Czy Bogusław Kaczyński mówił prawdę o swoim życiu?
Nowa biografia znawcy opery i muzyki klasycznej "Primadonna. Biografia Bogusława Kaczyńskiego"
Zawsze elegancki. Często w muszce, a na pewno w garniturze. Nigdy nie pozwolił sobie na pogniecione, czy nieelegenackie ubrania. Taki wybrał styl, bo był on elementem postaci, którą przez lata zbudował. W książce „Primadonna. Biografia Bogusława Kaczyńskiego” Bartosza Żurawieckiego” czytamy: „I wtedy na scenę wkracza Bogusław Kaczyński. Nareszcie! Ani żeśmy się spostrzegli, jak nastał rok 1975. Od czasu występu w Teleechu minęło już trochę czasu. Nadal nic nie wskazuje na to, że telewizja stanie się przeznaczeniem Bogusława, ale o Kaczyńskim wspomina Zbigniewowi Napierale Sławomir Pietras. To nie tylko przyjaciel Bogusia, ale też prezes Towarzystwa Przyjaciół Opery i przez pewien czas kierownik artystyczny Estrady Poznańskiej. – Przyjechał ten Boguś – wspomina Napierała. – Był inny, dziwny, w muszce. Mówił do mnie trochę jakby kokieteryjnie, przypominał Wojciecha Pszoniaka w Czterdziestolatku. W jednym z odcinków bardzo wówczas popularnego, a już przywoływanego w tej książce serialu Czterdziestolatek Wojciech Pszoniak gra rólkę zniewieściałego, mówiącego cienkim głosikiem homoseksualisty, który kupuje kawę w warszawskiej kawiarni. Stefan Karwowski (Andrzej Kopiczyński) obrzuca go wzrokiem pełnym odrazy i czym prędzej wychodzi z lokalu. „Dziwak!” – komentuje zachowanie Karwowskiego homoseksualista, zdobywając tym komentarzem naszą sympatię. Po czym wypija łyk kawy”. Skąd pochodził Bogusław Kaczyński? Bogusław Kaczyński urodził się w Białej Podlaskiej i od początku wymyślił siebie. A wytrwale pracował nad tym, by postrzegano go właśnie jako eleganckiego pana zajmującego się muzyką klasyczną w szerokim pojęciu. Bogusława Kaczyńskiego wywodzącego się z kresowego ziemiaństwa: „Moi rodzice wywodzili się z kresowego ziemiaństwa, po mieczu herbu Pomian, po kądzieli Dołęgowscy herbu Dołęga" (jak się okazuje nie jest to prawda, ale o tym przeczytacie we fragmencie książki „Primadonna”). Nie obce mu przecież były tajniki opery, był jej znawcą, choć początkowo sam pragnął być muzykiem. W 1964 roku ukończył Państwową Średnią Szkołę Muzyczną im. Fryderyka Chopina w Warszawie (uczył się tam grać na fagocie, a później na fortepianie). Myśli o muzycznej karierze porzucił, gdy nie przyjęto go do Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Warszawie na wymarzony wydział (ukończył ją w 1971 roku pisząc pracę magisterską na Wydziale Kompozycji, Dyrygentury i Teorii). I stał się znawcą opery. Mówił, że kochał dwie kobiety Edith Piaf i Marię Callas. Aleksandra Kurzak, wybitna śpiewaczka operowa wspominała mi przy okazji wywiadu do VIVY!, że oglądała każdy odcinek jego programu o operze. „Od razu miałam wielkie marzenia (śmiech). Marzyłam o Metropolitan Opera w Nowym Jorku. Jak byłam mała, oglądałam z mamą program prowadzony przez Bogusława Kaczyńskiego „Rewelacja miesiąca”. Bardzo często można było w nim zobaczyć opery właśnie stamtąd. Już pal licho ze śpiewaniem! Ja marzyłam, żeby choć raz tam pojechać i przeżyć to osobiście”. Czytaj też: Maryla Rodowicz i Zbigniew Wodecki zaśpiewali razem tylko raz. Ona wspomina go jako ciepłego człowieka Prawda czy fałsz? Żurawiecki pisze, że Bogusław Kaczyński konsekwentnie kształtował swoją biografię. I że w jego opowieściach na swój własny temat prawda była najmniej ważna. Juliusz Kurkiewicz w Gazecie Wyborczej cytuje przyjaciółkę Kaczyńskiego: „Hanna Popowska, przyjaciółka, zapytała kiedyś: „Boguś, po co tak zmyślasz? Znacznie lepiej, gdybyś powiedział: Pochodzę z biednej, ale dobrej, kochającej się rodziny (…). Boguś odpowiedział mi wtedy: Może masz rację, ale już za późno". Co więc wiadomo o nim na pewno? Kochał operę, muzykę klasyczną i pragnął należeć do tego świata. A ponieważ przyszło mu żyć w siermiężnych czasach PRL postanowił, że tę sztukę wyższą wprowadzi pod strzechy. Doprowadził do tego, że śpiewacy operowi stali się rozpoznawalni na ulicy, a zwykli ludzie mieli poczucie, że sztuka wyższa nie jest przeznaczona tylko dla wyższych sfer. Pokazał, że opera jest fascynująca. Praca była całym jego życiem. Pracował bez umiaru, aż w 2007 roku przeszedł pierwszy udar. Udało mu się z niego wyjść. Drugi okazał się śmiertelny. Zmarł 21 stycznia 2016 roku. Miał jedną żonę. Śpiewaczki Maria Fołtyn i Barbara Kostrzewska poznały go ze scenografką i malarką Jadwigą Marią Jarosiewicz. Małżeństwo przetrwało tylko pięć lat, ale do końca życia Kaczyńskiego ex-małżonkowie pozostawali w dobrych stosunkach. Zobacz także: Synowa Marty Lipińskiej to znana i ceniona aktorka. Nie każdy wiedział, że są rodziną Świat opery nie miał przed nim tajemnic. Prowadził programy: „Rewelacja Miesiąca”, „Operowe Qui pro quo”, „Muzyczne spotkania ze znakiem zapytania”. Był dyrektorem plenerowego Festiwalu im. Jana Kiepury w Krynicy, dyrektorem Teatru Muzycznego Roma, prorektorem Akademii Muzycznej w Warszawie. Założył fundację Orfeo zajmującą się wspieraniem i promocją muzyków, której zapisał swój majątek. Bartosz Żurawiecki napisał jak tak naprawdę wyglądało dzieciństwo Bogusława Kaczyńskiego, to które skrzętnie próbował przed wszystkimi ukryć. Fragment książki „Primadonna. Biografia Bogusława Kaczyńskiego”. Nieszczęśliwe dzieciństwo nie pasowałoby do wizerunku Kaczyńskiego, jaki sam sobie stworzył – pana prowadzącego słuchaczy w baśniowe przestrzenie sztuki operowej. W tym świecie mogą się dziać wielkie, nierzeczywiste tragedie, ale nigdy prozaiczne dramaty. Proza życia – zwłaszcza mroczna, bolesna – musi więc zostać usunięta także z autobiografii. Wszystko musi być w niej cudowne: cudowne dziecko, cudowni rodzice, cudowne dzieciństwo. Zresztą, jakim prawem mielibyśmy kwestionować, że było to dzieciństwo faktycznie szczęśliwe? Nie chci Fałszywy ziemianin Być może Boguś nie zmyślił opowieści z dzieciństwa, ale na pewno zmyślił swój rodowód. „Moi rodzice wywodzili się z kresowego ziemiaństwa (po mieczu herbu Pomian, po kądzieli Dołęgowscy herbu Dołęga)” – napisze w autobiografii. Nie, nie z kresowego ziemiaństwa, nawet nie ze zubożałej szlachty. Co więcej, w oficjalnej biografii Kaczyńskiego Będę sławny, będę bogaty Anna Lisiecka po dokładnym prześwietleniu antenatów swojego bohatera musi przyznać, że żaden z nich nie był nobilitowany. Bogusław pochodził z rodziny chłopów i rzemieślników. (…) Sukces Kaczyńskiego polegał także na tym, że zręcznie poruszał się między swojskością a jaśniepańskością. Był „naszym Bogusiem”, jak z sympatią i rozczuleniem mówiły o nim wielbicielki, ale jednocześnie Bogusławem Kaczyńskim, postacią z panteonu. (…) Wróćmy jednak do rodziców Kaczyńskiego. W wywiadach i książkach Bogusław nigdy nie wymienia ich z imienia i nazwiska. To są zawsze Ojciec i Matka, pisane z reguły dużą literą mityczne figury. Trzeba zajrzeć do indeksu osób w jego publikacjach lub wpatrzeć się w zdjęcie rodzinnego nagrobka, aby odkryć, że ojciec nazywał się Jan Kaczyński (urodzony w 1906 roku), a matka – Julia z Dołęgowskich Kaczyńska (urodzona w 1910). Oboje pochodzili z Białej Podlaskiej. Poznali się bliżej, gdy śpiewali razem w chórze tamtejszego kościoła Świętej Anny. Ślub wzięli w tymże kościele 27 maja roku 1929. Wcześniej Jana ciężko doświadczyła wojna. W 1915 roku wraz z wieloma innymi mieszkańcami zachodnich guberni imperium rosyjskiego musiał z powodu napierającego frontu niemieckiego udać się w głąb Rosji. To przymusowe wysiedlenie ludności nazwano potem bieżeństwem, od rosyjskiego słowa oznaczającego uchodźstwo. Z matką Marianną i sześciorgiem rodzeństwa (ojciec, Roman Kaczyński, został wcielony do carskiej armii) znaleźli się Kaczyńscy w Jekaterynosławiu w południowo-wschodniej Ukrainie, dzisiaj nazywającym się po prostu Dniepr. Rewolucja październikowa zmusiła ich jednak do ponownej wędrówki, z powrotem do rodzinnego miasta. Te peregrynacje rodzinne dały Bogusławowi asumpt do snucia w wywiadach dramatycznych opowieści o rodzinnym majątku rzekomo puszczonym z dymem przez bolszewików. Pozbawiony na wychodźstwie możliwości edukacji kilkunastoletni Jan musiał nadrabiać po powrocie do Białej Podlaskiej program szkoły podstawowej. Od 1922 