Gwiazdorskie życiorysy na ekranie. Wybraliśmy 7 najlepszych filmów biograficznych, które musisz zobaczyć!
Podejmowanie w kinie historii biograficznych niezmiennie cieszy się dużą popularnością. Dużo łatwiej jest nam zaangażować się w fabułę, jeżeli wiemy, że wydarzyła się naprawdę, tym bardziej, jeżeli ukazuje ona owiane tajemnicą życia i meandry sławy znanych osób. Przedstawiamy zestawienie 7 najlepszych filmów biograficznych.
Filmy biograficzne to nie tylko rekonstrukcja życia sławnych postaci, ale przede wszystkim opowieści o emocjach, dramatach i przemianach. Przenoszą widza w świat autentycznych doświadczeń, ukazując zarówno wzloty, jak i bolesne upadki. Dzięki mistrzowskim rolom aktorskim i dopracowanym scenariuszom tego typu produkcje często trafiają do serc widzów, a także podbijają największe festiwale filmowe. W naszym zestawieniu znalazły się zarówno obrazy o artystkach i politykach, jak i o ikonach muzyki – każda z tych historii zostawia trwały ślad w pamięci. 1. „Frida” reż. Julie Taymor, 2002 Frida Kahlo zapisała się na kartach historii jako jedna z największych artystek XX wieku. Swoim charakterystycznym stylem przyczyniła się do rozwoju surrealizmu w sztuce, ale jej życie dalekie było od ideału. Film biograficzny „Frida” to pasjonująca historia niezłomnej kobiety, która w walce o siebie i swoje ideały nie cofnie się przed niczym. W postać malarki wcieliła się Salma Hayek, której rola przyniosła nominacje do Oscara, a u jej boku stanął Alfred Molina jako Diego Riviera. Oboje stworzyli parę, której chemia wprost przebija się przez ekran. „Frida” to historia o bólu, pasji i tworzeniu, które stało się manifestem kobiecej siły. To film nie tylko dla pasjonatów sztuki, ale także dla tych, którzy kochają kino pełne emocji i kolorów. 2. „Spacer po linie” reż. James Mangold, 2005 James Mangold na swoim koncie ma wiele cenionych w historii kina dzieł, z czego wyróżnić można „Przerwaną lekcje muzyki” czy „Le Mans ‘66”, a jego ostatnia produkcja „Kompletnie nieznany” wzbudziła niemałe kontrowersje. „Spacer po linie” to historia legendy muzyki country Johnny’ego Casha i jego miłości do June Carter, z poruszającymi występami Joaquina Phoenixa i Reese Witherspoon, która za tę rolę uhonorowana została Oscarem. Mimo wyraźnego biograficznego fundamentu to właśnie dynamika relacji ich postaci stanowi emocjonalne serce opowieści. Do grona głównych bohaterów zalicza się muzykę, a co ciekawe Phoenix i Witherspoon wykonywali wszystkie utwory samodzielnie, co tylko potęguje poczucie autentyczności. „Spacer po linie” to seans konieczny dla tych, którzy cenią niezapomniane występy aktorskie i kochają muzykę. 3. „Żelazna dama” reż. Phyllida Loyd, 2011 „Żelazna dama” to film, który przedefiniowuje klasyczny gatunek biografii fabularnych. Nie ukazuje on drogi na szczyt ani też szczególnego okresu władania, a opowiada dzieje Margaret Thatcher po zakończeniu jej kariery politycznej. Była jedną z najbardziej kontrowersyjnych postaci XX wieku i pierwszą kobietą na stanowisku premiera Wielkiej Brytanii, która na zawsze zmieniła bieg historii. „Żelazna dama” bierze na warsztat nie tylko ikoniczną postać, ale także przygląda się temu, jaką cenę zapłaciła za władzę – jako kobieta, żona i matka. W główną rolę wcieliła się ulubienica wielkiego ekranu — Meryl Streep. To naprawdę doskonała rola tej aktorki, która nie tylko wciela się w Thatcher fizycznie, ale przede wszystkim wnika w jej psychikę, pokazując ją jako silną, konsekwentną, a jednocześnie kruchą i samotną osobę u schyłku życia. Ten film to intymne studium pamięci i poszukiwania tożsamości, które zwinnie zestawiane jest z retrospektywnymi scenami z okresu politycznej świetności. 4. „Jackie” reż. Pablo Larrain, 2016 W historii politycznej Stanów Zjednoczonych wyróżnić można wiele zamachów na głowy państwa, ale jedna z nich wzbudza największe emocje. Do morderstwa F. Kennedy’iego doszło w 1963 roku w trakcie transmitowanego na żywo przejazdu pary prezydenckiej przez Elm Street w Dallas. Film „Jackie” nie skupia się jednak na 35. prezydencie USA, a na życiu jego żony tuż po jego śmierci. Narracja produkcji osnuta jest wokół pierwszego wywiadu, którego udziela po tragedii, tworzy to pretekst do przedstawienia jej stanowiska i strony w tym wydarzeniu. Oszczędzając na dialogach, jesteśmy świadkami najintymniejszych, a zarazem najcięższych momentów, przez które przechodziła pierwsza dama. W tę postać wcieliła się niezastąpiona Natalie Portman, która perfekcyjnie oddała klasę, determinację i głęboko skrywane emocje Jackie. To film niełatwy w odbiorze, małomówny i sugestywny, który tworzy jeden z najciekawszych portretów psychologicznych w swoim gatunku. 5. „Bohemian Rhapsody” reż. Bryan Singer, 2018 Chociaż od premiery tego filmu minęło już 7 lat, to grono jego fanów stale się powiększa. To fabularna opowieść o jednym z najbardziej charakterystycznych głosów w historii całej muzyki. Freddie Mercury do dziś pozostaje postacią kontrowersyjną, która przełamywała standardy w branży i tabu społeczne. Ale to także niezwykle kompleksowa historia legendarnego zespołu Queen, którego utwory zapisały się na listach przebojów wszech czasów. „Bohemian Rhapsody” to dzieło wykonane z rozmachem i niespotykaną precyzją, dzięki której udało się odtworzyć złożoną biografię wokalisty. W rolę Mercurego wcielił się Rami Malek, którego poruszający występ uhonorowany został Oscarem. To film o poszukiwaniu tożsamości i walce o niezależność, tym samym porusza tematy uniwersalne, stając się dostępnym dla każdego widza. 6. „Judy” reż. Rupert Goold, 2019 „Judy” to wzruszająca opowieść o ostatnich miesiącach życia gwiazdy, która zasłynęła swoją niezapomnianą rolą Dorotki w „Czarnoksiężniku z krainy Oz” – Judy Garland. Film skupia się na londyńskim epizodzie artystki, która w 1968 roku wyjeżdża do Wielkiej Brytanii, by dać serię koncertów. Judy na scenie błyszczy, a za kulisami walczy o emocjonalne, finansowe i fizyczne przetrwanie. W tytułową rolę wcieliła się Renee Zellweger, która w tej kreacji wręcz znika – na rzecz Judy. Aktorka nie tylko śpiewa, ale też wciela się w Garland z taką siłą i czułością, że trudno oderwać wzrok. Jej występ był szeroko komentowany, a jeszcze bardziej nagradzany m.in. BAFT’ą, Złotym Globem i Oscarem. „Judy” to film o sławie, która nie chroni przed samotnością, ale też o tym, jak potężna potrafi być sztuka, nawet gdy ciało i dusza są już zmęczone. 7. „Whitney Houston: I Wanna Dance with Somebody” reż. Kasi Lemmons, 2022 Od jej śmierci minęło już 13 lat, ale jej legenda jest wciąż żywa. Whitney Houston była niekwestionowaną królową muzyki pop, soul i R’n’B przełomu millenium. Biografia ukazuje najważniejsze etapy z życia artystki — od pierwszych występów w chórze gospel po toksyczny związek z Bobbym Brownem. W postać Houston wcieliła się nadzieja młodego pokolenia, Naomie Ackie, która ze szczególną uważnością ukazuje charyzmę wokalistki. Ten film to nie tylko muzyczny hołd, ale też próba uchwycenia fenomenu artystki, która podbiła świat, ale przez całe życie zmagała się z presją, samotnością i oczekiwaniami innych. Reżyserka nie koloryzuje jej historii i odważnie podejmuje próby ukazania ciemnych stron życia artystki, co nadaje tej historii autentyczności. Lemmon, tym obrazem, przypomina również jak rewolucyjna była obecność czarnoskórej kobiety w mainstreamowej branży muzyki pop w latach 90. SPRAWDŹ TEŻ: Jej matka nawet po latach wierzyła, że wróci z gór. Poruszający dokument o polskiej himalaistce na Netflixie. Nie można się oderwać Tekst: Weronika Zontek
Wiemy, kiedy nowi Bridgertonowie. Na planie serialu zapadła ważna decyzja
Fani Bridgertonów mogą odetchnąć z ulgą – prace nad 4. sezonem dobiegły końca, a aktorzy świętują zakończenie zdjęć. Co nas czeka w nowej odsłonie serialu? Sprawdź najnowsze informacje o premierze, obsadzie i fabule.
Czwarty sezon „Bridgertonów” jest już gotowy! Twórcy popularnego serialu oficjalnie ogłosili zakończenie zdjęć, dzieląc się z fanami zakulisowym materiałem pełnym emocji. Obsada pożegnała się z kostiumami epoki regencji i z uśmiechem opuściła plan – teraz czas na oczekiwanie na premierę. Aktorzy świętują zakończenie zdjęć – radość na planie Bridgertonów Zdjęcia do 4. sezonu serialu „Bridgertonowie” zostały oficjalnie zakończone. Potwierdzenie tej informacji pojawiło się w mediach społecznościowych. Na profilu serialu na platformie X (dawniej Twitter) opublikowano nagranie, w którym aktorzy dzielą się radością z ukończenia pracy na planie. Na wideo widać, jak obsada ubrana w wystawne stroje balowe wchodzi do swoich przyczep, a wychodzi ubrana w zwykłe, codzienne ubrania. To znak, że produkcja 4. sezonu oficjalnie dobiegła końca. View oEmbed on the source website "Dołączcie do nas, by pożegnać naszego drogiego Bridgertona, który kończy już produkcję nadchodzącego sezonu! Rzeczywiście, jest na co czekać" — możemy przeczytać w opisie. Kiedy premiera 4. sezonu Bridgertonów? Choć dokładna data premiery 4. sezonu serialu „Bridgertonowie” nie została jeszcze ujawniona, wiadomo, że na małe ekrany trafi dopiero w 2026 roku. Twórcy serialu zapowiedzieli, że nowy sezon będzie wymagał więcej czasu na dopracowanie szczegółów, co oznacza, że fani będą musieli uzbroić się w cierpliwość. Obsada 4. sezonu – kto powróci, a kto dołączy do ekipy? W nadchodzącym sezonie widzowie ponownie zobaczą wielu znanych aktorów. W rolach głównych pojawią się między innymi Luke Thompson jako Benedict Bridgerton oraz nowa twarz – Sophie Beckett, w którą wcieli się Yerin Ha. Zapowiedziano też trzy nowe bohaterki — złą macochę oraz jej dwie córki: Lady Araminta Gun (w tej roli Katie Leung), Rosamund Li (Michelle Mao), oraz Posy Li (Isabella Wei). Oprócz nich do obsady powrócą także Claudia Jessie (Eloise Bridgerton), Hannah Dodd (Francesca Bridgerton), Ruth Gemmell (Lady Violet Bridgerton) i Adjoa Andoh (Lady Danbury). Wszystko wskazuje na to, że 4. sezon połączy dobrze znane twarze z nowymi bohaterami, co ma dodać serialowi świeżości i głębi. Fabuła nowego sezonu – miłość Benedicta i Sophie w centrum uwagi Zgodnie z informacjami zawartymi w materiałach prasowych, 4. sezon „Bridgertonów” skupi się na historii Benedicta Bridgertona i Sophie Beckett. Ich relacja zostanie pokazana jako główny wątek fabularny. Miłosna opowieść osadzona w realiach epoki regencji ma być romantyczna i pełna emocji, oraz przypominać kultową opowieść o Kopciuszku. Produkcja zapowiada więcej dramatów, intryg i zaskakujących zwrotów akcji, które mają poruszyć serca fanów na całym świecie.
Osiecka była wściekła, Rodowicz odmówiła. Wtedy napisała „Orszaki, dworaki” dla Błaszczyk [fragment książki]
Tak powstała jedna z najmocniejszych piosenek uznanej poetki
Przyjaźń Agnieszki Osieckiej i Ewy Błaszczyk zaczęła się od wspólnej pracy – a z czasem przerodziła się w coś wyjątkowego. Poznały się w latach 80., gdy spotkały się na deskach teatru i w kabarecie Pod Egidą. Osiecka pisała dla Błaszczyk piosenki, idealnie dopasowane do jej osobowości i emocji. Choć aktorka nie należała do najbliższego kręgu znajomych poetki, łączyła je silna nić porozumienia i artystyczna intuicja. W książce Agnieszka. Osiecka między wierszami autorstwa Piotra Derlatki, Błaszczyk wraca do tamtych chwil, opowiadając o kulisach ich współpracy, wspólnych poszukiwaniach i relacji, która zostawiła trwały ślad w polskiej kulturze. Bunt i szuflada pełna tekstów. Kulisy powstania „Orszaków, dworaków” [FRAGMENT] W kabarecie Pod Egidą Osiecka zaprzyjaźniła się z Ewą Błaszczyk. Poznały się w 1984 roku, kiedy warszawski Teatr Współczesny wystawiał "Niech no tylko zakwitną jabłonie" w reżyserii Krzysztofa Zaleskiego. Oprócz Błaszczyk na scenie wystąpiła plejada najznakomitszych aktorów, między innymi Wojciech Wysocki, Krystyna Tkacz, Agnieszka Kotulanka, Mieczysław Czechowicz, Krzysztof Tyniec, Maria Pakulnis, Adam Ferency, Emilia Krakowska, Krzysztof Kolberger, Wiesław Michnikowski i Pola Raksa. W tamtym czasie Ewa Błaszczyk występowała też w kabarecie Jana Pietrzaka. „Potrzebowałam repertuaru, w kabarecie ciągle trzeba było mieć jakąś nową piosenkę, więc Agnieszka pisała mi teksty – wspominała aktorka. – Myślę, że wyczuwała mnie intuicyjnie… Pierwsze zdanie, jakie o mnie napisała, brzmiało: »Jakaś nerwica życia czai się w niej zimnym ogniem i popycha do wciąż nowego kroku i do nowego ryzyka«. Ona też miała tę »nerwicę życia«. I niesamowite wyczucie ludzi, od razu wiedziała i widziała. Zobacz też: Ewa Błaszczyk w poruszających słowach o kontakcie z córką. Ola rozpoznaje jej kroki, mają codzienne rytuały Poznałyśmy się lepiej dzięki współpracy, dzięki piosenkom. Wspólnie poszukiwałyśmy – dobrych kompozytorów właściwych dróg interpretacji, artystycznych rozwiązań. Strasznie się wtedy rozpuściłam: teksty pisali dla mnie Osiecka, Kofta, Janczarski…”. To właśnie wtedy Osiecka napisała – specjalnie dla Ewy Błaszczyk – jedną z najmocniejszych swoich piosenek Orszaki, dworaki: „Historio, historio / Tyle w tobie marzeń / Często ciebie piszą / kłamcy i gówniarze”. Wielką zaletą współpracy Agnieszki Osieckiej z Ewą Błaszczyk było to, że dobrze się znały – poetka doskonale wyczuwała, jakie piosenki chce śpiewać aktorka. „Miałam z Agnieszką nić porozumienia, choć nigdy nie należałam do najbliższego grona jej znajomych – wspominała Błaszczyk. – Spotykałyśmy się we dwie, miałyśmy zupełnie osobny, inny kod. Z wyborem tekstów bywało różnie – czasem pisała po prostu »na zamówienie«, czasami jednak pozwalała, żebym sama sobie wybrała piosenkę z całej masy tekstów, które mi pokazywała. Pamiętam, że kiedyś pojechałyśmy z Ewą Bogacką, żoną Janusza, kompozytora muzyki do Jeżeli jest, do Agnieszki na Saską Kępę. Była wściekła, bo Maryla Rodowicz odrzuciła właśnie jakąś jej piosenkę. Zobacz też: Marylę Rodowicz i Agnieszkę Osiecką łączyła wyjątkowa przyjaźń. Jak się poznały? Wyciągnęła całą szufladę swoich tekstów i w szale zaczęła je segregować. »Widzisz? Dobre do dobrych, złe do złych, średnie do średnich! Proszę bardzo, weź sobie. Weź sobie, co chcesz! Chcesz średni tekst, proszę bardzo, chcesz zły – są tutaj«. Czasem więc mogłam przeglądać jej szuflady pełne piosenek. Generalnie jednak wiedziała, co mnie interesuje, co mnie dotyka. Na przykład piosenka Orszaki, dworaki, którą wykonywałam w kabarecie Pod Egidą, powstała po śmierci Grzegorza Przemyka. Pewien kompozytor napisał do niej muzykę. Poszłyśmy do niego, usiadłyśmy, żeby posłuchać melodii. Przypominała Wojenko, wojenko! Kiedy Agnieszka to usłyszała, wściekła się, chciała przytrzasnąć mu dłonie wiekiem od pianina… Złapała mnie za rękę, wyciągnęła stamtąd na ulicę i krzyczała: »I co teraz? Kto napisze do tego muzykę?!«. »Ja mam takiego kogoś, ale ty go nie znasz« – powiedziałam. W ten sposób poznałam Agnieszkę z Jurkiem Satanowskim. I Jurek napisał, bardzo dobrą zresztą, muzykę do Orszaków. Początkowo ta piosenka była krótsza o dwie zwrotki. Śpiewałam ją i czułam, że coś tu nie gra. W końcu doszłyśmy – z Agnieszką – do tego, co jest nie tak. Piosenka była za krótka. Zanim widzowie w to weszli, już się kończyła. Dodatkowe zwrotki zupełnie zmieniły percepcję”. Zobacz również: Podróżowały wspólnie po całym świecie, łączyła je niezwykła więź. Anna Szałapak i Agnieszka Osiecka były nierozłączne *** Fragment pochodzi z książki Piotra Derlatki "Agnieszka. Osiecka między wierszami", wyd. Emocje Plus Minus, 2025 r.
