Baśni z tysiąca i jednej nocy”, tylko ironiczna wersja Bolesława Leśmiana. Sprawdź też: Adam Małysz i jego żona tego nie kryją. Znają się od podstawówki, ale nie są z jednego rocznika Dopuszczał Pan córkę do swojego życia zawodowego? Anna Klara: Czasem zabierał nas na plan filmowy i to było fajne, bo oznaczało parę dni bez szkoły. Nie wiem, czy mnie dopuszczał, czy sama się dopuszczałam do czytania scenariuszy ojca i jego kolegów, których było pełno w domu. Do dzisiaj jest to moja ulubiona lektura. Uwielbiam czytać dwie rzeczy – scenariusze i plany architektoniczne, bo zostawiają przestrzeń dla własnej wyobraźni. Janusz: Jeśli mowa o dopuszczaniu, to raczej starałem się nie dopuszczać, żeby, broń Boże, ona nie wybrała kariery aktorskiej. Anna Klara: Z niejasnych powodów aktorstwo jawiło mi się jako zawód z pogranicza półświatka. Janusz: Nie wiem dlaczego, przecież wtedy nie było jeszcze celebrytów… Chodziło po prostu o to, że w tym zawodzie sprawa tak zwanego łutu szczęścia jest podstawowa, a on jest przecież nieprzewidywalny. Można mieć to szczęście, a można go nie mieć. Poza tym kobiety już z góry mają przypisane dwa okresy: jeśli jest ładna i młoda, to przez pierwsze 10 lat dużo gra. Potem następuje przerwa, czasami bardzo długa, kiedy ona musi się zestarzeć, zbrzydnąć, stać się charakterystyczna i wtedy może zacząć drugi ciąg kariery. Teatry pełne są nieszczęśliwych 40-latek, dla których nie ma ról, które są sfrustrowane, które grają byle co w serialach, żeby tylko nie stracić kontaktu z zawodem. To jest bardzo przykre, dlatego nie polecałbym tego zawodu własnym dzieciom. Janusz Majewski, Anna Klara Majewska, Viva! 15/2014 Grzecznie podporządkowała się Pani woli ojca? Anna Klara: Aktorstwo było tak systematycznie wypleniane z mojej głowy, że w ogóle nie miałam takiego pomysłu. Jaki jest Pani ulubiony obrazek z dzieciństwa z ojcem w roli głównej? Anna Klara: Mój obrazek z dzieciństwa to uciekające schodami na górę nogi ojca. Szedł do siebie, na strych, bo jego pracownia zajmowała ostatnie piętro. Tam się zamykał i nie wolno było do niego wchodzić, ewentualnie w tajemnicy, pod jego nieobecność. Wszystko miało w tym pokoju swoje miejsce, w przeciwieństwie do reszty domu. Wiadomo było, że zawsze znajdą się jakieś nożyczki do zabawy, długopis, ołówek, które potem trzeba było odnieść w to samo miejsce, z czym bywało różnie. Przez lata usypiał mnie stukot ojca maszyny do pisania, który niósł się dwa piętra niżej. Potrafiłeś walić do drugiej, trzeciej nad ranem. Janusz: Nasz dom zbudowaliśmy na bardzo małej działce, w związku z tym było w nim wiele poziomów, chyba sześć: podziemie, parter, półpiętro, gdzie był kominek, wyżej jadalnia i kuchnia, potem sypialnie, a na samej górze strych. Schodów była ogromna ilość, podobno architekci warszawscy uważali, że osiągnęliśmy rekord ilości schodów w domkach jednorodzinnych. Ale byliśmy bardzo szczęśliwi i dumni, że mamy własny dom, według własnego projektu, z kawałkiem ogródka w cichej dzielnicy Żoliborz. Któregoś dnia nasze dzieci wróciły ze szkoły nabuzowane, wściekłe i powiedziały, że beznadziejnie mieszkamy. „Dlaczego?”, zapytałem szczerze zdziwiony.„Bo u nas nie ma windy ani zsypu na śmieci”. Anna Klara: Bywaliśmy u kolegów w prawdziwych 10-piętrowych blokach i potwornie zazdrościliśmy im windy, zsypu oraz okienka między salonem a ciemną kuchnią. Marzyłam, żeby mieć takie M3 i rodziców wracających po pracy do domu o 15.00. Pamięta Pan moment, kiedy bardzo martwił się Pan o córkę? Janusz: Na pewno nie martwiłem się o nią w dzieciństwie ani w czasach szkolnych, bo wiedziałem, że doskonale daje sobie radę. Jej brat przysparzał o wiele więcej zmartwień, ponieważ miał w szkole status błazenka klasowego, stale nas wzywali na dywanik do dyrektora, że znowu coś się stało, że narozrabiał, zrobił jakiś kawał. A ona była bardzo porządną uczennicą. Anna Klara: Miło, że tak to zapamiętałeś! W rzeczywistości zawieszono mnie w prawach ucznia już w drugim miesiącu roku szkolnego w liceum… Janusz: A z jakiego powodu? Anna Klara: Z powodu upicia się w czasie wycieczki szkolnej. Janusz: Pierwsze słyszę! W której to było klasie? Anna Klara: W pierwszej. Zawieźli nas do Czarnolasu autokarem. Siedziałam z tyłu, z Moniką, najlepszą koleżanką, i siedmioma chłopakami z naszej 30-osobowej klasy humanistycznej i w termosach mieliśmy odpowiednio przygotowaną herbatę. Kiedy dojechaliśmy do Czarnolasu, to już tylko wypadliśmy z autokaru na trawę. Po czym przez dwa tygodnie byłam zawieszona i pan dyrektor zastanawiał się, czy mnie przyjąć z powrotem. Matka jakoś to wychodziła. Janusz: Chyba zatailiście to przede mną, może z obawy, że to zbagatelizuję. Pytała mnie pani o martwienie się. Martwiliśmy się o córkę, kiedy podjęła decyzje bardzo radykalne: rozwiodła się i z małym chłopcem, czterolatkiem, zaczęła prowadzić samotne i absolutnie samodzielne życie w Wiedniu, w kompletnie obcym otoczeniu. Wtedy naprawdę baliśmy się z jej mamą, czy da sobie radę. Ale Pani sobie dała radę. Anna Klara: Tak, choć łatwo nie było, ale kobiety w mojej rodzinie to od pokoleń same siłaczki. Po kilku latach przeniosłam się z Frankiem z Wiednia na Majorkę. To dopiero było wyzwanie! Te doświadczenia były inspiracją do napisania poprzedniej książki „Rok na Majorce”. Janusz: Nigdy tak naprawdę nie dowiedziałem się, dlaczego opuściłaś Wiedeń. Jaki to był impuls? Anna Klara: Impuls?! To była konieczność. Franek skończył szkołę podstawową, w Austrii dzieci mają wtedy 10–11 lat, potem miał pójść do gimnazjum i liceum albo do Hauptschule, co można przetłumaczyć jako „lepsza szkoła zawodowa”, po której chyba tylko geniusz zdałby maturę, choć też niekoniecznie. To, do jakiej szkoły dostanie się twoje dziecko, zależy od świadectwa i opinii