uczył się w Warszawie zawodu, uczęszczając jednocześnie do szkoły wieczorowej. Na stałe wrócił do Białej w 1926 roku (Bogusław napisze w autobiografii, że jego ojciec „przyjechał z Warszawy do (...) miasteczka Biała Podlaska” jako „wybitny specjalista”). Otrzymał pracę lakiernika w Podlaskiej Wytwórni Samolotów. Zarabiał w niej na tyle dobrze, że w 1935 roku wzniósł drewniany piętrowy dom przy oddalonej od śródmieścia, za to położonej blisko dworca kolejowego ulicy Piaskowej 8 (obecnie Kardynała Wyszyńskiego) – miał stamtąd niedaleko do pracy. Państwo Kaczyńscy wprowadzili się tam z urodzonym w 1930 roku synem Ryszardem. Zginie on tragicznie w wieku jedenastu lat, wpadając pod koła kolejki wąskotorowej łączącej Białą Podlaską z Cieleśnicą. Rok później pojawi się w rodzinie Bogusław. O tragicznej śmierci brata także nie znajdziemy ani słowa w autobiograficznych tekstach Kaczyńskiego. Pracując jako lakiernik, Jan Kaczyński jednocześnie uczył się w gimnazjum wieczorowym. Skończył cztery klasy, chciał się dalej kształcić, iść na studia, ale na przeszkodzie stanęła wojna. Podlaską Wytwórnię Samolotów zniszczyły niemieckie bombardowania, a to, co z niej zostało, rozgrabili Rosjanie, którzy wkroczyli do miasta 24 września 1939, zgodnie z paktem Ribbentrop-Mołotow, ale przebywali tam tylko do 10 października. Następnego dnia miasto zajęli Niemcy. Spod hitlerowskiej okupacji Biała Podlaska została wyzwolona 26 lipca 1944 roku. W 1948 roku rodzice Bogusia sprzedali dom przy Piaskowej – ten, w którym mogły się rozgrywać opisane wyżej „disnejowskie” cuda z sarenką i barankiem – bo przypominał im o tragicznej śmierci pierworodnego. Przenieśli się do ścisłego centrum Białej, na ulicę Pocztową 11. (…) Po wojnie Jan Kaczyński ima się różnych zajęć rzemieślniczych, aż wreszcie zostaje kierownikiem lakierni i malarni w Remontowych Zakładach Sprzętu Wodno-Melioracyjnego. Będzie tam pracował do emerytury. Po godzinach śpiewa w chórze Powszechnej Spółdzielni Spożywców „Społem”. I rządzi domem twardą ręką. „Miał silną osobowość, prawdziwy macho” – wspominał Kaczyński ojca, który chował dzieci wedle przedwojennych zasad. (…) Śpiewaczka Maria Fołtyn, która dobrze znała rodziców Kaczyńskiego, określiła Jana jako „szlachetnego i uczciwego człowieka”, który „kochał syna obłędną, bałwochwalczą miłością”. Jednakże to właśnie z postacią surowego ojca związane są te wypowiedzi Bogusia, w których pozwalał sobie na sugestię, że jego dzieciństwo nie było wyłącznie różowe i beztroskie. Natomiast niewątpliwie ojciec był dla syna wzorem self-made mana, który do wszystkiego doszedł uparcie własnymi siłami. Sam też się będzie na takiego kreował. (…) Nie zapominajmy jednak, że ten self-made man Jan Kaczyński miał wsparcie w osobie stojącej niezmiennie w jego cieniu żony. Julia Kaczyńska zajmowała się w Białej Podlaskiej „ogniskiem domowym”. „Nie pracowała zawodowo ani jednego dnia, gdyż byłoby to wielkim dyshonorem dla Ojca (...), który wziął na siebie (...) trud utrzymania rodziny”. Bogusław, którego w dorosłym wieku ukształtowały silne, niezależne kobiety, w książkach i wywiadach ukazuje matkę wyłącznie w wyidealizowanej postaci, jako uosobienie cnót niewieścich i macierzyńskich. Czytaj też: Agnieszka Osiecka do końca ukrywała przed przyjaciółmi, że zmaga się z chorobą. Tak wyglądały jej ostatnie chwile fot. Bogusław Kaczyński z rodzicami (…) „Włoska uroda, kobieta bardzo elegancka. Brunetka z dużym temperamentem, pięknie mówiła” – tak ją opisuje Kaczyński. W jego wspomnieniach matka przygotowuje przyjęcia, głowiąc się nad tym, jakie przygotować menu, „aby nie powtórzyła się żadna z potraw podawanych podczas poprzednich przyjęć”. Jej specjalnością są nalewki własnej roboty, każda w innym kolorze: „od białej anyżkowej i złotej z pigwy, poprzez różową z tarniny i szmaragdową z piołunu, do bordowej z czarnej porzeczki i hebanowej z orzecha włoskiego”. Po raz pierwszy szeroka publiczność mogła zobaczyć zdjęcia matki Bogusława dopiero w biografii Lisieckiej. Nie widać na nich ani „włoskiej urody”, ani „dużego temperamentu”. Julia nie ma też nieugiętego spojrzenia swojego męża. Spogląda na nas trochę lękliwie, najwyraźniej nie lubi się wchodzić na pierwszy plan. Jedna z tych fotografii podpisana została w książce Lisieckiej: „Julia Kaczyńska – zawsze uśmiechnięta”. Ano tak, Matka Polka zawsze musi być uśmiechnięta. W 1956 roku Jan Kaczyński staje się obiektem zainteresowania Urzędu Bezpieczeństwa, który odkrył, że w latach 1933-1937 był on informatorem SRI DOK (Samodzielnego Referatu Informacyjnego Dowództwa Okręgu Korpusu), czyli kontrwywiadu wojskowego. To nie dziwi, skoro Jan pracował w fabryce produkującej także samoloty wojskowe. Jak wynika z notatki służbowej sporządzonej przez funkcjonariusza UB, Kaczyński jest dobrze sytuowany (ma motor!) i „ładnie się ubiera”. Zarazem sprawia wrażenie człowieka, który się czegoś obawia. Kłania się grzecznie, ale z daleka, i jest ostrożny, jeśli chodzi o zawieranie znajomości. Mało rozmowny, spokojny. Nadto unika Milicji Obywatelskiej. Niejaki „R” – znający trochę Kaczyńskiego z racji „luźnych spotkań” – donosi Urzędowi, że jego zdaniem żona Kaczyńskiego nosi się „bardzo z pańska”. (…) Kaczyński nigdy nie skrytykował konserwatywnego, patriarchalnego modelu rodziny, w którym wzrastał. Przeciwnie – od czasu do czasu bolał nad jego upadkiem we współczesnym świecie. W wywiadzie dla „Tarnowskich Azotów” (w roku 1998) powiedział: „Urodziłem się w czasie wojny, kiedy rodziny były jeszcze instytucjami działającymi według boskich i ludzkich praw, to znaczy matka nie chodziła do pracy”. Skądinąd wywiad ten nosi tytuł „Śmiać się ze wszystkich, mimo wszystko i ze wszystkiego”, podczas gdy ewidentnie z niego wynika, że z rodziny i patriarchatu śmiać się nie należy. Z podobnym oddaniem będzie Kaczyński bronił XIX-wiecznej estetyki operowej. Bogusław idealizuje przeszłość – jest ona zawsze piękniejsza, godniejsza, bardziej elegancka i bardziej moralna niż współczesność. Po prostu boska, w każdym tego słowa znaczeniu. A jednak w narracji Kaczyńskiego poświęconej latom szczenięcym kryje się wątek przewrotny genderowo. Jego bohaterką jest siostra Bogusława, Anna Janina, zwana Hanką. Choć młodsza od niego o cztery lata (urodziła się 26 czerwca 1946 roku), daje wycisk łobuzom, gdy przezywają jej brata „Kaczka”. Podczas gdy Boguś musi od małego ćwiczyć grę na fortepianie – pod karcącym spojrzeniem ojca, który wymyślił sobie, że syn będzie pianistą – Hanka kategorycznie odmawia poddania się rygorowi edukacji muzycznej (mówi ojcu, że wolałaby zamiatać ulice). Za to skacze po drzewach, uprawia sport. Chodzi po górach, zdobywa szczyty Tatr. Jest chłopczycą. Boguś w dorosłym życiu zajmie się czymś tak „zniewieściałym” i afektowanym jak opera, Anna natomiast czymś tak „męskim” i konkretnym jak matematyka. Oboje więc, jakkolwiek by na to patrzeć, odrzucą patriarchalne wzorce. fot. Bogusław Kaczyński z siostrą Hanną Hanna ukończy w 1968 roku studia na Wydziale Matematyki, Fizyki i Chemii Uniwersytetu Łódzkiego, a potem przez długich dziewięć lat będzie pracować jako nauczycielka matematyki w Liceum Ekonomicznym nr 4 w Warszawie. W 1975 roku „po męsku” zapisze się do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej – znowu w przeciwieństwie do brata, który wystrzegał się wszelkich partyjnych organizacji. W końcu też i Hanka żywo zainteresuje się muzyką. Wstąpi do Młodzieżowego Ruchu Miłośników Muzyki „Pro Sinfonika” i do warszawskiego oddziału Jeunesses Musicales, stowarzyszenia działającego pod patronatem UNESCO. Bo przecież muzyka ma z matematyką w gruncie rzeczy bardzo wiele wspólnego. Jest równie ścisła i uporządkowana, nawet jeśli na estradzie przybiera formę ekstrawagancji artystycznej. Wreszcie Anna porzuci Polskę i przeniesie się do Szwecji (wyjedzie w roku 1977), kraju – w stereotypowym oglądzie – surowego i zimnego. Męskiego. Boguś hołubić będzie Włochy i inne ciepłe, wibrujące emocjami kraje śródziemnomorskie, Anna natomiast odnajdzie swoje miejsce w Skandynawii. Wyjdzie za mąż w 1978 roku za Zbigniewa Jabłońskiego, rozwiedzie się, będzie się imać rozmaitych prac, aż wreszcie w połowie lat 80. ukończy