Ojciec miał zmusić ją do ślubu, ale to ona podjęła decyzję. Nieznana prawda o pierwszym małżeństwie Violetty Villas [fragment książki]
Pierwsze małżeństwo Violetty Villas przez lata owiane było tajemnicą, a sama artystka przedstawiała je jako dramatyczny epizod swojego życia. W biograficznej książce „VILLAS”, autorzy Iza Michalewicz i Jerzy Danilewicz docierają do nieznanych dotąd faktów i relacji bliskich. Jak naprawdę wyglądał związek młodziutkiej Czesławy Gospodarek z Piotrem Gospodarkiem? Czy rzeczywiście było to małżeństwo z przymusu, czy raczej wybór, którego Villas nie chciała pamiętać? Oto fragment książki wydanej przez W.A.B., który rzuca nowe światło na tę historię. Ostatnia publikacja na FB 19.10.2025 r. Kim był pierwszy mąż Violetty Villas? Na temat tego małżeństwa powstało wiele kłamstw "– Janka, wiesz co, te dziewczyny to nas do grobu wpędzą – mawiała Janina Cieślak, matka Czesi, do Janki Chabrowej, matki Krysi. Bo ich córki robiły zbytki. Umawiały się z kilkoma chłopcami naraz, tego samego dnia, w tym samym miejscu i o tej samej godzinie. I nie przychodziły na spotkanie. A potem z ukrycia podglądały miny niedoszłych amantów. Ale tamten miał na pagonach dwie gwiazdki, włosy blond zaczesane urokliwie do góry i bardzo zmysłowe usta. Do tego jeździł konno, nosił bryczesy, uśmiechał się nieśmiało, wzbudzając zachwyt kobiet pod każdą szerokością Kotliny Kłodzkiej. Piotr Gospodarek, lat wówczas około dwudziestu, syn pułku. Sierota. Spokojny, niepijący. Przystojny jak ułan. Tak mówią dziś lewinianki. Krystyna Poloczkowa zapamięta go w każdym szczególe. – Najbardziej mi się podobał, jak chodził w galowym mundurze, z lampasami i w oficerkach. Jak on mu, ten mundur, pasował! Dobry był z niego kąsek. Myśmy się nawet z Violetką o tego Piotrka pobiły. A było tak. Zabawy w Lewinie gromadziły mnóstwo panien na wydaniu, w których mogło przebierać stacjonujące nieopodal w Kotle liczne wojsko pogranicza. Cześka, świetnie tańcząca, uczyła inne dziewczyny, jak się poruszać. Któregoś razu podeszła do Krysi i podstawiła jej nogę. – Nie mogła znieść, że mi się ten Gospodarek podoba, bo ona wyraźnie go sobie upatrzyła. Kryśka runęła na parkiet. Ale wstała i niewiele się namyślając – trach! – Cześkę za włosy. A było za co łapać. Czesia upadła jakoś tak nieszczęśliwie, że wybiła sobie dwa zęby. – A mnie się tylko ruszały – powie Krystyna po latach. – Musiałyśmy się potem przeprosić, całować. Rodzice kazali. (...) Wszystko przez to, że starszy brat Krysi wcześniej przyprowadził młodego podporucznika do domu. Czesia też z nimi była. I nie dało się ukryć, że chłopak cholernie się Krysi spodobał. Poloczkowa (z wyraźnym żalem): – Ale ona prędzej umiała go rozkochać, bo później został jej mężem. Zazdrosna byłam. Maria Skrzypczyk, która przyjaźniła się z Wandą, potwierdza, że Czesia nie wyszła za mąż z przymusu: – On jej się po prostu podobał. I był w nią wpatrzony. To na pewno była miłość. Ale Cześka całe życie lubiła mówić niepotrzebne rzeczy i na tym dużo straciła. ZOBACZ TEŻ: Chciał zapomnieć o matce i wszystkim, co z nią związane. Taka była relacja Violetty Villas z synem Podobnie uważa żona Jurka, Maria Cieślak. I dodaje: – Niedługo po ślubie, może kilka miesięcy, Piotrek Gospodarek przejeżdżał konno koło mojego domu. I powiedział: Szkoda, że to nie my jesteśmy razem. Bardzo się na Cześce zawiodłem. Nie wiadomo, dlaczego Czesia przez wiele późniejszych lat, kiedy już stanie się popularną i sławną Villas, będzie chciała zakłamać swoją młodość. A właściwie to Violetta wypchnie Czesię poza nawias własnego życiorysu. Zapytana wiele lat później przez dziennikarzy Programu 2 Telewizji Polskiej o młodzieńcze uczucia i pierwszą miłość odpowie: „Nie takie to było, jak pani sobie wyobraża. Bardzo skromniutkie”. A czy pamięta pierwsze łzy z powodu miłości? „Ja nigdy nie płakałam z tego powodu. Umiałam to sobie szybko wytłumaczyć. A jeśli płakałam, to w nocy, kiedy nikt nie widział. Do poduszki”. Drugi mąż Wandy, Jan Mulawa, powtarza wersję Violetty. Ale zna ją tylko z relacji swojej żony. – Zakochana była? A skąd! Ojciec ją na chama wydał za mąż. Nie będziesz tu się włóczyć, mówił, po świecie, bo jeszcze dziecko przyniesiesz. Bolesław Cieślak poza tym, że był despotą, to jeszcze lubił kobiety. I zdradzał swoją żonę. Bał się, że jego córki spotka podobny los – czyichś kochanek. Wandę też zmusił do pierwszego małżeństwa. I też z wojskowym. A po latach, na krótko przed śmiercią, szedł do księdza, żeby ślub unieważnić. I przyznał, że stało się tak z jego winy. Najbliższa rodzina wiele szczegółów z życia artystki będzie się starała trzymać w tajemnicy. Aby ją chronić, a może – aby chronić siebie przed jej gniewem. A ten potrafił być bezgraniczny. Wandzie ojciec faktycznie zrujnował życie, wydając ją za człowieka, którego nie kochała i który po paru miesiącach stał się jej oprawcą. Podtrzymywała jednak wersję siostry, choć tak naprawdę był to jej własny los. (...) Zachowało się też kilka zdjęć ze ślubnego przyjęcia, które Bolesław Cieślak (podobnie jak pozostałym swoim dzieciom) wydał w domu. Czesia widnieje na nich już z porucznikiem Gospodarkiem. Uśmiechnięta. Nie wygląda na nieszczęśliwą. Jednak do dziś istnieje w mediach rozpowszechniana przez Villas, jak mantra, historia „zmuszonej do małżeństwa”. Był to z pewnością łatwiejszy sposób na budowanie legendy. Przez te wszystkie lata każdy, kto zetknie się z artystką, powie, że kochała wymyślać. Mity, jakie tworzyła, nigdy przez nikogo nieweryfikowane, krążą po świecie prasy, telewizji i Internetu do dnia dzisiejszego. Po stokroć klonowane i wygodne dla VV, jak jej długie rękawiczki, zakładane przed występem. Dla programu Krzysztofa Ibisza Ibisekcja, 1999 rok: – Miałam piętnaście lat, tu mi urosło, tam mi urosło, i miałam takie długie włosy… Mój ojciec był prostym człowiekiem, bardzo się o mnie bał. Dlatego doszło do tego nieszczęsnego małżeństwa, bo uważał, że trzeba mi wybić szkołę z głowy. Że z tymi kształtami to jest tylko niebezpiecznie […]. Lepiej jest mnie wydać za mąż, będzie spokój. I ojciec to zrobił przymusem. – Czyli to nie było małżeństwo z miłości? – Nie, nie. Byłam małoletnia, sąd musiał dać zezwolenie. Ale ja powiedziałam: jak skończę osiemnaście lat, to i tak cię zostawię. I tak się stało. Dla „Faktu”, 2007 rok: Mój ojciec […], który był prostym, skromnym człowiekiem […], uznał, że dla mojego dobra najlepsze jest, bym szybko wyszła za mąż i miała dom. Gdy miałam piętnaście lat, byłam już bardzo rozwinięta, wyglądałam co najmniej na siedemnaście. Upodobał mnie sobie wtedy pewien porucznik po szkole oficerskiej na służbie WOP-u w Kudowie. Miał dwadzieścia siedem lat. Wpadłam mu w oko. Ale ja nie chciałam wychodzić za mąż […]. Pragnęłam zostać piosenkarką. Ojciec jednak nie chciał się na to zgodzić […]. I zmusił mnie do małżeństwa z tym porucznikiem. Buntowałam się. Nie chciałam go. Ale ojciec przekonywał, że z czasem go pokocham. Że przyzwyczaję się do niego. Dopiął swego i za pozwoleniem sądu, bo byłam nieletnia, wydał mnie za mąż w wieku szesnastu lat. Wzięliśmy ślub cywilny i zamieszkaliśmy z moimi rodzicami w Lewinie. W dniu ceremonii przyrzekłam sobie, że jak tylko skończę osiemnaście lat, to ucieknę od porucznika Gospodarka, zostawię go. W międzyczasie urodził się nasz syn Krzysztof. Ale ja rozpaczałam. Stale płakałam i modliłam się w kościele, żeby Bóg pozwolił mi zostać śpiewaczką i uciec od męża. Jak postanowiłam, tak zrobiłam. View oEmbed on the source website CZYTAJ RÓWNIEŻ: Violetta Villas była w nim obsesyjnie zakochana. Uciekł od niej i wrócił do żony, która czekała na niego 10 lat Piotr Gospodarek urodził się 10 maja 1934 roku *. W chwili ślubu z Violettą nie miał więc jeszcze skończonych dwudziestu jeden lat. Czyli: między młodymi różnica wieku wynosiła cztery lata, a nie – jak chciała Violetta – dwanaście. Być może to „postarzanie” męża miało podkreślić jej dramat – ojciec wydał ją wbrew jej woli, i to w dodatku za „starego” mężczyznę (w tamtych czasach dla nastolatki był takim niewątpliwie). Ze związku Czesi i Piotra 8 stycznia 1956 roku przychodzi na świat Krzysztof. Rodzi go, mając niespełna osiemnaście lat. Cofając zegar o dziewięć miesięcy, wnioskujemy, że w ciążę musiała zajść w kwietniu 1955 roku. Miała wtedy, bez dwóch miesięcy, lat prawie siedemnaście. Na jednym ze zdjęć z archiwum rodzinnego Marii Cieślak, przedstawiającym Czesię i Piotra, przytulonych do siebie jak świeżo upieczone małżeństwo, jest data 21 lutego 1955 roku. Jak zapamiętała Maria, Gospodarkowie pobiorą się zimą. Czesia nie pójdzie do ślubu, bo zmusi ją do tego niechciana ciąża. Ale na zdjęciu wyraz jej oczu będzie już nieodgadniony. A Piotr? Delikatnie, błogo uśmiechnięty. Z jego twarzy przebija autentyczne szczęście. Co było powodem tak wczesnego zamążpójścia Czesi? Młodzi mogli być tak zakochani, a Czesia wyglądała nad wyraz dojrzale, że zapobiegliwy Bolesław postanowił czym prędzej wydać córkę za mąż. Być może chciał oszczędzić sobie nerwowego myślenia: a co będzie, jeśli moje ukochane dziecko zajdzie w nieślubną ciążę? Albo po prostu miał nadzieję, że miłość i małżeństwo faktycznie zatrzymają w Lewinie rozgorączkowaną marzeniami o sławie dziewczynę? View oEmbed on the source website Czesia (jeśli wierzyć Violetcie) nie będzie chciała się wiązać. Małżeństwo tylko krępowałoby jej ruchy. Chęć robienia kariery będzie silniejsza od ślubnego flirtu z porucznikiem. Jak się później okaże, wpłynie także na wiele innych życiowych decyzji, które podejmie. – Dla tej kariery się odkochała – skwituje szkolna koleżanka Maria Skrzypczyk. Villas po latach faktycznie wstydziła się fascynacji Piotrem Gospodarkiem. I nie przyznawała się do niej. Tak jak nigdy nie powiedziała publicznie, że jeden z wojskowych notabli zachęcał ją do kształcenia głosu: W Kłodzku na balu WOP zaśpiewała jakąś piosenkę. Podobno był tam dyrektor wojskowego zespołu „Granica”. Zachwycił się jej głosem, przysiadł do niej i namówił do pójścia do szkoły muzycznej *. Kiedy spełni się jej amerykański sen, Czesia – już jako Violetta – odwiedzi matkę Krysi Poloczek. (...) CZYTAJ RÓWNIEŻ: Violetta Villas nazywała zwierzęta braćmi mniejszymi, były jej bliższe niż ludzie. Każdemu ofiarowała ciepły kąt Zobacz też: Maria Cieślak zachowała z tej uroczystości dwa zdjęcia Czesi i Piotra. On w galowym mundurze, ona – w sukience z falbankami. Na szyi sznur pereł. Włosy (mocno kręcone, gęste, wyraźnie krótsze) zaczesane z przedziałkiem na lewą stronę. We włosach kwiat, jak w piosence Dla ciebie miły. Jej pierwszym wielkim przeboju. – Sukienka miała kolor błękitny – opowiada Maria Cieślak. – Po ślubie dała ją w prezencie mojej siostrze Zosi, z którą na wzgórzach robiła mostki. Ale potem, nie wiedzieć czemu, kazała ją sobie oddać. Cała Cześka. Po ślubie młodzi zamieszkają w domu na wzgórzu. Na zdjęciach ze ślubnego przyjęcia Wandy w styczniu 1956 roku, jeśli wierzyć pamięci drugiego jej męża – Jana Mulawy, Czesia będzie już po porodzie: Gdy urodził się mój syn, miałam siedemnaście lat. Byłam niepełnoletnia. W szpitalu tak się o niego bałam, że jak go siostra niosła i nosek miał przykryty poduszką, to strasznie krzyczałam, że go zaraz uduszą! […] Gdy Krzyś się urodził, mieszkałam z rodzicami i ja się nim przeważnie opiekowałam. Wszystko chciałam robić sama i chyba wychodziło mi to dobrze, bo wyrósł na zdrowego chłopca. Mama oczywiście dawała mi rady i trochę uczyła opieki *. Ale wbrew temu, co opowiada, już po kilku miesiącach 1956 roku Czesia zostawi dziecko, pobiegnie na stację i wsiądzie do pociągu. (...) Najpierw pojedzie do Szczecina. Zamieszka u Wandy, która z mężem przeprowadzi się do tego miasta szukać lepszego życia. Jej wojskowy zostanie tam milicjantem. Poszłam na żywioł. Miałam ostatnią pensję mojego męża, dostałam stypendium w szkole, w Szczecinie, tam pojechałam, żeby nikt mnie nie znalazł. I tam zdałam egzamin do średniej szkoły muzycznej. Byłam bardzo szczęśliwa. Mieszkałam na strychu. Mój mąż mnie odnalazł w tej szkole i poszedł do dyrektora na skargę, że moje miejsce jest w domu. A pan Antoni Huebner powiedział: Ona nie jest dla pana, a pan dla niej. Od czasu wojny nie było tu takiego talentu. Pożegnaliśmy się. I wtedy dyrektor napisał list do mojego ojca […]. Że jestem wielkim talentem, mam się uczyć itd. I jak mój ojciec przeczytał ten list, bardzo żałował, że zrobił taką rzecz swojemu dziecku. Nie mógł sobie miejsca znaleźć *. Piotr został więc w domu z synem i rodzicami Czesi. I czekał. – Był sierotą, chciał mieć rodzinę. A ona go tak potraktowała – zżyma się Maria Skrzypczyk. A Krystyna Poloczek zapamiętała, jak młody porucznik wychodził po żonę na stację („Tak było, bo jak po nią szedł, tośmy go z koleżankami śledziły”). Zawsze z kwiatami. I bywało, że nikt nie wysiadał z pociągu. – Zaglądał do każdego wagonu, z tym bukietem, w mundurze. A tu nikogo. Nie przyjechała. On naprawdę ją kochał, a ona zwyczajnie złamała mu serce. W końcu pewnego dnia na zabawie pokłóci się kilku chłopaków. Może któryś z nich będzie natrząsał się z Piotrka, zawiedzionego, że zostawiła go młoda żona. Nie wiadomo, co tak naprawdę się wydarzyło. Ale po Lewinie pójdzie fama, że porucznik nie wytrzymał. Wyjął pistolet i zaczął strzelać. Próbował go rozbroić Tadeusz Chaber, brat Krysi. Kula świsnęła mu tuż koło ucha. Nikomu nic się nie stało. Tylko straż wojskowa zareagowała błyskawicznie. Piotr Gospodarek nigdy już do wojska nie wróci. Do Lewina też nie. Jeszcze przez jakiś czas będzie odwiedzał Krzysia. Potem zamieszka we Wrocławiu. Ożeni się powtórnie, będzie dobrym mężem i ojcem dla dwojga swoich dzieci. Sąsiedzi zapamiętają, że nigdy nie powie ani słowa na temat małżeństwa z Violettą. Usunie się z jej życia bezboleśnie, jak sen. ZOBACZ RÓWNIEŻ: Violetta Villas i Ted Kowalczyk: „To była miłość gwałtowna, namiętna i w jakimś sensie piękna”. Ich związek trwał niecały rok...
Architekt widmo? Widzowie „The Brutalist” odkrywają zaskakującą prawdę
Od 31 stycznia w polskich kinach można oglądać The Brutalist ("Brutalista") w reżyserii Brady'ego Corbeta. Film opowiada historię László Totha, węgierskiego architekta żydowskiego pochodzenia, który po wojnie buduje nowe życie w Ameryce. Wielu widzów wychodzi z seansu z przeświadczeniem, że główny bohater grany przez Adriena Brody'ego to postać historyczna, jednak Toth nigdy nie istniał. Co ciekawe, jego imię i nazwisko należą do zupełnie innej, kontrowersyjnej osoby. Czy architekt z "Brutalisty" istniał naprawdę? Znaczenie tytułu filmu Choć László Toth z filmu The Brutalist jest postacią fikcyjną, jego historia zawiera elementy losów prawdziwych architektów, zwłaszcza Marcela Breuera. Breuer, jeden z najwybitniejszych twórców modernizmu, urodził się na Węgrzech i był absolwentem szkoły Bauhaus. Jego innowacyjne podejście do formy i materiału miało ogromny wpływ na rozwój brutalizmu, stylu, na którym opiera się filmowa narracja. Brady Corbet stworzył postać Totha jako hołd dla architektów, których kariery zostały przerwane przez wojnę i antysemityzm. Reżyser otwarcie przyznaje, że inspirację czerpał również z dorobku Louisa Kahna czy Miesa van der Rohe. Film buduje przekonujący obraz twórcy zmagającego się z rzeczywistością, choć sama historia pozostaje tylko i aż fikcją. Czytaj też: Adrien Brody przeżył załamanie po roli w „Pianiście”. Triumfalnie powraca i ma szansę na drugiego Oscara <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/48/2025/02/EN016448510580-2ac8859.jpg" width="2000" height="1205" alt="THE BRUTALIST2024 de Brady Corbet Adrien Brody. COLLECTION CHRISTOPHEL © Universal - Brookstreet Pictures - Kaplan Morrison - Intake Films - Andrew Lauren Productions - Lip Sync - Richmond Pictures - Meyohas Studio - Carte Blanche - Pierce Capital Entertainment" title="Archiwum Collection Christophel 2025" /> László Toth istniał naprawdę: kim był? Jedynym prawdziwym człowiekiem o tym imieniu, którego można znaleźć w historycznych zapisach, nie był architekt, lecz geolog. László Toth, urodzony w 1938 roku, przeszedł do historii z zupełnie innego powodu: w 1972 roku zaatakował młotkiem Pietę Michała Anioła w Bazylice Świętego Piotra w Rzymie. Podczas napaści krzyczał: "To ja jestem Chrystusem!". W wyniku ataku poważnie uszkodził rzeźbę, a Toth, uznany za niepoczytalnego, został skierowany na leczenie psychiatryczne. Później deportowano go do Australii, gdzie prowadził spokojne, anonimowe życie. Jego ślad w historii jest zupełnie inny niż ten, który pozostawił po sobie filmowy bohater. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/48/2025/02/GettyImages-517387096-9270293.jpg" width="3080" height="4264" alt="(Original Caption) Vatican City: At left is part of the damage done to the Madonna, of Michaelangelo's La Pieta, with its eyes and nose broken by repeated blows by a hammer in St. Peter's Basilica. At right is a man identified as Laszlo Toth, 33, a Hungarian resident of Sydney, Australia, who allegedly attacked the famed artwork with a hammer, knocking off an arm and chipping the face and veil of Madonna. A Vatican spokesman said the artwork "will never look the same again."" title="Damaged Piece Entitled La Pieta" /> Recenzenci "The Brutalist" przywołują niekiedy postać porywczego geologa i wyszukują się podobieństw. Już samą zbieżność imienia i nazwiska odczytują nieco ironicznie. Dodatkowo, elementu wspólnego dla tych dwóch postaci można doszukiwać się w marmurze. W swojej analizie dla Collidera Leah Marilla Thomas zwraca uwagę, że The Brutalist kręcono w autentycznym włoskim kamieniołomie w Carrarze – tym samym, z którego Michał Anioł czerpał marmur do swoich rzeźb, w tym słynnej Piety. Interesującą analogię pomiędzy geologiem, a samym Michałem Aniołem zauważyła na łamach Los Angeles Times Amy Nicholson - – obaj pracowali dla wpływowych, lecz nie zawsze uczciwych mecenasów sztuki. W przypadku renesansowego mistrza zdarzało się, że jego patroni, mimo wcześniejszych umów, nie wywiązywali się z zapłaty, co odzwierciedla trudności, z jakimi zmaga się fikcyjny architekt w filmie Corbeta. Zobacz też: Poznali się, gdy odrzuciło ją Hollywood. Tak kochają się Adrien Brody i Georgina Chapman <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/48/2025/02/GettyImages-515292526-eb21013.jpg" width="3445" height="3650" alt="(Original Caption) Undoing the Damage. Vatican City: Bystanders drag Laszlo Toth, (right) away from Michelangelo's statue of the Pieta in St. Peter's after he smashed it with a hammer May 21st. Vatican experts said May 22nd they believe they can restore the statue to an exact likeness of its original condition. This photo was released by the Vatican on May 23rd." title="Citizens Dragging Laszlo Toth away from Pieta" /> "Brutalista": prawda, fikcja i symbolika The Brutalist udowadnia, że granica między prawdą a fikcją może być płynna. Choć historia László Totha jako architekta nigdy się nie wydarzyła, film opowiada o realnych procesach historycznych i artystycznych. Opowieść o twórcy, którego dzieła miały przetrwać pokolenia, zestawiona z rzeczywistą postacią, która próbowała zniszczyć dzieło sztuki, tworzy intrygujący kontrast. Czy wybór imienia dla filmowego bohatera był celowym nawiązaniem do historii prawdziwego Totha? A może to tylko zbieg okoliczności? Tak czy inaczej, The Brutalist przypomina, że w sztuce – tak jak w życiu – rzeczywistość i fikcja nieustannie się przeplatają. Czytaj także: Film „Nasienie świętej figi” Mohammada Rasoulofa uznano za arcydzieło. Czy Oscar uratuje reżysera? <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/48/2025/02/EN016448510550-35483d9.jpg" width="2000" height="1205" alt="THE BRUTALIST2024 de Brady Corbet Adrien Brody. COLLECTION CHRISTOPHEL © Universal - Brookstreet Pictures - Kaplan Morrison - Intake Films - Andrew Lauren Productions - Lip Sync - Richmond Pictures - Meyohas Studio - Carte Blanche - Pierce Capital Entertainment" title="Archiwum Collection Christophel 2025" />
Ryszard Filipski – aktor, reżyser filmowy i twórca spektakli teatralnych
W filmach grał silne role „prawdziwych twardzieli”