nauczycielki. Świadectwo może najlepsze nie było, ale to nauczycielka Franka, zresztą sama o słowiańskim nazwisku, dopisała na cenzurce, że mój syn, jako ausländer, cudzoziemiec, choć mówił w czterech językach bez akcentu, nie nadaje się do gimnazjum, tylko do zawodówki. Janusz: To chyba nie było uczciwe z jej strony… Anna Klara: Delikatnie to ująłeś! Nie miałam wyjścia, musiałam „wyjechać za szkołą”. Brytyjska szkoła w Palmie „z radością” przyjęła Franka, od razu klasę wyżej. On, co prawda, nie znał wtedy angielskiego, ale uznaliśmy, że w czasie wakacji zdąży się trochę nauczyć. Spakowałam manatki i pojechaliśmy. Zawsze chciałam wiedzieć, jak to jest mieszkać pod Palmą (de Mallorca) i w ogóle pod palmą, w każdym tego słowa znaczeniu. Wcześniej przez lata jeździłam na Majorkę, odwiedzałam moje dwie koleżanki, też samotne matki, i marzyłam, żeby pewnego dnia osiąść tam na stałe. Ale brakowało mi pomysłu, odwagi i solidnego powodu. Janusz: Bardzo lubiłem tam jeździć. Raz pojechaliśmy na Wigilię, próbowaliśmy imitować naszą polską tradycję, ale… Anna Klara: …był kłopot z choinką, zamiast niej Majorkańczycy ustawiają w domach małą szopkę wielokrotnego użytku – ekologicznie! Janusz: Ogromne wrażenie zrobiła na mnie pasterka. Anna Klara: O, wtedy nawet się wzruszyłeś. Janusz: Wzruszyłem się, ale nie religią, bo religia nigdy mnie nie wzruszała i w dalszym ciągu mnie nie wzrusza. Anna Klara: Mam to po nim. Janusz: Natomiast jest taki moment w Kościele katolickim, kiedy kapłan mówi: „Podajcie sobie ręce na znak pokoju”. Jesteśmy w tej fantastycznej katedrze La Seu w Palmie, przed nami ołtarz Gaudiego, żyrandol Gaudiego w kształcie korony cierniowej, we wnętrzu, które powstawało kilkaset lat, gdzie widać wszystkie możliwe style… Msza odprawiana jest w języku katalońskim, kompletnie niezrozumiałym. Pada wiele słów i w końcu to: „Przekażcie sobie znak pokoju”. Stoimy w ławie, obok nas miejscowi podają mi, obcemu, rękę, a mnie wtedy rzeczywiście ogarnia wzruszenie, że łączy nas jakieś porozumienie, nie tyle religijne, co kulturowe. Że to jest właśnie poczucie wspólnoty ludzkiej, europejskiej, białego człowieka, kultury łacińskiej, śródziemnomorskiej… Anna Klara: Powinieneś powiedzieć – chrześcijańskiej, tylko ci to nie przechodzi przez gardło. Tęskni Pani za Majorką? Anna Klara: Od listopada do kwietnia tęsknię fizycznie, każdą komórką. Za czym? Za tamtym krystalicznym światłem, słońcem, ciepłem, wieczną zielenią, zapachami, za kolorami, które są niesamowicie czyste i nasycone. Za intensywnością tamtego świata. Za radością i lekkością, a nawet za tanimi komplementami, które są tam na porządku dziennym, szczególnie wobec blondynek, zresztą w każdym wieku. Niby nic, a jednak poprawia humor. Janusz Majewski, Anna Klara Majewska, Viva! 15/2014 Nie dziwię się, że właśnie tam napisała Pani najnowszą książkę. Anna Klara: Tym razem spędziłam dwa miesiące na wschodnim wybrzeżu, gdzie wciąż można znaleźć przepiękne i prawie dziewicze rejony. Mieszkałam w wymarłym poza sezonem miasteczku rybackim, w domu zawieszonym na skarpie, tuż nad wodą. Pierwszej nocy o piątej rano obudził mnie dziwny łomot pod oknami. Wystraszyłam się, że może zbiornik z gazem zamierza zaraz eksplodować, a mnie na tym odludziu rozdziobią potem kruki i wrony. Okazało się, że kutry rybackie każdego ranka wypływają na połów, a dokładnie 12 godzin później wracają do portu, co zresztą jest bardzo malownicze – gonią je tysiące białych mew. Szybko przyzwyczaiłam się do tego hałasu, mój mózg zaklasyfikował odgłos jako przyjazny i przestałam się budzić. Po południu schodziłam kamiennymi schodami do portu, by kupić świeżą doradę za półtora euro, którą rybak na miejscu patroszył. W drodze powrotnej zrywałam rozmaryn, estragon, kradłam sąsiadowi cytrynę z drzewa i miałam obiad. Brzmi bajkowo, zazdroszczę. Anna Klara: W tej mojej wsi – dwie uliczki na krzyż – wszystko było pozamykane, łącznie z bankiem, oprócz apteki i jednej knajpki, bo była zima, czyli tylko 20 stopni. Ale dwa kilometry dalej znajduje się cudowne miasteczko Santanyi, całe zbudowane z piaskowca w kolorze ochry, stare, niczym niezniszczone, nie ma tam żadnego nowego budynku, a wszystkie stare domy zostały pięknie odnowione. Dwa razy w tygodniu, w środę i w sobotę, odbywa się targ, na który przyjeżdżałam po warzywa, owoce, sery, oliwki, kwiaty, a po zakupach jadłam na rynku lunch. Tak sobie tam żyłam, pisałam książkę. Mam na Majorce jeszcze trochę przyjaciół z czasów, kiedy tam mieszkałam, a z Warszawy przyjeżdżał mój mąż, koleżanki, tylko Franek nie pojawił się tym razem. Wnuk fizycznie jest bardzo do Pana podobny. Odnajduje Pan w nim siebie z młodości? Janusz: Kiedy szedłem z nim ulicą w Londynie i każda dziewczyna się za nim oglądała, to widziałem siebie przed laty. Anna Klara: A mimo to Franek jest tak samo nieśmiały, jak ty kiedyś byłeś. Janusz: To pancerz, a nie nieśmiałość. I najlepsza recepta na panienki. Jak już o mnie mowa z tamtych lat, to dowiedziałem się później, że generalnie byłem uważany za bufona, który jest nieprzystępny, dlatego że gardzi wszystkimi. Anna Klara: Bo czasami nieśmiałość zakłada taką maskę. Janusz: Może faktycznie ta nieśmiałość była prawdziwa, bo jak po szkole zacząłem uprawiać swój zawód, miałem problemy z przekraczaniem pewnych barier, na przykład w pracy z aktorami. Pamiętam, znalazłem się na planie telewizyjnym, to było jedno z moich pierwszych teatralnych widowisk, miałem świetną obsadę, wybitnych aktorów i w pewnym momencie jeden z nich odzywa się wyraźnie ironicznie: „Panie reżyserze – ze złośliwym akcentem na reżysera – my tak gramy, gramy, a pan nic do nas nie mówi, niczego pan od nas nie wymaga”. Na szczęście mam dość wysoki iloraz inteligencji, więc odparowałem: „Wie pan, ja