kurs komputerowy i znajdzie pracę w firmie ubezpieczeniowej. „Jadła jak Szwedka, ubierała się jak Szwedka, miała odruchy jak Szwedka. Wszystko w jej Szwecji było piękne, wszystko chwaliła” – napisze o siostrze jej brat. W 1986 roku Anna zamieni ostatecznie obywatelstwo polskie na szwedzkie. W przeciwieństwie do matki Hankę znaleźć można na wielu zdjęciach reprodukowanych w książkach Kaczyńskiego. Nie jako młodą dziewczynę, ale już dojrzałą kobietę. Zawsze krótko ostrzyżona, o ostrych rysach i pozbawionym kokieterii spojrzeniu. Ubrana prosto, z niewyszukaną elegancją, w wywatowane żakiety nadające jej żołnierską posturę. Pozuje do zdjęć z gwiazdami festiwali muzycznych kierowanych przez brata, których jest stałą gościnią. Odróżnia się od ekstrawagancko wystrojonych, wdzięczących się do obiektywu diw – a więc także od swojego brata, nawet jeśli porównanie ich twarzy nie pozostawia wątpliwości, że Bogusław i Anna są rodzeństwem. (…) Zobacz też: Hanna Skarżanka – zanim została aktorką, pracowała dla wywiadu. Miała burzliwe życie Cudowne dziecko Bogusia od dziecka fascynuje scena, teatr, widowisko. Gdy w reprezentacyjnej sali Białej Podlaskiej zwanej „Skalą” pokazywane jest szkolne przedstawienie Jaś i Małgosia, ogląda je „wpatrzony nieprzytomnym wzrokiem w scenę”. Nie słyszy, co do niego mówi mama, która wcześniej pełna niepokoju szukała go po całym mieście. Z zapartym tchem Boguś chłonie też spektakle operowe w Warszawie i we Wrocławiu, na które wożą go rodzice – słynną Halkę z Marią Fołtyn czy Aidę z Krystyną Jamróz i „złocistym rydwanem unoszonym przez dwa rumaki”. To one wyznaczą estetyczny wzorzec, którego Kaczyński będzie się trzymał do końca życia. No i ćwiczy wytrwale na fortepianie. Inne dzieci bawią się, grają w piłkę i chowanego, a Boguś powtarza gamy i pasaże. Ojciec pilnuje, by syn codziennych ćwiczeń nie zaniedbywał. – Boguś dbał o swoje ręce, więc nie brał udziału w naszych młodzieńczych zabawach. Był troszeczkę obok – mówi Jerzy Domaradzki. W niemal każdym wywiadzie Kaczyński będzie powtarzał, że był cudownym dzieckiem, a swój pierwszy występ dał w „Skali” już w wieku czterech lat (a może trzech?, a może pięciu i pół? – zależy, który wywiad weźmiemy do ręki). Wyszedł na scenę w aksamitnych spodenkach, bolerku z białym, wykładanym kołnierzem i perłowymi guzikami i zagrał jedyny utwór, który umiał wówczas grać – walczyka Jaś mi z jarmarku przywiózł pierścionek. Publiczność ponoć oszalała z zachwytu. Zewsząd krzyczano: „Mały, graj! Mały, graj!”. Boguś oszołomiony tym sukcesem spojrzał na ojca stojącego w kulisach. Ojciec skinął głową, więc młody wirtuoz zagrał walczyka raz jeszcze. Ale na jednym bisie się nie skończyło. Publiczność nie chciała cudownego dziecka puścić ze sceny. Boguś bisował trzy razy. Choć w niektórych wywiadach przyznawał, że zaledwie dwa. Od tamtej triumfalnej chwili nie opuściło go już marzenie o wielkiej artystycznej sławie. Na widowni w „Skali” było ponoć kilku profesjonalnych muzyków, którzy utwierdzili ojca w przekonaniu, że powinien dalej kształcić syna w kierunku muzycznym. Staje się więc Boguś – oczywiście, jeśli wierzyć temu, co napisał w autobiografii – „najlepszym pianistą w Białej Podlaskiej i na całym Podlasiu”. Występuje na szkolnych akademiach z okazji 1 maja czy rocznicy rewolucji październikowej. Gdy umiera Stalin, musi odegrać Marsz żałobny Chopina. Dorasta. Idzie do gimnazjum. Raz w miesiącu odwiedzają szkołę zespoły muzyczne, by edukować młodzież. Zapraszają Bogusia, by coś z nimi zagrał. Występy przeplata opowieściami o muzyce i kompozytorach. Bryluje, już od wczesnych lat ma niekwestionowany dar wymowy. Boguś złotousty! (…) Do Białej Podlaskiej Kaczyński miał zawsze stosunek czuły. Tak przynajmniej deklarował w wywiadach i książkach. Jako dziennikarz i recenzent pisywał życzliwie o lokalnych inicjatywach muzycznych. Przyjeżdżał do rodzinnego miasta nie tylko w odwiedziny do rodziców, ale także na spotkania autorskie organizowane przez Bialskopodlaskie Towarzystwo Muzyczne. W wywiadzie z roku 1980 cieszył się z „awansu miasta”, który jego zdaniem polegał na przykład na tym, że „w miejscu, gdzie jeszcze do niedawna sprzedawano sery, urządzono salon Desy”. Nic dziwnego, skoro sam jako człowiek pozujący na arystokratę namiętnie kolekcjonował antyki. W autobiografii poddał Kaczyński Białą Podlaską baśniowej metamorfozie. W ten sposób złagodził wyraźnie przebijającą z kart książki radość, że udało mu się wyrwać z tej małej miejscowości, w której byłby skazany na życie smutne i banalne. W zamian, z perspektywy swojego sukcesu, może przywoływać obraz „drewnianych domów fantazyjnie ozdobionych rzeźbionymi gankami, okiennicami i galeryjkami, jak również dworków zatopionych w pachnących ogrodach i otulonych zielenią starych drzew”. Tę arkadię zniszczyli „bezduszni architekci” kształceni w PRL-u, którzy nastawiali w mieście „brzydkich betonowych bunkrów”. Tam zaś, gdzie nie ma arkadii, nie może też być Bogusia. Idealizacja objęła także coroczne wakacje w pobliskich Serpelicach nad Bugiem, gdzie „biegaliśmy wraz z Siostrą po łąkach z wiejskimi chłopakami, jeździliśmy na grzbiecie konia, mocno trzymając się za grzywę, za gospodynią truchtem podążaliśmy na poziomki i jagody”. Nie dowiemy się jednak z memuarów Bogusia tego, że jego ojciec w ośrodku wczasowym w Serpelicach nie był szanownym letnikiem, lecz pracował tam latem jako konserwator, spec od wszelkich awarii. Bo jakże to – przedstawiciel kresowego ziemiaństwa złotą rączką?!
Operę kochał bardziej niż żonę. Tak wyglądał związek Bogusława Kaczyńskiego i Jadwigi Marii Jarosiewicz
Artysta uważał, że małżeństwo „to była rzecz niepotrzebna”
Bogusław Kaczyński to postać nieodłącznie związana ze światem opery oraz dziennikarstwa muzycznego. Jako ekspert znany ze swojej wszechstronnej wiedzy przez ponad pół wieku dzielił się swoją pasją ze słuchaczami audycji radiowych i telewidzami. Opera była całym jego światem, nie pozostawiła żadnego miejsca kobiecie, która mogłaby stanąć u jego boku. Chociaż raz się ożenił, po kilku latach było jasne — nic nie liczyło się bardziej niż jego miłość do muzyki. To sztuce Bogusław Kaczyński oddał całe swoje serce. Kim był Bogusław Kaczyński? Bogusław Kaczyński był jednym z najbardziej szanowanych dziennikarzy i krytyków muzycznych w Polsce. Jego recenzje i felietony były cenione zarówno przez artystów, jak i przez publiczność, a programy telewizyjne oraz audycje radiowe, w których się pojawiał, zawsze cieszyły się niemałą popularnością. Były to m.in. „Rewelacja Miesiąca”, „Operowe Qui pro Quo”, „Muzyczne spotkania ze znakiem zapytania” czy widowisko artystyczne zrealizowane podczas Festiwalu Muzycznego w Łańcucie „Przeboje Bogusława Kaczyńskiego”. Krytyk angażował się również w różne inicjatywy mające na celu promocję muzyki klasycznej oraz rozwój talentów młodych artystów. Był inicjatorem Festiwalu Muzyki w Łańcucie, przez ponad ćwierć wieku pełnił funkcję dyrektora Festiwalu im. Jana Kiepury w Krynicy, a także założył organizację „ORFEO” zajmującą się promocją i wpieraniem muzyków związanych z muzyką operową. Był także autorem zbioru ponad piętnastu książek, a także serii płytowej „Bogusław Kaczyński – Złota kolekcja”. Całokształt kariery dziennikarza został uhonorowany wieloma nagrodami i wyróżnieniami, są to m.in. statuetka „Gwiazdy Telewizji Polskiej”, Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski, a także nagrody „Wiktora” oraz „Złotego Ekranu”. Tygodnik „Polityka”, który umieścił go w gronie dziesięciu największych osobowości telewizyjnych XX wieku. Czytaj także: Bogusław Kaczyński: „Przez lata myślałem, że jestem niezniszczalny”... Jadwiga Maria Jarosiewicz, Teatr Kameralny, 1998 rok Nieudane małżeństwo z Jadwigą Marią Jarosiewicz Patrząc na dorobki Bogusława Kaczyńskiego, nietrudno wysunąć wnioski, że praca była jego pasją. Dziennikarz bardzo cenił sobie prywatność, a samotność nazywał swoją „wielką przyjaciółką”. Nigdy nie zabiegał, by związać się z kimś na poważnie i założyć rodzinę. Z malarką Jadwigą Marią Jarosiewicz poznał się w Teatrze Wielkim, gdzie pracowała jako scenografka. Zeswatały ich Maria Fołtyn i Barbara Kostrzewska, śpiewaczki operowe. Anna