Ryszard Filipski w latach 50. 60. i 70. XX wieku był jednym z najlepszych polskich aktorów. Po mocnym debiucie mógł przebierać w ofertach, a reżyserzy chętnie widzieli go w roli stanowczego mężczyzny, który doskonale zna reguły brutalnego świata. Po próbach reżyserskich zszedł ze sceny i osiadł na południowo-wschodnim krańcu Polski. Jako aktor filmowy wrócił do branży pod koniec ubiegłego wieku. Spis treści: Skrócony życiorys Ryszarda Filipskiego Życie prywatne aktora i reżysera Kariera filmowa Ryszarda Filipskiego Filmy w reżyserii znanego aktora Skrócony życiorys Ryszarda Filipskiego Ryszard Filipski urodził się 17 lipca 1934 we Lwowie. W 1958 roku zdał eksternistycznie egzamin krakowskiej szkoły teatralnej. W czasie studiów zadebiutował jako aktor w filmie sportowym „Trzy straty” (1955), na który składały się nowele w reżyserii Ewy Petelskiej, Czesława Petelskiego i Stanisława Lenartowczza, a także w dramacie wojennym „Godziny nadziei” (1955) w reżyserii Jana Rybkowskiego. Zagrał w nich role epizodyczne, ale już wtedy zwrócił uwagę krytyków wyjątkowym talentem, charyzmą i pewnością siebie. W 1966 roku założył teatr jednego aktora eref-66 w Krakowie, pod którego szyldem do 1981 roku wystawił ok. 6 tysięcy spektakli. W przedstawieniach, najczęściej monodramach, wracał do historii okupacji niemieckiej i działalności Żegoty – policji żydowskiej, co wielokrotnie wzbudzało duże emocje wśród odbiorców i krytyków teatralnych. Lata 70. i 80. XX wieku – największe sukcesy filmowe i teatralne W karierze aktorskiej Ryszard Filipski największy rozgłos zdobył jako tytułowy „Hubal” (1973), czyli major Henryk Dobrzański w filmie wojennym Bohdana Poręby. Został zapamiętany też z roli w „Potopie” (1974) Jerzego Hoffmana. W latach 1975-1979 był dyrektorem Teatru Ludowego w Nowej Hucie, od 1980 do 1981 roku pełnił funkcję kierownika Zespołu Filmowego „Kraków”, a od 1982 do 1987 – „Iluzjonu”. W jego dorobku reżyserskim najważniejszym filmem był „Zamach stanu” (1980) – opowieść o Józefie Piłsudskim, w której sam zagrał główną rolę. Po tym filmie na długi czas zrezygnował z działalności aktorskiej. Wycofanie się z branży i powrót po latach Znany aktor i mniej znany reżyser osiadł w Białowieży, gdzie prowadził stadninę koni i zapisywał swoje przemyślenia. Ich owocem jest książka pt. „Mzehomo” wydana w 1997 roku. Dopiero po kilkunastu latach wrócił do aktorstwa. Wystąpił w filmie „Lazarus” (1993) w reżyserii Waldemara Dzikiego, ale na kolejną rolę musieliśmy poczekać do 2003 roku. Pojawił się wtedy na planie serialu „Zaginiona” w reżyserii Andrzeja Kostenki. Zmarł 22 października 2021 roku. Został pochowany na cmentarzu w Żukowie, koło Grodziska Mazowieckiego. Życie prywatne aktora i reżysera Ryszard Filipski miał cztery żony i w sumie dziesięcioro dzieci. Pierwsze małżeństwo zawarł z aktorką Zofią Kalińską. Jego czwartą żoną była Małgorzata Filipska, z którą miał sześcioro dzieci. Aktor i reżyser zerwał kontakt z rodziną w chwili, gdy związał się z młodszą o 40 lat poetką i aspirującą aktorką Lusią Ogińską. Dzieci i jego byłe żony nie zostały powiadomione o śmierci Ryszarda Filipskiego. Oficjalna informacja ukazała się w mediach już po pogrzebie, 29 października 2021 roku. Kariera filmowa Ryszarda Filipskiego Po raz pierwszy w roli głównej wystąpił w 1956 roku w filmie „Koniec nocy” (1956) w reżyserii Juliana Dziedziny, Pawła Komorowskiego i Walentyny Uszyckiej. Zagrał Edka Słowika u boku Zbigniewa Cybulskiego, a rola „brutalnego mężczyzny” zaowocowała kolejnymi propozycjami na kreacje aktorskie w tym stylu. Wybrane filmy, poza własną reżyserią, w których zagrał Ryszard Filipski: Wycieczka w nieznane (1967) – w filmie psychologicznym w reżyserii Jerzego Ziarnika aktor zagrał rolę pisarza Andrzeja Millera. Jest to ekranizacja opowiadania Andrzeja Brychta o obozie Auschwitz-Birkenau. Przekładaniec (1968) – w komedii science fiction reżyserii Andrzeja Wajdy Ryszard Filipski wystąpił jako adwokat Richarda Foxa – kierowcy rajdowego, na którego sukces składają się ciała i osobowości ofiar karamboli na torze wyścigowym. Film został wyreżyserowany na podstawie opowiadania Stanisława Lema, Brylanty Pani Zuzy (1971) – w filmie kryminalnym Pawła Komorowskiego aktor wcielił się w rolę tajnego agenta, Hubal (1973) – film wojenny w reżyserii Bohdana Poręby opowiada historię majora Henryka Dobrzańskiego, który nie złożył broni w 1939 roku. Jego oddział podejmował działania sabotażowe podczas okupacji niemieckiej, Potop (1974) – druga część „Trylogii” na podstawie powieści Henryka Sienkiewicza rozgrywa się w czasie wojny polsko-szwedzkiej w XVII wieku. Ryszard Filipski wystąpił w roli wachmistrza Soroki, Stara baśń. Kiedy słońce było bogiem (2003) – w adaptacji powieści Józefa Ignacego Kraszewskiego w reżyserii Jerzego Hoffmana zagrał Wisza, ojca pięknej Dziwy (Marina Aleksandrowa), w której zakochał się młody wojownik Ziemowit (Michał Żebrowski), Pitbull (2005) – w filmie sensacyjnym Patryka Vegi występuje w roli „sędziego” Wora, guru gangsterskiego półświatka. Więcej na temat fabuły w rankingu najlepszych filmów o polskiej mafii. Filmy w reżyserii znanego aktora Aktor występujący w roli „prawdziwych twardzieli” próbował swoich sił także jako reżyser filmowy, dla którego ważna jest historia Polski. Orzeł i reszka (1974) – film szpiegowski na podstawie powieści Jerzego Bronisławskiego Akcja filmu rozgrywa się w Krakowie w 1954 roku. Na wolność wychodzi więzień polityczny Marcin Nowak (Ryszard Filipski). Opuszczając placówkę spotyka kobietę, która wypytuje go o swojego męża, również osadzonego w charakterze „wroga systemu”. Niestety, jest to mężczyzna, któremu nie udało się przetrwać tortur stosowanych przez pracowników Urzędu Bezpieczeństwa. Główny bohater nie potrafi ułożyć sobie życia w nowej rzeczywistości. Dzięki przypadkowej znajomości zatrudnia się jako inżynier w państwowych zakładach rolniczych, jednak nie udaje mu się na dłużej utrzymać posady. Postanawia odszukać żonę swojego kolegi z celi. Razem uciekają na Zachód. Film w reżyserii Ryszarda Filipskiego był nominowany do Złotych Lwów w Gdyni w 1975 roku. Wysokie loty (1978) – dramat obyczajowy o rzeczywistości w PRL-u Jest to opowieść o nowym dyrektorze przedsiębiorstwa „Tokar” (Jerzy Złotnicki), którego działania są pod stałą obserwacją lokalnego działacza partyjnego, Wojciecha Średniawy (Jerzy Aleksander Braszka). Równoległym wątkiem jest historia syna sekretarza, Janusza (Tomasz Borkowy), który własnym sumptem postanawia skonstruować samolot o symbolicznej nazwie „Don Kichot”. Ryszard Filipski pojawia się w obsadzie filmu w epizodycznej roli – jako gość na przyjęciu u dyrektora Matusiaka. Obraz był wyświetlany w konkursie głównym na festiwalu w Gdyni w 1979 roku. Zamach stanu (1981) – film polityczny o marszałku Piłsudskim Akcja filmu rozgrywa się w 1925 roku, który dla rządu Wincentego Witosa (Jerzy Sagan) był szczególnie niekorzystny. Podzielony wewnętrznie nie jest w stanie pracować i traci poparcie społeczne. Za to coraz większą przychylność zdobywa Józef Piłsudski (Ryszard Filipski), który w maju decyduje się na przejęcie władzy. Historia przewrotu majowego w reżyserii Ryszarda Filipskiego została uhonorowana Nagrodą Główną Jury na festiwalu w Gdyni w 1980 roku. View oEmbed on the source website
René Lacoste, twórca modowej marki Lacoste, urodził się 2 lipca 1904 roku
Z miłości do tenisa stworzył jedną z najbardziej kultowych firm świata
Kto z nas nie kojarzy sportowych koszulek polo z logiem krokodyla? To właśnie one stały się ikoną i znakiem rozpoznawczym marki Lacoste założonej już w 1933 roku. Dziś, oprócz charakterystycznych koszulek, firma ma w swojej ofercie także wysokiej jakości inne części garderoby – nie tylko sportowej, ale też obuwie, okulary, perfumy, a nawet zegarki czy biżuterię. Jak się to wszystko zaczęło? Okazuje się, że początki marki zaczynają się wcale nie w warsztacie krawieckim, ale na… korcie tenisowym! Bo założycielem marki był francuski tenisista Rene Lacoste, uważany za jednego z najlepszych tenisistów swojej epoki, który po zakończeniu kariery tenisowej założył firmę odzieżową Lacoste, która stała się jedną z najbardziej rozpoznawalnych marek na świecie. I pozostaje taka do dziś. ZOBACZ: Były dyrektor kreatywny Lacoste przechodzi do KENZO! Lacoste – z miłości do tenisa Twórcą wielkości i rozpoznawalności marki Lacoste był już jej założyciel, René Lacoste - słynny francuski tenisista. René jako dziecko miał problemy ze zdrowiem, a uprawianie sportu miało mu pomagać w odzyskaniu formy po długiej hospitalizacji. Ojciec René był dobrze sytuowanym producentem samochodów. Z racji statusu rodziny jego syn nie mógł zatem zacząć uprawiać pierwszej lepszej dyscypliny sportu. W kręgach biznesowych, tak wtedy jak i dziś, liczy się prestiż; 15-letni wówczas René miał zatem do wybory krykiet, polo albo tenis. Wybrał tę ostatnią dyscyplinę. I choć początkowo nie uprawiał jej ze specjalnym samozaparciem, to jednak z czasem polubił tenis na tyle mocno, że z chęcią oddawał się regularnym treningom. Ojciec chłopaka zgodził się na to, żeby jego syn spędzał tyle czasu na korcie, jednak ostrzegł go, że jeśli po pięciu latach nie sięgnie po mistrzostwo świata, będzie musiał rozpocząć pracę w rodzinnej firmie. Finalnie René stał się zawodowym tenisistą, a w 1923 roku został nawet powołany do do ścisłej reprezentacji Francji w tenisie. Jego kariera zaczęła nabierać tempa. W 1925 roku po raz pierwszy zwyciężył w Wimbledonie i zajął pierwsze miejsce na French Open. Rok później odniósł jeszcze więcej sukcesów, łącznie z tym, że został wysłany na mistrzostwa świata w tenisie US Open, które wygrał. Jak powstała marka Lacoste? To właśnie w trakcie turnieju US Open w 1926 roku René Lacoste wystąpił na korcie we własnoręcznie zaprojektowanej koszulce z krótkim rękawem, uszytej z francuskiej bawełny (jersey petit pique). I choć dziś nie wydaje się być ona niczym szczególnym, to jednak trzeba pamiętać, że na początku ubiegłego stulecia strój tenisistów wyglądał zupełnie inaczej niż obecnie: nosili oni koszule z długim rękawem oraz długie spodnie zakrywające kostki. Pojawienie się zawodnika, który nie wpisywał się w ówczesne kanony męskiej mody sportowej wywołało wrzawę, szok i zaskoczenie - zarówno u pozostałych zawodników, jak i wśród publiczności. Dla René tak wyraźne reakcje środowiska stały się jednak impulsem do założenia własnej marki odzieżowej. Na start własnej firmy musiał jednak poczekać do zakończenia kariery sportowej, co miało miejsce w 1933 roku. To wtedy były już wówczas tenisista wraz z producentem dzianin Andre Gillierem założył firmę o nazwie La Socjete Chemie Lacoste z siedzibą w Paryżu. Nieco przydługa nazwa marki została skrócona dopiero w latach 80. To wtedy przemianowano ją po prostu na Lacoste, pod którą to nazwą funkcjonuje do dziś. Lacoste - dlaczego krokodyl? Nazwa i same ubrania to jedno. Identyfikacja graficzna to jednak w przypadku tej marki zupełnie osobny, ale równie ciekawy temat. Wszyscy zastanawiają się zapewne, dlaczego marka w swoim logo ma krokodyla, który przecież nijak nie kojarzy się z tenisem. Otóż w 1928 roku, kiedy odbywały się kolejne mistrzostwa US Open, amerykańska prasa nadała René przydomek the Alligator, czyli aligator. Skąd takie przezwisko? A no z racji na kolejne modowe przyzwyczajenie René. Tenisista nie rozstawała się podobno wówczas z teczką wykonaną właśnie ze skóry aligatora. To ona stała się jego znakiem rozpoznawczym, a przezwisko, które mu nadano – inspiracją do wizerunku krokodyla, który z czasem zaczął ozdabiać wszystkie produkty marki Lacoste. Lacoste - rozwój i historia marki Lata 30. i 40. minionego wieku to dla marki La Socjete Chemie Lacoste czas stabilizacji i rozwoju. Dopiero w 1955 roku marka zdecydowała się uzupełnić swoją ofertę o koszulki polo w urozmaiconych kolorach. Do sprzedaży weszły między innymi koszulki w kolorze niebieskim, granatowym i czerwonym. Ponad dekadę później szefem firmy został Bernard, najstarszy syn René. Nowy zwierzchnik postanowił stworzyć kolekcje dla ludzi w młodszym wieku i rozszerzyć asortyment, co wyszło firmie tylko na dobre. CZYTAJ TEŻ: Kultowa marka Lacoste wymienia logo krokodylka na inne gatunki zwierząt! W 1959 roku Lacoste połączyło się z lokalną firmą Izod, co wpłynęło na zdemokratyzowanie się brandu. Francuskie przedsiębiorstwo obniżyło cenę koszulek o 35 dolarów, by łatwiej dotrzeć do przeciętnego mieszkańca Stanów Zjednoczonych. Ubrania z zielonym krokodylkiem stały się dzięki temu dostępne nie tylko w eleganckich butikach, ale także w supermarketach. W tym samym czasie wzrosła jednak także liczba podrobionych produktów, oferowanych w jeszcze niższych cenach. Zamożni fani Lacoste zaczęli reagować na te zmiany na rynku i głośno wyrażać swoją dezaprobatę nową polityką firmy. Część z nich zamieniła koszulki Lacoste na te od Ralpha Laurena, będącego wówczas oficjalnym dostawcą strojów dla United States Tennis Association. W roku 1989 La Societe Chemie Lacoste zmieniło nazwę i pozostawiło tylko zapadające w pamięć słowo Lacoste. Właśnie między innymi dzięki temu ruchowi popularność ubrań sygnowanych krokodylem zaczęła ponownie rosnąć. René Lacoste zmarł 12 października 1996 (dziś obchodzimy 25. rocznicę jego śmierci) w Saint-Jean-de-Luz. Założyciel marki pozostawił ją w bardzo dobrym stanie wizerunkowym i finansowym. Jego odejście odnotowały nie tylko media sportowe, lecz także biznesowe i te związane z modą. Marka mimo śmieci jej założyciela, ale dzięki stabilnej pozycji rozwijała się nadal. W 2002 do teamu Lacoste dołączył Robert Siegel, który objął funkcję dyrektora generalnego. Siegel przez prawie 30 lat odpowiedzialny był za zarządzanie firmą Levi Strauss; jego doświadczenie nie poszło na marne. Już w ciągu roku zwiększył dochody firmy o 800 procent! Na pewno przyczyniła się do tego także obecność ubrań z krokodylem w popularnym wówczas serialu Życie na fali, ale także to, że z czasem marka zaczęła współpracować z topowymi światowymi sportowcami. Lacoste - wielcy sportowcy i ambasadorzy Jednym z pierwszych ambasadorów i twarzy Lacoste był Andy Roddick, który w 2005 toku zerwał kontrakt z Reebokiem i nawiązał współpracę z francuską marką. Sportowiec otrzymał 30 milionów dolarów za sześć lat noszenia koszulek z krokodylem na międzynarodowych zawodach, a francuska marka zyskała dzięki temu kolejną świetną reklamę o światowym zasięgu. Włodarze Lacoste wyciągnęli z tego dużą lekcję i do kolejnych kampanii zatrudnili m.in. topowych tenisistów - Serbia Novaka Djokovica, Rosjanina Danila Miedviedieva oraz Hiszpana Roberto Bautista Aguta. Perfumy marki reklamowała za to amerykańska aktorka Amy Adams. W 2017 grupa Lacoste osiągnęła przychody w wysokości 2 miliardów Euro, miała w swoim portfolio 1200 sklepów, 10 000 pracowników, 19 sklepów internetowych oraz obecność w 120 krajach i 10 600 punktach sprzedaży na całym świecie. I kto by pomyślał, że wszystko zaczęło od jednej koszulki polo René Lacoste'a na turnieju tenisowym US Open w 1926...
Michał Skolimowski – reżyser i scenarzysta, jeden z dwóch synów Jerzego Skolimowskiego
Reżyser uczył się warsztatu od ojca, ale twórczo rozwijał się współpracując z bratem
Michał Skolimowski współpracował z ojcem przy międzynarodowych produkcjach. Jednocześnie próbował tworzyć filmy na własny rachunek. Razem z bratem napisał scenariusz i wyreżyserował psychodeliczny thriller, jednak na jego premierze pojawił się sam, bez Józefa Skolimowskiego. Spis treści: Skrócona biografia reżysera Najlepszą zemstą jest sukces (1984) – współpraca z ojcem przy scenariuszu do filmu Ferdydurke (1991) – adaptacja powieści Witolda Gombrowicza według scenariusza Michała, Józefa i Jerzego Skolimowskich Motyw cienia (1993) – dramat psychologiczny stworzony z bratem Essential Killing (2010) – współpraca reżyserska z ojcem Jerzym Skolimowskim Ixjana. Z piekła rodem (2012)– film Michała i Józefa Skolimowskich Skrócona biografia reżysera Michał Skolimowski urodził się w 1968 roku. Jest synem znanego reżysera Jerzego Skolimowskiego i aktorki Joanny Szczerbic. Jako dziecko Michał często podróżował z rodzicami, razem z bratem Józefem (1970-2012) chodzili do szkoły w Anglii. Reżyser, znany także pod pseudonimami John Yorick i Michael Lyndon, był samotnikiem, nie potrafił odnaleźć się w grupie. Za to łączyła go szczególna więź z bratem. Obydwaj poszli w ślady ojca. Razem pracowali nad scenariuszem i reżyserią filmu „Motyw cienia” (1993), a następnie „Ixjana. Z piekła rodem” (2012). Niestety, okazało się, że było to ich ostatni wspólny projekt. Film ukazał się już po śmierci Józefa. Mężczyzna zmarł w Indiach w wieku 42 lat w wyniku przemęczenia organizmu i wysokiej gorączki spowodowanej sepsą. Dwa lata później zmarła ich matka, Joanna Szczerbic. Została pochowana razem z synem na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie. Po śmierci brata Michał Skolimowski jak dotąd nie stworzył kolejnego filmu. Najlepszą zemstą jest sukces (1984) – współpraca z ojcem przy scenariuszu do filmu Michał pomagał ojcu przy pisaniu scenariusza do dramatu obyczajowego produkcji francusko-brytyjskiej „Najlepszą zemstą jest sukces”. Zagrał w nim także jedną z głównych ról. Tematem filmu jest relacja między ojcem a synem. Fabuła rozgrywa się w Londynie, gdzie mieszka pewna rodzina z Polski. Adam (Michał Skolimowski) jest zbuntowanym nastolatkiem. Czując ból i wyobcowanie w obcym kraju, planuje wróci do Polski, o czym nie ma pojęcia jego ojciec (Michael York). Michał zagrał w filmie ojca pod pseudonimem Michael Lyndon. Ferdydurke (1991) – adaptacja powieści Witolda Gombrowicza według scenariusza Michała, Józefa i Jerzego Skolimowskich W pracę nad ekranizacją „Ferdydurke” Jerzy Skolimowski zaangażował dwóch swoich synów. Do współpracy aktorskiej zaprosili: Roberta Stephensa, Zbigniewa Zamachowskiego, Beatę Tyszkiewicz, Artura Żmijewskiego i wielu innych znanych polskich oraz zagranicznych aktorów. Film opowiada o trzydziestoletnim Józiu (Iain Glen), który jako dorosły mężczyzna wraca do gimnazjum. W szkole poznaje Miętusa (Crispin Glover) i Syfona (Marek Probosz), a następnie przeprowadza się na stancję do Młodziaków. Tam zakochuje się w Zucie (Judith Godreche). View oEmbed on the source website Motyw cienia (1993) – dramat psychologiczny stworzony z bratem Film opowiada o sztuce, która ma być wystawiona w niewielkiej nadmorskiej miejscowości. Mark (Józef Skolimowski), który odgrywa w niej rolę Napoleona, nie ma pojęcia, że autorem spektaklu jest jego brat Matthew (Michał Skolimowski). Kiedy jednak Mathew sugeruje wprowadzenie zmian w swoim dziele, dowiaduje się od ojca (Michael Sarne) i jednocześnie producenta sztuki, że jest już za późno. Wtedy ujawnia się jako autor. Nad scenariuszem i reżyserią filmu „Motyw cienia” Michał i Józef pracowali razem. Essential Killing (2010) – współpraca reżyserska z ojcem Jerzym Skolimowskim Michał Skolimowski współpracował także z ojcem przy reżyserowaniu filmu „Essential Killing”. Jest to przejmująca historia Afgańczyka Mohammeda (Vincent Gallo), który w obronie własnej zabija trzech amerykańskich żołnierzy. Udaje mu się uciec z tajnej bazy w Europie Środkowej. Do końca filmu nie mamy pojęcia, czy Mohammed jest terrorystą, czy niewinnym człowiekiem, który znalazł się w niewłaściwym miejscu o niewłaściwej porze. Film zdobył trzy nagrody na festiwalu w Wenecji w 2010 roku, Grand Prix i cztery nagrody indywidualne na festiwalu w Gdyni i cztery Orły w 2011 roku. View oEmbed on the source website Ixjana. Z piekła rodem (2012) – film Michała i Józefa Skolimowskich Utalentowany pisarz Marek (Sambor Czarnota) pojawia się na balu u ekscentrycznego milionera. Tajemnicza atmosfera przyjęcia i duże ilości środków odurzających sprawiają, że mężczyzna traci kontrolę nad sytuacją. Następnego dnia okazuje się, że zabił swojego przyjaciela. Próbuje przypomnieć sobie przebieg zdarzeń, ale jedyne co pamięta, to postać pięknej kobiety (Anna Dereszowska). Film „Ixjana. Z piekła rodem” ukazał się po śmierci Józefa Skolimowskiego. Na jego premierze Michał nie rozstawał się ze zdjęciem brata. View oEmbed on the source website
Stanisław Brejdygant – aktor teatralny i filmowy, dramaturg, pisarz, reżyser
Jakie filmy powstały w reżyserii znanego polskiego aktora?
Stanisław Brejdygant sprawnie łączył i rozwijał swoje talenty w różnych obszarach kulturalnego świata. Jako młody aktor teatralny przyciągnął uwagę krytyków brawurową rolą w warszawskim Teatrze Narodowym. Z pasją realizował pisane przez siebie dramaty, znajdując również czas na reżyserię filmową i niejedną wielką miłość. Spis treści: Droga do kariery na scenie Życie teatralne Stanisława Brejdyganta Spektakle zaangażowane politycznie Dorobek literacki Stanisław Brejdygant jako aktor filmowy Filmy w reżyserii Stanisława Brejdyganta Życie prywatne aktora i reżysera Droga do kariery na scenie Stanisław Brejdygant urodził się 2 października 1936 roku w Warszawie. Jego ojciec Ignacy Brejdygant był lekarzem, matka – Janina z domu Paprocka – pracowała w Towarzystwie Opieki nad Niemowlętami w Wołominie, a także w Towarzystwie Przyjaciół Dzieci w Warszawie. Przyszły aktor, dramaturg, reżyser już od dziecka pałał miłością do literatury. Jako licealista należał do Koła Młodych działającego przy Związku Literatów Polskich. Po ukończeniu Liceum im. Władysława IV w Warszawie, Stanisław Brejdygant rozpoczął studia polonistyczne na Uniwersytecie Warszawskim. Następnie zdecydował się na aktorstwo w Warszawskiej Szkole Teatralnej, a potem także na reżyserię na akademii filmowej w Łodzi. Życie teatralne Stanisława Brejdyganta Aktorsko Brejdygant zadebiutował już w wieku 23 lat na scenie Teatru Narodowego w Warszawie w roli Hamleta, którą zachwycił publiczność i krytyków. Doskonałe recenzje i jeszcze większe ambicje otworzyły mu drogę do kariery na deskach innych teatrów w Warszawie, Koszalinie, Poznaniu i Łodzi. Spektakle zaangażowane politycznie Jako reżyser teatralny ma w swoim dorobku adaptacje powieści Dostojewskiego i pięć oper Piotra Czajkowskiego. Stanisław Brejdygant wystawiał także autorskie spektakle, które zabierały ważny głos w trudnych politycznie czasach. W 1982 roku, rok po ogłoszeniu stanu wojennego, wyreżyserował sztukę pt. „Wyzwolony”, której premiera w Teatrze Powszechnym w Warszawie była głośnym wydarzeniem o wymiarze kulturalno-politycznym. Jest to opowieść o samotności i poczuciu krzywdy w czasach od powstania listopadowego do styczniowego. W kontrze do trójki głównych bohaterów stoi postać zgermanizowanego strażnika więziennego, który jako jedyny sprawia wrażenie szczęśliwego. Dorobek literacki Jednak Stanisław Brejdygant pisał nie tylko dramaty, ale także powieści, w których rozlicza traumy z przeszłości, takie jak: „Testament” (1981), „Być Bogiem: opowiadania” (1981), „Stypa” (1991), „Maligna” (1995), „Zwierzenia” (2023). W 2023 wydał autobiografię „Pokoje. Od urodzenia do wieku klęski”. Wraca w niej do dzieciństwa w czasie Powstania Warszawskiego, opowiada o życiu w mieszkaniu na Koszykowej, licznych podróżach i kobietach. Stanisław Brejdygant jako aktor filmowy Szerokiej publiczności znana jest jego rola w serialu „Klan”, w którym zagrał Janusza Zamojdowskiego, przyjaciela rodziny Lubiczów. W filmach pełnometrażowych mogliśmy podziwiać jego kunszt między innymi w następujących kreacjach aktorskich: strażnik z fabryce Schindlera w „Liście Schindlera” (1993) w reżyserii Stevena Spielberga, dyplomata brytyjski w filmie „Akwarium” (1996) Antoniego Krauzego, „Papież” w „Drogówce” (2013) Wojciecha Smarzowskiego, ksiądz Teodor w „Klerze” (2018), również w reżyserii Wojciecha Smarzowskiego. View oEmbed on the source website Filmy w reżyserii Stanisława Brejdyganta Na swoim koncie aktor i reżyser teatralny ma także kilka filmów fabularnych, wśród których warto wymienić następujące tytuły: „Księżyc” (1969) – krótkometrażowy film historyczny rozgrywający się w Rosji w czasie rewolucji październikowej, „Wyspy szczęśliwe” (1972) – dramat krótkometrażowy o lekarzu, który przeżywa kryzys małżeński. W roli głównej wystąpił Gustaw Holoubek, „Zakręt” (1977) – film pełnometrażowy o dwójce przyjaciół, którzy spotykają się w górskiej samotni. W rolach głównych wystąpili Józef Nowak i Michał Pawlicki. Stanisław Brejdygant jest także autorem scenariuszy do filmów „Księżyc”, „Zakręt” i „Opowieść w czerwieni” w reżyserii Henryka Kluby. Życie prywatne aktora i reżysera Stanisław Brejdygant czterokrotnie podchodził do instytucji małżeństwa. Jego pierwszą żoną była malarka i scenografka Zofia Wierchowicz. Jako drugą poślubił śpiewaczkę Nelę Obarską. Ich syn Igor Brejdygant (ur. 1971) poszedł w ślady ojca, robiąc karierę aktorską i reżyserską. Zawodowo zajmuje się też fotografią. Jest także ojcem piosenkarza Krzysztofa Zalewskiego (ur. 1984). O tym, że ma drugiego syna, dowiedział się dopiero w 1997 roku, bo śmierci matki znanego muzyka. Igor i Krzysztof dowiedzieli się, że są braćmi, dopiero w 2002 roku. Trzecią żoną aktora i dramaturga była historyczka sztuki Barbara Janicka. W 2015 roku Stanisław Brejdygant poślubił Ritę Kożewnikową, mistrzynię akupunktury pochodzącą z Mongolii. Para poznała się w Łodzi, a wchodząc w związek małżeński popularny aktor został ojczymem dorosłego syna Rity – Miagmara.