nic nie mówię, bo jestem wami zachwycony. Robicie to tak świetnie, że nic nie chcę zepsuć. Umówmy się, że ja się będę odzywał tylko wtedy, kiedy coś mi się nie będzie podobało”. Ale rzeczywiście miałem problem z pewną wstydliwością. Anna Klara: Tu się kompletnie różnimy, bo ja walę prosto z mostu. A potem tego żałuję. Janusz: Mnie potem zawód zmusił do kompletnej zmiany charakteru. Miałem starszych kolegów, profesorów, obserwowałem ich w pracy na planie i zorientowałem się, że są dwie metody. Reżyser furiat, który szaleje, robi awantury o wszystko, którego wszyscy się boją i, w gruncie rzeczy, nienawidzą, na przykład nasz były sąsiad Jerzy Kawalerowicz, tyran, a do tego pedant. A druga szkoła to na przykład Staś Różewicz: reżyser spokojny, cichy, kulturalny. Obserwując z boku, widziałem, że ta druga metoda jest o wiele bardziej efektywna, aktorzy lubią z takimi osobami pracować, więcej z siebie dają i ją wprowadziłem w czyn. Dziś nie wstydzę się zwrócić uwagi nikomu. Nawet czasami się hamuję, bo zaczynam być podobny do mojego ojca, który miał tak silny zmysł pedagogiczny, że notorycznie zwracał uwagę obcym ludziom na ulicy. Naturalna kolej rzeczy jest taka, że rodzice opiekują się dziećmi, potem dzieci rodzicami. Pani ojciec ma 83 lata i jest totalnie niezależny, raczej „nie do zaopiekowania”. Anna Klara: No właśnie! Nie da się nim opiekować. Parę lat temu wstąpił w niego szatan i teraz ciągle jest w drodze: nieosiągalny, zajęty, zabukowany, poumawiany. Nie ma czasu. Jest kompletnie niezależny. Na nasze spotkanie przyjechał swoim hipsterskim autem prosto z Mazur. Restauracja Norma, w której teraz siedzimy, też jest cool, inaczej kręciłby nosem. Janusz: To jest mój sposób na zwalczanie wszelkich słabości, chorób, apatii. Do bólu nie znoszę starości. Zamierzam zrealizować kolejny film, właśnie skończyłem też pisać powieść, mam nadzieję, że nie ostatnią. Taka wzmożona aktywność to najlepsze lekarstwo na wszelkie stękania, narzekania, marudzenia. Anna Klara: Wydaje mi się, że metrykalny wiek mojego ojca jest jakimś nieporozumieniem, a cała reszta paktem z diabłem, bo gdy porównuję go z jego rówieśnikami, to on jest 20, a w porywach 30 lat od nich młodszy, pod każdym względem. Janusz: Zawsze byłem młodszy od nich mentalnie i psychicznie. Może dlatego, że nigdy nie biorę niczego zbyt poważnie, zwłaszcza rzeczy powszechnie uważanych za poważne, więc teraz po prostu otaczam się młodymi ludźmi, na przykład studentami w szkole filmowej, gdzie nadal uczę i rektoruję. Zawsze uważałem, że student daje więcej profesorowi, a nie odwrotnie. Taki rodzaj pozytywnego wampiryzmu. Ale moi najbliżsi przyjaciele są w wieku moich dzieci i zapewne traktują mnie trochę jak ojca, jak doradcę, może nawet guru, ale ja staram się im dorównać w energii, w optymizmie i… w młodości. Doradzam im zresztą dobrze, na przykład żeby wydawali moje książki i jak dotąd wydali ich kilka w swoim wydawnictwie Marginesy. Anna Klara: Zadziwiające jest to, że mój ojciec ma przyjaciół w moim wieku, pewnie starzy go nudzą i męczą. Nie jest marudzącym staruszkiem, który chce żyć cudzym życiem. Ma tak intensywne i ciekawe życie własne, że jest to godne pozazdroszczenia. Wszystkim tego życzę! Janusz: To jest racjonalne: starych przyjaciół, niestety, stopniowo ubywa, więc trzeba przyjaźnić się z młodymi. Rozmawiała Beata Nowicka Zdjęcia Zuza Krajewska/LAF AM Czytaj też: Wspólnie pomagali potrzebującym, byli przyjaciółmi. Anna Dymna nie kryła łez żegnając ks. Tadeusza Isakowicza-Zaleskiego Janusz Majewski, Viva! 15/2014
Nie żyje Janusz Majewski. Wybitny polski reżyser odszedł w wieku 92 lat
Stworzył takie produkcje, jak „C.K. Dezerterzy" czy „Złoto dezerterów"
Dzisiaj media obiegła niezwykle smutna wiadomość. W wieku 92 lat odszedł jeden z najlepszych polskich reżyserów filmowych, pisarzy, scenarzystów i wieloletni prezes Stowarzyszenia Filmowców Polskich — Janusz Majewski. Nie żyje Janusz Majewski Polski reżyser miał 92 lata. O śmierci artysty poinformowało Stowarzyszenie Filmowców Polskich. „Z ogromnym smutkiem informujemy, że dziś w nocy zmarł Janusz Majewski. Jeden z najbardziej znanych, cenionych i popularnych polskich reżyserów filmowych. Mistrz kina gatunkowego, scenarzysta, pisarz, wykładowca akademicki. Laureat Nagrody Specjalnej "Platynowe Lwy" za całokształt twórczości na 41. Festiwalu Filmowym w Gdyni (2016), Nagrody Stowarzyszenia Filmowców Polskich za wybitne osiągnięcia artystyczne i wkład w rozwój polskiej kinematografii oraz Polskiej Nagrody Filmowej "Orzeł" za Osiągnięcia Życia. Wieloletni prezes Stowarzyszenia Filmowców Polskich zaangażowany w sprawy polskiego środowiska filmowego", czytamy. CZYTAJ TEŻ: Jest osobą wierzącą i praktykującą. Ewa Chodakowska o swojej relacji z Bogiem <iframe allow="autoplay; clipboard-write; encrypted-media; picture-in-picture; web-share" allowfullscreen="true" frameborder="0" height="616" scrolling="no" src="https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2FStowarzyszenieFilmowcowPolskich%2Fposts%2Fpfbid02yJZN5kE8oyScLBfk6PjkZkfj7YE8r6hWzKD25vzePAjnT3HR2dSWrvsFSshRVS4Jl&show_text=true&width=500" style="border:none;overflow:hidden" width="500"> Kim był Janusz Majewski? Przyszedł na świat 5 sierpnia 1931 roku we Lwowie. Janusz Majewski był absolwentem studiów architektonicznych Politechniki Krakowskiej. Niedługo potem zaczął rozwijać swoją karierę. Stworzył wówczas: „Szkice węglem" czy „Kalosze szczęścia". W międzyczasie dostał się na Wydział Operatorski łódzkiej PWSFiT. Janusz Majewski odpowiadał za takie produkcje jak: „Szpital" z Kaliną Jędrusik, „Sublokator", „Zazdrość i medycyna", „Zaklęte rewiry", serial „Królowa Bona", „C.K. Dezerterzy", „Złoto dezerterów" czy „Zaklęte rewiry". Rodzinie oraz najbliższym składamy najszczersze kondolencje. CZYTAJ RÓWNIEŻ: Anna Mucha pokazała zdjęcie z przeszłości