Lisiecka, bliska przyjaciółka Bogusława Kaczyńskiego, w biografii „Będę sławny, będę bogaty” tak wspomina tę sytuację: „Nie jestem do końca pewna, czy na tym małżeństwie zależało starszej, lecz piękniejszej, w każdym razie młodsza z nich bardzo tego wtedy dla Bogusława chciała. [...] Na pewno [były] pełne fantazji i życzliwości dla ich młodego przyjaciela”. Również wieloletni przyjaciel Bogusława, Sławomir Pietras, przyznał, że w końcu za namową starszych koleżanek Bogusław zaczął „na poważnie starać się o pannę Jadwigę”. Wkrótce para zaręczyła się, a 8 września 1981 roku wymienili się obrączkami w obecności dwóch artystek, które zainicjowały ich związek — Marii Fołtyn i Barbary Kostrzewskiej. Uroczystość była skromna, a wesela wcale nie urządzono. Pieniądze, które mieli wydać na imprezę, przekazali na rzecz Domu Artystów Weteranów Scen Polskich w Skolimowie. Po ślubie zamieszkali razem i dość szybko okazało się, że nie są sobie pisani. Wydawało się, jakby pochodzili z dwóch innych planet i nie potrafili znaleźć wspólnego języka. „Bogusław miał wprawdzie 39 lat, ale mało znał życie w jego praktycznym wymiarze. Żył sztuką. Jadzia była o jedenaście lat młodsza i podobnie jak on nie musiała się nigdy zajmować prozą życia”, wspominała w swojej książce Anna Lisiecka. Po zaledwie pięciu latach artyści rozwiedli się, jednakże pozostali na dobrych warunkach. „Ja byłam z planety Mozarta. Może szkoda, że nie udało nam się połączyć tematu… Rozpadło się małżeństwo, ale pozostał szacunek i artystyczne zaufanie” — wyznała po latach była żona publicysty w „Będę sławny, będę bogaty”. Bogusław Kaczyński, portret, styczeń 1991 roku Bogusław Kaczyński: małżeństwo to „rzecz niepotrzebna” Sam Bogusław Kaczyński w rozmowie ze swoją przyjaciółką Anną przyznał, że dla niego małżeństwo było zaledwie krótkim epizodem w życiu i tak naprawdę żyje mu się łatwiej samemu. Sugerował także, że jego związek rozpadł się przez jego własne wymagania, którym trudno jest sprostać. Dla niego partnerka idealna musiałaby zaakceptować życie, które miało kręcić się wokół jego osoby. Zdecydowanie nie mogła być to zatem Jadwiga, która koncentrowała się na rozwijaniu swojej kariery malarskiej. Bogusław Kaczyński po rozwodzie skupiał się głównie na własnej karierze, samorealizacji i jak mówił „nie miał czasu, a może i ochoty” na kolejny związek. Nigdy nie uważał się za romantyka, a jego pragmatyzm sprawiał, że bez większego problemu zdecydował się na życie bez partnerki. Według autorki „Będę sławny, będę bogaty” artysta nie był stworzony do związków: „Jeśli chodzi o życie z kimś na co dzień, to moim zdaniem do tego zupełnie się nie nadawał, chociaż kiedy był podejmowany lub przyjmował gości, to od razu stawał się duszą towarzystwa. Jednak po długich wieczorach, nad ranem, kiedy inni kładli się do łóżka ze swoimi mężami, żonami, partnerami, kochankami, on szedł spać „ze swoim złotym głosem i swoją fantazją”. I, przysięgam, nie wyglądał na niezadowolonego”. Sprawdź też: „Był urodzony dla sztuki, był artystą”. Jaki prywatnie był Bogusław Kaczyński? Ostatnie lata życia wybitnego dziennikarza Bogusław Kaczyński zmarł 21 stycznia 2016 r. Za przyczynę zgonu podano powtórny udar mózgu. Pierwszy, który zdarzył się w 2007 r., udało mu się przeżyć. W testamencie cały swój dorobek przekazał na rzecz fundacji „ORFEO”. Jego pogrzeb odbył się tydzień później, a jego prochy spoczęły w alei zasłużonych na warszawskich Starych Powązkach. Do końca życia z nikim się nie związał, jednakże kilka ostatnich lat spędził w towarzystwie przyjaciela, śpiewaka Witolda Matulki. Po kilku latach przyjaciel zmarłego wspomniał go w wywiadzie dla shownews.pl: „Minęło tyle lat od śmierci, a ja nadal tęsknię za Bogusławem, za naszymi koncertami, za spotkaniami, za długimi rozmowami na każdy temat, za posiłkami, jakie przyrządzaliśmy sobie sami, zwłaszcza kiedy wyjeżdżaliśmy do Konstancina, do jego dwukondygnacyjnego apartamentu, który posiadał piękny kominek z marmuru. To przy nim zasiadaliśmy i rozmawialiśmy, słuchając jednocześnie najwybitniejszych śpiewaków świata” — mówił z żalem. Również była żona artysty nie kryła smutku po mężu: „O śmierci Bogusia dowiedziałam się, będąc w Beijing – dzień przed wyjazdem. Było mi smutno, że coś się skończyło. Taka przerwana cieniutka nić. Wracałam samolotem lecącym przez chmury; na dole mijane góry i stepy Mongolii… przypłynęła do mnie aria Kalafa z Turandot, którą Boguś też lubił, i tak mi towarzyszyła, kiedy Boguś podążał do swojego raju pełnego muzyki. To takie spotkanie, które nam się na ziemi nie przytrafiło”. W rodzinnej Białej Podlaskiej od 2019 r. corocznie organizowany jest festiwal im. Bogusława Kaczyńskiego, który ma na celu popularyzację muzyki operowej, operetkowej i musicalowej. Czytaj także: Tak wyglądały ostatnie chwile Bogusława Kaczyńskiego. Los go nie oszczędzał
Bogusław Kaczyński: „Przez lata myślałem, że jestem niezniszczalny”...
Bogusław Kaczyński mówił o sobie: „Moim największym sukcesem w życiu jest to, że udało mi się zrealizować moje dziecięce marzenia. Chciałem być artystą, chciałem być sławny, chciałem, aby świat leżał u moich stóp - a to wszystko dzięki muzyce”. View Ediplayer on the source website Artysta zmarł 21 stycznia 2016 roku, w wieku 73 lat. Niekwestionowany autorytet. Krytyk muzyczny i popularyzator muzyki klasycznej, animator kultury. Stał się istotnym filarem polskiej kultury. Żył muzyką. Nikt tak jak on, nie potrafił tak pięknie o niej odpowiadać. To dzięki niemu muzyka poważna stała się w Polsce popularna, a miliony ludzi w całym kraju zaczęły interesować się kulturą muzyczną i sztuką operową. Bogusław Kaczyński był prorektorem Akademii Muzycznej w Warszawie, dyrektorem stołecznego teatru muzycznego Roma, a także przez 28 lat organizował Europejski Festiwal im. Jana Kiepury. Ze względu na swoje zaangażowanie, prezentacje monodramu o Marcie Eggerth i Janie Kiepurze, zyskał międzynarodowe uznanie. W 2011 r. otrzymał Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. W 9. rocznicę jego śmierci przypominamy niezwykłą rozmowę z artystą. W 2007 roku Bogusław Kaczyński udzielił VIVIE! niezwykle szczerego, pierwszego o chorobie, wywiadu. Co mówił? Lubi Pan braci Kaczyńskich? Kiedyś byłem pierwszym Kaczyńskim w kraju, teraz muszę się zadowolić trzecią pozycją. Jakoś to przeżyję. Poczucie humoru Pana nie opuszcza. Przeczytałam w jednym z wywiadów, że znajomy ostrzegał Pana przed laty: „Nie zadawaj się z tancerkami i śpiewakami, ale z pielęgniarkami i lekarzami”, a Pan nie słuchał... O tak, to prawda. Śpiewaczki, tancerki są barwne jak kolibry w puszczy amazońskiej, a pielęgniarki, wydawałoby się, przypominają szare myszy... Któż by się zadawał z szarą myszą, mając kolibry do wyboru. A okazuje się, że w pewnym momencie życia są one niezbędne. Cztery miesiące temu przeszedł Pan poważny udar mózgu. Został Pan w połowie sparaliżowany. Co właściwie stało się rano 6 marca? Poprzedniego dnia wieczorem przyleciałem do Warszawy ze Sztokholmu. Odbyłem kilka rozmów telefonicznych i położyłem się spać. Następnego dnia miałem jechać na ważny koncert do Olsztyna. Wstałem rano, wziąłem lekarstwa. Byłem sam w domu. Czekałem na przyjazd impresario, który miał mnie zawieźć samochodem do Olsztyna. I nagle w ciągu ułamka sekundy zobaczyłem przed sobą dwa telewizory… Po chwili usłyszałem dzwonek, to była moja współpracownica Kasia. Ledwo otworzyłem drzwi, powiedziałem: „Wezwij pogotowie, coś się ze mną dzieje”. Na szczęście tego dnia Kasia przyjechała do mnie 15 minut przed czasem. Czytaj także: Był ulubieńcem widzów. Rodzinny dramat całkowicie złamał filmowego Pawlaka Przeczuwał Pan, że to coś poważnego? Zacząłem drętwieć, to straszne uczucie! Powoli, od palców ręki poczynając, sztywnieje pół ciała. Kasia dociągnęła mnie z powrotem do fotela, posadziła, wezwała pogotowie, które wyrosło spod ziemi. Zrobiono mi zastrzyk i natychmiast zawieziono do szpitala. Gdy lekarz dyżurny zaczął robić ze mną „wywiad lekarski”, przerwałem mu: „Panie doktorze, ja muszę jechać dziś na koncert do Olsztyna, nie mogę zawieść publiczności, tam będzie czekało na mnie tysiąc osób”. Lekarz roześmiał się tylko i ze spokojem odpowiedział: „Przykro mi, ale dzisiaj już pan nigdzie nie pojedzie”. Nie uwierzył Pan w dramatyzm całej sytuacji? Absolutnie nie. Choroba jeśli się pojawiała, była obok mojego życia, przeszkadzała mi w karierze. Nie pozwalałem sobie na choroby. Dwa razy do roku miałem zaledwie problemy z gardłem. Wściekałem się, że nie mogę mówić przez trzy, cztery dni, natychmiast brałem antybiotyk i już nagrywałem kolejne audycje. Całe swoje życie podporządkowałem wyłącznie pracy. Pracowałem bez umiaru, dzień i noc. Kalendarz miałem wypełniony na kilka lat do przodu. Mira Zimińska powtarzała mi: „Pamiętaj, żebyś nigdy nie zdradził sztuki, bo sztuka jest zazdrosna i się zemści”. Dodawała przy każdej okazji: „Niech piszą o tobie, co chcą, byle nie zmienili nazwiska w tytule!”