Jacek Bromski – reżyser popularnych komedii obyczajowych i sensacyjnych
Życie prywatne, zawodowe i najważniejsze filmy
Filmy Jacka Bromskiego to przede wszystkim komfortowa rozrywka, która wywołuje uczucie nostalgii, nie wchodząc na patetyczne tony. W jego dorobku prym wiodą komedie obyczajowe z wątkami sensacyjnymi, które wkradają się nawet w pozornie beztroski i sielankowy krajobraz polskiego Podlasia. Spis treści: Skrócony życiorys Jacka Bromskiego Życie prywatne reżysera Najważniejsze filmy Jacka Bromskiego Skrócony życiorys Jacka Bromskiego Jacek Bromski urodził się w 1946 roku we Wrocławiu. W 1965 roku rozpoczął studia malarskie na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Następnie studiował polonistykę na Uniwersytecie Warszawskim, a od 1974 roku – reżyserię na akademii filmowej w Łodzi. W 1988 roku założył Zespół Filmowy „Zebra” (razem z Juliuszem Machulskim i Jackiem Moczydłowskim), który w późniejszych latach przyjął nazwę Studia Filmowego „Zebra”. To tu powstały takie produkcje jak „Kroll” (1991) i „Psy” (1992) Władysława Pasikowskiego czy „Kiler” (1997) i „Kiler-ów 2-óch” (1999) w reżyserii Juliusza Machulskiego. W 1996 roku Jacek Bromski objął stanowisko prezesa Stowarzyszenia Filmowców Polskich, które pełnił do 2024 roku. Przy Stowarzyszeniu założył Związek Autorów i Producentów Audiowizualnych, aby zadbać o regulacje praw autorskich twórców filmowych na arenie międzynarodowej – nie tylko w Europie, ale także w Azji i obydwu Amerykach. Życie prywatne reżysera Jacek Bromski był mężem Anny Zielińskiej. W 1972 roku urodził się ich syn Łukasz, który jako dorosły mężczyzna został grafikiem komputerowym. W latach 80. miał miejsce jego głośny romans z aktorką Ewą Błaszczyk, którą poznał podczas kręcenia filmu „Alicja” (1982) – współpraca reżyserska z Jerzym Gruzą. Więcej na ten temat w historii miłości Jacka Bromskiego i Ewy Błaszczyk. Następnie wziął ślub z aktorką Anną Romantowską, która była świeżo po rozwodzie z Krzysztofem Kolbergerem. Chociaż wydawało się, że Jacek Bromski i Anna Romantowska są dla siebie stworzeni, ich małżeństwo zakończyło się cichym rozwodem. Oficjalnie od 2011 roku reżyser jest w związku z Moniką Smoleń-Bromską, która była wiceministrem kultury w rządzie Donalda Tuska. Więcej w artykule o Jacku Bromskim i Monice Smoleń. Mają córkę Zosię – dziewczynka pojawiła się w jego filmie „Solid Gold” z 2019 roku. Najważniejsze filmy Jacka Bromskiego Jacek Bromski znany jest z lekkich filmów, które nie mają ambicji rozstrzygania głębokich dylematów moralnych. Największą popularność zdobyły jego obrazy z serii „U Pana Boga...” rozgrywające się na Białostocczyźnie i komedie gangsterskie. Reżyser współpracował między innymi z Januszem Gajosem, Zbigniewem Zamachowskim, Bogusławem Lindą, Cezarym Pazurą, Anną Romantowską, Krystyną Feldman i Anną Przybylską. Alicja (1982) – debiut we współpracy z Jerzym Gruzą Musical jest adaptacją książki Lewisa Carrolla pt. „Alicja w krainie czarów”. Dziewczyna (Sophie Barjac) poznaje Białego Królika (Jean-Pierre Cassel) i zakochuje się w nim. Jednak ich miłości zagraża zazdrosna Królowa Kier (Susannah York). Królik, chcąc ocalić ukochaną przed gniewem kapryśnej monarchini, ucieka za granicę. Dziewczyna popada w rozpacz myśląc, że została odrzucona. View oEmbed on the source website Ceremonia pogrzebowa (1984) – dramat obyczajowy o relacjach rodzinnych Do wsi pod Warszawą zjeżdżają się bliscy zmarłego profesora etyki Jana Nepomucena Tarnowskiego (Andrzej Szalawski). Wśród nich jest jego starszy syn Stefan (Bogusław Linda), który w młodości uciekł z domu rodzinnego, aby podjąć studia malarskie wbrew woli ojca. Z czasem staje się cynicznym człowiekiem. Na pogrzebie pojawia się z byłą żoną Anną (Jadwiga Jankowska-Cieślak) i ich synem Pawłem (Paweł Gruza). Jan (Piotr Machalica) jest drugim synem profesora i prowincjonalnym nauczycielem historii – z kompleksami i apodyktyczną żoną (Anna Romantowska). Na pogrzeb przyjechali razem z córką Joasią (Julia Kolberger). Film otrzymał Brązowe Lwy Gdańskie w 1985 roku jako najlepszy debiut telewizyjny. View oEmbed on the source website Zabij mnie, glino (1987) – film gangsterski Skazany za kradzieże i napady z bronią Jerzy Malik (Bogusław Linda) wydostaje się z więzienia dzięki pomocy szefa gangu (Jerzy Zass). Na wieść o jego ucieczce milicjant Popczyk (Piotr Machalica) natychmiast przerywa urlop i wraca na posterunek, aby ścigać zbiegłego. Udaje mu się ponownie osadzić przestępcę w więzieniu, ale i tym razem gangster wkrótce odzyskuje wolność. Tym razem dzięki pomocy Seweryna (Zbigniew Zamachowski), który terroryzuje zgromadzonych na sali sądowej. Aby przetrwać, Malik musi zmienić tożsamość. Poznaje Dorotę (Anna Romantowska), która zakochuje się w nim, nie wiedząc, kim jest naprawdę. Film otrzymał Brązowe Lwy Gdańskie w 1988 roku w kategorii najlepszy montaż. View oEmbed on the source website Sztuka kochania (1989) – komedia erotyczna Seksuolog Olgierd Pasikonik (Piotr Machalica) odpowiada na list czytelniczki Anny (Joanna Trzepiecińska), która ma wątpliwości odnośnie planowanego małżeństwa z Piotrem (Piotr Polk). Dziewczyna ucieka sprzed ołtarza, po czym pijana zjawia się w domu doktora. Chwilę wcześniej pojawia się tam także jego wielbicielka Eliza (Ewa Ziętek), a jej wizyta ujawnia problemy seksuologa z własną impotencją. W filmie erotycznym w reżyserii Jacka Bromskiego wystąpili także: Anna Romantowska, Wiktor Zborowski i Zbigniew Zamachowski. View oEmbed on the source website U Pana Boga za piecem (1998) – pogodna komedia umiejscowiona na pograniczu W Królowym Moście na Białostocczyźnie niespodziewanie pojawia się Marusia (Ira Łaczina). Kobiecie udało się uciec z autobusu napadniętego przez ukraińską mafię. Zgłasza sprawę na policję i znajduje tymczasowe schronienie na parafii. Marusia stopniowo osadza się w mieście. Poznaje organistę Witka (Jan Wieczorkowski) i zaprzyjaźnia z miejscową ludnością. Wkrótce okazuje się, że nawet kiedy udaje się odzyskać jej pieniądze zabrane przez „Gruzina” (Władimir Abramuszkin), nie ma potrzeby wracać do domu. Film zdobył cztery nagrody indywidualne i nagrodę Złoty Klakier dla najdłużej oklaskiwanego filmu na festiwalu w Gdyni, a także Brązowe Grono na Lubuskim Lecie Filmowym w 1998 roku. View oEmbed on the source website W kolejnych latach powstały kontynuacje opowieści, która skradła serca Polaków: U Pana Boga w ogródku (2007) – do miasteczka pod Białymstokiem zostaje skierowany nieudolny policjant Marian Cielęcki (Wojciech Solarz), tymczasem okazuje się, że trzeba zapewnić ochronę przebywającemu nieopodal świadkowi koronnemu, U Pana Boga za miedzą (2009) – w Królowym Moście zbliżają się wybory na burmistrza, co zbiega się z powrotem Stasia z USA (Grzegorz Heromiński) i cieszącego się złą sławą „Gruzina”. W mieście pojawia się także doświadczona inspektor Marina Chmiel (Agnieszka Kotlarska), która ma przeszkolić policję z komputerów. To ja, złodziej (2000) – komedia sensacyjna o młodocianych przestępcach Szesnastoletni Piotrek (Jan Urbański) pracuje jako mechanik samochodowy u Romana Wyskocza (Janusz Gajos). Po godzinach kradnie radia samochodowe razem z jedenastoletnim Frankiem zwanym „Szczurkiem” (Zbigniew Dunin-Kozicki). Aby zaimponować prawdziwemu złodziejowi Maksowi (Maciej Kozłowski), postanawia ukraść luksusowe auto kompozytora Seweryna (Daniel Olbrychski). W filmie wystąpiły także Kinga Preis jako matka „Szczurka” i Krystyna Feldman w roli babci Piotrka. Janusz Gajos i Krystyna Feldman za role w komedii Jacka Bromskiego otrzymali Orły na gali w 2001 roku. Młody wówczas Jan Urbański otrzymał nagrodę w konkursie Ale Kino. View oEmbed on the source website Kariera Nikosia Dyzmy (2002) – współczesna adaptacja kultowej powieści Film luźno nawiązuje do książki „Kariera Nikodema Dyzmy” autorstwa Tadeusza Dołęgi-Mostowicza i serialu, który w latach 80. bił rekordy popularności. Imię „Nikoś” przywołuje także pamięć o trójmiejskim gangsterze Nikodemie Skotarczaku. W rolę szarej eminencji wcielił się Cezary Pazura. Po tym, jak publicznie naubliżał wicepremierowi Maciejowi Terkowskiemu (Lew Rywin), o jego względy biją się dyrektorzy potężnych spółek, politycy i wpływowe kobiety, w tym król branży spożywczej Roman Kiliński (Andrzej Grabowski) i senator Anna Walewska (Ewa Kasprzyk). View oEmbed on the source website Bilet na księżyc (2013) – wyprawa przez Polsce w końcówce lat 60. Jest 1969 rok. Antek (Mateusz Kościukiewicz) postanawia odwieźć swojego młodszego brata Adama (Filip Pławiak) do jednostki wojskowej nad morzem. Czeka ich podróż przez całą Polskę, a podczas niej starszy brat chce pokazać młodszemu najlepsze strony życia. W ten sposób trafiają do klubu Albatros, gdzie Antek poznaje tancerkę Roksanę (Anna Przybylska). Niestety nowa znajomość, choć pełna ekscytujących wrażeń, zamiast happy endu powoduje szereg kłopotów. Komedia obyczajowa w reżyserii Jacka Bromskiego została uhonorowana Nagrodą Project London i indywidualną za najlepszy scenariusz (napisany przez Jacka Bromskiego) na festiwalu w Gdyni w 2013 roku. View oEmbed on the source website
Dariusz Gajewski – reżyser i scenarzysta. W swoich filmach stawia na bohaterów i ich historie
Prywatnie jest mężem znanej polskiej aktorki
Dariusz Gajewski karierę filmową zaczynał od form dokumentalnych. To rodzaj, który wymaga od reżysera szczególnej rzetelności, wrażliwości i uważności na drugiego człowieka. Warsztat ten widać w późniejszych filmach fabularnych. Nie tylko przedstawiają one ludzkie historie, ale i oddają całą paletę emocji, które jak w życiu są zmienne – narastają, odpuszczają, powracają lub przechodzą w kolejne. Spis treści: Krótka biografia reżysera Warszawa (2003) – debiut fabularny z nagrodą główną na festiwalu w Gdyni Lekcje pana Kuki (2008) – komedia obyczajowa o pracy za granicą Obce niebo (2015) – thriller o emigracji na północ Legiony (2019) – dramat wojenny na rocznicę odzyskania niepodległości Życie prywatne Dariusza Gajewskiego Krótka biografia reżysera Dariusz Gajewski urodził się 3 grudnia 1964 roku w Częstochowie. Po szkole średniej studiował prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim (1983-1986), a następnie reżyserię w Wyższej Szkole Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej w Łodzi (1988-1994). Zanim nakręcił „Warszawę” (2003), tworzył filmy dokumentalne dla Telewizji Polskiej i sztuki teatralne. W 1999 roku wystawił „Skórzaną maskę” na podstawie dramatu Helmuta Kraussera, którą następnie zaadaptował w filmie „AlaRm” (2002). Zamknięta w krótkim metrażu opowieść artysty, który podejmuje grę z rzeczywistością, otworzyła mu drogę do kariery na wielkim ekranie. Warszawa (2003) – debiut fabularny z nagrodą główną na festiwalu w Gdyni To opowieść o mieście, które daje możliwości rozpoczęcia nowego etapu w życiu. Poprowadzone w wielogłosie historie głównych bohaterów pokazują, że nie jest to łatwe, ale jeśli mamy szczęście i jesteśmy odważni, to może się udać. W postawach swoich bohaterów reżyser przemyca osobiste doświadczenie Warszawy. Na stronie culture.pl przytoczone są jego następujące słowa: Zderzyłem się z tym miastem tak, jak zderzają się bohaterowie mojego filmu. Jak skończyłem Filmówkę, to wyszedłem z torbą z Dworca Centralnego i naprzeciwko mnie była jakaś dziwna, pusta przestrzeń. Oczywiście znałem ją wcześniej, ale teraz przyjechałem do tego miasta, żeby [...] znaleźć swoje miejsce w życiu. Nie miałem dokąd pójść, nie miałem gdzie spać [...]. To jest fascynujące, fantastyczne miasto, które cały czas odrasta, cały czas siebie szuka. Jest taką metaforą poszukiwania własnego kształtu, odpowiedzi na pytanie: „Kim jestem?”. Jego bohaterami są: Klara (Agnieszka Grochowska) – przyjechała do Warszawy, aby zamieszkać z narzeczonym, Paweł (Łukasz Garlicki) – chłopak po domu dziecka przybył na rozmowę o pracę, Wiktoria (Dominika Ostałowska) – dziewczyna zgadza się na propozycję nieznajomego mężczyzny, ojciec poszukujący córki (Sławomir Orzechowski) – przyjechał do Warszawy samochodem dostawczym wyładowanym jabłkami, kombatant (Andrzej Szenajch) – nie może odnaleźć się w mieście, które zapamiętał z czasów Powstania Warszawskiego. Film zdobył Złote Lwy i pięć nagród indywidualnych na festiwalu w Gdyni w 2003 roku, a Dominika Ostałowska dodatkowo otrzymała także Orła w 2004 roku w kategorii: najlepsza rola drugoplanowa. View oEmbed on the source website Lekcje pana Kuki (2008) – komedia obyczajowa o pracy za granicą Film komediowy produkcji polsko-austriackiej opowiada o młodym mężczyźnie (Łukasz Garlicki), który myśli o wyjeździe za granicę, aby dorobić i zobaczyć trochę świata. Nie mając pojęcia, jak się do tego zabrać, postanawia poradzić się bardziej doświadczonego w zagranicznych podróżach pana Kuki (Andrzej Grabowski), znajomego rodziców. Za jego namową decyduje się pojechać do Wiednia. Kiedy nadchodzi długo wyczekiwany dzień podróży, okazuje się, że rzeczywistość daleko odbiega od ideału, jaki przedstawiał Waldkowi pan Kuka. Do stolicy Austrii chłopak jedzie autobusem pełnym przemytników, przewożących z Polski kiełbasę i wódkę na handel. Na miejscu Waldemar poznaje Lothara (August Diehl), pianistę i kleptomana, który namawia go do drobnych kradzieży. Spotyka też Alę (Anna Przybylska), w której ramionach doświadcza pierwszej miłości. Film jest adaptacją książki Radka Knappa, który razem z Dariuszem Gajewskim opracował scenariusz. View oEmbed on the source website Obce niebo (2015) – thriller o emigracji na północ Film opowiada o rodzicach, Basi i Marku (Agnieszka Grochowska i Bartłomiej Topa), którzy razem ze swoją córką Ulą (Barbara Kubiak) postanawiają zamieszkać w Szwecji. Jednak życie na granicy prawa skutkuje odebraniem im dziecka. Dziewczynka zostaje przekazana rodzinie zastępczej, ale Basia i Marek nie zamierzają odpuścić. Agnieszka Grochowska za rolę w „Obcym niebie” otrzymała nagrodę główną na festiwalu w Gdyni w 2015 roku. Film został wyróżniony także na festiwalu Off Camera w 2016 roku, zdobywając dwie statuetki – dla Agnieszki Grochowskiej za najlepszą rolę żeńską i dla Dariusza Gajewskiego za reżyserię. View oEmbed on the source website Legiony (2019) – dramat wojenny na rocznicę odzyskania niepodległości Fikcyjni bohaterowie filmu Dariusza Gajewskiego osadzeni są w realiach historycznych. Ułan Tadek Zbarski (Bartosz Gelner) jest narzeczonym Aleksandry Tubilewicz (Wiktoria Wolańska), agentki wywiadu z Ligi Kobiet Pogotowia Wojennego. Ich miłość zostaje wystawiona na próbę, kiedy Ola poznaje Józka Wieżę (Sebastian Fabijański) – żołnierza zbiegłego z armii carskiej. W tle rozgrywającego się love story młodzi bohaterowie spotykają sztandarowe osobistości tamtych czasów, w tym Józefa Piłsudskiego (Jan Frycz), Stanisława Kaszubskiego (Mirosław Baka), rotmistrza Zbigniewa Dunin-Wąsowicza (Borys Szyc) czy Jerzego Topór-Kisielnickiego (Antoni Pawlicki). Film powstał pod patronatem Ministerstwa Edukacji Narodowej z okazji setnej rocznicy odzyskania niepodległości. Melodramat o I wojnie światowej był nominowany do Orłów w 2020 roku w kategorii: najlepsza charakteryzacja. View oEmbed on the source website Życie prywatne Dariusza Gajewskiego Reżyser od 2004 roku jest mężem Agnieszki Grochowskiej, z którą wielokrotnie współpracował przy swoich filmach. Aktorka jest młodsza od niego o 15 lat, jednak różnica wieku nie stanowi dla nich problemu. Więcej o tym w artykule na temat ich związku. Dariusz Gajewski i Agnieszka Grochowska mają dwóch synów – Władysława (ur. 2012) i Henryka (ur. 2016).
Jan Komasa – utalentowany reżyser i scenarzysta z rodziny aktorsko-muzycznej
Jego życie i filmy, które podbiły festiwale
Jan Komasa jest głosem ludzi młodych. O problemach nastolatków mówi w taki sposób, w jaki do tej pory nikt nie odważył się mówić – wprost, używając ich języka i estetyki. W innych obrazach porusza tematy wrażliwe, takie jak wykluczenie społeczne czy polska religijność. Jest również autorem filmów o Powstaniu Warszawskim. Spis treści: Droga do reżyserii filmowej Życie prywatne reżysera Filmy krótkometrażowe w reżyserii Jana Komasy Sala samobójców (2011) – dramat psychologiczny o samotności w świecie wirtualnym Boże ciało (2019) – film nominowany do Oscara Pozostałe filmy Jana Komasy Spektakle teatralne Inne formy audiowizualne Droga do reżyserii filmowej Jan Komasa urodził się 28 października 1981 roku w Poznaniu. Jest synem Wiesława i Giny Komasów, aktora teatralnego i wokalistki oraz producentki muzycznej. Ma trójkę młodszego rodzeństwa:Szymon jest śpiewakiem barytonowym w operze, Maria (Mary Komasa) – wokalistką i kompozytorką, a Zofia – kostiumografką i reżyserką (więcej w artykule na temat rodziny Jana Komasy). Przyszły reżyser skończył Podstawową Szkołę Muzyczną nr 2 im. Stanisława Moniuszki w Poznaniu. Następnie przeprowadził się z rodzicami do Warszawy, gdzie uczęszczał do 21. Społecznego Liceum Ogólnokształcącego im. Jerzego Grotowskiego. W 2001 roku rozpoczął studia reżyserskie w Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej w Łodzi. Życie prywatne reżysera Jest mężem Kingi Komasy. Para poznała się już w podstawówce. Jan Komasa został ojcem mając 19 lat. Razem z Kingą mają córkę Maję (ur. 2001). Jak przyznaje w wywiadzie z października 2016 roku, dziecko zmotywowało go do podjęcia decyzji o dorosłym życiu i w związku z tym rozpoczął reżyserię na łódzkiej filmówce. Filmy krótkometrażowe w reżyserii Jana Komasy Zanim reżyser zdobył rozgłos filmem psychologicznym o życiu nastolatków w sieci, tworzył krótkie formy, które także były zauważane przez krytyków. W 2004 roku nakręcił 15-minutową etiudę „Fajnie, że jesteś”, w której przedstawia scenę niezapowiedzianego przyjazdu ojca (Stanisław Penksyk) do akademika córki (Julia Kijowska). Kolejny film w jego reżyserii pojawił się w zestawieniu obrazów trójki debiutantów: Jana Komasy, Anny Kazejak-Dawid i Macieja Migasa. Całość nosi tytuł „Oda do radości” (2005) i jest podzielona na części: „Śląsk”, „Warszawa” i „Morze”. Jan Komasa jest autorem filmu pt. „Warszawa”, w który opowiada o młodym raperze (Piotr Głowacki), pragnącym zaimponować swojej dziewczynie, Marcie (Roma Gąsiorowska). Za nowelę z „Ody do radości” młody reżyser otrzymał szereg ważnych nagród, w tym nominację do Paszportu Polityki, Nagrodę Publiczności na festiwalu w Koninie, Nagrodę Specjalną Jury na festiwalu w Gdyni (2005) i dwie nagrody na festiwalu „Młodzi i Film” w Koszalinie (2006). Sala samobójców (2011) – dramat psychologiczny o samotności w świecie wirtualnym Dominik Santorski (Jakub Gierszał) jest nastolatkiem, który nie cieszy się popularnością w szkole. Jest wyśmiewany przez rówieśników i nie ma wsparcia u stale nieobecnych rodziców. Do tego presja związana z maturą sprawia, że chłopak zamyka się w swoim pokoju, spędzając czas w wirtualnej rzeczywistości. W Internecie poznaje Sylwię (Roma Gąsiorowska). Dziewczyna jest zainteresowana śmiercią i samookaleczeniem. Wprowadza Dominika na platformę, która nazywa się „Sala samobójców”. Film powstał według autorskiego scenariusza Jana Komasy, którego zainspirował wirtualny świat „Second Life”. Obraz uzupełniają symboliczne animacje komputerowe, podkreślające odrębność życia w sieci. „Sala samobójców” okazała się wydarzeniem kinowym roku. Na festiwalu w Gdyni w 2011 roku zdobyła Srebrne Lwy, pięć nagród specjalnych i dwie indywidualne. Otrzymała także nagrody na wielu innych festiwalach, w tym EnergaCamerimage, Nowe Horyzonty, Ale Kino czy Off Camera. W 2012 roku film został uhonorowany na festiwalu Orły w kategoriach: odkrycie roku i najlepszy montaż. View oEmbed on the source website Boże ciało (2019) – film nominowany do Oscara To nietypowy film religijny, który nie tylko porusza dylematy natury moralnej, ale także opowiada o problemach z edukacją i socjalizacją młodzieży z zakładów poprawczych. Dwudziestoletni Daniel (Bartosz Bielenia) zostaje zwolniony z placówki ze względu na zagrożenie życia. Brat chłopaka, którego pobił ze skutkiem śmiertelnym, już kilkukrotnie próbował się na nim zemścić. Wcześniej, w wyniku rozmów z księdzem Tomaszem, Daniel odnajduje powołanie do duchowieństwa. Jednak zgodnie z obowiązującym prawem jako osoba skazana nie może wstąpić do seminarium. Opuszczając placówkę, kradnie sutannę księdza Tomasza (Łukasz Simlat). Udaje się na wieś na południu Polski, gdzie w wyniku zbiegu okoliczności zostaje wzięty przez miejscowego proboszcza za swojego zastępcę. Autorem scenariusza do filmu jest Mateusz Pacewicz. Zainteresowany historią chłopaka, który udawał księdza, przeprowadził z nim wywiad, którego efektem była książka i reportaż w Dużym Formacie. Obraz w reżyserii Jana Komasy zdobył nagrodę specjalną Label Europa Cinemas na festiwalu w Wenecji w 2019 roku, dziesięć nagród indywidualnych i Nagrodę Publiczności na festiwalu Orły 2020, Nagrodę Publiczności, pięć nagród specjalnych i trzy indywidualne na festiwalu w Gdyni w 2020 roku. Był także nominowany do Oscara w kategorii: najlepszy film indywidualny. View oEmbed on the source website Pozostałe filmy Jana Komasy W swoich obrazach reżyser podejmuje tematy, które poruszają ważne kwestie dla naszej społeczności, kultury i narodowości. Poza dwoma głośnymi tytułami, które zostały opisane powyżej, Jan Komasa wyreżyserował także: Powstanie Warszawskie (2014) – film fabularny wyprodukowany na zlecenie Muzeum Powstania Warszawskiego na podstawie nagrań archiwalnych, więcej w zestawieniu filmów o Powstaniu Warszawskim, Miasto 44 (2014) – opowieść o doświadczeniu Powstania Warszawskiego z perspektywy młodych ludzi. Film otrzymał pięć nagród na festiwalu w Gdyni w 2014 roku i cztery Orły w 2015 roku, Sala samobójców. Hejter (2020) – spin-off „Sali samobójców” opowiada o nieczystych zagrywkach PR w internecie skierowanych przeciwko politykowi Pawłowi Rudnickiemu (Maciej Stuhr). Ich wykonawcą jest Tomek Giemza (Maciej Musiałowski), a jego przełożoną – Beata Santorska (Agata Kulesza), matka Daniela z pierwszej części. View oEmbed on the source website Spektakle teatralne W 2008 roku autor „Sali samobójców” wyreżyserował spektakl w Teatrze telewizji pt. „Golgota wrocławska” (2008). Przedstawia w nim dramatyczny przebieg brutalnego komunistycznego śledztwa i procesu, który miał miejsce w latach 1948-1949. Listy skazanych, które nie zostały przekazane ich bliskim, trafiają w ręce młodego nauczyciela historii. Przejęty losem trzech ofiar systemu, postanawia przekazać listy żyjącym bliskim i zorganizować wystawę. Spektakl otrzymał wyróżnienie na Festiwalu Telewizyjny w Chicago, Grand Prix i cztery nagrody indywidualne na festiwalu Dwa Teatry w Sopocie w 2009 roku. W 2016 roku można było zobaczyć kolejny spektakl Jana Komasy, tym razem w ramach festiwalu Malta w Poznaniu. Było to widowisko multimedialne pt. „Ksenofonia. Symfonia dla Innego”, które powstało przy okazji obchodów 60. rocznicy Poznańskiego Czerwca 1956 roku. Inne formy audiowizualne Jan Komasa ma w swoim dorobku artystycznym również pracę nad reżyserią seriali telewizyjnych, takich jak „Krew z krwi” (2012-2015) czy „Ultraviolet” (2017-2019). Według jego pomysłu powstał także teledysk do piosenki Mary Komasy pt. „Lost me”. View oEmbed on the source website
Krzysztof Kieślowski – życiorys i najważniejsze filmy reżysera kina moralnego niepokoju
Wiedział, że może liczyć na współpracę z najlepszymi twórcami