Janusz Majewski o miłości życia, przyjaźni z Romanem Polańskim i Łodzi czasów PRL-u
Wybitny polski reżyser we wspomnieniach o młodzieńczych latach
Zawsze wolał świat fikcji od świata rzeczywistego. Tworząc filmy, uciekał od wojennych przeżyć, polityki i socjalistycznej brzydoty. Łódzka Szkoła Filmowa dała mu legitymację do bycia ciekawym artystą i ciekawym człowiekiem. Tu, w Łodzi, nauczył się, jak się robi kino, jak żyć, by zawsze być wolnym. Tu poznał wyjątkowych ludzi i… swoją przyszłą żonę. Tu w końcu kręcił filmy i jak je kręcić, uczył kolejne pokolenia. Z Januszem Majewskim, reżyserem, scenarzystą i pisarzem, do Łodzi pojechała Katarzyna Przybyszewska-Ortonowska. Wywiad ukazał się na łamach „VIVY!” w lutym 2015 roku. Janusz Majewski o miłości życia, przyjaźni z Romanem Polańskim i Łodzi czasów PRL-u [WYWIAD] Domu, w którym Janusz Majewski mieszkał z Romanem Polańskim i w którym odbywały się najdziksze imprezy studentów Szkoły Filmowej, już nie ma… Przejeżdżamy ulicą Narutowicza, kamienica mieściła się naprzeciwko rozgłośni Polskiego Radia. Ale ślad po niej zaginął… W końcu było to ponad 50 lat temu. Zmieniły się czasy, zmieniły się miejsca. Ludzi niektórych też już nie ma. Jedni zagubili się w świecie, inni już przeszli do historii. Próbujemy w tej naszej podróży poskładać to, co pozostało, wrócić do Łodzi lat 50.… Za wehikuł czasu służą nam wspomnienia. Janusz Majewski przyjechał tu w 1954 roku. Przywiózł walizkę i głowę pełną marzeń. Zakochał się w łódzkich klimatach, w ludziach, którzy w szarej rzeczywistości chcieli być kolorowi, w postfabrykanckim pałacyku na Targowej 61/63, gdzie mieściła się słynna Filmówka. Teraz opowiada, że była to szkoła filmu i szkoła życia. Dla młodych pasjonatów kina, niezgadzających się z socjalistyczną „urawniłowką”, szukających piękna, Łódź stała się Fabryką Snów, dzięki której mogli potem żyć, tworzyć, kręcić filmy. Autor kultowych „Zaklętych rewirów”, „Sprawy Gorgonowej”, „Lekcji martwego języka”, „Królowej Bony” czy hitu „C.K. Dezerterzy”, nie jest sentymentalny. Ale kiedy chodzimy po korytarzach Szkoły Filmowej, siedzimy na słynnych schodach, spacerujemy ulicą Piotrkowską, a potem konstatujemy, że słynnej kawiarni „Honoratka” też już nie ma, wzdycha znacząco. Jest środek grudnia, poprzedniego dnia lał deszcz, ale rano pojawia się słońce. Janusz Majewski uśmiecha się. „Zawsze miałem szczęście do pogody”. Mamy w planach zdjęcia w łódzkich plenerach. A ze zdjęciami jak z filmem. Pogoda może wszystko popsuć. W naszym scenariuszu jednak nie przewidujemy chmur. „Jacy wtedy byliście?”, pytam. „Ożywieni. I tamto ożywienie pozostało na całe życie”. Katarzyna Przybyszewska-Ortonowska: Często Pan wraca do Łodzi? Janusz Majewski: Nie mam powodu, by tu bywać. Ponad rok temu byłem w Łodzi na jubileuszu Szkoły Filmowej… Który rok minął od jej założenia? Wtedy – w październiku 2013 – sześćdziesiąty piąty. Kawał historii. Spotkał Pan kogoś ze studenckich czasów? Z mojego pokolenia prawie nikogo nie było… Studiowałem na roku z Romkiem Polańskim, a on w Paryżu, z Witkiem Leszczyńskim, który już nie żyje, z Basią Sass, która mieszka w Warszawie i nie dotarła. Był jeszcze Janek Rutkiewicz, też już nie żyje, Romek Załuski – nie wiem, co się z nim dzieje. I to wszystko. Na uroczystości byłem więc sam… Smutno. Cóż, czas… Jest Pan sentymentalny? Nie. Ale nutka nostalgii odzywa się w takich okolicznościach. Spędziłem w Łodzi parę lat życia. A człowiek z wiekiem dochodzi do wniosku, że lata studenckie to lata najpiękniejsze. Tyle czasu minęło, a ja wciąż widzę wyraźnie… Sceny jak na taśmie filmowej. Scena pierwsza: Idę Piotrkowską w czarnych okularach, pod pachą taszczę książki. Słońce, dziewczyny się uśmiechają, świat należy do mnie. Scena druga: Skaczę na główkę do fontanny na podwórku Szkoły Filmowej. Romek Polański kręci etiudę „Rozbijemy zabawę”. Woda w fontannie sięga do kolan, więc cudem nie rozbijam łba. Scena trzecia: Jeździmy z moją dziewczyną Zosią Nasierowską na jej skuterze Lambretta. Zadajemy szyku. Taki motor dawał status społeczny, jaki dziś mają posiadacze rolls-royce’ów. Scena czwarta, piąta, szósta… Wszystko widzę, pamiętam. Miałem szczęście, bo w moich czasach Szkoła Filmowa rozkwitła. Wypuściła już kilka roczników, a wśród absolwentów sławy, jak Andrzej Wajda, Kuba Morgenstern, Kurt Weber. Ale moje pokolenie nadało jej rys i charakter. A sama szkoła była wyjątkowo ważna na tle łódzkiego pejzażu. Życie w ogóle było wtedy ciekawe. Młodość, dziewczyny, jazz, kino… Czytaj także: Zofia Nasierowska i Janusz Majewski byli razem 50 lat. Ich miłość rozdzieliła śmierć Janusz Majewski w młodości Właśnie, kiedy Pan stwierdził, że – tak jak powiedział Orson Welles – „Kino to jest najlepsza mechaniczna zabawka dla chłopców, jaką wynaleziono”? Żeby to móc powiedzieć, trzeba się zacząć bawić tą zabawką. Poczuć magię kręcenia filmu. Zakosztować tej przyjemności, która dla mnie balansowała na granicy doznań zmysłowych. Od dzieciństwa miałem przeczucie, że kino to będzie jedna z najlepszych rzeczy, które mnie spotkają w życiu. W zasadzie moje drugie życie. Ciekawy świata chłopczyk, jakim byłem przed wojną, zafascynował się filmami Disneya. Starszy chciał oglądać filmy poważniejsze, co nie było proste, bo przecież w czasie wojny „tylko świnie siedziały w kinie”. Potem, zanim na dobre rozpanoszyła się inwazja sowiecka, już jako nastolatek liznąłem filmów zachodnich. Później, gdy przyszła czerwona noc i socrealizm stał się jedyną wytyczną dla twórców, wierzyłem, że nadejdzie chwila, kiedy znikną z kin pokraczne produkcyjniaki. Być może też dzięki mnie… Wybór był prosty: Szkoła Filmowa! Jak zdałem maturę, chciałem pakować walizkę i jechać do Łodzi. Jednak żeby startować na wydział operatorski czy reżyserię, trzeba było skończyć inne wyższe studia albo wykazać się artystycznymi osiągnięciami. Takich młodziaków zapaleńców jak ja nie przyjmowano. Do tego moi rodzice nie wyobrażali sobie, żebym mógł zostać „cyrkowcem”, jak się wyrażali, bo z tym kojarzył im się film. W tamtych czasach w Polsce kręciło się jeden, dwa filmy rocznie. Mówili mi więc: „Kiedy ty, Januszku, dojdziesz do tego, żebyś sam mógł zrobić film?”