. Wszystkie te przestrogi brałem dosłownie (uśmiech). Przyjaciele nie ostrzegali Pana? Nie mówili: zwolnij tempo, odpocznij... Mówili, ale ja nie chciałem słuchać. Wyreżyserowałem swoje życie co do najdrobniejszego szczegółu. Myślałem, że do osiemdziesiątki będę prowadził normalne życie zawodowe, aktywne, będę występował na estradzie i przed kamerą. Potem zwolnię, zajmę się pisaniem książek. A tu nagle takie uderzenie... Zresztą los okazał się i paradoksalnie okrutny, i łaskawy jednocześnie, bo gdyby nie ten wypadek, nie przeżyłbym tego, co się stało z moją siostrą. W jednej chwili przeżył Pan podwójną tragedię…. Myślę, że bezpośrednią przyczyną udaru była tragedia osobista. Moja jedyna siostra poważnie zachorowała. Leżała w królewskiej klinice w Sztokholmie. W poniedziałek 5 marca miałem wyznaczoną datę rozmowy z jej profesorem. I on przekazał mi dramatyczną, straszliwą wiadomość. To był wyrok śmierci! Pół rozmowy rozumiałem po angielsku, a od połowy rozmowy nie wiedziałem, co on do mnie mówi. Byłem w szoku! Profesor zaczął mi rysować na kartce, gdzie są przerzuty. Moja siostra wszystko wiedziała, ale milczała, nie chciała mnie martwić. Wyglądała zresztą bardzo ładnie, nic nie zapowiadało tragedii. Następnego dnia w Warszawie dostałem udaru mózgu... Moja siostra zmarła trzy tygodnie później, gdy leżałem w szpitalu, przykuty do łóżka. Nawet nie mogliśmy się pożegnać… Scena z greckiej tragedii… Zobacz też: Joanna Szczepkowska to znana aktorka, była żona Mirosława Konarowskiego. Co się z nią dzisiaj dzieje? Przez lata myślał Pan: „Jestem niezniszczalny”? Zawsze powtarzałem za Mirą Zimińską i Adą Sari, że do kariery trzeba mieć także zdrowie! I ja miałem zdrowie. Badałem się regularnie, za każdym razem słyszałem: „Nie jest źle”. Byłem spokojny. Co prawda moi przyjaciele mówili, żebym ćwiczył, żebym schudł, ale moja figura, obfita w kształtach, była odpowiednia do mojej pozycji i zasług, i było mi nawet z tym do twarzy (śmiech). Nie byłem w stanie przejść na dietę, bo żyłem w biegu. Czy pani da wiarę, że ja przez wiele lat nie byłem na urlopie? Nie urządzałem imienin, urodzin. Kiedyś robiłem to regularnie i bardzo to lubiłem, potem nie miałem nawet kiedy o tym pomyśleć. I nigdy nie myślał Pan, że takie życie jest wyniszczające? Zazdrościłem znajomym, że mają czas na życie rodzinne, ale nie potrafiłem tego zmienić. Wie pani, każdy człowiek czegoś żałuje. Ten, który tylko pracuje, będzie żałował, że nie miał czasu na prywatne życie, ten, kto siedzi w domu, zazdrości innym zawodowych sukcesów. Trzeba umieć dawkować to wszystko, wyważyć proporcje, zatrzymać z prywatnego życia to, co najważniejsze, a resztę poświęcić pracy zawodowej. Moja prywatność nie istniała. Siostra mieszkała w Sztokholmie, rozmawialiśmy ze sobą tylko telefonicznie, ona bywała stale na moim festiwalu w Krynicy. Znała wszystkich, cieszyła się na każde nasze spotkanie. Chciała popracować jeszcze pięć lat, bo tyle jej zostało do emerytury, i miała zamieszkać w Polsce, być tutaj ze mną... Ale to już nie wróci... Myśląc o chorobie, obwinia Pan kogoś? Nie, nikogo, absolutnie. Zbieg okoliczności, takie rzeczy zdarzają się w życiu. Żadnych skarg do losu, do świata, do Boga? Nie! Stało się, to było ostrzeżenie, żebym nareszcie nacisnął hamulec. Po przewiezieniu do szpitala powiedziałem sanitariuszom i znajomym, że wyjdę stąd o własnych siłach. Tak się stało. Dziś jestem jeszcze nie w pełni sprawny, ale już marzę, że niedługo będę znów jeździł samochodem, zasiadał przed kamerą, wybiegał na estradę. Jeszcze nie piszę, ale sprawność dłoni wraca najpóźniej. Cieszę się, że już mogę przewracać w książce kartki, że mogłem pani podać chorą dłoń na powitanie. Małe, drobne postępy, a jak cieszą! Dzisiaj Pana dzień podporządkowany jest rehabilitacji? O tak. Rano jestem zawożony do instytutu na ćwiczenia, potem wracam do domu na obiad i znów lekcje. Wszystko musi odbywać się powoli, sukcesywnie. W tej chorobie niczego się nie da przyspieszyć. Gdy ćwiczy się za dużo, organizm natychmiast zaczyna krzyczeć. Bolą kości, kręgosłup. Wszystko trzeba robić z wielkim znawstwem. Mam w sobie wielką chęć życia i powrotu do normalności. Przyznano mi wózek inwalidzki, ale z niego zrezygnowałem. Chodzę o lasce, walczę, by normalnie chodzić. Bywają dni, że mówi Pan: „Już nie dam rady, nie mam już siły”? Nie, nie było ani jednego takiego dnia! Bo wiem, że będę chodził samodzielnie i wszystko będzie tak jak dawniej. Już mam propozycje występów, ale odkładam je na później. W sierpniu pojadę na festiwal im. Jana Kiepury w Krynicy. Bał się Pan śmierci? Nie myślałem o niej nawet przez sekundę. Te myśli po prostu wyrzuca Pan ze swojej pamięci? Nie chcę ich dopuszczać do siebie! O śmierci mojej siostry po raz pierwszy rozmawiam teraz z panią. Rozmyślania na ten temat odkładam na potem. Przyjaciel przywiózł mi ze Sztokholmu dwie walizki pamiątek. Nie mogę ich otworzyć. Jeszcze za wcześnie. A teraz co będzie dla Pana najważniejsze? Życie... Będę miał czas na urlop, na wyprawianie przyjęć, urodzin, bywanie u znajomych. Występy będą dodatkiem do życia. Nigdy odwrotnie. Kiedy leżałem w szpitalu, któregoś dnia przyszedł do mnie lekarz, który się mną opiekował. Nagle powiedział: „Panie Bogusławie, gratuluję panu, dziś odniósł pan wielki sukces! Była kupa!” Byłem zaskoczony, ale ripostowałem, że miałem w życiu większe sukcesy (śmiech). Lekarz na to: „Kupa jest największym sukcesem, jaki mógł się panu zdarzyć”. Zrozumiałem wtedy, że nie liczy się Paryż ani Nowy Jork, ani Chiński Mur, tylko dobrze zrobiona i w czasie kupa. Czytaj także: Ludzie widzieli w nim superbohatera, a on przeżywał rodzinne dramaty. Historia Stanisława Mikulskiego Kiedy człowiek doświadcza tak ciężkiej choroby, przyjaciół ubywa czy przybywa? Przyjaciele są przyjaciółmi. Ja akurat należę do tej grupy ludzi, którzy nie nadużywają tego słowa. Przyjaciół ma się w życiu jednego, dwóch, trzech. Reszta to znajomi, serdeczni, mili, ale tylko znajomi. W chorobie przyjaciele pozostają przyjaciółmi. Co sprawia Panu teraz największą trudność? By się z niczym nie spieszyć. Trzeba nauczyć się wszystkiego od początku, noga nie wie, że ma chodzić, ręka nie wie, że ma się ruszyć, palce nie wiedzą, że mają się zginać. Małe dziecko uczy się chodzić, biegać, podskakiwać, obijając się przy tym okrutnie i dorosły też musi się nauczyć. Dziś chodzę, mogę lewą ręką wstawić wodę w czajniku, zrobić herbatę. Niestety, cały czas potrzebuję pomocy w prostych sprawach. Po kąpieli nie powieszę sam ręcznika na suszarce, nie ugotuję sam obiadu. Na całe dnie przychodzi do mnie pani Ewa, która opiekuje się mną jak synem. O czym Pan teraz marzy? Żeby jeszcze pożyć trochę, wyzdrowieć całkowicie, jeździć samochodem, napisać kilka książek, pojechać do Łowicza, Krasiczyna, Nieborowa – miejsc, które zawsze chciałem odwiedzić, a nigdy na to nie miałem czasu. A ja myślałam, że powie Pan: Acapulco, Mediolan, Toronto, wyspa Bali? Ja już wszędzie byłem. Jestem człowiekiem spełnionym, mnóstwo przeżyłem. Teraz nie mogę doczekać się sierpnia i festiwalu w Krynicy. To będzie dla mnie wielkie przeżycie – znów stanąć przed publicznością. Być wśród ludzi... Nacieszyć się muzyką, tamtym powietrzem. Nawet nie zdaje sobie pani sprawy, jak bardzo o tym marzę. Rozmawiała: Monika Stukonis Artykuł aktualizowany na VUŻ i Historie 21.01.2025 r.
„Był urodzony dla sztuki, był artystą”. Jaki prywatnie był Bogusław Kaczyński?