Krzysztof Kieślowski to sztandarowa postać kina moralnego niepokoju. Swój warsztat doskonalił tworząc filmy dokumentalne, jednak największy rozgłos zdobył produkcjami tworzonymi w duecie z Krzysztofem Piesiewiczem. Jego międzynarodowe produkcje uświetniała muzyka Zbigniewa Preisnera. Spis treści: Dzieciństwo i młodość Krzysztofa Kieślowskiego Studia reżyserskie i pierwsze filmy Życie prywatne Krzysztofa Kieślowskiego Filmy dokumentalne Amator (1979) – film fabularny oddający niepokoje lat. 70. XX wieku Dekalog (1989-1990) – kodeks filmowy z przełomu ustrojowego w Polsce Podwójne życie Weroniki (1991) – studium psychologiczne kobiety Trzy kolory: Niebieski, Biały, Czerwony (1993-1994) Dzieciństwo i młodość Krzysztofa Kieślowskiego Krzysztof Kieślowski urodził się 27 czerwca 1941 roku w Warszawie. Jego rodzice Roman i Barbara (z domu Szonert) pochodzili zza wschodniej granicy Polski. Rodzina ojca przyjechała z Wołynia, a matki – z Petersburga. Dziadek przyszłego reżysera zginął w roku jego urodzin w obozie koncentracyjnym w Auschwitz. Sporą część dzieciństwa Krzysztof spędził w sanatoriach. Już jako noworodek przeszedł zapalenie płuc, a choroba dotkliwie dawała o sobie w pierwszych latach jego życia. Jego ojciec chorował na gruźlicę, więc także z tego powodu rodzina musiała przemieszczać się pomiędzy różnymi ośrodkami na czas leczenia i rekonwalescencji. Od 1945 roku mieszkali w Głubczycach na Górnym Śląsku, a ojciec leczył się między innymi w Sokołowsku, o którym pisała Olga Tokarczuk w „Empuzjonie”. Ciągłe przeprowadzki sprawiły, że edukacja podstawowa Krzysztofa rozłożyła się na kilka szkół i miejscowości. Uczył się w Sokołowsku, Strzemieszycach, Bukowinie Tatrzańskiej i Mieroszowie. Myślał, aby na tym etapie zakończyć swoją edukację, jednak ojciec nakłonił go do dalszej nauki w szkole średniej pożarnictwa we Wrocławiu. Nie był to trafiony wybór, podobnie jak wieczorowe liceum ogólnokształcące w Wałbrzychu. Z obydwu szkół zrezygnował i w 1957 roku podjął naukę w Państwowym Liceum Techniki Teatralnej w Warszawie. Tu został na dłużej, a po lekcjach pracował jako garderobiany, mając styczność ze sławami polskiego teatru – Tadeuszem Łomnickim i Zbigniewem Zapasiewiczem. Studia reżyserskie i pierwsze filmy Dwudziestoletni Krzysztof trzykrotnie zdawał do szkoły filmowej w Łodzi. W końcu w 1962 roku rozpoczął studia reżyserskie, a jego mentorami zostali Kazimierz Karabasz i Jerzy Bossak. Pod których kierunkiem powstały pierwsze etiudy dokumentalne „Urząd” (1966) i „Z miasta Łodzi” (1969). W czasie studiów Kieślowski nakręcił także krótkometrażowy film fabularny „Tramwaj” (1966) o chłopaku (Jerzy Braszka), który wychodzi z imprezy, a następnie wsiada do nocnego tramwaju. Tam poznaje dziewczynę (Maria Janiec), jednak nie ma odwagi do niej podejść. W 1968 roku w telewizji ukazał się jego dokument pt. „Zdjęcie”. W nim dwóch starszych panów ogląda fotografię z czasów ich młodości, co przywołuje głębokie emocje i wspomnienia. View oEmbed on the source website Życie prywatne Krzysztofa Kieślowskiego Swoją żonę Marię Cautillo poznał już na studiach. Wzięli ślub w 1967 roku i byli razem do jego śmierci. W 1972 roku urodziła się ich córka Marta. W trójkę mieszkali w małym mieszkaniu w Warszawie przy ul. Czerniakowskiej. W osobnym artykule przywołujemy wspomnienia Marty Hryniak o rodzicach. Nie tylko w swoich filmach, ale także w życiu prywatnym, Krzysztof Kieślowski kierował się naukami płynącymi ze Starego Testamentu, jednak deklarował się jako agnostyk. Reżyser nałogowo palił papierosy i, jak wspomina Agnieszka Holland w reportażu napisanym przez Stanisława Zawiślińskiego w 2011 roku, miewał stany depresyjne. W 1995 roku przeszedł zawał serca. Początkowo nie zgadzał się na operację, jednak kiedy problemy ze zdrowiem się nasiliły, zgodził się na wszczepienie by-passów. Nie przeżył operacji. Zmarł 19 marca 1996 roku, mając 55 lat. Został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie. Na jego grobie stoi rzeźba zaprojektowana przez Krzysztofa M. Bednarskiego, przedstawiająca kadrujące dłonie. Filmy dokumentalne Od czasów studenckich do końca życia Krzysztof Kieślowski kręcił filmy dokumentalne, najwięcej – w latach 70. XX wieku. Najważniejsze obrazy to: Byłem żołnierzem (1970) – jest to dokument o kombatantach, którzy w czasie wojny stracili wzrok. Powstał we współpracy reżyserskiej z Andrzejem Titkowem i został uhonorowany Nagrodą Specjalną „Żołnierz Polski” na festiwalu w Krakowie w 1971 roku, Pierwsza miłość (1974) – film opowiada o niepełnoletniej dziewczynie w ciąży. Kamera podąża za nią od chwili, kiedy dowiaduje się o tym, że zostanie matką po narodziny dziecka. Obraz otrzymał dwie nagrody na Krakowskim Festiwalu Filmowym w 1974, Szpital (1977) – film rejestruje dobę z życia lekarzy na 36-godzinnym dyżurze w szpitalu przy ul. Barskiej w Warszawie. Obraz otrzymał dwie nagrody na festiwalu w Krakowie w 1977 roku: „Syrenkę Warszawską” i Złotego Smoka – Grand Prix w konkursie międzynarodowym. Siedem kobiet w różnym wieku (1978) – dokument przedstawia siedem baletnic w różnych etapach rozwojowych życia kobiety. Na początku widzimy kilkuletnią dziewczynkę, uczącą się podstaw tańca, a na końcu dojrzałą kobietę, która przekazuje swoją wiedzę młodym następczyniom. Film został nagrodzony „Złotym Lajkonikiem” na Krakowskim Festiwalu Filmowym w 1979 roku. Z punktu widzenia nocnego portiera (1979) – jest to portret Mariana Osucha, portiera, który nie tylko w pracy, ale i w życiu hołduje ustalonym zasadom, nakazom i regulaminom. Film otrzymał Grand Prix na Festiwalu Filmów Krótkometrażowych w Krakowie, Nagrodę Jury na Międzynarodowym festiwalu w Lille i nagrodę „Srebrna Sestercja” w Lyonie. View oEmbed on the source website Amator (1979) – film fabularny oddający niepokoje lat. 70. XX wieku Filip Mosz (Jerzy Stuhr) jest zwykłym, niczym nie wyróżniającym się, obywatelem, pracującym w zakładzie przemysłowym pod Krakowem. Kiedy zostaje ojcem, kupuje kamerę, aby rejestrować pierwsze kroki i życie swoje córeczki. Tym działaniem wzbudza zainteresowanie kierownika zakładu i na jego zlecenie zgadza się nakręcić film z okazji 25. rocznicy powstania przedsiębiorstwa. Zachęcony nagrodą, zakłada Amatorski Klub Filmowy i coraz bardziej angażuje się w realizację filmów dokumentalnych. W ten sposób zwraca na siebie uwagę rządzących. Sprawa nabiera tempa, co znacznie wpływa na jego relację z żoną i córką. Film, w pełni oddający nastrój kina moralnego niepokoju, został uhonorowany na festiwalu w Gdyni, zdobywając Złote Lwy w 1979 roku. W 1980 roku Krzysztof Kieślowski otrzymał także Nagrodę Specjalną na międzynarodowym festiwalu w Berlinie. O „Amatorze” pisaliśmy również w rankingu najlepszych polskich filmów z lat 50., 60. i 70. XX wieku. View oEmbed on the source website Dekalog (1989-1990) – kodeks filmowy z przełomu ustrojowego w Polsce „Dekalog” okazał się jednym z najważniejszych przedsięwzięć w twórczości Krzysztofa Kieślowskiego i Krzysztofa Piesiewicza. Dziesięć filmów krótkometrażowych powstało na zlecenie Telewizji Polskiej we współprodukcji ze Studiem Filmowym „Tor”. Ukazywały się one kolejno od pierwszej do dziesiątej części, od 10 grudnia 1989 roku do 29 czerwca 1990 roku. Dwa z nich – „Krótki film o zabijaniu” i „Krótki film o miłości” można było obejrzeć w rozszerzonej wersji kinowej. Dekalog V – Krótki film o zabijaniu (1988) Jest to filmowa przypowieść do piątego przykazania: „Nie zabijaj!”. Akcja rozgrywa się wokół trzech postaci. Jacek (Mirosław Baka), Piotr (Krzysztof Globisz) i taksówkarz Waldemar (Jan Tesarz) stają się bohaterami brutalnej zbrodni, a następnie rozprawy, której wynikiem jest kara śmierci. W 1988 roku film został uhonorowany nagrodą Nagrodą Jury i nagrodą FIPRESCI na festiwalu w Cannes, zdobył także Grand Prix na festiwalu w Gdyni i Złotą Kaczkę przyznawaną przez czytelników magazynu „Film” (1989). View oEmbed on the source website Dekalog VI – Krótki film o miłości (1988) Szósta część dekalogu skupia się na relacji dwóch postaci – dziewiętnastoletniego Tomka (Olaf Lubaszenko) i starszej od niego Magdy (Grażyna Szapołowska). Chłopak obserwuje kobietę przez lunetę z okna swojego pokoju, zastając ją zarówno w codziennych, jak i intymnych sytuacjach. Czuje zazdrość, kiedy Magda spotyka się z innym mężczyzną. Płacze razem z nią, kiedy przeżywa ona chwile załamania. Coraz bardziej dąży do spotkania z nią, aby wyznać jej swoje uczucia. Krzysztof Kieślowski za „Krótki film o miłości” otrzymał Złote Lwy w Gdyni w 1988 roku. Obraz został uhonorowany także w czterech kategoriach indywidualnych: za najlepszy scenariusz, rolę główną kobiecą (Grażyna Szapołowska), rolę żeńską drugoplanową (Stefania Iwińska) i zdjęcia autorstwa Witolda Adamka. Zdobył także dwie nagrody na festiwalu San Sebastian. Muzykę do filmu skomponował Zbigniew Preisner. View oEmbed on the source website Podwójne życie Weroniki (1991) – studium psychologiczne kobiety Dramat psychologiczny Krzysztofa Kieślowskiego napisany wspólnie z Krzysztofem Piesiewiczem rozgrywa się równolegle w Polsce i we Francji. Dwie dziewczyny – Weronika i Véronique (w podwójnej roli wystąpiła Irène Jacob) podświadomie czują swoją obecność. Nie wiedzą o swoim istnieniu, chociaż wyglądają zupełnie tak samo. Obydwie kobiety są wyjątkowo utalentowane muzycznie. Jednak mają całkowicie odmienny stosunek do kariery. Weronika zrobi wszystko, aby występować na scenie, kosztem własnego zdrowia, a nawet życia. Z kolei Véronique, mając złe przeczucia, rezygnuje z kariery muzycznej. Film powstał w koprodukcji polsko-francusko-norweskiej. W 1991 roku zdobył trzy nagrody w Cannes: Nagrodę Jury Ekumenicznego, nagrodę FIPRESCI i Złotą Palmę za kreację aktorską w wykonaniu Irène Jacob. View oEmbed on the source website Trzy kolory: Niebieski, Biały, Czerwony (1993-1994) Na trylogię składają się trzy dramaty, które powstały w koprodukcji polsko-francusko-szwajcarskiej. Scenariusze do filmów napisali Krzysztof Kieślowski i Krzysztof Piesiewicz. Muzykę skomponował Zbigniew Preisner. Kolory zawarte w tytułach wszystkich trzech części składają się na flagę Francji i nawiązują do haseł rewolucji francuskiej: „Wolność, równość, braterstwo”. Trzy kolory: Niebieski (1993) Julie (Juliette Binoche) jest żoną wybitnego kompozytora i mamą pięcioletniej Anny. Pewnego dnia w wypadku samochodowym traci cały swój świat, czyli męża i córkę. Pogrążona w żałobie myśli o tym, aby popełnić samobójstwo. Wszystko w domu przypomina jej o tragedii, więc sprzedaje rzeczy, wystawia dom na sprzedaż i przeprowadza się do Paryża. Jedyną pamiątką, jaką zostawia i zabiera ze sobą do nowego mieszkania, jest szklany abażur w kolorze niebieskim. Z czasem rozpoczyna normalne życie. Nawiązuje kontakt z Olivierem (Benoît Régent), który współpracował z jej mężem i który planuje dokończyć utwór wspólnie pisany przed śmiercią Patrice'a. Julie dowiaduje się także, że nie wszystko było tak piękne, jak myślała. Jej mąż miał kochankę, która obecnie spodziewa się dziecka. View oEmbed on the source website Trzy kolory: Biały (1993) Karol (Zbigniew Zamachowski) jest zakochany w młodej Francuzce o imieniu Dominique (Julie Delpy). Dla niej zamyka zakład fryzjerski w Warszawie, biorą ślub i wyjeżdżają razem do Francji. Jednak młoda małżonka jest zawiedziona pożyciem z mężem. Składa papiery o rozwód, a następnie zabiera mu majątek, pozostawiając go tylko z jedną walizką. Załamany mężczyzna spotyka w metrze Mikołaja (Janusz Gajos) i dzięki jego pomocy udaje mu się wrócić do kraju. Ojczyzna nie wita go jednak z otwartymi ramionami. Pobity, na skraju nędzy, musi zacząć życie od nowa. Stopniowo staje na nogi, a dzięki smykałce do interesów udaje mu się odbudować majątek. Kiedy znowu jest na dobrej pozycji, postanawia zemścić się na byłej żonie. Za ten film reżyser otrzymał Srebrnego Niedźwiedzia na festiwalu w Berlinie w 1994 roku, a także Złotą Kaczkę od czytelników magazynu „Film” w 1995 roku. View oEmbed on the source website Trzy kolory: Czerwony (1994) To historia, która splata ze sobą losy trzech postaci – Valentine (Irène Jacob), studentki na Uniwersytecie Genewskim, studenta prawa Auguste'a (Jean-Pierre Lorit)i emerytowanego sędziego Josepha Kerna (Jean-Louis Trintignant). Do domu sędziego dziewczyna trafia przypadkiem. Wracając samochodem z pokazu mody, potrąca suczkę. Na jej obroży znajduje adres, który prowadzi ją do willi Josepha Kerna. Starszy pan nie jest zainteresowany losem suczki, więc dziewczyna zatrzymuje zwierzę, które, jak się okazuje u weterynarza, jest w ciąży. Po jakimś czasie Valentine dostaje w kopercie pieniądze od nieznajomego. Ponownie dzięki suczce, dowiaduje się, że przesyłka pochodzi od sędziego. Z czasem okazuje się, że mężczyzna podsłuchuje rozmowy telefoniczne swoich sąsiadów. Aby pokazać dziewczynie skalę swoich możliwości, puszcza nagranie rozmowy Aguste'a z jego dziewczyną Karin (Frédérique Feder). Film otrzymał nagrodę Independent Spirit w 1995 roku, a Zbigniew Preisner jako autor ścieżki dźwiękowej został uhonorowany Cezarem w 1996 roku w kategorii: najlepsza muzyka filmowa. View oEmbed on the source website
Roman Załuski – reżyser nie tylko popularnych komedii obyczajowych, ale także dramatów społecznych
Jego filmy to niebagatelny zapis polskiej rzeczywistości lat 70., 80. i 90.
Roman Załuski to reżyser, który bacznie przyglądał się ludzkim postawom w momencie przełomu ustrojowego w Polsce. W swoich filmach podejmował tematy pozornie błahe, ale tak naprawdę najważniejsze w życiu człowieka, takie jak miłość czy awans społeczny. Przełamywał stereotypy, ukazując silną pozycję kobiet. Spis treści: Notka biograficzna Nagrody i nominacje na festiwalach filmowych Najlepsze filmy Romana Załuskiego Notka biograficzna Roman Załuski urodził się 10 grudnia 1936 w Lidzie, która obecnie leży na terenie Białorusi. Do szkoły średniej chodził w Warszawie – VI Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Reytana zakończył maturą w 1954 roku. Następnie rozpoczął studia na wydziale reżyserskim w Państwowej Wyższej Szkole Filmowej w Łodzi. Dyplom obronił w 1958 roku. Po wprawkach w postaci etiud filmowych zadebiutował pełnometrażowym obrazem pt. „Dom” (1970), do którego sam napisał scenariusz. Jednak największą rozpoznawalność przyniosły mu komedie z końca lat 80., takie jak: „Och, Karol” (1985), „Kogel-mogel” (1988) z Ewą Kasprzyk i Grażyną Błęcką-Kolską czy „Komedia małżeńska” (1993) – również z Ewą Kasprzyk i Janem Englertem. W pracy nad scenariuszami wielokrotnie współpracował z Iloną Łepkowską. Jego ostatnim dziełem był spektakl telewizyjny „Oferty Josepha Fouche” z 1996 roku. Reżyser zmarł 29 listopada 2022 w Warszawie. Został pochowany na cmentarzu Bródnowskim. Nagrody i nominacje na festiwalach filmowych Filmy, które tworzył Roman Załuski, w latach 80., i 90. zapewniały rozrywkę wszystkim Polakom. Były i są nadal wielokrotnie wyświetlane w telewizji. Zostały także docenione przez krytyków: 1970 – Nagroda Komitetu ds. Radia i Telewizji za twórczość telewizyjną i radiową, 1974 – nominacja do Złotych Lwów na festiwalu w Gdyni za film „Godzina za godziną” (1974), 1975 – nominacja do nagrody Złoty Kłos na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Valladolid za film „Sekret” (1973), 1978 – nominacja do Złotych Lwów za film dramat obyczajowy „Azyl” (1978), 1980 – nominacja do Złotych Lwów za kryminał psychologiczny „Wściekły” (1979), 1981 – nominacja do Złotych Lwów za film obyczajowy „Rdza” (1981), 1986 – Nagroda Specjalna na Lubuskim Lecie Filmowym dla filmu o największej frekwencji za komedię erotyczną „Och, Karol” (1985), 1987 – nominacja w Gdyni za film „Głód serca” (1986), 1994 – nominacja do Złotych Lwów w Gdyni za „Komedię małżeńską” (1993). Najlepsze filmy Romana Załuskiego Reżyser znany jest z filmów komediowych o zabarwieniu erotycznym, ale tworzył także melodramaty, filmy obyczajowe i psychologiczne. Kardiogram (1971) – dramat psychologiczny o nastrojach w małym miasteczku Adam Rawicz (Tadeusz Borowski) jest ambitnym kardiochirurgiem. Kiedy podejmuje pracę w małym miasteczku, chce się skupić na problemach pacjentów, ale doskwiera mu samotność. Wpada w objęcia Teresy (Anna Seniuk), żony dyrektora szkoły, który zmaga się z ciężką chorobą. Życie płynie swoim naturalnym rytmem do czasu, gdy pojawia się sprawa orzeczenia zgonu nieślubnego dziecka Pani Wilińskiej (Halina Kowalska). Film powstał według scenariusza Ireneusza Iredyńskiego na podstawie książki „Nigdy na świecie” Aleksandra Minkowskiego. Występujący w roli drugoplanowej Bolesław Płotnicki otrzymał Złote Grono na Lubuskim Lecie Filmowym w 1971 roku. Godzina za godziną (1974) – film obyczajowo-psychologiczny Robiąc kursy po Polsce, Tadeusz Kowalik (Aleksander Iwaniec) poznaje wiele ciekawych osób. Pisze o nich opowiadania, które są publikowane w czasopismach literackich. W pewnym momencie jego współpracownikiem zostaje Sawicki (Zygmunt Malawski), zdegradowany ze stanowiska dyrektorskiego. Obydwojgu brakuje pieniędzy, więc decydują się na „lewe kursy”. Film jest ekranizacją powieści Andrzeja Twerdochliba pod tym samym tytułem. View oEmbed on the source website Wyjście awaryjne (1982) – komedia obyczajowa o ludzkiej mentalności Intryga, która pojawia się w komedii Romana Załuskiego, wynika z obawy o skandal obyczajowy. Akcja rozgrywa się w małym polskim miasteczku w latach 80. XX wieku. Naczelnik gminy, pani Jadwiga Kolędowa (Bożena Dykiel) dowiaduje się, że jej córka jest w ciąży. Aby uniknąć plotek, wysyła swojego męża (Jerzy Michotek) do Wrocławia, aby „kupił” narzeczonego dla Dorotki (Maria Gładkowska). Film powstał według scenariusza Andrzeja Mularczyka. View oEmbed on the source website Och, Karol (1985) – komedia erotyczna o zdradach małżeńskich Głównym bohaterem jest przystojny i pewny siebie Karol Górski (Jan Piechociński). Mężczyzna nie ma skrupułów, aby zdradzać swoją żonę Marię (Danuta Kowalska) z innymi kobietami. Jednak sytuacja się komplikuje, kiedy zirytowana małżonka zaprasza do domu wszystkie jego kochanki. Od tej pory Karol czuje lekki nadmiar miłości swoich adoratorek. Film został nakręcony według scenariusza Ilony Łepkowskiej. W rolach głównych, obok wymienionych wyżej aktorów, wystąpiły także: Ewa Sałacka, Dorota Kamińska i Jolanta Nowak. W 2011 roku powstał remake popularnej komedii w reżyserii Piotra Wereśniaka, w którym w roli głównej wystąpił Piotr Adamczyk. View oEmbed on the source website Kogel-mogel (1988) – komedia romantyczna o życiowych zawirowaniach Kasia Solska (Grażyna Błęcka-Kolska) jest młodą panną na wydaniu, która jednak marzy o tym, aby wyrwać się ze wsi do miasta. Kiedy jednak zdaje na pedagogikę w Warszawie, jej rodzice planują zaręczyny z mało przystojnym Staśkiem (Jerzy Rogalski). Dzień przed ślubem Kaśka dostaje powiadomienie o przyjęciu na studia. Ucieka z domu i zatrudnia się jako opiekunka Piotrusia (Maciej Koterski), aby móc kontynuować naukę. Film zyskał ogromną popularność widzów, o czym najlepiej świadczą cztery kontynuacje: Galimatias, czyli kogel-mogel II (1989) – w drugiej części do wsi zamężnej już Kasi przyjeżdżają Piotruś, którym dziewczyna opiekowała się w czasie studiów, i jego babcia (Małgorzata Lorentowicz), film powstał w reżyserii Romana Załuskiego, Miszmasz, czyli kogel-mogel 3 (2019) – Kasia jest już po rozwodzie, ale nadal mieszka we wsi Brzózki. Po 10 latach wraca do niej syn Marcin (Nikodem Rozbicki), który mieszkał w Holandii ze swoim ojcem. Film wyreżyserował Kordian Piwowarski na podstawie kolejnego scenariusza Ilony Łepkowskiej, Koniec świata, czyli kogel-mogel 4 (2022) – w dalszej części poznajemy historię miłości Marcina Zawady, czyli dorosłego syna Kasi. Tymczasem jego mama przeżywa piękną miłość u boku profesora Mariana Wolańskiego (Zdzisław Wardejn). Tym razem pomysły Ilony Łepkowskiej zrealizowała Anna Wieczur-Bluszcz, Baby boom, czyli kogel-mogel 5 (2024) – w ostatniej części losy połączonej rodziny Wolańskich i Zawadów jeszcze bardziej się komplikują. Film wyreżyserowała Anna Wieczur-Bluszcz według scenariusza Domana Nowakowskiego, Anny Wiśniewskiej i Joanny Jakubowskiej. View oEmbed on the source website Komedia małżeńska (1993) – przewrotna opowieść o dojrzałym związku W małżeństwie Marii (Ewa Kasprzyk) i Wiktora (Jan Englert) już dawno zgasł ogień dawnych namiętności. Kiedy po raz kolejny podczas spotkania towarzyskiego Maria czuje się jak kura domowa, postanawia odejść. Wsiada do pociągu i wyjeżdża do Warszawy. Niestety, nie wszystko idzie zgodnie z planem. Zostaje bez pieniędzy i dachu nad głową, ale mimo wszystko nie traci nadziei. Scenariusz do filmu Roman Załuski napisał we współpracy z Iloną Łepkowską. View oEmbed on the source website
Andrzej Kondratiuk – scenarzysta i reżyser filmowy. Zaczynał od komedii obyczajowych i kryminalnych
Twórca kultowej „Hydrozagadki” w ostatnich filmach inspirował się życiem rodzinnym w Gzowie koło Pułtuska
Andrzej Kondratiuk to twórca, dla którego film i życie tworzyły nierozerwalną całość. Od zgiełku miasta i wysokobudżetowych produkcji wolał autorskie kino, rejestrujące trudy i uroki codzienności. Jego obrazy wywołują niewymuszony uśmiech i nostalgię za prostym i pełnym życiem. Spis treści: Notka biograficzna Życie prywatne Andrzeja Kondratiuka Dziura w ziemi (1970) – debiut fabularny Andrzeja Kondratiuka Hydrozagadka (1970) – kultowa komedia kryminalna Wniebowzięci (1973) – film ze Zdzisławem Maklakiewiczem i Janem Himilsbachem w rolach głównych Pełnia (1979) – zmiana stylu artystycznego reżysera Trylogia osobista (1984-1997) – filmy o życiu rodzinnym w Gzowie Pamiętnik Andrzeja Kondratiuka (2006) – dokument podsumowujący karierę Notka biograficzna Andrzej Kondratiuk urodził się 20 lipca 1936 roku w Pińsku na Polesiu. W 1963 roku skończył akademię filmową w Łodzi – najpierw studiował na Wydziale Operatorskim, a następnie na reżyserii filmowej. W czasie studiów współpracował z Romanem Polańskim – razem opracowali scenariusz do filmu „Ssaki” (1962). W latach 70. tworzył komiksy fotograficzne dla tygodnika „Przekrój” i kręcił etiudy, w których pokazywał świat z przymrużeniem oka z dużą dozą ciepła i serdeczności. Razem z żoną Igą Cembrzyńską przeprowadzili się na wieś do Gzowa, gdzie tworzył filmy niezależne na temat własnego życia. W 1996 roku otrzymał nagrodę honorową „Jańcia Wodnika” na festiwalu filmowym Prowincjonalia we Wrześni. Zmarł 22 czerwca 2016 roku po latach zmagań z chorobą nowotworową i skutkami udaru mózgu. Został pochowany na Powązkach Wojskowych w Warszawie w nowej Alei Zasłużonych. Życie prywatne Andrzeja Kondratiuka Był starszym bratem Janusza Kondratiuka, również reżysera i scenarzysty, autora takich filmów jak: „Głowy pełne gwiazd” (1974), „Klakier” (1982), „Milion dolarów” (2010) czy „Jak pies z kotem” (2018). Jego matka Krystyna Kondratiuk (1913-1999) była historyczną sztuki i instruktorką tkactwa. Z jej inicjatywy powstało Centralne Muzeum Włókiennictwa w Łodzi. Od 1971 roku był w związku z aktorką Igą Cembrzyńską. Wzięli ślub w latach 80. i wspólnie zamieszkali we wsi Gzowo koło Pułtuska. Od 2000 roku reżyser miał poważne problemy ze zdrowiem. Zdiagnozowano u niego nowotwór, a w 2005 roku dostał udaru mózgu. Andrzej Kondratiuk ostatni film nakręcił w 2006 roku – jest to dokument, w którym opowiada o swoim życiu. Dziura w ziemi (1970) – debiut fabularny Andrzeja Kondratiuka „Dziura w ziemi” to filmowa opowieść o przyjaźni dwóch mężczyzn o zupełnie różnym podejściu do życia. Andrzej (Jan Nowicki) jest geologiem z poczuciem misji. Z kolei Miecio (Roman Kłosowski) to człowiek, który chciałby przejść przez życie lekko – nie zamierza angażować się w skomplikowane projekty i łatwo rezygnuje, kiedy nie widzi szybkich rezultatów. Obydwaj biorą udział w badaniach geologicznych pod kierownictwem Jana Skawińskiego (Józef Nowak). Celem jest znalezienie ropy na południu Polski. Film nakręcony według scenariusza Andrzeja Kondratiuka i Andrzeja Bonarskiego został uhonorowany Nagrodą Specjalną na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Karlowych Warach w 1970 roku. Zdjęcia w wykonaniu Jana Laskowskiego zostały nagrodzone na Lubuskim Lecie Filmowym w 1971 roku. Hydrozagadka (1970) – kultowa komedia kryminalna Akcja filmu rozgrywa się w Warszawie, gdzie dochodzi do tajemniczej przerwy w dostawie wody. Do sprawy zostaje przydzielony profesor Milczarek (Wiesław Michnikowski), który jest w stanie rozwiązać zagadkę tylko z pomocą legendarnego bohatera Asa (Józef Nowak). Śledztwo wykazuje, że w sprawę zaginięcia wody jest uwikłany doktor Plama (Zdzisław Maklakiewicz), a dalsze kroki prowadzą do egzotycznego maharadży (Roman Kłosowski). „Hydrozagadka” to parodia filmów sensacyjnych i amerykańskich historii o superbohaterach. Ciekawostką jest, że ze względu na deficyty finansowe, zamiast napisów początkowych czołówkę prezentuje późniejsza żona reżysera, Iga Cembrzyńska. View oEmbed on the source website Wniebowzięci (1973) – film ze Zdzisławem Maklakiewiczem i Janem Himilsbachem w rolach głównych Dwaj przyjaciele Arkaszka i Lutek (Zdzisław Maklakiewicz i Jan Himilsbach) wygrywają duże pieniądze w totolotka. Postanawiają po raz pierwszy w życiu wybrać się w podróż samolotem. Tak zatracają się w podniebnych podróżach, że wkrótce tracą całą wygraną. Podróżując, udają innych ludzi, ale w końcu wracają do siebie z poczuciem, że najlepiej czują się we własnej skórze. View oEmbed on the source website Pełnia (1979) – zmiana stylu artystycznego reżysera Film opowiada o architekcie (Tomasz Zaliwski), który przeprowadza się z Warszawy do Łachy koło Serocka. Zmęczony pośpiechem i pogonią za karierą, postanawia znaleźć ukojenie w szczerym kontakcie z ludźmi i naturą. „Pełnia” jest uznawana za przełom w twórczości Andrzeja Kondratiuka. Autorski scenariusz zawiera wątki autobiograficzne, a całość utrzymana jest w nurcie realizmu magicznego. View oEmbed on the source website Trylogia osobista (1984-1997) – filmy o życiu rodzinnym w Gzowie Autorski styl reżysera w szczególny sposób ukazują filmy, w które zaangażował swoją najbliższą rodzinę: żonę, brata i rodziców – Arkadiusza i Krystynę: Cztery pory roku (1984) – w pierwszej części Andrzej Kondratiuk rejestruje spokojne życie na wsi, w którym pomimo sielankowego nastroju rozgrywają się życiowe dramaty, takie jak postępująca choroba ojca, Wrzeciono czasu (1995) – jest to opowieść o małżeństwie reżysera z Igą Cembrzyńską, o czasie spędzonym razem wśród dzikiej przyrody i o przemijaniu, które jest nieodłączną częścią życia. Obok Andrzeja Kondratiuka i jego żony wystąpili także Katarzyna Figura i Artur Barciś, Słoneczny zegar (1997) – to ostatnia część filmowej trylogii o życiu na wsi i filmowej pasji reżysera. Główny bohater jest już przed sześćdziesiątką. Wspomnieniami wraca do czasów dzieciństwa, a jednocześnie widzi siebie i swoją piękną żoną w tym samym miejscu za 20 kolejnych lat. View oEmbed on the source website Pamiętnik Andrzeja Kondratiuka (2006) – dokument podsumowujący karierę Ostatnim filmem w reżyserii Andrzeja Kondratiuka jest dokument o jego życiu. Osobiste przemyślenia na temat życia po udarze mózgu, uzupełniają materiały archiwalne z czasów, kiedy cieszył się pełnią zdrowia. W opowieść wplecione są fragmenty z filmów „Gwiezdny pył” (1982) i „Wrzeciono czasu” (1995).