. I tak poszedłem na architekturę i zawsze potem powtarzałem, że to była najlepsza szkoła filmowa, jaką przyszło mi skończyć. Dlaczego?! Bo nauczono mnie zasad, które się przydają i w zawodzie architekta, i w życiu, i w kinie. Nauczono, co to jest dom i na czym polega logika jego budowania. Że dom musi mieć konstrukcję, solidne fundamenty, musi być zaprojektowany tak, żeby był dla ludzi. I musi być piękny. Czytaj także: Aleksander Bardini kochał się w Irenie Kwiatkowskiej, ale ona go nie wybrała Janusz Majewski w Łodzi, 2015 rok A z filmem jest tak samo? Dokładnie. Modnie było być filmowcem? Niesamowita aura otaczała ten zawód. Nadal tak jest, choć w moim przekonaniu ta aura spsiała. Nadal jednak fascynuje młodych, którym się wydaje, że kino to lepsza strona życia. Pamiętam scenę. Jest Święto Pracy roku 1951, może 1952. Ulicami Krakowa idą tłumy. Maszerują jak na komendę. Obserwuję te szeregi w białych koszulach, czerwonych krawatach, z transparentami. I nagle w drugim planie dostrzegam jeepa, którym jadą jacyś ludzie z kamerami i statywami. Pewnie to ekipa „Kroniki Filmowej” – myślę – reżyser, jego asystent, operator… Patrzę, jak filmują pochód. Wyluzowani, ubrani są w ciuchy z amerykańskiego demobilu, co było szalenie modne: wojskowe kurtki, drelichowe spodnie, czapeczki bejsbolówki. Całą swoją postawą dają do zrozumienia, że są inni, lepsi od tego maszerującego stada… I tak oglądam sobie ich naiwnym, młodzieńczym spojrzeniem, bo przecież miałem 20 lat, i myślę, że trzeba mieć dystans do tego całego cyrku. Zaświtało mi w głowie, że w tym odpychającym świecie, w którym jednostka niczym, można znaleźć jakąś niszę i w niej się schronić. Kamera, film, kino… To była moja droga do wolności. Jakim byliście pokoleniem? Zawieszonym w czasie, zapętlonym w historię. Wszyscy mieliśmy wojenne przeżycia, mniej czy bardziej drastyczne. Byliśmy za młodzi, żeby brać udział w wojnie, i zbyt dojrzali, dzięki wojnie właśnie, żeby uwierzyć w miraże nowego świata i systemu. Pchała nas jednak jakaś dziwna siła, by wyrwać się z tego marazmu, który toczył Polskę. Poza tym sny i wyobraźnia. To nas trzymało na powierzchni. Kiedy wojna się skończyła, miał Pan 14 lat… A gdy wybuchło Powstanie Warszawskie – 13, bo urodziłem się 5 sierpnia 1931 roku. Moi rówieśnicy w Warszawie, chłopcy z Szarych Szeregów, stanęli na barykadach. Ukrywaliśmy się na wsi pod Rzeszowem, ojca ścigało gestapo, ale wieści o powstaniu dotarły szybko. Miałem kolegę, syna właściciela ziemskiego, i w trzecim dniu powstania postanowiliśmy uciec do Warszawy. On wziął pistolety pojedynkowe dziadka, ja – łuk i strzały i tak dwóch głupków poszło na wroga. Dopędził nas dworski parobek wysłany przez ojca kolegi i zagonił do domu. Pierwsze lata po wojnie dały posmak innego życia. Zafascynował nas jazz, zwłaszcza że szybko okrzyknięty został synonimem „zgniłego Zachodu” i stał się zakazany. Słuchanie jazzu było więc symbolem resztek wolności, pomostem łączącym świat brzydoty i zniewolenia, w którym żyliśmy, z odległą rzeczywistością, która jawiła się nam jako raj. Dopóki to było w miarę legalne, kupowaliśmy prasę angielską, amerykańską. Był taki protoplasta „Playboya”, który się nazywał „Men Only”, ale to było poczciwe pisemko w porównaniu z późniejszym „Playboyem”, nie mówiąc o współczesnej pornografii. Pozowaliśmy na romantycznych kombatantów, zgorzkniałych rozbitków życiowych. I bardzo chcieliśmy być modni. Światowi. Mama miała rodzinę w Ameryce. Przed I wojną światową wyemigrowali, zostawiając kilkuletnią wówczas mamę, która dostała odry i nie mogła wsiąść na statek. Została u ciotki, potem wybuchła wojna, potem kryzys lat 20. i nigdy nie zobaczyła już rodziców. Korespondowali jednak ze sobą i kiedy po 1945 nastał komunizm, zaczęli przysyłać nam paczki. Czekoladę, kawę, puszki, ale także ciuchy, buty, krawaty, których próżno było szukać w naszych sklepach. Świat robił wszystko, żeby zrobić ze mnie snoba, który chciał być angielskim dżentelmenem, jeździć dobrym samochodem, podróżować slipingami, zatrzymywać się w najlepszych hotelach i mieć piękną kobietę. Tak sobie wyobrażałem szczęście w tamtych szarych czasach. Spodobała mi się książka „Outsider”. Analiza postawy outsidera w stosunku do polityki i społeczeństwa. Ta postawa mnie zafascynowała. Być takim outsiderem, w nic się nie angażować. Żyć dla siebie i swojej przyjemności. I tak żyłem. Czytaj także: Anna Seniuk: dla małżeństwa poświęciła karierę, a mąż zostawił ją dla młodszej kobiety Jest 1954 rok. Jedzie Pan do Szkoły Filmowej. Jaka jest Łódź w tamtym okresie? Włókiennictwo rządzi. Od pokoleń. Tyle że przed wojną były to fabryki prywatne. Tu, w Łodzi, kumulowały się fortuny. Przeważnie niemieckie i żydowskie. Ulica Piotrkowska przed wrześniem 1939 roku tętniła życiem i ociekała bogactwem. Sklepy wyglądały jak w Paryżu. Kobiety nosiły kapelusze. W fabrykach lały się pot i łzy, a w restauracjach szampan. Żydzi mieli w rękach pół miasta. Taki Poznański czy Grohman tworzyli łódzką elitę, która spłonęła w wojennej pożodze. Po wojnie fabryki przeszły w ręce państwa, a miasto zrobiło się proletariackie. Kiedy przyjechałem do Łodzi, rzuciła mi się w oczy niesamowita rzecz. Na ulicach dominowały młode kobiety. Wręcz kobiecy żywioł. To były