„W najsmutniejszym okresie przekonał się, że jest kochany przez ludzi i nie jest sam”, mówi Anna Lisiecka
Niezwykły artysta, popularyzator muzyki klasycznej, krytyk, niekwestionowany autorytet. Bogusław Kaczyński jest ikoną sztuki. Zapracował na swoją pozycję. Żył sztuką i chłonął ją całym sobą. Nikt przed nim ani po nim nie powtórzył takiego sukcesu, popularyzując muzykę poważną. Bogusław Kaczyński, ubiegając się o dyrekcję Teatru Wielkiego w Warszawie, wszczął ogólnopolską debatę na temat kierowania jedną z najważniejszych w Polsce placówek kultury. Był dyrektorem Teatru Muzycznego Roma. Wcześniej, przez dziesięć lat: od 1981 do 1990, dyrektorem festiwali w Łańcucie, przez 28 lat organizował Europejski Festiwal im. Jana Kiepury, był prorektorem Akademii Muzycznej w Warszawie. Jego życie to nie tylko koncerty, programy, wywiady, spotkania ze sławami. Nie brakowało w nim też poważnych ciosów. „Całe swoje życie podporządkowałem wyłącznie pracy. Pracowałem bez umiaru, dzień i noc. Kalendarz miałem wypełniony na kilka lat do przodu. Wyreżyserowałem swoje życie co do najdrobniejszego szczegółu. Myślałem, że do osiemdziesiątki będę prowadził normalne życie zawodowe, aktywne, będę występował na estradzie i przed kamerą. Potem zwolnię, zajmę się pisaniem książek. A tu nagle takie uderzenie...”, mówił w jednym z wywiadów w VIVIE!. Choroba przyszła nagle. Był na nią obrażony, bo przecież jego kalendarz był czerwony od terminów. Po latach powie, że sam na nią zapracował. Ale to też dzięki chorobie dowiedział się, jak bardzo kocha go publiczność. Niestety, odszedł przedwcześnie 21 stycznia 2016 roku. Niedawno na rynku wydawniczym ukazała się książka o wyjątkowym życiu artysty pt. „Będę sławny, będę bogaty. Opowieść o Bogusławie Kaczyńskim”. Jej autorką jest Anna Lisiecka – dziennikarka, a prywatnie przyjaciółka niezwykłego człowieka. Będę sławny, będę bogaty. Opowieść o Bogusławie Kaczyńskim Pan Bogusław wiele razy opowiadał o największym sukcesie w życiu. Udało mu się zrealizować dziecięce marzenia. Chciał być artystą, chciał być sławny, a dzięki muzyce udało mu się to spełnić. Dokonał też wspaniałej rzeczy – popularyzował muzykę poważną, wprowadził operę pod strzechy. Niektórzy żartowali, że Bogusław robi programy dla kucharek. On chciał pokazać, jak wiele może zdziałać sztuka, pragnął oczarować nią rzesze ludzi i trafiał do wszystkich – gospodyń domowych, wymagających profesorów a także dzieci. Miał zająć się popularyzacją muzyki i wypełniał swoją rolę w stu procentach. Dzięki niemu publiczność przestała obawiać się opery. Niektórzy dowiedzieli się, że obok Janów Straussów (ojca i syna) był także Ryszard. Usłyszeli tematy wagnerowskie. Opera i operetka stały się bliższe ludziom, podobnie jak sam Bogusław, który przyciągał tłumy. Wdzięk i żarliwość to były cechy, z którymi przyszedł na świat, jednak te wrodzone dary byłyby niewystarczające. On był doskonale wykształcony muzycznie. Po maturze ukończył pięcioletnią średnią szkołę muzyczną a potem przez kolejne pięć lat studiował na Wydziale Teorii, Kompozycji i Dyrygentury Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej – poprzedniczki Uniwersytetu Muzycznego. Programy Bogusława Kaczyńskiego sprawiły, że artyści operowi stali się rozpoznawalni na ulicach. Hanna Rumowska-Machnikowska, wybitna sopranistka dramatyczna, podkreślała, że ona i jej koledzy z radością występowali w programach Bogusława, gdyż po pierwsze były do świetne filmy muzyczne, zostawała dokumentacja ich talentu i umiejętności, wreszcie dzięki tym programom, pokazywanym o dobrej porze w Telewizji Polskiej, naprawdę schodzili pod strzechy. Z sentymentem wspominała Operowe qui pro quo. Sama W Teatrze Wielkim śpiewała wielkie partie, łącznie z Elektrą, w której także dublowała Birgit Nilsson w Operze Paryskiej, ale bywało, że widownia stołecznej opery nie zawsze była wypełniona po brzegi. Swoje robiła zła edukacja muzyczna – swoista wojenna i powojenna zapaść. Brak gorliwej publiczności zastępowano wycieczkami z zakładów pracy. Ludzie zmęczeni zwiedzaniem często przedkładali bufet nad widownię. Bogusław pokazał ludziom, że opera jest fascynująca i jest też dla nich. Czynił to różnymi metodami. Często opowiadał libretta, co mu zarzucano, ale opera to nie koncert. Żeby rozumieć kunszt kompozytora i śpiewaka, trzeba też znać lustro literackie spektaklu. Część środowiska dziennikarskiego zjadliwie sugerowała, że on „wiesza się” na wiekowych gwiazdach - Adzie Sari i Wandzie Wermińskiej. Tak naprawdę, to on wyciągnął te damy o odległych metrykach z pawlacza. W czasach kiedy zaczynał robić Operowe qui pro quo niektóre nazwiska znajdowały się w dalekiej odstawce. To były sanacyjne artystki. O ich nieprawdopodobnych przedwojennych sukcesach nie opowiadało się wtedy. Były też na tyle wiekowe, że nie występowały już na scenach, za to nauczały. Szum, który Bogusław zaczął robić wokół nich, dał im drugie życie. Trzeba też podkreślić, że przypominając wspaniałe kariery przedwojennych artystów, nie tracił zainteresowania nowymi talentami. Tu dojrzałość została zatrudniona w służbie młodości. Wanda Wermińska była nawet jednym z jurorów powołanego przezeń konkursu wokalnego im. Jana Kiepury w Krynicy. Zarówno Wanda Wermińska, jak i czołówka ówczesnych artystów opery i operetki: Hanna Rumowska, Halina Słonicka, Barbara Nieman, Hanna Lisowska, Zdzisława Donat, Andrzej Hiolski, Bernard Ładysz, Bogdan Paprocki, Beata Artemska, Wanda Polańska, Mieczysław Wojnicki – ci artyści służący elitarnej Melpomenie dzięki Bogusławowym filmom operowej akcji stali się bliżsi zwykłym zjadaczom chleba. Bo trzeba dodać, że popularyzacja wtedy ma sens, kiedy prezentuje się sztukę w najkunsztowniejszym wykonaniu. Operowe qui pro quo było przełomem w jego karierze i hitem telewizji. Pan Bogusław również stał się gwiazdą. Trzeba jednak podkreślić, że ostrogi dziennikarskie zdobył wcześniej - w prasie. Pierwsze sukcesy Bogusia przypadały już na czasy studenckie. Debiutował na łamach prestiżowego „Ruchu muzycznego”, pisał dla „Teatru”. Incydentalnie współpracował z „Przekrojem”, warszawską „Kulturą”, a prawdziwą szkołą rzemiosła była dla niego gazeta codzienna: „Dziennik Ludowy”. Już jako kompetentny i sprawny dziennikarz pojawiał się w „Tele-Echu” u Ireny Dziedzic i w „Telewizyjnym Ekranie Młodych”. Jednak, pomimo różnych sukcesów, pierwszy etat otrzymał dopiero w wieku trzydziestu dwóch lat. W połowie lat siedemdziesiątych w Ośrodku Telewizji Polskiej w Poznaniu zatrudnił go dyrektor Zbigniew Napierała. Sam był młody i szukał ludzi młodych ze świeżymi, niekonwencjonalnymi pomysłami. O Bogusiu mówi, że dysponował wszelkimi atutami, niezbędnymi w pracy przed kamerą: charyzmą, humorem, wdziękiem, a przede wszystkim był kompetentny i władał piękną polszczyzną. Napierała postawił warunek. Na ekranie nie może być gadających głów a programy mają być kręcone w plenerach – w pałacach i dworach Wielkopolski. To była piękna, naturalna scenografia. Bogusław dostał do dyspozycji znakomity zespół, z którym pracował przez następne dwadzieścia lat: Tadeusz Piotrowski - reżyseria telewizyjna, Michał Rzeszewski - dźwięk, Karol Żurawski – kamera. Kierownikiem produkcji była delikatna, ale pilna i wymagająca Halina Dolatowa. Do reżyserii została zaangażowana też Maria Fołtyn. Potem zastąpił ją Andrzej Strzelecki. A Bogusław pisał scenariusze i był jednym z aktorów tych programów. Jak zauważa Halina Dolatowa: „nigdy wcześniej ani nigdy potem nie było takiego jak on. Potrafił być narratorem, którego zadaniem było przeprowadzenie słuchaczy przez akcję operową, ale też jednym z artystów grających w spektaklu. Potrafił mówić barwnie i potrafił być zwarty. Nigdy nie wymagał nagrywania dubli”. Z tamtych czasów zapamiętałam program karnawałowy na motywach „Traviaty” i „Opowieści Hoffmanna”. Bogusław wcielał się tam w rolę, kochającego Violettę, Alfreda. Jako amant był niezwykle wiarygodny, nie tylko dlatego, że Bóg nie poskąpił mu urody. Miał aktorski talent! Wtedy też zachwycałam się brzmieniem jego głosu. Po latach dowiedziałam się, że tenorowego głosu użyczył mu sam Giuseppe Di Stefano. Bogusław pochodził z prowincji, miejsca odległego od wielkich filharmonii i oper. Wiedział, że takim słuchaczom jak on czy jego koledzy należy pokazać operę w najlepszym wydaniu. Kiedy Operowe qui pro quo wyczerpało swoją formułę, na ekran wszedł kolejny cykl – Portrety gwiazd. To były reportaże. I one spotkały się z fantastycznym odbiorem. Ten o Ewie Bandrowskiej-Turskiej wrzucony do internetu wciąż wart jest obejrzenia. Bogusław Kaczyński i Irena Cieślikówna w słynnym Libiamo z Traviaty Verdiego w Operowym qui pro quo. Scena została odegrana w pałacu w Pawłowicach Miłość do muzyki wyniósł z rodzinnego domu. Podobno pierwsze lekcje pobierał u swojego taty i miał cztery latka, kiedy po raz pierwszy wystąpił na scenie! To chyba pomyłka… choć może? W wieku czterech lat raczej zaczął pobierać pierwsze lekcje gry na pianinie. Wcześniej byłoby to trudne. Dziecko, nim zacznie się uczyć grać, musi umieć spokojnie usiedzieć, a Boguś był żywym dzieckiem. Nawet Mozart zaczął się uczyć „dopiero” w wieku czterech lat a pierwsze występy dawał jako sześciolatek. Mój bohater rodzinę miał rozśpiewaną i kochającą. Była dla niego siłą i źródłem wartości. Tata Bogusława śpiewał pięknym basem. Śpiewał do końca życia. Zresztą, to na próbie chóru w kościele św. Anny w Białej Podlaskiej poznali się rodzice Bogusia, bo mama również śpiewała. Ojciec kupił pianino Calisia. Boguś jako sześciolatek poszedł do szkoły i równocześnie podjął naukę w powszechnej szkole muzycznej. Gdy ukończył pierwszą klasę - placówkę na wiele lat zlikwidowano. To była jedna z form pauperyzacji tego ślicznego miasteczka, które przed wojną rozwijało się w świetle Podlaskiej Wytwórni Samolotów, a to była pierwsza w Polsce fabryka samolotów. Pan Jan był tam zatrudniony jako lakiernik, rzemieślnik pierwszego stopnia. Ojcowie połowy bialskich kolegów Bogusława byli rzemieślnikami „w samolotach”. Ta fabryka została wzniesiona na początku niepodległej i runęła wraz z jej końcem. W czasach kiedy Boguś rozpoczynał edukację, a były to czasy stalinowskie, miasteczko przeżywało regres. Jednym z etapów prowincjonalizacji była likwidacja szkoły muzycznej. W drugiej klasie Bogusław rozpoczął naukę w ognisku muzycznym. Jednak zamiast na pianinie, uczył się tam gry na akordeonie, bo ognisko nie posiadało fortepianu ani pianina. Na szczęście profesor Kędziora, akordeonista, udzielał mu prywatnych lekcji pianina w domu. Bogusław z dystansem mówił o sobie, że w tamtej epoce był gwiazdą wszystkich powiatowych akademii. Naturalnie marzył o większej karierze. Jednak kiedy na rok przed maturą pojechał z ojcem na konsultacje do profesora Lewieckiego, usłyszał, że ma pięknie zbudowaną dłoń i świetnie słyszy, ale poza tym… grać to on nie potrafi. Grał amatorsko, manierycznie. „To, że się dostałem do średniej szkoły muzycznej, to cud Boski!”