Andrzej Żuławski – reżyser kontrowersyjny. Zawsze podążał za swoją wizją artystyczną
W obrazy przesycone mocną symboliką wplatał wątki autobiograficzne
Andrzej Żuławski to reżyser niedoceniany w Polsce. Ze względu na cenzurę w czasach PRL, nie mógł realizować swoich śmiałych wizji z lat 80. W jego filmach wątki erotyczne i sceny przemocy oscylują na granicy sztuki i dobrego smaku. Krytykowany i doceniany na międzynarodowych festiwalach artysta prowadził także bogate życie osobiste. Spis treści: Notka biograficzna Życie prywatne Andrzeja Żuławskiego Najważniejsze filmy niepokornego reżysera Notka biograficzna Andrzej Żuławski urodził się 22 listopada 1940 roku we Lwowie. Jego dziadek Jerzy był pisarzem i filozofem, ojciec Mirosław także zajmował się twórczością literacką. Matka miała na imię Czesława. Podczas bombardowania Lwowa w 1941 roku rodzina Żuławskich pozostała w mieście, mały Andrzej odniósł ciężkie rany, zginęła jego siostra Marta. W 1945 roku ojciec otrzymał stanowisko w ambasadzie RP w Paryżu, więc naukę Andrzej rozpoczął we Francji. Dwa lata później przeprowadzili się do Pragi, gdzie przyszły reżyser oglądał z babcią przedwojenne filmy. W 1956 wrócili do Paryża – tam Andrzej skończył szkołę średnią i zdał maturę. Okres studencki i pomoc przy filmach Wajdy Jako siedemnastolatek Andrzej Żuławski podjął studia w prestiżowej szkole filmowej w Paryżu i zrobił dyplom w 1959 roku. Następnie rozpoczął studia filozoficzne na Sorbonie, ale nie odnalazł się w nurcie filozofii egzystencjalnej. Marksizm na Uniwersytecie Warszawskim też nie przypadł mu do gustu. Za to pojawiła się możliwości asystentury u Andrzeja Wajdy przy kręceniu filmu „Samson” (1961). Dzięki rekomendacji Romana Polańskiego Żuławski pomagał także w reżyserii „Miłości dwudziestolatków” (1962) i „Popiołów” (1965). Samodzielna działalność reżyserska Do spięcia między Andrzejem Żuławskim a Wajdą doszło podczas pracy nad ekranizacją „Jądra ciemności” Josepha Conrada. Żuławski napisał scenariusz, razem pojechali do USA uzgadniać współpracę z amerykańskim producentem, po czym Wajda zrezygnował z projektu i wrócił do Polski. W 1971 roku powstał pierwszy samodzielny pełnometrażowy film w reżyserii Andrzeja Żuławskiego pt. „Trzecia część nocy”. Młody reżyser nie uwzględnił uwag starszego kolegi po fachu, co zaogniło wcześniejszy konflikt z Wajdą. Rok później powstał film „Diabeł” (1972), jednak ze względu na odważne sceny przemocy i erotyczne został zakazany w Polsce. Reżyser postanowił realizować się za granicą, gdzie doceniano jego twórczość. Filmy tworzone we Francji W 1975 powstał pierwszy film zagraniczny Andrzeja Żuławskiego pt. „Najważniejsze to kochać”. Następnie reżyser podjął się ekranizacji „Trylogii księżycowej” – cyklu powieści swojego dziadka Jerzego. Efektem jest film „Na srebrnym globie” – obraz kręcony w latach 70. we Francji w Polsce ukazał się dopiero w 1988 roku. Najlepszy okres twórczości reżyserskiej przypada na lata 80. XX wieku, kiedy powstaje „Opętanie” (1981). Obraz został doceniony na festiwalu w Cannes. Dużym uznaniem cieszyły się także kolejne produkcje – „Kobieta publiczna” (1984) i „Narwana miłość” (1985) na podstawie prozy Fiodora Dostojewskiego. View oEmbed on the source website Filmy po transformacji ustrojowej w Polsce Obrazy w reżyserii Andrzeja Żuławskiego z końcówki XX i początku XXI wieku spotykały się z różnorodnymi opiniami krytyków. Po 1989 roku ukazały się: Moje noce są piękniejsze niż wasze dni (1989) – francuski dramat o informatyku, który zostaje zarażony śmiertelnym wirusem. W rolach głównych wystąpili: Jacques Dutronc i Sophie Marceau, Borys Godunow (1989) – filmowa adaptacja opery Musorgskiego na podstawie dramatu Aleksandra Puszkina, Błękitna nuta (1991) – film o Fryderyku Chopinie z Januszem Olejniczakiem w roli głównej, Szamanka (1996) – ekranizacja powieści Manueli Gretkowskiej, Wierność (2000) – ostatni film nakręcony z Sophie Marceau, Kosmos (2015) – swobodna adaptacje powieści Witolda Gombrowicza. Andrzej Żuławski jest również autorem kilku powieści opublikowanych we Francji. Rozgłos medialny zdobył jego dziennik „Nocnik” (2010), zwłaszcza po tym, jak został wycofany ze sprzedaży w wyniku decyzji sądu na wniosek Weroniki Rosati. Reżyser zmarł w 2016 roku w wieku 75 lat po długiej chorobie nowotworowej. Ostatni napisany scenariusz zrealizował jego syn Xawery Żuławski pod tytułem „Mowa ptaków” (2019). View oEmbed on the source website Życie prywatne Andrzeja Żuławskiego Andrzej Żuławski poznał swoją pierwszą żonę Barbarę Baranowską na planie filmu „Miłość dwudziestolatków” (1962). Następnie związał się z aktorką Małgorzatą Braunek, którą poznał podczas reżyserowania „Trzeciej części nocy” (1971). Płomienny romans zaowocował najpierw rozwodem z Barbarą, a następnie ślubem z Barbarą. Z tego związku narodził się ich syn Xawery (1971). Małgorzata Braunek rolę w „Diable” (1972) w reżyserii Andrzeja Żuławskiego wspomina jako traumatyczne doświadczenie. Praca na tym filmem przyczyniła się do rozpadu małżeństwa po zakończeniu zdjęć. Kolejną żoną reżysera była malarka Hanna Wolska, matka Ignacego (1978). Od 1985 roku był związany z francuską aktorką Sophie Marceau, która jest matką Vincenta (1995). Podczas pracy na filmem „Szamanka” (1996) reżyser zakochał się w pisarce Manueli Gretkowskiej. Ich romans był powodem rozpadu związku z Sophie Marceau. W latach 2007-2008 był nieformalnie związany z aktorką Weroniką Rosati. Najważniejsze filmy niepokornego reżysera Poniżej więcej na temat fabuły pięciu najlepiej ocenionych filmów na Filmwebie w reżyserii Andrzeja Żuławskiego. Trzecia część nocy (1971) – oniryczny dramat wojenny Trwa II wojna światowa. Głównym bohaterem jest młody mężczyzna o imieniu Michał (Leszek Teleszyński). Jego matka, żona i syn zostają zabici przez hitlerowskich okupantów. On sam ucieka. Przypadkowo poznaje Martę (Małgorzata Braunek), która do złudzenia przypomina jego zmarłą żonę. Postanawia zostać z nią i jej nowo narodzonym synkiem. Film powstał według scenariusza napisanego przez Andrzeja Żuławskiego wspólnie z ojcem Mirosławem Żuławskim. Jego fabuła odwołuje się do doświadczeń ojca i syna z czasów okupacji hitlerowskiej. Za swój pełnometrażowy debiut reżyser otrzymał Nagrodę im. Andrzeja Munka w 1971 rok, dyplom uznania na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Adelaide w 1972 roku i nagrodę na festiwalu „Młodzi i Film” w 1973 roku. View oEmbed on the source website Diabeł (1972) – najbardziej kontrowersyjny film Andrzeja Żuławskiego Jest koniec XVIII wieku, młody szlachcic Jakub (Leszek Teleszyński) opuszcza więzienny klasztor w towarzystwie Nieznajomego (Wojciech Pszoniak) i zakonnicy (Monika Niemczyk). Wraca do rodzinnego domu, jednak jest oszołomiony po torturach, których doświadczył. Nieznajomy nakazuje mu „oczyszczać” świat ze zła i grzechu, co prowadzi do szeregu dramatycznych sytuacji. Mężczyzna popada w coraz większy obłęd. Film został zablokowany przez cenzurę PRL ze względu na nawiązania do wydarzeń z marca 1968 roku, w postaci Nieznajomego-diabła widziano podobieństwo do działacza PZPR Mieczysława Moczara. View oEmbed on the source website Najważniejsze to kochać (1975) – pierwsza zagraniczna produkcja Film opowiada o uczuciu młodego fotografa do starzejącej się aktorki. Nadine Chevalier (Romy Schneider) do tej pory grała jedynie w tanich erotykach. Dzięki pieniądzom, które Servais (Fabio Testi) pożycza od swoich pracodawców, aktorka ma szansę zagrać rolę Lady Anne w sztuce na podstawie dramatu Shakespeare'a. Nadine jest rozdarta pomiędzy rodzącym się uczuciem do fotografa a przywiązaniem do obecnego męża. Melodramat został zrealizowany na podstawie książki „Noc amerykańska” autorstwa Christophera Franka. Został pozytywnie przyjęty we Francji, a występująca w nim Romy Schneider otrzymała Cezara w 1976 roku jako najlepsza aktorka. View oEmbed on the source website Opętanie (1981) – horror o zdradzie małżeńskiej Kiedy po długiej nieobecności Mark (Sam Neil) wraca do domu, zostaje swoją żonę Annę (Isabelle Adjani) w niepokojącym stanie. Ich kilkuletni syn jest zaniedbany, a ona sama wydaje się roztargniona i nieobecna. Przyznaje, że ma kochanka. Mark nie wierząc żonie, zatrudnia prywatnego detektywa, aby przyjrzał się sprawie. Okazuje się, że Anna nie spotyka się z Heinrichem (Heinz Bennent), o którym mówiła. Jej kochankiem jest odrażające monstrum, żywiące się ludzkim mięsem. „Opętanie” to najbardziej kontrowersyjny film w reżyserii Andrzeja Żuławskiego, który łączy wątki autobiograficzne z mroczną symboliką w stylu gore. Chociaż obraz zdobył rozgłos za granicą, do dystrybucji polskiej został wprowadzony dopiero w listopadzie 2023 roku. Isabelle Adjani za rolę Anny otrzymała Złotą Palmę w Cannes w 1981 roku i Cezara w 1982 roku. View oEmbed on the source website Borys Godunow (1989) – ekranizacja opery na podstawie sztuki Aleksandra Puszkina Film na podstawie opery Modesta Musorgskiego z 1874 roku opowiada historię rosyjskiego cara Borysa Godunowa (Ruggero Raimondi). Wybrany przez lud władca skrywa wielką tajemnicę. Okazuje się, że jego władza splamiona jest krwią syna poprzedniego cara, młodego Dymitra. O zbrodni dowiaduje się Grigorij (Pavel Slabý), co wkrótce zamierza wykorzystać. Główny trzon adaptacji stanowi nagranie z opery w Waszyngtonie pod dyrekcją Mścisława Rostropowicza. Muzyk niezadowolony z efektu końcowego filmu złożył pozew o usunięcie niektórych scen. Sąd zachował jednak prawo twórcy do decydowania o ostatecznym kształcie swojego dzieła. Nakazał jedynie umieszczenie stosownej notki na początki filmu, która jest wyrazem dezaprobaty ze strony dyrygenta. View oEmbed on the source website
Krzysztof Jaroszyński – twórca kabaretowy i reżyser seriali telewizyjnych
Od satyrycznych audycji radiowych, poprzez seriale parodiujące rzeczywistość, po powrót do kabaretu
Krzysztof Jaroszyński już jako młody chłopak wykazał wyjątkowy talent do wychwytywania sytuacji absurdalnych. Radiowy głos i odwaga sceniczna, a przy tym lekkie pióro, zaowocowały szeregiem znakomitych programów radiowych i telewizyjnych, które po latach zyskały miano kultowych. Satyryk jest także reżyserem i producentem znanych polskich seriali komediowych. Spis treści: Skrócony życiorys Krzysztofa Jaroszyńskiego Życie prywatne reżysera i satyryka Audycje w radiowej „Trójce” i programy w TVP1 Twórczość satyryczna i literacka Seriale telewizyjne w reżyserii Krzysztofa Jaroszyńskiego Skrócony życiorys Krzysztofa Jaroszyńskiego Krzysztof Jaroszyński urodził się 3 czerwca 1953 roku w Warszawie. Tam skończył XXII Liceum Ogólnokształcące im. Jose Marti i już jako dziewiętnastolatek występował w kabarecie studenckim „Stodoła”. Od razu po maturze rozpoczął współpracę z Programem III Polskiego Radia. Pisał dla znanych polskich satyryków i występował na scenie kabaretowej. Po zmianie ustrojowej w Polsce zajął się produkcją seriali telewizyjnych, jednak nie zrezygnował z pasji do kabaretu. Od 2021 roku występuje w kabarecie „PanDemon”. View oEmbed on the source website Życie prywatne reżysera i satyryka Jest mężem aktorki Elżbiety Zającówny. Wzięli ślub w latach 90. i od ponad 40. lat są razem. Więcej w artykule o historii małżeństwa Krzysztofa Jaroszyńskiego z Elżbietą. Jest tatą Gabrieli Jaroszyńskiej (ur. 1991), miłośniczki i promotorki kultury japońskiej, instruktorki tańca i specjalistki od marketingu. Chociaż nie jest zawodową aktorką, zagrała epizod w serialu „Graczykowie”. Krzysztof Jaroszyński napisał książkę „Półprzewodnik po Polsce”, która została opublikowana w 2021 roku Wydawnictwie Pascal. Jest to zbiór 100 miejsc i anegdot z nimi związanych. W 2015 roku satyryk przeżył poważny wypadek samochodowy. Zderzył się z TIR-em i jak sam przyznaje „28 lipca, kilka minut po 10 rano, otrzymał drugie życie”. Wspólnie z żoną założyli firmę Gabi Sp. z o.o., zajmując się produkcją seriali. Audycje w radiowej „Trójce” i programy w TVP1 Na antenie radiowej „Trójki” Krzysztof Jaroszyński w wieku 21 lat prowadził autorski cykl monologów w ramach audycji satyrycznej „60 minut na godzinę”. Były to „Dzienniki trenera”, „Krótki kurs praktycznego języka” i „Poradnik pedagoga z placówki pozaszkolnej”. Audycję tworzyli najlepsi polscy satyrycy, m.in. Maria Czubaszek, Jonasz Kofta, Jacek Fedorowicz czy Stefan Friedman. W złotych latach Polskiego Radia program cieszył się ogromną popularnością. W 1994 roku w TVP1 współtworzył program satyryczny „Magazynio” razem ze Stefanem Friemannem. W 1997 roku wspólnie napisali scenariusz do serialu „Z pianką czy bez”. Satyryk jest również autorem quizów dla kandydatek do tytułu Miss Polski. View oEmbed on the source website Twórczość satyryczna i literacka Od 1976 roku występował w kabarecie „Pod Egidą”, stworzonym przez Jana Pietrzaka, a od 1987 do 1991 roku współtworzył duet kabaretowy z Januszem Gajosem pod szyldem „Dwójka bez Sternika”. View oEmbed on the source website Przez większą część życia zawodowego Krzysztof Jaroszyński zajmował się twórczością literacką. Pisał teksty kabaretowe dla Jana Kobuszewskiego, Piotra Fronczewskiego, Krystyny Sienkiewicz, Janusza Gajosa czy Cezarego Pazury. Seriale telewizyjne w reżyserii Krzysztofa Jaroszyńskiego Od 1992 roku Krzysztof Jaroszyński zajął się produkcją i reżyserią seriali telewizyjnych. Na swoim koncie ma między innymi następujące hity: Graczykowie (1999-2001) – historia rodziny Graczyków, do których często wpada z wizytą sąsiad Roman „Buła” Bułkowski (Paweł Wawrzecki) i teściowa Aniela (Krystyna Sienkiewicz). Kontynuacją jest serial „Graczykowie, czyli Buła i spóła” (2001-2002). Szpital na perypetiach (2001-2003) – serial nawiązuje do realiów w polskich szpitalach na przełomie wieków, parodiując zachowania w obrębie personelu medycznego i w kontaktach z pacjentami. Ordynatorem szpitala rejonowego nr 1 im. A. Kopernika jest dr Łubicz (Krzysztof Kowalewski). W serialu wystąpili także: Hanna Śleszyńska, Paweł Wawrzecki czy Piotr Gąsowski. Daleko od noszy (2003-2009) – to kontynuacja „Szpitalu na perypetiach”, akcja sitcomu rozgrywa się na czwartym piętrze szpitala im. Adama Kopernika na oddziale chirurgicznym. Do obsady z pierwszej części dołączyli m.in. Anna Przybylska i Krzysztof Tyniec. W latach 2010-2011 powstała trzecia część „Daleko od noszy 2”, a następnie czwarta – „Daleko od noszy. Szpital futpolowy”. View oEmbed on the source website
Konrad Niewolski – reżyser kontrowersyjny. Stawia na mocny przekaz
Droga do reżyserii filmowej i najważniejsze produkcje
Konrad Niewolski pierwszy film nakręcił z własnych środków i bez przygotowania artystycznego. Jego drugi obraz okazał się ogromnym zaskoczeniem na festiwalu w Gdyni. Nikt nie przypuszczał, że osoba spoza branży może w taki sposób pokazać niuanse więziennego życia. Spis treści: Notka biograficzna D.I.L. (2002) – niezależny debiut fabularny Symetria (2003) – drugi film z nagrodami na festiwalach Kolejne filmy w reżyserii Konrada Niewolskiego Życie prywatne reżysera Notka biograficzna Konrad Niewolski urodził się 31 grudnia 1972 w Warszawie. Nic nie wskazywało na to, że zrobi karierę w branży filmowej. Wybierając kierunek studiów, początkowo zdecydował się na fizykę na Uniwersytecie Warszawskim. W 1995 roku ukończył administrację i stosunki międzynarodowe w Wyższej Szkole Biznesu i Administracji w Warszawie. D.I.L. (2002) – niezależny debiut fabularny Jako reżyser, scenarzysta i producent zadebiutował w 2002 roku. W niezależnym obrazie pt. „D.I.L.” opowiada o środowisku dilerów narkotykowych. Darek Krycki (Sławomir Federowicz), Lukado (Andrzej Deskur) i Ira (Grzegorz Kowalczyk) w dzieciństwie grali razem w piłkę. Teraz ich głównym źródłem dochodu jest sprzedawanie narkotyków – zarówno wśród biznesmenów, jak i dzieciaków z gimnazjum. Każdy z trójki bohaterów prowadzi swoje drugie życie. Krycki pomaga mamie w sklepie, Lukado jest aspirującym malarzem, a Ira to chłopak o wielkim sercu, który na co dzień boryka się z problemami rodzinnymi. W rolach epizodycznych pojawiają się Henryk Gołębiewski – jako ojciec Iry – i Jan Machulski – jako jeden ze współpracowników trójki dilerów. View oEmbed on the source website Symetria (2003) – drugi film z nagrodami na festiwalach Rok później powstał najlepiej oceniany obraz w reżyserii Konrada Niewolskiego, czyli „Symetria” (2003). Akcja dramatu rozgrywa się w więzieniu, do którego trafia Łukasz (Arkadiusz Detmer), bezrobotny absolwent geografii niesłusznie oskarżony o napad rabunkowy. Chłopak dołącza do środowiska grypsujących, czyli elity w hierarchii więziennej. W celi poznaje Dawida (Andrzej Chyra), który został skazany za zabójstwo gwałciciela swojej żony, gangsterów Siwego i Kasiora (Marcin Jędrzejewski i Mariusz Jakus), powiązanego z mafią Alberta (Borys Szyc) i Romana (Janusz Bukowski), skazanego za niepłacenie alimentów. W pewnym momencie do celi trafia nowy więzień (Paweł Szczęsny), osadzony za pedofilię. Współtowarzysze urządzają mu piekło. Film został uhonorowany Nagrodą Dziennikarzy na festiwalu w Gdyni w 2003 roku. View oEmbed on the source website Kolejne filmy w reżyserii Konrada Niewolskiego W 2006 roku Konrad Niewolski nakręcił komedię pt. „Job, czyli ostatnia szara komórka” – jest to prosta i absurdalna historia o trzech kumplach, dla których największą rozrywką jest oglądanie teleturnieju prowadzonego przez Krzysztofa Ibisza. W filmie wystąpili między innymi Borys Szyc i Agnieszka Włodarczyk. W tym samym roku powstał także thriller kryminalny – „Palimpsest” (2006) z Andrzejem Chyrą w roli policjanta zmagającego się z chorobą psychiczną. Film został doceniony na festiwalu w Gdyni w 2006 roku z uwagi na świetne zdjęcia w wykonaniu Arkadiusza Tomiaka. W 2020 roku, nie przejmując się pandemią Covid-19, reżyser kręcił zdjęcia do „Asymetrii” – drugiej części filmu z 2003 roku. Nie przerwał pracy nawet po upomnieniu przez dziennikarzy i filmowców z Gildii Reżyserów Polskich. Obraz nie zyskał uznania krytyków. View oEmbed on the source website Życie prywatne reżysera Konrad Niewolski zanim zajął się reżyserią filmową, podejmował się różnych aktywności biznesowych, m.in. prowadził kawiarenkę internetową. Od 2000 roku jest międzynarodowym sędzią snowboardu FIS. Był aresztowany za posiadanie broni. Spędził w więzieniu pół roku. Jest twórcą kryptowaluty o nazwie Krypton X.