prządki, zatrudniane hurtowo. W większości bardzo ładne i… szukające towarzystwa. To dlaczego w tej przemysłowej Łodzi powstała Szkoła Filmowa? A gdzie miała powstać? Warszawa była zrujnowana. Wielu artystów znalazło schronienie w Łodzi. Tak stworzyła się baza ludzi, którzy szukali ujścia dla pasji i talentów. Najpierw na terenie hali sportowej powstała wytwórnia filmowa, potem szkoła muzyczna, aktorska, na koniec filmowa. I tak wykreowano polską Fabrykę Snów. Łódź, która niewiele ucierpiała w czasie wojny, dysponowała postfabrykanckimi pałacykami, znacjonalizowanymi przez państwo ludowe, które chętnie rozdawało takie dobra. I tak na Targowej zadomowiła się Szkoła Filmowa. Do dziś zresztą tam jest. Spodobał się Panu ten pałacyk, gdy zobaczył go Pan po raz pierwszy? Byłem oczarowany. I budynkiem, w końcu oceniał go student architektury, i atmosferą szkoły. Przyjeżdżałem na konsultacje, bo wymyśliłem sobie, że dostanę się do Łodzi, robiąc jako dyplom na architekturze projekt wytwórni filmowej. Plan zadziałał. Obserwowałem wszystko, co działo się za murami szkoły. Podobało mi się, że roczniki są po kilka osób. Na moim roku na krakowskiej architekturze było 200 studentów. Spodobali mi się ci ludzie. Kolorowi na tle szarej rzeczywistości, z pasją, z pomysłem na siebie. I profesorowie… Czułem, że mogę się od nich wiele nauczyć. Więc lekcje kina czy lekcje życia? I tego, i tego. Szkołę Filmową tworzyła niezwykła kadra. Przed wojną kilku filmowców założyło spółdzielnię „Start”. Ci młodzi jeszcze ludzie zapragnęli, by w Polsce powstawały filmy artystyczne. Wtedy kręciło się prawie wyłącznie komedie z Ordonówną i Dymszą. Słusznie pomyśleli, że żeby to inne kino powstało, trzeba przygotować do tego jakichś zapaleńców. Po wojnie garstka ze „Startu” wróciła do zamierzeń. I to był zaczątek późniejszej Szkoły Filmowej. Kiedy ja się tam pojawiłem w 1954 roku, chłonąłem wiedzę i obserwowałem profesorów. Prócz filmu, uczyli właśnie życia, jak postępować, kim być, jak samemu się stworzyć. Był profesor Antoni Bohdziewicz, który w jednym palcu miał teorię filmu. Z pasją oglądał studenckie etiudy, czytał pierwsze nieporadne scenariusze. Potrafił doradzić, wskazywał rozwiązania, wyłapywał scenariuszowe mielizny. Ciekawe, bo sam nie był wybitnym reżyserem. Może był wobec siebie zbyt krytyczny i to mu wiązało ręce? Był fantastycznym człowiekiem, prawdziwym Europejczykiem, przed wojną spędził parę lat w Paryżu, wiedział, co to znaczy uroda życia. Dobrze się ubierał, znał się na alkoholach, dobrym jedzeniu. Można go było słuchać w nieskończoność. Imponował nam. Jak mówiłem, mało nas było na roku. Sześć osób. I wszyscy coś ciekawego w filmie zdziałali. Gdyby tak popatrzeć z boku, życie zauważyło, gdzie, kto i w jakiej skali mógł dać coś z siebie. Czytaj także: Janusz Morgenstern, dla przyjaciół Kuba. Po wojnie pozostała w nim trauma, ukojenie odnalazł w sztuce filmowej Janusz Majewski w Łodzi, 2015 rok Marzyliście o karierze międzynarodowej? Czy człowiek przewiduje, co się wydarzy w życiu? Kiedy zacząłem robić filmy, wyjeździłem się na festiwale. I wiele nagród przywiozłem. Z wiekiem to powszedniało, a blichtr nudził. Nie było to żadną atrakcją. Atrakcją zawsze była robota. Ale wracając do studenckich czasów, było wiadomo, że Roman Polański przebije się przez najgrubsze mury, bo miał taką siłę, taką energię… I stało się. To, że zapłacił za to wielką cenę, to inna sprawa. Jak się Pan poczuł, gdy pierwszy raz znalazł się na planie filmowym? Na początku dorabiałem przy filmach jako scenograf. Musiałem odciążyć ojca. Mama była chora, straciła słuch, potem doszły inne choroby. Tata miał na utrzymaniu ją, siebie i dwoje studentów, bo w tamtym czasie zaczęła też studia moja siostra Zofia. Jako absolwent architektury pracowałem w biurach projektowych, miałem też predyspozycje do pracy przy filmowych scenografiach. Profesor Antoni Bohdziewicz zaproponował mi stanowisko scenografa przy filmie „Szkice węglem”. To, co zobaczyłem, powinno mnie odwieść od pomysłu zostania reżyserem. Uroczy Europejczyk i bon vivant na planie stawał się brutalem i awanturnikiem. Drobiazgi urastały do skali kataklizmu, wszyscy tracili głowę. Mimo to z Bohdziewiczem zrobiłem jeszcze dwa filmy. Bywałem też aktorem w epizodach. Wnikliwy widz „Pociągu” Kawalerowicza dostrzeże na ekranie idącego przez peron młodego człowieka z piękną blondynką, z którą zamyka się w przedziale slipingu na cały film. Wysiadają na Helu, jako ostatni, którzy zaspali, znużeni, w domyśle, miłością. To byłem ja przypadkiem wciągnięty do obsady. Inna rzecz, że tego nie pamiętałem, bo kiedy po latach zobaczyłem ten film, głośno zastanawiałem się, co tam robi mój syn, który w młodości był wyjątkowo do mnie podobny (śmiech). Za kamerą stanąłem, kręcąc etiudę „Rondo”. Tu już praca odbywała się na moich warunkach. Film zrobił furorę, obiegł cały świat, co mi dało wejście do prawdziwego filmu. Życie filmowca to balansowanie między fikcją a rzeczywistością? Tak nie jest. To jest normalny ciężki zawód i trzeba stąpać po ziemi, żeby się znaleźć w chmurach. Kiedy już stanąłem za kamerą zawodowych filmów, nauczyłem się rozróżniać przyjemność i udrękę robienia filmu. Bo jest to udręka. Trzeba mieć siłę woli i charakteru, i wręcz siłę fizyczną i psychiczną, żeby uprawiać ten zawód. Jest bardzo trudny i wyczerpujący. Euforia, owszem, zdarza się, ale czasami. Pracuje się przez sześć dni w tygodniu, dzień w dzień, najczęściej od świtu do późnej nocy. Nie można stracić chwili, bo pieniądze lecą… Jest się uzależnionym od warunków, pogody, ludzi, przeszkód. Cały czas w stresie, żeby zdążyć i żeby było dobrze. I właściwie gdyby porównać to, co się chciało nakręcić, z tym, co wyszło, to są to czasem diametralnie różne filmy. I dlatego kino trzeba kochać, mieć do niego serce i wierzyć, że nie ma lepszego zajęcia na świecie. Inaczej nic z tego nie będzie. Zobacz także: Marek Perepeczko i Agnieszka Fitkau byli dla siebie stworzeni... Oto historia ich miłości! Jak wyglądało Wasze studenckie życie? W szarej rzeczywistości próbowaliśmy być kolorowi. Jakoś się wyróżnić. Choćby strojem. Nosiłem czarne spodnie, czarne okulary i amerykański oficerski trencz z demobilu, czyli z paczki od ciotki. Tego płaszcza zazdrościli mi wszyscy, jeden z profesorów po egzaminie wstępnym do Szkoły Filmowej poleciał za mną i zapytał: „Skąd pan, do diabła, ma ten płaszcz?”