- wspominał po latach. A ukończenie liceum muzycznego lub średniej szkoły muzycznej było furtką do studiów w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie. Przeżył wiele trudnych chwil, jednak rodzice nigdy nie cofnęli mu emocjonalnego wsparcia. Czytaj też: Bogusław Kaczyński: „Przez lata myślałem, że jestem niezniszczalny” Bogusław Kaczyński z młodszą o cztery lata siostrą Hanią Bogusław Kaczyński w szkole średniej muzycznej Kształtują nas osoby, które spotykamy na poszczególnych etapach życia. W przypadku Pana Bogusława takich postaci było wiele. Jego naturalnym środowiskiem byli ludzie sztuki, bardzo kreatywni. Trzeba zaznaczyć, że jego znajomi z Białej Podlaskiej też byli ciekawymi osobami. Uczniowie męskiego liceum im. Kraszewskiego i żeńskiego liceum im. Emilii Plater, owi synowie inżynierów i rzemieślników z byłej Podlaskiej Wytwórni Samolotów, tworzyli młodą elitę miasta. Tym ciekawszą, że ich edukacja licealna przypadała już na czas odwilży. Fascynowali się literaturą, oglądali filmy, które pojawiły się w na ekranie, podążali za wszelkimi modami. To wszystko odsłaniają przed nami listy do Bogusława, pisane przez Elżbietę Wyględowską, dziewczynę z bialskich Platerek, studiującą romanistykę na lubelskim KULu. Jednak okresem najważniejszym, formacyjnym, jest przyjazd do Warszawy w 1959 roku. Kiedy Boguś trafił do Państwowej Średniej Szkoły Muzycznej nr 2 im. Fryderyka Chopina w Warszawie, zaczął chłonąć świat stolicy. Bywał na wszystkich koncertach, przestawieniach teatralnych, operowych, operetkowych. Koniec lat pięćdziesiątych i pierwsza połowa lat sześćdziesiątych to wspaniały czas Opery Warszawskiej, działającej wtedy w Sali Romy przy ulicy Nowogrodzkiej. Po nagle zmarłym w czasie prób wznowieniowych do „Damy pikowej” Walerianie Bierdiajewie, dyrekcję objął Jerzy Semkow a potem Bohdan Wodiczko. Za Wodiczki Opera Warszawska stała się salonem Warszawy. Można powiedzieć, że Wodiczko przeprowadził w niej rewolucję, ale też, że uzyskał rewelacyjne efekty. Na premierach zaczęły pojawiać się piękne dziewczyny z warszawskich uczelni w modnych kieckach z tzw. „ciuchów” i dobrze ostrzyżeni młodzi faceci. To z myślą o tej przyszłej elicie polskiej stworzył Wodiczko program „Opera Viva” i powołał periodyk pod takim tytułem, redagowany przez znawców muzyki i teatru. Ale na bogactwo tego warszawskiego okresu formacyjnego składa się nie tylko spotkanie z wysoką sztuką, ale także z historią reprezentowaną przez ludzi żywych, „relikty minionej epoki”. Tak! Generałowa Zaruska (wdowa po Mariuszu, założycielu TOPRu, adiutancie prezydenta Wojciechowskiego żeglarzu), maestra Ada Sari i kontakt z Operą Warszawską czasów Wodiczki – to wszystko stworzyło nowego Bogusława. Oni poszerzyli jego światopogląd, dzielili się z nim swoimi przemyśleniami. Obie panie bezpośrednio – bo u jednej mieszkał, a u drugiej bywał – Wodiczko pośrednio, ale intensywnie. Dzięki znajomości z Adą Sari stawał się coraz uważniejszym, coraz bardziej wyrafinowanym odbiorcą „muzyki głosu ludzkiego” – jak o śpiewie mówiła Teresa Żylis-Gara. Zyskiwał też dostęp do innych wspaniałych artystów. W końcu z maestrą liczył się każdy. Bohdan Wodiczko, który przejął Operę Warszawską ukazał jemu i jego rówieśnikom nową estetykę – nie tylko współczesne i dawne formy muzyczne (bo Wodiczko nie ograniczał się do oper), ale też nowe myślenie o teatrze muzycznym. Jego inspirowano, ale i on inspirował. Oczywiście! Głównie młodych śpiewaków. Jako że świetnie ich słyszał, to mógł służyć im radą, w którym kierunku powinni się rozwijać. Nie tylko młodym. Z pytaniami o radę zwraca się w listach do niego Wanda Wermińska. Listy przetrwały. Kiedy Teresa Żylis-Gara jako wiodący sopran Metropolitan Opera ma przyjechać do Teatru Wielkiego, by zaśpiewać w jednym spektaklu „Toski”, Bogusław pisze do niej, aby koniecznie zażądała udziału Wiesława Ochmana w partii Cavaradossiego. Ta korespondencja z Bogusławem przetrwała w archiwum wybitnej artystki, zatem jego uwagi musiały być dla niej ważne. Darzyła zresztą Bogusława ogromną sympatią. To za jego namową Irena Dziedzic złożyła jej propozycję występu w Tele-Echu (programie, który wtedy wszystkich gromadził przed telewizorami). Znana dziennikarka poprosiła zaś Bogusława, by wraz z nią poprowadził rozmowę. Tak zaczęła się obopólna sympatia. Teresa Żylis-Gara była jedną z najważniejszych osób w życiu artystycznym i prywatnym Bogusława Kaczyńskiego Potem Teresa Żylis-Gara przyjęła jego propozycję, by zrobił o niej program w Portretach gwiazd, a wcześniej do udziału w gali Operowego qui pro quo. W tym szczególnym koncercie, który odbył się w grudniu 1978 roku na zakończenie cyklu Operowe Qui pro Quo obok Teresy Żylis-Gara i Wiesław Ochmana wystąpił też wybitny polski tancerz Gerard Wilk. Był to jego pierwszy przyjazd do kraju od czasu ucieczki. Powracał jako znany tancerz Baletów XX wieku Maurice’a Bejarta. Wtedy wystąpił też wybitny tancerz radziecki Aleksander Godunow – partner sceniczny Mai Plisieckiej. Pół roku później to Godunow w Nowym Jorku, w czasie tournée Teatru „Bolszoj” po USA, uciekł przed pilnującymi go radzieckimi funkcjonariuszami. Nagrania z tamtej gali mają wartość historyczną i dokumentalną. Trzeba podkreślić, że to jedyna rejestracja tańca Gerarda Wilka w choreografii Bejarta. A Teresa Żylis-Gara stała się jedną z szalenie ważnych osób na edukacyjnej i artystycznej drodze Bogusława. Na jej zaproszenie po raz pierwszy pojechał na festiwal do Salzburga. To ona wysłała list rekomendujący go do Fundacji Kościuszkowskiej. Gdy już znalazł się w Nowym Jorku, również dzięki niej otrzymał kartę upoważniającą go do wchodzenia do Metropolitan Opera przez wejście dla artystów i przy niej, ale dzięki swej otwartości i ciekawości poznał nie tylko bohemę, lecz także środowisko krytyków muzycznych, zgromadzonych przy MET. Pan Bogusław prowadził wspaniałe, bogate życie. Opera Warszawska, salon Warszawy, była salonem Bogusława. Wtedy poczuł, że to jest jego świat. Oddał całe swoje serce muzyce. Nie czuł, że coś mu przez to ucieka? Jego światem nie był świat szarej rzeczywistości. On był urodzony dla sztuki, był artystą, więc niczego nie stracił. Do życia partnerskiego z kimś pod jednym dachem nie był chyba stworzony. Kiedy ktoś koncentruje się na pracy, to potem musi mieć czas całkowitego wyciszenia, samotności, nieuzgadniania racji… Bogusław był, naturalnie, bardzo towarzyski i kiedy przychodził na przyjęcia, to zawsze można było liczyć na jego występ, bo wiedział, że wszyscy po nim tego oczekują. Jednak czasami trzeba pozostać w piżamie i rannych pantoflach. Pamięta Pani pierwsze spotkanie z Panem Bogusławem? Oczywiście, spotkaliśmy się w radiu. Miałam 24 lata i byłam praktykantką przy Lecie z Radiem. Montowałam telefony od słuchaczy. Pewnego dnia ktoś zapukał do drzwi. Wszedł pan z czarującym uśmiechem, znany gwiazdor telewizyjny. Przywitał się i wyjaśnił, że poszukuje redaktora Cichomskiego, czyli szefa „Czterech Pór Roku i Lata z Radiem”. Wskazałam mu drogę i tego jeszcze dnia zostałam mu przydzielona do pomocy w nagraniach jego słynnych operowych gawęd do Lata z Radiem. Moja pomoc polegała na dobrym opisywaniu pudełek z jego audycjami – pierwsze słowa, ostatnie słowa i czas (śmiech). Po takiej sesji Bogusław zawsze odwoził do domu zasłużoną już wtedy realizatorkę dźwięku Halinę Ambroziewicz. Ale odwoził również mnie, choć mieszkałam raczej daleko od Radia, bo na Żoliborzu. W czasie tych podróży opowiadał mi z chęcią o swojej drodze życiowej i artystycznej. Żoliborz budził w nim wspomnienia, bo tam przy ulicy Krasińskiego wciąż trwa dom Zaruskich, w którym mieszkał i – również przy tej ulicy – mieściła się średnia szkoła muzyczna. To jednak był dopiero początek naszej długiej i dla mnie bardzo ważnej znajomości. Pisząc książkę o Panu Bogusławie z pewnością dowiedziała się Pani wielu interesujących faktów. Co Panią najbardziej zaskoczyło? Czytając korespondencję i inne dokumenty zarchiwizowane przez „ORFEO” Fundację jego imienia, mogłam poznać go od jeszcze innej strony. Odkryłam dwuletnią przerwę w jego życiu pomiędzy