Jerzy Hoffman – reżyser z poczuciem misji. Biografia i najważniejsze filmy
Zanim podjął się adaptacji trylogii, kręcił filmy dokumentalne
Jerzy Hoffman zanim podjął się ekranizacji „Pana Wołodyjowskiego” w 1969 roku wyrósł na doświadczeniu w produkcjach dokumentalnych. Razem z Edwardem Skórzewskim stworzył nawiązujący do stylistyki amerykańskich westernów film „Prawo i pięść”. Jest również autorem popularnego w latach 80. „Znachora”. Spis treści: Skrócona biografia Jerzego Hoffmana Życie prywatne reżysera Filmy we współpracy z Edwardem Skórzewskim Ojciec (1967) – samodzielny fabularny debiut telewizyjny Trylogia w reżyserii Jerzego Hoffmana Znachor (1981) – klasyk polskiej kinematografii Stara Baśń. Kiedy słońce było bogiem (2003) – film historyczny rozgrywający się w kraju Popiela Pozostałe filmy fabularne Jerzego Hoffmana Skrócona biografia Jerzego Hoffmana Jerzy Hoffman urodził się 15 marca 1932 roku w Krakowie w rodzinie lekarzy. Jego ojcem był Zygmunt Hoffman, a matką – Maria z domu Schmelkes. Do momentu wybuchu II wojny światowej mieszkali w Gorlicach w województwie małopolskim. W 1940 roku ośmioletni Jerzy z rodzicami i dziadkami został wywieziony na Syberię. Dalsza rodzina zginęła w Holocauście. Dzięki ojcu, który w 1943 roku wstąpił do oddziału piechoty polskiej, rodzina mogła powrócić do kraju. Maturę zdał w 1950 roku w Bydgoszczy, a następnie rozpoczął studia reżyserskie w Moskwie, otrzymał dyplom w 1955 roku. Podczas studiów poznał Edwarda Skórzewskiego, z którym przez ponad 10 lat tworzył filmy dokumentalne i fabularne. W Polsce zasłynął jako autor ekranizacji wszystkich części trylogii Henryka Sienkiewicza. Jest znany także z reżyserii „Znachora” (1981) na podstawie powieści obyczajowej Tadeusza Dołęgi-Mostowicza i „Starej baśni” (2003) na podstawie powieści historycznej Józefa Ignacego Kraszewskiego. Jego ostatnim obrazem był film wojenny „1920: Bitwa Warszawska” (2011), zrealizowany w technologii 3D. Życie prywatne reżysera Pierwszą żoną Jerzego Hoffmana była Ormianka Marlena Nazarian. Ich córką jest Joanna Hoffman – amerykańska specjalistka zajmująca się marketingiem, członkini grupy tworzącej Apple Macintosh. W filmie „Steve Jobs” (2015) w reżyserii Danny'ego Boyle'a jej postać grana jest przez Kate Winslet. Drugą żoną reżysera była Walentyna z domu Trachtenberg. Ich związek trwał 35 lat. Więcej na ten temat w artykule na temat miłości Jerzego i Walentyny Hoffmanów. Po jej śmierci wziął ślub z Jagodą Prądzyńską. Obecnie reżyser przemieszcza się pomiędzy mieszkaniem w Warszawie a domem w Sikorach Juskich w województwie warmińsko-mazurskim. Filmy we współpracy z Edwardem Skórzewskim Autor ekranizacji wielki powieści narodowych zaczynał od filmów dokumentalnych. Pierwszym obrazem, który wyreżyserował razem z Edwardem Skórzewskim, był krótki dokument inscenizowany „Czy jesteś wśród nich?!” (1954) na temat wandalizmu w Warszawie po II wojnie światowej. W filmie wystąpili Andrzej Łapicki i Mariusz Dmochowski. View oEmbed on the source website W kolejnych filmach duet Hoffman-Skórzewski opowiada o Sopocie, Armenii, kulturze łowickiej, historii Komunistycznej Partii Polski czy rewolucji kubańskiej. Wynikiem współpracy reżyserskiej są także trzy filmy fabularne: Gangsterzy i filantropi (1962) – komedia kryminalna składająca się z dwóch etiud: „Profesor” i „Alkoholomierz”. Pierwsza opowiada o złodzieju, planującym napad na furgon przewożący utarg z Centralnego Domu Towarowego. Druga przedstawia historię chemika, który po wyrzuceniu z pracy, przypadkowo wpada na intratny pomysł, Prawo i pięść (1964) – ekranizacja powieści Józefa Hena utrzymana w stylistyce amerykańskich westernów. Akcja rozgrywa się na Ziemiach Odzyskanych w 1945, w roli byłego więźnia obozu koncentracyjnego, który zatrudnia się do rozprawienia się z szabrownikami, występuje Gustaw Holoubek, Trzy kroki po ziemi (1965) – dramat obyczajowy składający się z trzech nowel powstał z inspiracji Polską Kroniką Filmową z lat 60. View oEmbed on the source website Ojciec (1967) – samodzielny fabularny debiut telewizyjny Jest to opowieść o chłopaku, który musi stawić się w szkole ze swoim ojcem. Nie chcąc narażać się na gniew zapracowanego rodzica, postanawia poprosić o przysługę przypadkowo poznanego mężczyznę. Film powstał według scenariusza Jerzego Hoffmana i Ryszarda Pietruskiego. Został nagrodzony Srebrnym Lajkonikiem w 1967 roku View oEmbed on the source website Trylogia w reżyserii Jerzego Hoffmana Kameralny debiut telewizyjny stał się tylko nieśmiałym preludium przed „złotym okresem” w twórczości Jerzego Hoffmana. Reżyser postawił sobie jako cel ekranizację wszystkich trzech wielkich powieści Henryka Sienkiewicza. Jego ekranizację zaczął od ostatniej chronologicznie części, jaką jest „Pan Wołodyjowski”. Pan Wołodyjowski (1969) – obrona Rzeczypospolitej przed najazdem tureckim Akcja filmu rozpoczyna się w 1672 roku. Michał Wołodyjowski (Tadeusz Łomnicki) zamyka się w klasztorze opłakując śmierć narzeczonej. Żałoba nie trwa długa i już wkrótce, dzięki namowom przyjaciela Jana Onufrego Zagłoby (Mieczysław Pawlikowski), opuszcza miejsce odosobnienia. Na miłość nie czeka długo – najpierw zaręcza się z Krystyną Drohojowską (Barbara Brylska), a kiedy okazuje się, że kocha ona innego, bierze ślub z Basią Jeziorkowską (Magdalena Zawadzka). Razem wyjeżdżają na kresy, aby chronić granic Rzeczypospolitej. Sytuacja staje się niebezpieczna, kiedy Basia zostaje porwana przez syna tatarskiego wodza, Azję Tuhajbejowicza (Daniel Olbrychski). Magdalena Zawadzka za rolę Basi w „Panu Wołodyjowskim” została nagodzona Złotym Gronem na Lubuskim Lecie Filmowym w 1969 roku. View oEmbed on the source website Potop (1974) – losy Andrzeja Kmicica w czasie potopu szwedzkiego Głównym bohaterem drugiej części trylogii Sienkiewicza jest Andrzej Kmicic (Daniel Olbrychski), awanturniczy chorąży orszański. Działając w przypływie emocji wchodzi w konflikt z rodem Butrymów, co skutkuje zerwaniem zaręczyn z Oleńką Billewiczówną (Małgorzata Braunek). Kmicic nie zamierza jednak odpuścić i porywa narzeczoną. Jednak gdy ponosi klęskę w pojedynku z Michałem Wołodyjowskim (Tadeusz Łomnicki), odpuszcza i postanawia się zrehabilitować, formując chorągiew dla Janusza Radziwiłła (Władysław Hańcza). Film został uhonorowany na pierwszej edycji festiwalu Złote Lwy w 1974 roku, zdobywając cztery nagrody: Grand Prix, nagrodę za rolę pierwszoplanową w wykonaniu Daniela Olbrychskiego, nagrodę w kategorii filmów kinowych oraz telewizyjnych. Był także nominowany do Oscara w kategorii filmów nieanglojęzycznych w 1975 roku. Odrestaurowana wersja filmu pojawiła się w kinach w 2015 roku. View oEmbed on the source website Ogniem i mieczem (1999) – miłość Skrzetuskiego do Heleny na tle wojen z Kozakami To historia miłości Jana Skrzetuskiego (Michał Żebrowski) do uratowanej z opresji Heleny Kurcewiczówny (Izabella Scorupco). Szczęściu kochanków zagraża sytuacja polityczna na kresach. Bohdan Chmielnicki (Bohdan Stupka) staje na czele powstania Kozaków w Siczy. Dodatkowo Helena zostaje porwana przez zakochanego w niej Kozaka, Bohuna (Aleksander Domogarow). W ekranizacji chronologicznie pierwszej części trylogii zobaczymy całą plejadę polskich gwiazd: Krzysztofa Kowalewskiego (w roli Zagłoby), Zbigniewa Zamachowskiego (jako Michał Wołodyjowski), Andrzeja Seweryna (jako książę Jeremi Michał Wiśniowiecki), Wiktora Zborowskiego (w roli Podbipięty), Ewę Wiśniewską (kniahini Kurcewiczowa) czy Daniela Olbrychskiego (jako Tuhaj-bej). Obraz zdobył: trzy nagrody na festiwalu w Gdyni w 1999 roku – Nagrodę Specjalną Prezesa TVP dla Jerzego Hoffmana) i dwie nagrody indywidualne – za scenografię i montaż, dwa Orły w 2000 roku – w kategoriach: najlepsza rola drugoplanowa kobieca (dla Ewy Wiśniewskiej) i najlepszy producent (Jerzy Hoffman i Jerzy R. Michaluk), dwie Złote Kaczki w 2000 roku – najlepszy film polski i najlepszy aktor (Michał Żebrowski), Złota Kaczka w 2007 roku – dla piosenki „Dumka na dwa serca” w wykonaniu Edyty Górniak i Mieczysława Szcześniaka. View oEmbed on the source website Znachor (1981) – klasyk polskiej kinematografii To z kolei druga filmowa adaptacja powieści Tadeusza Dołęgi-Mostowicza. Pierwsza powstała w 1937 roku w reżyserii Michała Waszyńskiego. W filmie Jerzego Hoffmana w roli profesora Wilczura, który w wyniku pobicia trafi pamięć, zobaczymy Jerzego Bińczyckiego. Tytułowy znachor włóczy się po świecie, niejednokrotnie trafiając do więzienia. W końcu pod fałszywym nazwiskiem Kosiby zatrudnia się w młynie Prokopa (Bernard Ładysz). Wkrótce wychodzą na jaw jego wyjątkowe umiejętności medyczne. Równolegle rozgrywa się historia córki profesora Wilczura, Marysi (Anna Dymna). W dziewczynie zakochuje się młody hrabia Leszek Czyński (Tomasz Stockinger), jednak jego rodzina nie zgadza się na mezalians. View oEmbed on the source website Film pojawił się w odnowionej wersji w 2023 roku w reżyserii Michała Gazdy. W roli tytułowej wystąpił Leszek Lichota, a Marysię zagrała Maria Kowalska. Stara Baśń. Kiedy słońce było bogiem (2003) – film historyczny rozgrywający się w kraju Popiela Ekranizacja powieści Józefa Ignacego Kraszewskiego nawiązuje do dawnych legend, w tym o okrutnym władcy nadgoplańskiego kraju. Rządy nad Polanami sprawuje Popiel (Bogdan Stupka) i jego żona (Małgorzata Foremniak). Jednak znający swoje prawa lud nie zamierza poddać się ich despotycznym zapędom. Drugim wątkiem jest miłość młodego wojownika Ziemka (Michał Żebrowski) do Dziwy (Marina Aleksandrova), córki poważanego kmiecia. Niestety ojciec (Ryszard Filipski) zamierza przeznaczyć córkę do służby w świątyni. W 2004 film zdobył Orła w kategorii: najlepsze kostiumy i Złotą Kaczkę za muzykę autorstwa Krzesimira Dębskiego. View oEmbed on the source website Pozostałe filmy fabularne Jerzego Hoffmana Trędowata (1976) – adaptacja powieści Heleny Mniszkówny opowiada o małżeństwie przełamującym obowiązujące standardy społeczne. Guwernantka Stefania Rudecka (Elżbieta Starostecka) zgadza się na małżeństwo z ordynatem Waldemarem Michorowskim (Leszek Teleszyński), co prowadzi do tragedii, Do krwi ostatniej... (1978) – film wojenny opowiadający historię Pierwszej Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki. W rolach głównych wystąpili: Anna Dymna, Marek Lewandowski i Jerzy Trela. Na podstawie filmu powstał serial pod tym samym tytułem, Wedle wyroków twoich (1983) – polsko-niemiecki film opowiadający historię żydowskiej dziewczynki o imieniu Ruth (Sharon Brauner). W rolach głównych wystąpili także: Anna Dymna, Ryszarda Hanin i Jerzy Trela, Piękna nieznajoma (1992) – film kostiumowy na podstawie opowiadania Aleksieja Nikołajewicza Tołstoja rozgrywa się w czasie I wojny światowej. Młody porucznik Obozow (Wojciech Malajkat) zakochuje się w starszej od siebie kobiecie (Grażyna Szapołowska), która skrywa pewną tajemnicę, 1920: Bitwa Warszawska (2011) – film o wojnie polsko-bolszewickiej zrealizowany w technologii 3D. W roli Józefa Piłsudskiego wystąpił Daniel Olbrychski, jako ułan Jan Krynicki – Borys Szyc, a w roli jest żony – Natasza Urbańska.
Mariusz Walter – działalność reżyserska i najważniejsze filmy
Mariusz Walter, zanim został jednym z najbogatszym ludzi w Polsce, pracował jako dziennikarz i reportażysta w Telewizji Polskiej. W stanie wojennym zrezygnował z posady w TVP i zajął się dystrybucją dóbr z zagranicy. Działalność biznesowa zaowocowała uruchomieniem własnej stacji telewizyjnej w 1997 roku. Spis treści: Skrócony życiorys Mariusza Waltera Życie prywatne Wybrane filmy w reżyserii Mariusza Waltera Skrócony życiorys Mariusza Waltera Mariusz Walter urodził się 4 stycznia 1937 roku we Lwowie. Jego matką była Maria z domu Kozłowska, ojcem – Karol Walter, sędzia zamordowany w Katyniu w 1940 roku. W czasie wojny przebywał z rodziną w Warszawie, a po wojnie przeprowadził się do Kasinki Małej, wsi w województwie małopolskim. Nauka i studia Uczęszczał do liceum w Krakowie, a następnie podjął studia na Politechnice Śląskiej w Gliwicach. Już wtedy przejawiał zainteresowania medialne, czego wyrazem były jego audycje w akademickim radiowęźle. Po studiach przeprowadził się do Warszawy, gdzie pracował jako dziennikarz TVP. Działalność reżyserska i akademicka W latach 70. tworzył filmy dokumentalne, które zaistniały na międzynarodowych festiwalach. Jest autorem także dramatu obyczajowego „Prawo Archimedesa” (1977). Od 1973 roku wykładał w Państwowej Wyższej Szkole Filmowej w Łodzi, a od 1979 do 1984 roku – na Uniwersytecie Śląskim. Z TVP odszedł w 1982 roku. Działalność biznesowa W 1984 roku Mariusz Walter i Jan Wejchert założyli grupę holdingową ITI, w ramach której sprowadzali z zagranicy sprzęt elektroniczny i kasety wideo. W 1997 roku stanął na czele stacji telewizyjnej TVN. Ostatnie lata życia W 2001 roku został uhonorowany Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. W 2002 roku otrzymał także „Gwiazdę Telewizji Polskiej” za tworzenie „nowatorskich programów telewizyjnych, nowej jakości w rozrywce i publicystyce telewizyjnej”. Zmarł 13 grudnia 2022 w Warszawie. Został pochowany na cmentarzu w Wilanowie. Życie prywatne Był mężem Bożeny Walter z domu Bukraba, dziennikarki i prezenterki telewizyjnej, założycieli i prezeski Fundacji TVN Nie jesteś sam. Ich dziećmi są Piotr Walter i Sandra Nowak. W 2004 zajął 34. miejsce wśród 100 najbogatszych ludzi w Polsce według listy opublikowanej przez tygodnik „Wprost”. Jako miłośnik piłki nożnej zasiadał w zarządzie klubu Legia Warszawa. Wybrane filmy w reżyserii Mariusza Waltera Powrót Eurydyki (1969) – film o Annie German Krótkometrażowy dokument opowiada historię piosenkarki Anny German, która po wypadku we Włoszech na trzy lata zawiesiła swoją karierę na scenie. Po powrocie do zdrowia decyduje się na występ w Sali Kongresowej w Warszawie. View oEmbed on the source website Gra o wszystko (1970) – dokument sportowy Film relacjonuje przygotowania piłkarzy i kibiców klubu sportowego Górnik Zabrze do rewanżu z włoskim klubem AS Roma w Chorzowie. Mecz został rozegrany 15 kwietnia 1970 roku. Pierwszy. Szósty (1971) – dokument o laureatach Konkursu Chopinowskiego To opowieść o dwóch laureatach VIII Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina w Warszawie – zdobywcy pierwszego miejsca Garricku Ohlssonie i Polaku Januszu Olejniczaku, który znalazł się na szóstym miejscu. Obraz został uhonorowany Nagrodą Miasta Wenecji na festiwalu Prix Italia w 1971 roku. Autobus z napisem „Koniec” (1971) – historia najsłabszego kolarza w Wyścigu Pokoju Dokument opowiada o młodym kolarzu Rylandzie Kehlecie z Kopenhagi, który startuje w Wyścigu Pokoju jako najsłabszy zawodnik. W końcowej klasyfikacji zdobywa 89. miejsce. Dojeżdża na metę tuż przed autobusem z napisem „Koniec”. Wyścig pokoju był jednym z najważniejszych wydarzeń sportowych w bloku wschodnim. Jego trasa w 1971 roku przebiegała z Warszawy przez Berlin do Pragi i liczyła 1895 km. Zwycięzcą tego wyścigu był Polak Ryszard Szurkowski. View oEmbed on the source website Prawo Archimedesa (1977) – telewizyjny film obyczajowy To film o sporcie, którego głównym bohaterem jest instruktor pływania Jan Pluta (Jan Gałązka). Mężczyzna jest sfrustrowany prowadzeniem zajęć dla dzieci. Ma ambicje i apetyt na więcej. Postanawia wziąć udział w maratonie pływackim, którego trasa przebiega na linii Hel-Gdynia. Dzięki pomocy trenera, udaje mu się zakwalifikować do zawodów. Jednak nie zdaje sobie sprawy z tego, jak wiele będzie go kosztowało dopłynięcie do mety. View oEmbed on the source website
Daniel Jaroszek – utalentowany fotograf i zaskakująco dobry reżyser. Tworzy filmy, jakie sam chciałby oglądać
Wychodząc od teledysków i kampanii reklamowych tchnął świeżość, szczerość i piękno w reżyserię filmów fabularnych
Daniel Jaroszek jest autorem zdjęć i filmów z trasy koncertowej Dawida Podsiadły. Reżyserował kampanie reklamowe dla znanych marek i teledyski, które zaistniały na festiwalach muzycznych i sztuk wizualnych. Nie planował reżyserii filmów fabularnych, ale poruszony historią księdza Jana Kaczkowskiego, nie mógł odrzucić propozycji producenta. Spis treści: Notka biograficzna Filmy krótkometrażowe Daniela Jaroszka Teledyski nagrodzone na festiwalach Wyjątkowy debiut fabularny – Johnny (2022) Drużyna AA (2024) – drugi film w reżyserii Daniela Jaroszka Notka biograficzna Daniel Jaroszek urodził się w 1989 roku. W ramach współpracy z grupą produkcyjną Papaya Films zrealizował kampanie reklamowe dla Orange, Neutrogeny, 4F, McDonalds czy H&M. Jest autorem zdjęć do albumu „Raj” zespołu The Dumplings, za które otrzymał nominację do Fryderyka w 2019 roku. W 2022 stworzył oprawę wizualną do albumu „Lata Dwudzieste” Dawida Podsiadły. Artysta obracał się w branży marketingowej do czasu propozycji złożonej przez producenta Roberta Kijaka, który zdecydował się powierzyć mu reżyserię filmu o księdzu Janie Kaczkowskim. Sukces na festiwalach Złote Lwy i Orły otworzył mu drogę do tworzenia kolejnych dłuższych form. W 2024 roku ukazał się pierwszy sezon serialu „Forst” z Borysem Szycem, Zuzanną Saporznikow i Andrzejem Bieniasem w rolach głównych, a także drugi film fabularny – „Drużyna AA” z Danutą Stenką i Łukaszem Simlatem. Filmy krótkometrażowe Daniela Jaroszka Zanim artysta spróbował swoich sił w reżyserii filmów pełnometrażowych, rozwinął skrzydła w krótkich formach – nie tylko o charakterze marketingowym. Warszawska Bajka o Street Foodzie (2018) – wizualna podróż po orientalnych smakach stolicy To zawierający archiwalne zdjęcia film krótkometrażowy o ulicznych pysznościach i miejscach spotkań. W etiudzie Daniela Jaroszka poznajemy gastronomiczną historię Warszawy – od Bazaru Różyckiego, poprzez bazar pod Stadionem Narodowym, po Halę Bakalarską, gdzie obecnie można spróbować orientalnych dań w mistrzowskim wykonaniu pasjonatów kuchni. Lektorem, którego głos świetnie dopełnia piękne kadry w wykonaniu Jakuba Burakiewicza, jest Piotr „Vienio” Więcławski – muzyk i dziennikarz radiowy. View oEmbed on the source website Tempo (2018) – poetycka opowieść o koniach i przyjaźni Kolejnym obrazem, który pozwala uchwycić charakter zdjęć i filmów autorstwa Daniela Jaroszka, jest monochromatyczna etiuda „Tempo” (2018). Film ukazuje piękno wyścigów konnych, a ciepłe kadry oddają emocje i siłę relacji. Głównym tematem jest przyjaźń między dwiema kobietami, które poznały się dzięki wspólnej pasji. W etiudzie wystąpiły: Eliza Rycembel, Marianna Olbrych i Helena Norowicz. View oEmbed on the source website Teledyski nagrodzone na festiwalach Wideoklipy w reżyserii Daniela Jaroszka to prawdziwe majstersztyki. Jego kadry w połączeniu z muzyką uzupełniają się doskonale, a wyrazy uznania podzielają jurorzy festiwali muzycznych. Poniżej lista nagrodzonych teledysków: „Kaonashi” w wykonaniu Darii Zawiałow – klip został nagrodzony na festiwalu PL Music Video Awards w 2021 roku jako najlepszy teledysk w kategorii: pop, „Wyględów”, Ten Typ Mes – nominacja w kategorii: hip-hop w 2018 roku, „Bubbletea”, Quebonafide i Daria Zawiałow – nominacja w kategorii: Hip-hop, „Trofea” Dawida Podsiadły – teledysk nawiązuje do konwencji filmów surrealistycznych Wesa Andersona. W klipie wystąpili: Agata Buzek, Magdalena Cielecka, Jerzy Stuhr, Borys Szyc, Wiktor Zborowski i Krzysztof Materna. Daniel Jaroszek otrzymał nagrodę za reżyserię teledysku na Festiwalu Polskich Wideoklipów Yach Film w 2019 roku. View oEmbed on the source website Wyjątkowy debiut fabularny – Johnny (2022) Film jest oparty na biografii księdza Jana Kaczkowskiego (Dawid Ogrodnik). Z jego inicjatywy powstaje hospicjum w Pucku, pomagające osobom śmiertelnie chorym zachować godność i pogodę ducha w ostatnich dniach życia. Działalność księdza ukazana jest z perspektywy chłopaka z zawodówki, Patryka Galewskiego (Piotr Trojan), który zostaje skierowany przez sąd na prace społeczne w hospicjum. Pełna otwartości i szczerego miłosierdzia postawa duchownego sprawia, że chłopak, pomimo trudnego startu, zaczyna wierzyć w swoją drugą szansę. Daniel Jaroszek za reżyserię tego przejmującego, ale i podnoszącego na duchu obrazu, został uhonorowany Nagrodą Publiczności na festiwalu Złote Lwy w Gdyni w 2022 roku. Statuetki odebrali także aktorzy: Dawid Ogrodnik, Piotr Trojan i Marta Stalmierska (w kategorii: najlepszy debiut). W 2023 roku film „Johnny” otrzymał Nagrodę Publiczności na festiwalu Orły, nagrodę za główną rolę męską (Dawid Ogrodnik), drugoplanową rolę kobiecą (Maria Pakulnis) i najlepszą charakteryzację. Obraz zajmuje miejsce czwarte w naszym rankingu najciekawszych filmów o księżach. View oEmbed on the source website Drużyna AA (2024) – drugi film w reżyserii Daniela Jaroszka Czwórka alkoholików w trakcie terapii postanawia przeszmuglować dwie cysterny ze spirytusem, aby uratować ośrodek terapeutyczny. Żeby nie ulec nałogowi, porywają swojego terapeutę. W ślad za nimi rusza celniczka (Magdalena Cielecka), która pod pretekstem przechwycenia nielegalnego transportu, ukrywa pewną tajemnicę. Film powstał według scenariusza Jacka Wasilewskiego i Tomasza Kwaśniewskiego. W rolach głównych wystąpili: Danuta Stenka, Maria Sobocińska, Łukasz Simlat, Michał Żurawski, Mikołaj Kubacki, Magdalena Cielecka i Leszek Lichota.