. Romek Polański też się świetnie nosił. Jego ojciec był „prywatną inicjatywą”, więc mógł sobie pozwolić na garnitury i kolorowe koszule. Pasjami czytaliśmy książki. Pochłonąłem całą literaturę polską i obcą. Żyliśmy kinem i to naszej egzystencji dodawało barw. Szkoła dysponowała archiwum filmów z lat 20. i 30. Przede wszystkim jednak mieliśmy dostęp do filmów zachodnich, które władze odrzuciły z dystrybucji kinowej. A to dzięki powiązaniom profesorów, którzy te „zgniłe produkcje” choć na jeden dzień ściągali do szkoły. Zbierali się wtedy wszyscy, brali kanapki i herbatę w termosie, siadali gdzie popadnie i film szedł jeden za drugim, żeby zdążyć przed godziną oddania. Które filmy robiły wrażenie? Ciekawe było kino francuskie. Film „Pustelnia parmeńska”, z genialnym Gérardem Philipe’em. Z jednej strony komercyjny, z drugiej – ambitny artystycznie. Pamiętam mroczny film „Skarb rodziny Goupi”. Mógłbym oglądać go w kółko. Był taki reżyser Clouzot, który robił sensacyjne filmy z duszą. Dziś filmy akcji pod względem atrakcyjności wydarzeń biją go na głowę, ale gdzie im do budowy charakterów, psychologii postaci, jakie swoim filmowym kunsztem kreślił Clouzot. Uwielbiałem też „Obywatela Kane” Orsona Wellesa, filmowy wzór. Tak jak powiedziałem, żyliśmy filmem. A kino polityczne, zaangażowane? Czasy sprzyjały temu. W etiudach i pierwszych filmach nie myśleliśmy o przesłaniach politycznych. Jaka polityka, jaka walka z kamerą? W tych kilku latach, które nastąpiły po odwilży 1956, można było mieć wrażenie, że skończyła się szarzyzna epoki stalinowskiej, zaczniemy kręcić filmy dla inteligentów, a nie dla „świniarek i pastuchów”. Przy okazji będziemy prowadzić ciekawy tryb życia, podróżować i nawiązywać kontakty ze światem… Ja krok po kroku realizowałem te zamierzenia. W Łodzi przeszedłem wszystkie etapy dojrzewania do dorosłości. Przyjechałem tu z walizką i zamieszkałem w domu akademickim, który był brudną dziurą. Wytrzymałem tam dwie noce, w czym pomógł mi poker i alkohol. A potem przyrzekłem sobie, że moja noga tam więcej nie postanie. Dzięki rekomendacji przyjaciela Witka Leszczyńskiego wynająłem pokój w pięknej kamienicy na Piotrkowskiej 56. To było duże, pięknie urządzone mieszkanie, na piątym piętrze bez windy. Ale kto w tamtym czasie i w tym wieku zwracał na to uwagę. Z moim lokum na Piotrkowskiej wiąże się wiele zabawnych historii. Którejś nocy, gdy wróciłem późno, nie chcąc budzić gospodarzy, poszedłem do toalety na poddaszu. Nie było w niej klamki i niechcący się zatrzasnąłem. Bez wahania, po wąziutkim parapecie, trzymając się muru, przeszedłem do sąsiedniego, na szczęście otwartego okna na korytarz. Kiedy rano zobaczyłem, jak niebezpieczna była to przygoda, z wrażenia nie mogłem dojść do siebie. Gdyby tylko osunęła mi się noga… Kiedy bywam w Łodzi, idę tam pokontemplować moją młodzieńczą głupotę. Któregoś razu przyjechała z wizytą moja ówczesna dziewczyna, Tamara. Tamara studiowała w Warszawie, więc jak się już spotkaliśmy, trzeba było nadrobić rozłąkę. Akurat było Święto Pracy i Piotrkowską szedł pochód. Ja w majtkach, a Tamara w nocnej koszulce wyszliśmy na balkonik, który wychodził na Piotrkowską, by poobserwować idący tłum. W tym momencie przechodziła Szkoła Filmowa, a któryś z kolegów, Witek czy Romek, spojrzał w górę, skonstatował, kto stoi na balkonie, i głośno zaintonował imię mojej dziewczyny: „Tamara, Tamara”. Chwilę potem „Tamara Tamara!” krzyczała cała Piotrkowska… …a Pan zyskał opinię największego łódzkiego playboya. Filmowcy stanowili atrakcyjne towarzystwo dla dziewczyn. Można powiedzieć, że Łódź nas rozpieszczała… Zagłębiem pięknych dziewczyn była Wyższa Szkoła Sztuk Plastycznych. Czy byłem playboyem? Może trochę w czasach, gdy zamieszkałem z Romkiem Polańskim. Czytaj też: Marzena Trybała kusiła i zachwycała na ekranach w latach 80. Jak zmieniło się jej życie? Wasz pokój, a właściwie Wasze łóżko, było znane w towarzystwie… Do Romka wprowadziłem się krótko po tym, jak musiałem opuścić lokum na Piotrkowskiej. Jeszcze przez chwilę mieszkałem u starszego małżeństwa na peryferiach Łodzi, ale było to mieszkanie prymitywne, więc Romek się zlitował i zaprosił mnie do siebie. Wynajmował duży pokój u państwa profesorostwa, w pięknym domu, który już dzisiaj nie istnieje, co skonstatowałem z żalem, gdy wczoraj razem go szukaliśmy. Nawet nie wiem, kiedy został zburzony… A to był taki porządny przedwojenny dom… Romek w pokoju na środku postawił tapczan, na którym przedzieleni poduszką spaliśmy we dwóch. Rano witaliśmy się mocnym uściskiem dłoni, wieczorem mówiliśmy sobie „dobranoc”. Wszystko z arcypoważnymi minami. Nad łóżkiem, w celach rozpustnych, Romek obstalował lustro. Nasze pożycie układało się nad wyraz dobrze. Indywidualne, dzienne godziny korzystania z tapczanu, czyli „grafik zajętości dupczana”, bo tak go nazywaliśmy, ustalaliśmy zawsze z wyprzedzeniem, by ten drugi mógł przeczekać w szkole czy kawiarni. Żadna jednak z zapraszanych przez nas dam nie mogła pozostać na noc. Wyjątek stanowiły wizyty aktualnej narzeczonej Romka, która przyjeżdżała z Krakowa, a ja musiałem wtedy szukać sobie noclegu na mieście… Na