ukończeniem średniej szkoły muzycznej, a rozpoczęciem studiów. Myślałam, że to był tylko rok. Co mnie zaskoczyło… Bogusław próbował dowieść swojego szlachectwa, szukał rodzinnych korzeni. W rodzinie mamy Bogusława funkcjonował mit udziału Dołęgowskich w powstaniu styczniowym i popowstaniowych represji. Historia znalazła swoje potwierdzenie w opowieści o oddziale księdza Brzóski, który wspierali włościanie z Ziemi Łukowskiej i Podlasia. Kiedy pisałam książkę, namówiłam zarząd ORFEO Fundacji IMIENIA Bogusława Kaczyńskiego, by zaangażował detektywa historycznego, genealoga, który potrafi serfować po zdigitalizowanych archiwach parafialnych. Kiedy oddawałam książkę do druku wszystko świadczyło o jego włościańskim pochodzeniu, choć udział w oddziałach księdza Brzóski moim zdaniem starcza za wszelką nobilitację tytularną. A jednak… Okazało się, że przekonanie i intuicja Bogusława, a może też silny przekaz rodzinny, miały sens. Tyle że nobilitowani byli Kaczyńscy. Wywodzili się z drobnej szlachty z okolic Łosic, z drobiazgu szlacheckiego, tak zwanych jednodworców. Byli ponadto unitami. Dziadkowie dziadków Bogusława pochodzili z Łosic, skąd podążyli do Sokołowa, nazwanego później Podlaskim. Ich syn Antonii po śmierci pierwszej żony i córki (epidemia cholery), powędrował do Białej (później nazwanej Podlaską) i założył nową rodzinę, dając początek tej linii Kaczyńskich. Bardzo polska historia. Bo zarówno z drobiazgiem szlacheckim, jak i z unitami zawalczył carat. Takim jak Dobrzyńscy z „Pana Tadeusza” odebrano tytuły po powstaniu listopadowym. Gdzieś w połowie XIX wieku zaczęto prześladować unitów, by przeszli na prawosławie. To były różne metody rusyfikacji. Bogusław Kaczyński w okresie warszawskiej edukacji, 1961 rok Bogusław Kaczyński z rodzicami w Serpelicach, rok przed śmiercią matki Pani bohater był prawdziwym tytanem pracy. Poświęcił życie swej pasji. Często pytano Pana Bogusława o to, czy nie żałuje tego, że nie założył rodziny. Odpowiadał, że jego rodziną są przyjaciele, bo innej rodziny już nie ma. Pierwsza zmarła mama Bogusława, dziesięć lat potem tata. Wiadomość o tym, że siostra jest śmiertelnie chora wywołała w nim stres, w wyniku którego nastąpił udar. Na szczęście miał wspaniałych przyjaciół i kolegów, bo z udaru nie wychodzi się bez cierpliwej pomocy, bez wsparcia. Małżeństwo Pana Bogusława i Jadwigi Marii Jarosiewicz nie trwało długo, nie przyniosło im też szczęścia. Rozstali się po 5 latach. Każde z nich kochało sztukę i oboje byli niecierpliwi. Jadwiga Maria Jarosiewicz jest znaną scenografką, studentką znakomitego Andrzeja Majewskiego i świetną malarką – portrecistką. Myślę, że żadne z nich nie miało powołania do założenia rodzinnego stadła. Poznali się przez Marię Fołtyn, która wyswatała to małżeństwo wespół ze sceniczną swatką Barbarą Kostrzewską (która w prowadzonej przez nią Operetce Dolnośląskiej wystąpiła jako swatka w „Hello, Dolly”). Danuta Damięcka-Natanek, śpiewaczka i żona dyrygenta Adama Natanka, opowiadając mi o Jadzi podkreślała, że każdy człowiek powinien mieć kogoś naprawdę bliskiego, a szczególnie artysta. Myślę, że z takiego założenia wyszły obie niemłode przyjaciółki Bogusława. No, nie wyszło. Zdaje się, ze obojgu młodym ten nadmiar szczęścia nie był niezbędny, za to sztuka kompromisu okazywała się zbyt trudna. Zdarzyło mi się raz zapytać Bogusia o powód rozpadu ich związku. „Jadzia nie rozumiała tematu Izoldy”, kwitował. Pięknie na to odpowiedziała mi Jadwiga. Cytuję jej słowa: Ja, podobnie jak Andrzej Majewski, byłam z planety Mozarta. Może szkoda, że nie udało nam się połączyć tematu… O śmierci Bogusia dowiedziałam się, będąc w Beijing – dzień przed wyjazdem. Było mi smutno, że coś się skończyło. Taka przerwana cieniutka nić. Wracałam samolotem, lecącym przez chmury: na dole mijane góry i stepy Mongolii… Przypłynęła do mnie aria Kalafa z „Turandot”, którą Boguś też lubił, i tak mi towarzyszyła, kiedy Boguś podążał do swojego raju pełnego muzyki. To takie spotkanie, które nam się na ziemi nie przytrafiło. Dodam, że Bogusław, choć był wymowny, to nie był wylewny. Bardzo był dyskretny, więc i ja piszę o tym wszystkim jego językiem. Chociaż drogi małżeństwa się rozeszły, niezmiennie cenili swoje osiągnięcia i nawet po rozstaniu utrzymywali dobre relacje. Ten szacunek był wyczuwalny cały czas. Jadzia była jedną z pierwszych osób, do której zadzwonił zaraz po objęciu stanowiska dyrektora Teatru Muzycznego ROMA. Powierzył jej przygotowanie scenografii do „Barona cygańskiego”. Miał do niej ogromne zaufanie. Sprawdź też: Alibabki: w sądzie dochodziły prawa do używania nazwy, połączyła je przyjaźń na całe życie Edyta Wojtczak, Bogusław Kaczyński, Tadeusz Sznuk. Nagranie programu w studio Telewizji Polskiej przy ul. Woronicza, z udziałem twórców cyklicznej audycji pt. Lato z Radiem. Warszawa ok. 1980. Pan Bogusław powtarzał, że trzeba mieć plany na kolejnych sto lat. Sam wybiegał dużo dalej. Można mu było pozazdrościć siły ducha. Ona w ostatnich latach niosła tę obolałą materię ciała. W pół roku po pierwszym udarze wszedł na scenę, by prowadzić koncerty Europejskiego Festiwalu im. Jana Kiepury w Krynicy. Powitały go niemilknące oklaski i łzy. Widownia odśpiewała mu gromkie „Sto lat”. Wielu ludzi wtedy identyfikowało się z Bogusławem. Dla wielu stał się nadzieją, drogowskazem, jak wyjść z tragicznego upadku ciała. Jeszcze w szpitalu zapowiedział lekarzom, że ma plany koncertowe i nie zamierza ich przekładać. Pomyśleli, że oszalał, bo wydało im się to niewykonalne. Przykładał się do rehabilitacji i bez zająknięcie wykonywał wszystkie ćwiczenia. Kiedy po tej traumie stanął na scenie mówił wolniej, ale dla ludzi nie to było najważniejsze. Można powiedzieć, że ten wewnętrzny optymizm, a może dziecięca radość, którą do końca w sobie nosił, były jego siłą napędową w pokonywaniu przeciwności losu. Z pewnością! Krzysztof Globisz, jego brat w nieszczęściu, wielokrotnie mówił, że prawdziwy aktor musi być do końca dzieckiem. Obaj nie stracili tej dziecięcej wręcz wyobraźni i radości tworzenia, kreatywności. Tyle że Bogusław miał więcej szczęścia. Jego udar został „złapany” wcześniej. Ten potężny cios Pan Bogusław otrzymał od życia zaraz po wizycie w Sztokholmie, gdzie odwiedził siostrę i dowiedział się, że ona umiera. Nie był przygotowany na takie emocje. Nikt by nie był... Następnego ranka po powrocie ze Sztokholmu Bogusław przeszedł udar. Miał dużo szczęścia, że pracownica Fundacji ORFEO przyszła punktualnie i że miała klucze do mieszkania Bogusława. Już ogarniał go paraliż. Zdołał jednak poprosić, by wezwała pomoc. O tym, że Hanna zmarła, dowiedział się w szpitalu. Kiedy przyjechałam po raz pierwszy do szpitala, kolega uprzedzał mnie, że Boguś może nie podać mi prawej ręki, będzie mówił niewyraźnie. Gdy tylko przekroczyłam próg jego separatki, od razu opowiedział mi o rodzinnym dramacie. Miałam poczucie uczestniczenia w kulminacji losu jak z greckiej tragedii, a to była prawda. Dostrzegł pewnie moją obolałą twarz, bo od razu zmienił temat. „Z dobrych spraw – dorzucił – muszę ci powiedzieć, że jeszcze przed udarem lekarze odkryli u mnie podagrę. Czasem boli mnie duży palec u nogi, ale się cieszę, bo to choroba arystokratów”, zażartował. Jedną z fundamentalnych cech jego osobowości było właśnie poczucie humoru, dystansu. To ono wielokrotnie ratowało go z opresji. Bogusław Kaczyński na Europejskim Festiwalu im. Jana Kiepury, Krynica-Zdrój, 2007 rok Europejski Festiwal im. Jana Kiepury. Grażyna Brodzińska i Bogusław Kaczyński, Krynica-Zdrój, 2010 rok W tamtym czasie dla Pana Bogusława ogromną siłą było również wsparcie fanów. Słuchacze przede wszystkim dla niego kupowali bilety, pojawiali się na festiwalu w Krynicy, oglądali jego programy, podróżowali za nim po Polsce już po udarze. Koncerty organizowane przez Promoton i Barbarę Kaczmarkiewicz odbywały się w wielkich salach: w Sali Kongresowej, łódzkiej Arenie, Teatrze Wielkim w Łodzi. Widzowie, podchodząc do kasy, prosili o bilety „na Bogusia”. Niesamowite, ile etapów życia zawodowego przeszedł. Ileż po drodze było intensywności! To było kilkukrotne życie! Przeżył je pięknie i bogato. Zbyt krótko, ale intensywnie. Był zły na chorobę. A jednak miał świadomość, że sam się w nią wpędził. Mimo to, nie potrafił zwolnić tempa pracy. Mówi się o stymulującej roli psychiki i w jego przypadku to była prawda. Niestety, umarł przedwcześnie. Dla przyjaciół był to szok. Ci, którzy przeżyli udar podkreślają, jak ważne jest mówienie o chorobie. O tym, jak wspierać, ile potrzeba cierpliwości, zrozumienia... Osoby po udarze są niewolnikami swojego ciała. Bogusław miał przyjaciół, także zamożnych, którzy byli w stanie sfinansować pomoc, zainwestować w niego w czasie, kiedy pozostawał zawieszony między życiem a śmiercią, a potem, pomiędzy życiem byle jakim, a walką o życie godne. Wygrał. Odzyskał swój status. W tym najsmutniejszym okresie, przekonał się, że jest kochany przez ludzi i nie jest sam. Jego historia wlała nadzieję w serca innych chorych. Potem zmierzył się z drugim udarem, zawałem i innymi dolegliwościami. Przez najtrudniejszy ból pomogła mu przejść specjalistka medycyny paliatywnej. Bogusław usnął snem wiecznym na piersi pani Heleny Bieleckiej, która się nim opiekowała. Chcę wierzyć, że teraz jest w świecie, w którym może rozmawiać bez końca z Beatą Artemską, Adą Sari, Wodiczką. A może spotka Marię Callas? Książka Będę sławny, będę bogaty. Opowieść o Bogusławie Kaczyńskim dostępna pod tym linkiem. Bogusław Kaczyński, 06.04.2013 rok, Wiktory 2012