mieście… Właśnie. Gdzie się wtedy chodziło, bawiło, bywało? Centrum dowodzenia była kawiarnia „Honoratka”. Na tle szarej Łodzi, na dzisiejsze określenia, byliśmy „ciachami”. Każdy z nas miał świadomość, że w dziewczynach może przebierać jak w ulęgałkach. Potem stworzyliśmy pewnego rodzaju kodeks, podrywanie na legitymację Szkoły Filmowej było w złym tonie. Życie koncentrowało się na Piotrkowskiej, w kwadracie kilku ulic. W „Honoratce” siedzieli wszyscy, choć sama kawiarnia nie posiadała toalety. Za potrzebą szło się do restauracji „Halka”, naprzeciwko. Tam też najczęściej jadało się obiady. Smaczne i na studencką kieszeń. Szkoda, że „Honoratka” już dziś nie istnieje. Jedyne, co po niej pozostało, to pamiątkowa tablica. Za to w niej jest bank. Wszędzie te banki… W pobliżu było kino Polonia, niedawno reaktywowane. Tam się chodziło na filmy, bo blisko. Niedaleko była filharmonia, odbywały się koncerty muzyki poważnej i czasem jazzowe. Kiedy do Łodzi przyjechał światowej sławy jazzman Dave Brubeck ze swoim kwartetem, było to dla nas przeżycie na miarę trzęsienia ziemi. Hotel Grand... Jedzenie pierwsza klasa, ale nie dla studentów. Drogo… Ale w sali restauracji w Grandzie nakręciłem etiudę „Rondo” i teraz zwróciłem uwagę, że wiele się nie zmieniło. Kiedy po Szkole Filmowej zacząłem kręcić filmy w Łodzi, zawsze mieszkałem w Grandzie, jak całe filmowe towarzystwo. Gdyby ktoś w tamtych czasach wpadł na pomysł, by zamontować kamery w pokojach hotelowych, wyszedłby erotyk wszech czasów. Tam się rozgrywały romanse i tragedie miłosne. Seks, rozstania, łzy, śmiech. Byłby film. Ja, gdyby tak policzyć, w Grandzie przemieszkałem z rok, a może i dwa… Czytaj także: Antoni Słonimski po śmierci żony miał złamane serce , nic już nie było takie samo, jak kiedyś Janusz Majewski, 1970 r., plan filmu "Lokis" Jak to się więc stało, że najprzystojniejszy playboy Szkoły Filmowej zakochał się w Zosi Nasierowskiej, skromnej, niewysokiej, chudziutkiej studentce wydziału operatorskiego? Która w dodatku wyglądała na pięć lat mniej niż miała! Gimnazjalistka, w plisowanej spódniczce, bluzce z kołnierzykiem. Co ja poradzę. Przelatuje jakaś iskra, wzajemne zauroczenie, a potem się wydaje, że już bez siebie nie da się żyć. I tak to się stało. Zosia kończyła wydział operatorski, ale wybrała fotografię i przez lata była najlepszym polskim portrecistą. Prócz uczucia łączyła więc nas pasja do sztuki. Ponieważ mieszkałem wtedy z Romkiem, musiałem mu powiedzieć, że się zakochałem i wyprowadzam. Romek się śmiertelnie obraził, popatrzył na mnie oczami zranionej sarny i powiedział: „Jak chcesz, ale wątpię, że będzie ci gdzieś lepiej”. Jednak było! Zosia była miłością mojego życia, przeżyliśmy razem ponad 50 lat, aż do jej śmierci w 2011 roku. I nigdy nie żałowałem swojej decyzji. Romek po jakimś czasie też przestał się gniewać (śmiech). Żal było Panu wyjeżdżać z Łodzi? Młodość musi się kiedyś skończyć. I nie ma na to rady. Wyprowadziliśmy się z Zosią do Warszawy, wzięliśmy ślub. Ona stworzyła atelier fotograficzne, ja zacząłem kręcić dokumenty, potem filmy fabularne. Porodziły nam się dzieci. W 1969 roku zostałem wykładowcą w Szkole Filmowej, więc w Łodzi bywałem często. Z perspektywy profesora jednak wszystko wyglądało inaczej. Co straciłby Pan w życiu, gdyby nie pojechał Pan do Łodzi, do Szkoły Filmowej? Nie robiłbym filmów. Zostałbym architektem, a życie architekta w tamtych czasach było unormowane przepisami i biedą. Budowało się wstrętne bloki mieszkalne, budynki użyteczności publicznej. Architektura podlegała normom socjalistycznego realizmu. Chwilę pracowałem w biurze projektów w Łodzi, wcześniej w Krakowie. Nawet jeden mój budynek został zrealizowany. Gdzieś w Pabianicach chyba, nie wiem, czy jeszcze istnieje. Zawsze miałem estetyczne nastawienie do świata, bardziej interesowało mnie jego piękno niż jego brzydota. Byłem zdziwiony, że wielu moich kolegów filmowców ukochało sobie tę brzydotę. Praca w filmie pozwoliła mi zrealizować wiele życiowych marzeń, także finansowych, bo dała mi szansę w moich czterech ścianach odciąć się od szarości komunizmu. Razem z żoną przez lata kolekcjonowaliśmy antyki i piękne przedmioty. Podróżowaliśmy po świecie, by z końcem lat 80., kiedy w Polsce rozkręcał się wyścig szczurów, znów wybrać inną drogę i przenieść się na Mazury. Film też pozwolił mi stworzyć samego siebie. Stałem się tym gościem z amerykańskich tygodników, które czytywałem jako chłopiec. I do dziś mi z tym dobrze. Czy przypuszczał Pan, chodząc lata temu po Piotrkowskiej, że wiele lat później odsłoni Pan swoją gwiazdę? Ktoś skopiował ten pomysł z hollywoodzkiej Alei Sław. Ale oczywiście przyjemnie zobaczyć swoje nazwisko w szeregu filmowych znakomitości. Cóż, ta gwiazda jest dla mnie dwojakim symbolem. Z jednej strony upamiętnia moje istnienie, że był ktoś taki i robił filmy. Z drugiej strony – to przecież kawałek chodnika, ludzie po tym chodzą, stąpają, biegną, skaczą… I za każdym razem, gdy widzę, jak ktoś idzie „po Majewskim”, myślę, że reżyser to jednak zawód usługowy. I jak nic ta gwiazda symbolizuje służebność wobec publiczności. Publiczności, dla której nakręcił Pan prawie 80 tytułów. I z tego, co wiem, przymierza się Pan do następnego filmu. Ale to są już inne czasy, inni ludzie, inna historia. Rozmawiała: Katarzyna Przybyszewska-Ortonowska, Łódź, 9 grudnia 2014 Za pomoc w realizacji materiału redakcja dziękuje Szkole Filmowej w Łodzi, ul. Targowa 61/63, 90-323 Łódź, www.filmschool.lodz.pl, klubowi Wytwórnia, ul. Łąkowa 29, 90-554 Łódź, www.wytwornia.pl oraz za gościnność hotelowi DOUBLE TREE BY HILTON LODZ, ul. Łąkowa 29, tel. +48 42 208 80 00, www.doubletreelodz.pl Janusz Majewski, Katarzyna Przybyszewska-Ortonowska, autorka wywiadu, VIVA! luty 2015