Grażyna Trela – aktorka, piosenkarka, scenarzystka i reżyserka
Grażyna Trela zdobyła popularność jako aktorka. W latach 80. i 90. grała w obrazach Juliusza Machulskiego, Feliksa Falka, Wojciecha Wójcika i Marka Koterskiego. Jednak jako kobieta wyzwolona nie dała się zamknąć w ramach jednej kategorii. Po głośnym epizodzie muzycznym postanowiła zająć się scenopisarstwem i reżyserią. Spis treści: Notka biograficzna – młodość aktorki i reżyserki W jakich filmach zagrała Grażyna Trela? Zmiana kariery zawodowej Scenopisarstwo i reżyseria Życie prywatne Grażyny Treli Filmy w reżyserii gwiazdy lat 80. Notka biograficzna – młodość aktorki i reżyserki Grażyna Trela urodziła 13 maja 1958 roku w Leńczach w województwie małopolskim. W 1981 roku ukończyła aktorstwo w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Krakowie. W latach 1981-1991 grała na deskach Teatru Starego w Krakowie. Jako aktorka filmowa zadebiutowała w 1982 roku w dramacie sensacyjnym „Wielki Szu” (1982) w reżyserii Sylwestra Chęcińskiego. W jakich filmach zagrała Grażyna Trela? Poniżej lista wybranych produkcji, w których wystąpiła aktorka: Seksmisja (1983) – kultowa komedia w reżyserii Juliusza Machulskiego, w którym Grażyna Trela pojawiła się jako strażniczka w kopalni, Bohater roku (1986) – dramat obyczajowy Feliksa Falka, w którym zagrała Sabinę, współpracując na ekranie z Jerzym Stuhrem, Marianem Opanią i Piotrem Machalicą, Trójkąt bermudzki (1987) – w filmie sensacyjnym w reżyserii Wojciecha Wójcika aktorka zagrała Barbarę, żonę Ludwika Włodarskiego (Jan Peszek), Łuk Erosa (1987) – w filmie erotycznym w reżyserii Jerzego Domaradzkiego aktorka wystąpiła w roli głównej jako Marysia Miechowska, której mąż zaginął na wojennym froncie. Osamotniona i zrozpaczona kobieta ulega kolejnym romansom, Nic śmiesznego (1995) – w komediodramacie w reżyserii Marka Koterskiego zagrała aktorkę występującą w filmie Adama Miauczyńskiego. Zmiana kariery zawodowej Po piętnastu latach burzliwej kariery filmowej, która nabrała tempa z chwilą, gdy aktorka wystąpiła w roli głównej w filmie erotycznym, Grażyna Trela postanowiła zmienić bieg swojej historii. W drugiej połowie lat 90. spróbowała swoich sił jako piosenkarka. Występowała między innymi z Markiem Grechutą i Janem Kantym Pawluśkiewiczem. W kręgach muzyki rockowej była znana jako „Graża T.”, w 1996 roku ukazała się jej solowa płyta pt. „Świerszcze”. View oEmbed on the source website Scenopisarstwo i reżyseria Popularna aktorka teatralna i filmowa postanowiła rozwijać także swoje talenty pisarskie. W 1997 roku wydała tom opowiadań pt. „Dobry mężczyzna to martwy mężczyzna”. W 1998 roku ukończyła Studium Scenariuszowe na akademii filmowej w Łodzi, a w 2002 roku – reżyserię w Szkole Filmowej im. Krzysztofa Kieślowskiego na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach. W 2001 roku zadebiutowała jako reżyserka filmowa dokumentem „Eros-ex”. Jej scenariusze do filmów: „Moja krew” i „Chrzest” zyskały uznanie krytyków, zdobywając nagrody na festiwalach w Koszalinie, na Cyprze i w Belgii. Grażyna Trela była także autorką teledysków, między innymi do piosenek Stanisława Sojki. Od 2008 roku jest wykładowczynią w Krakowskiej Szkole Scenariuszowej., a od 2013 wykłada scenariopisarstwo na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie na kierunku filmoznawstwo. W 2018 roku razem ze studentkami z Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie wyreżyserowała animację „Masterclass” na podstawie twórczości Romana Polańskiego. Życie prywatne Grażyny Treli W latach 90. aktorka była bohaterką głośnego romansu z muzykiem Stanisławem Sojką. Dla niej powstały piosenki z płyty „Radical Graża”, takie jak „Jesteś moją kokainą” i „Jakby nie było jutra”. Romans trwał 6 lat, Stanisław Sojka odszedł wtedy od ciężarnej żony, a po zakończeniu związku z Grażyną Trelą przez trzy lata był sam. Następnie związała się z krytykiem muzycznym Robertem Leszczyńskim. Filmy w reżyserii gwiazdy lat 80. Eros-ex (2001) – film dokumentalny na temat historii prezerwatywy w Polsce został nagrodzony na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym „OFFensiva” we Wrocławiu w 2005 roku, Klajmax (2011) – film krótkometrażowy Grażyny Treli jest opowieścią o miłości, samotności i obsesji, opowiada o młodej kobiecie, Weronice (Kalina Hlimi-Pawlukiewicz), która ukrywa swoje kalectwo, aby zdobyć serce wykładowcy (Roman Franki), Masterclass (2018) – surrealistyczna animacja współtworzona ze studentkami z Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie opowiada o procesie twórczym, odwołując się do filmów Romana Polańskiego, takich jak: „Chinatown” i „Dziecko Rosemary”. View oEmbed on the source website
Waldemar Dziki – reżyser i producent filmowy. Realizował się na stanowiskach decyzyjnych
Popularność przyniósł mu film młodzieżowy, miał za sobą interesujące związki z aktorkami, był dyrektorem Polsatu i telewizji ukraińskiej
Waldemar Dziki to postać nieszablonowa w polskiej kinematografii. Jego pierwsze filmy fabularne zapowiadały reżyserski sukces. Obrazy tworzył w międzynarodowym środowisku, zdobywając nagrody na ważnych festiwalach filmowych. Jako że potrzebował większej decyzyjności i realnego wpływu na ostateczny kształt dzieła, zmienił karierę w kierunku produkcji filmowej. Spis treści: Krótka biografia reżysera Życie prywatne Waldemara Dzikiego Kartka z podróży (1983) – debiut wyróżniony Nagrodą im. Andrzeja Munka Cudowne dziecko (1986) – międzynarodowy film dla młodzieży Inne filmy i seriale w reżyserii Waldemara Dzikiego Krótka biografia reżysera Waldemar Dziki urodził się 28 września 1956 roku w Zakopanem. Skończył reżyserię na akademii filmowej w Łodzi w 1980 roku. Od 2005 do 2007 roku był dyrektorem zarządzającym Telewizji Polsat, a następnie – dyrektorem telewizji TRK-Ukraina. Reżyseria filmowa Jako reżyser zadebiutował psychologicznym filmem wojennym „Kartka z podróży” (1983). Popularność przyniósł mu film młodzieżowy „Cudowne dziecko” (1986). Ostatnim obrazem wyreżyserowanym przez Waldemara Dzikiego był dramat sensacyjny „Pierwszy milion” (2000). Produkcja Kolejnym etapem życia zawodowego była produkcja filmowa. To z jego inicjatywy powstały m.in.: „Ajlawju” (1999) w reżyserii Marka Koterskiego, „W pustyni i w puszczy” (2001) Gavina Hooda, „Jak to się robi z dziewczynami” (2002) Przemysława Angermana, „PitBull” (2005) Patryka Vegi. Reżyser i producent zmarł 16 września 2016 roku w Barcelonie w wyniku długiej i ciężkiej choroby. Miał wówczas 59 lat i zabrakło mu tylko 12 dni do sześćdziesiątki. Został pochowany na cmentarzu ewangelicko-reformowanym w Warszawie przy ul. Żytniej. Życie prywatne Waldemara Dzikiego W końcówce lat 70. XX wieku Waldemar Dziki wziął ślub z aktorką Darią Trafankowską. Owocem ich związku jest syn Wit Dziki, urodzony w 1980 roku. We trójkę mieszkali w Warszawie, jednak – jak wspomina syn reżysera w książce „Być dzieckiem legendy” Małgorzaty Puczyłowskiej – Waldemar Dziki był nieobecnym ojcem. Związek zakończył się rozwodem w 1993 roku. W latach 90. reżyser związał się z Małgorzatą Foremniak. Poznali się na planie serialu „Bank nie z tej ziemi” (1993-1994), a zakochali w sobie podczas kręcenia „Na dobre i na złe”. Wzięli ślub w 1998 roku, a następnie adoptowali dwójkę dzieci: Milenę i Patryka. Jednak i ten związek nie przetrwał próby czasu, zakończył się rozwodem w 2011 roku. W 2013 roku Waldemar Dziki poślubił ukraińską dziennikarkę i projektantkę wnętrz, Martę Eljasiak. Kartka z podróży (1983) – debiut wyróżniony Nagrodą im. Andrzeja Munka Akcja filmu rozgrywa się w getcie warszawskim zaraz po rozpoczęciu II wojny światowej. Jakub Rosenberg (Władysław Kowalski) pracuje sprzątając ulice. Przeczuwa nadciągający koniec, ale stara się nie tracić godności człowieka. Tymczasem pod jego opiekę trafia młody Dawid Grossman (Rafał Wieczyński). Mężczyzna próbuje zarazić chłopaka swoją filozofią życia i razem przygotowują się na śmierć. Scenariusz zaadaptowany przez Waldemara Dzikiego powstał w oparciu o książkę „Pan Teodor Mundstock” autorstwa Ladislava Fuksa. Obraz zdobył: Nagrodę Dziennikarzy na festiwalu Młodzi i Film w 1983 roku, Złote Grono za zdjęcia w wykonaniu Wita Dąbala na Lubuskim Lecie Filmowym w 1984 roku, dwa Brązowe Lwy Gdańskie (obecny festiwal w Gdyni) w 1984 roku za najlepszy debiut reżyserski i najlepszą rolę męską (Władysław Kowalski). View oEmbed on the source website Cudowne dziecko (1986) – międzynarodowy film dla młodzieży Jest to wzruszająca opowieść o dwunastolatku (Rusty Jedwab), który pewnego dnia odkrywa zdolności psychokinetyczne – potrafi przesuwać przedmioty siłą swojego umysłu. Jako, że umiejętności chłopca okazują się niebezpieczne dla ludzi wokół niego, zostaje on skierowany na leczenie w zamkniętej placówce psychiatycznej. Piotr nie może znieść izolacji i ucieka ze szpitala. Razem ze swoim przyjacielem Aleksandrem (Eduard Garson), który gra na wiolonczeli, próbują zapanować nad supermocą. Jednak wkrótce okazuje się, że dzięki swojej nadzwyczajnej umiejętności może uratować miasto przed skażeniem chemicznym. Film dla młodzieży w produkcji polsko-kanadyjskiej był kręcony w Łodzi, m.in. w Parku Poniatowskiego, w domu handlowym „Juventus”, w kinie „Wisła” i na Akademii Sztuk Pięknych. Dużą popularnością cieszyły się piosenki ze ścieżki dźwiękowej – „Za mały” i „Przyjaciel wie” w wykonaniu Krzysztofa Antkowiaka. Obraz został nagrodzony na festiwalu Złote Lwy w 1986 roku: Srebrne Lwy Gdańskie za reżyserię, Brązowe Lwy Gdańskie za scenografię. View oEmbed on the source website Inne filmy i seriale w reżyserii Waldemara Dzikiego Zanim reżyser zajął się produkcją filmów i układaniem telewizyjnej ramówki, stworzył jeszcze kilka filmów i seriali – w drugim przypadku we współpracy z innymi twórcami. Poniżej wybrane tytuły. Lazarus (1993) Film obyczajowy według scenariusza Cezarego Harasimowicza przedstawia historię adoptowanego chłopca z Mozambiku. Lazar zostaje nielegalnie „kupiony” przez angielskie małżeństwo, Petera i Annę (William Armstrong i Karen Austin). Okazuje się, że chłopak jest agresywny, a za jego zachowaniem stoi dramatyczna przeszłość, Bank nie z tej ziemi (1993-1994) Serial powstał według pomysłu przyjaciół Cezarego Harasimowicza i Waldemara Dzikiego. Opowiada o walce dobra ze złem. Henryka (Bronisław Wrocławski), który przebywa w czyśćcu, i Ewę (Małgorzata Foremniak), która zostaje nową właścicielką Banku Wszelkiej Pomocy, wspierają dobre i złe duchy – agenci „góry” i „dołu”. Pierwszy milion (2000) Frik (Szymon Bobrowski), Kurtz (Przemysław Sadowski) i Piki (Aleksander Semchev) znają się od dziecka. Wychowywali się na warszawskiej Pradze w latach 80. XX wieku i już wtedy interesowały ich pieniądze. Po przemianie ustrojowej w Polsce, postanawiają skorzystać z możliwości, jakie otwiera kapitalizm. Wspólnie obmyślają plan szybkiego zysku w rozgrywkach na giełdzie.
Xawery Żuławski – reżyser inny niż wszyscy
Jako twórca prowokuje i zaraża energią. Inspiruje się komiksami i dorobkiem ojca
Xawery Żuławski w swoich filmach nie stroni od trudnych tematów. Zamiast pokazywać piękne i podnoszące na duchu historie ludzi sukcesu, wyciąga na światło dzienne to, co brudne, ale przy tym prawdziwe i szczere. Jego bohaterowie działają pod wpływem emocji, ulegają żądzom, nałogom, buntują się przeciwko zastanej rzeczywistości. Spis treści: Notka biograficzna Życie prywatne Xawerego Żuławskiego Chaos (2006) – debiut fabularny z nagrodą na festiwalu w Gdyni Wojna polsko-ruska (2009) – adaptacja powieści Doroty Masłowskiej Mowa ptaków (2019) – film Xawerego Żuławskiego na podstawie scenariusza ojca Apokawixa (2022) – komedia grozy z motywem ekologicznym Notka biograficzna Xawery Żuławski urodził się 22 grudnia 1971 roku w Warszawie. Jego ojcem był reżyser Andrzej Żuławski, a matką – aktorka Małgorzata Braunek. W 1990 roku ukończył Liceum im. Tadeusza Reymonta w Warszawie, a następnie podjął studia reżyserskie w Łodzi. Zadebiutował filmem „Chaos” w 2006 roku. W 2008 roku wyreżyserował dwa odcinki do trzeciej serii „Pitbulla”(2005-2008). Jednak największy rozgłos zdobył swoim kolejnym filmem „Wojna polsko-ruska” (2009) na podstawie książki Doroty Masłowskiej. W 2015 roku razem z Piotrem Kielarem prowadził program muzyczny „Poza kontrolą” w TVP Kultura. W 2019 roku wyreżyserował film „Mowa ptaków”, a w 2022 roku – „Apokawixę” – komedię grozy o licealistach, którzy po wejściu do Morza Bałtyckiego zamieniają się w zombie. Życie prywatne Xawerego Żuławskiego Jest mężem Marii Strzeleckiej – aktorki, artystki, pisaki i ilustratorki książek. Mają dwójkę dzieci: syna Kaja i córkę Jagnę. Jego rodzice rozwiedli się po zakończeniu zdjęć do filmu „Diabeł”(1972) – to jedna z najbardziej kontrowersyjnych produkcji w reżyserii Andrzeja Żuławskiego, w której zagrała Małgorzata Braunek. Xawery został z matką, ale jako kilkunastolatek wyjechał do Paryża, aby spotkać się z ojcem (więcej w osobnym artykule na temat relacji reżysera z ojcem). Wrócił do Polski, aby zdać maturę i rozpocząć studia. Jest bratem przyrodnim aktorki Oriny Krajewskiej (córka Małgorzaty Braunek i Andrzeja Krajewskiego), Ignacego Żuławskiego (syn jego ojca i malarki Hanny Wolskiej) i Vincenta (syn jego ojca i Sophie Marceau). W 1993 roku spowodował wypadek samochodowy, w którym zginęła aktorka i modelka Barbara Kosmal. Chaos (2006) – debiut fabularny z nagrodą na festiwalu w Gdyni „Chaos” to dramat obyczajowy, skupiający się na tym, czego nie chcemy widzieć. Śledzimy historię trzech przyrodnich braci: Sławek (Sławoj Jędrzejewski) – robi karierę jako prawnik w korporacji, gdzie nie zawsze gra się czysto, Blondas (Bolec) – robi pieniądze handlując na bazarze. Aby utrzymać biznes, wchodzi w kontakty z mafią, Niki (Marcin Brzozowski) – najmłodszy z braci jest punkiem, który skrajnie buntuje się przeciwko wszelkim nakazom i ograniczeniom społecznym. Każdy z braci wybiera inną drogę, a ich wspólnym mianownikiem jest brak zgody na zastany status quo. Film został nagrodzony na festiwalu w Gdyni w 2006 roku w kategoriach: najlepszy debiut reżyserski i najlepsze kostiumy. Otrzymał także nagrodę w konkursie Młodzi i Film w 2007 roku, a dodatkowo Maria Strzelecka (aktorka i partnerka życiowa reżysera) została wyróżniona na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym Tofifest w Toruniu (2006) za rolę Mani, dziewczyny Nikiego. W swoim debiucie Xawery Żuławski odwołuje się do filmu „Trzecia część nocy” (1971) – debiutu fabularnego swojego ojca. View oEmbed on the source website Wojna polsko-ruska (2009) – adaptacja powieści Doroty Masłowskiej Głównym bohaterem tej narkotyczno-onirycznej historii jest „Silny” (Borys Szyc), miejski dresiarz, uzależniony od dragów i kontaktów seksualnych z kobietami. Przy tym jest chorobliwe zazdrosny o swoją dziewczynę Magdę (Roma Gąsiorowska). Jego dobra znajoma Natasza Blokus (Sonia Bohosiewicz) namawia go do „oskubania” Zdzisława Sztorma, właściciela żwirowni. Ma im w tym pomóc przypadkowo poznana w barze Andżela (Maria Strzelecka) – ubrana na czarno i rozmyślająca o śmierci „Gotka”, która była dziewczyną syna przedsiębiorcy. Tymczasem Magda startuje w konkursie na miss piękności na festynie miejskim. Przerysowana gra aktorska, nadmierna gestykulacja i dialogi, inspirowane slangiem blokersów sprawiają, że film nabiera nieco abstrakcyjnego komiksowego wyrazu. W ostatnich scenach pojawia się pisarka Dorota Masłowska, która może kontrolować i zmieniać losy postaci. Xawery Żuławski podjął się przełożenia tekstu Doroty Masłowskiej na obraz po tym, jak z ekranizacji zrezygnował Jan Jakub Kolski. Film został dobrze przyjęty przez krytyków, którzy docenili jego nieszablonową, nowoczesną formę oraz grę aktorską Borysa Szyca i Soni Bohosiewicz. Zdobyte nagrody: Złote Lwy w 2009 roku – Nagrody Indywidualne dla Borysa Szyca (najlepsza pierwszoplanowa rola męska) i Anny Englert (najlepsze kostiumy), Srebrne Lwy dla Xawerego Żuławskiego, Złota Żaba w Konkursie Filmów Polskich na EnergaCamerimage w 2009 roku, Nagroda Główna w Konkursie Nowych Filmów Polskich na festiwalu Nowe Horyzonty w 2009 roku, Nagroda na Lubuskim Lecie Filmowym w 2009 roku, dwa wyróżnienia na festiwalu Tofifest w Toruniu w 2009 roku – za reżyserię i zdjęcia (Marian Prokop), Złota Kaczka w 2009 roku dla Borysa Szyca za najlepszą rolę męską sezonu 2008/2009, Słoń w kategorii: najlepszy film polski na Festiwalu Filmów Polskich „Wisła” w Rosji w 2010 roku, dwie nagrody na festiwalu Orły w 2010 roku – dla Borysa Szyca za rolę główną i za najlepszy dźwięk. View oEmbed on the source website Mowa ptaków (2019) – film Xawerego Żuławskiego na podstawie scenariusza ojca Główną osią jest historia dwójki nauczycieli z warszawskiego liceum. Historyk Ludwik (Sebastian Pawlak) zostaje ofiarą swoich uczniów o poglądach nacjonalistycznych. Polonista i niespełniony pisarz Marian (Sebastian Fabijański) stając w jego obronie sięga po nóż, za co zostaje dyscyplinarnie wyrzucony ze szkoły. Drugim wątkiem jest relacja między Marianem i jego bratem Józefem (Eryk Kulim), który jest bezrobotnym, ale ambitnym kompozytorem. Postanawiają razem stworzyć piosenkę, która pozwoli im zaistnieć i zarobić pieniądze. Aby wesprzeć Józefa materialnie, jego dziewczyna Ania (Jaśmina Polak) postanawia zatrudnić się w charakterze sprzątaczki u dyrektora banku Jakubca (Borys Szyc). Scenariusz do „Mowy ptaków” napisał Andrzej Żuławski, będąc na skraju życia w zaawansowanym stadium raka trzustki. Do pracy nad filmem Xawery zaangażował przyjaciół ojca – zdjęcia wykonał Andrzej J. Jaroszewicz, a ścieżkę dźwiękową dobrał Andrzej Korzyński. Wystąpili także aktorzy, z którymi współpracował Andrzej Żuławski: Monika Niemczyk, Alicja Jachiewicz, Michał Grudziński i Marta Żmuda Trzebiatowska. Film otrzymał Nagrodę Specjalną przyznaną przez Jury Młodzieżowe na festiwalu w Gdyni w 2019 roku. View oEmbed on the source website Apokawixa (2022) – komedia grozy z motywem ekologicznym Syn milionera Kamil (Mikołaj Kubacki) postanawia zorganizować imprezę nad morzem w czasie lockdownu. Licealiści, zmęczeni narastającymi obostrzeniami rządu, chcą odreagować, zabawić się, korzystać z przywilejów młodości. Impreza trwa w najlepsze, kiedy sytuacja wymyka się spod kontroli. Niepokojące sinice zamieniają wchodzących do Bałtyku ludzi w zombie. Film otrzymał trzy wyróżnienia na festiwalu Złote Lwy w Gdyni w 2022 roku: Nagrodę Specjalna Organizatorów Festiwalu i Przeglądów Filmu Polskiego za Granicą, nagrodę za najlepszy debiut aktorski dla Marty Stalmierskiej (za rolę Jagny, a także za rolę w filmie „Johnny”, Złoty Pazur w Konkursie Inne Spojrzenie. View oEmbed on the source website
Stanisław Bareja – reżyser, który urodził się po to, aby robić komedie
Biografia, najważniejsze filmy i kultowe cytaty
Stanisław Bareja w swoich komediach rysuje ludzi i ich zachowania w czasach ograniczonej wolności i cenzury w Polsce. Jego filmy nie są wiernym odbiciem rzeczywistości historycznej, ale z pewnością stanowią wyjątkową pamiątkę z tamtych lat. Były krytykowane przez filmoznawców, ze względu na warunki produkcyjne mają pewne niedociągnięcia, jednak ich ogromna popularność udowodniła, że kochamy je tak samo od wielu lat. Spis treści: Skrócony życiorys reżysera kultowych polskich komedii Styl filmów Stanisława Barei Poszukiwany, poszukiwana (1972) – film Stanisława Barei z dialogami Jacka Fedorowicza Brunet wieczorową porą (1976) – komedia kryminalna Co mi zrobisz, jak mnie złapiesz (1978) – komedia o intratnych związkach Miś (1980) – absurdy z życia prezesa Klubu Sportowego „Tęcza” Bareizmy, czyli kultowe teksty z filmów Stanisława Barei Skrócony życiorys reżysera kultowych polskich komedii Stanisław Bareja urodził się w 1929 roku w Warszawie. Matka Stanisława zajmowała się domem. Ojciec Sylwester Kazimierz prowadził (w spadku po swoim ojcu) zakład wędliniarski na Mokotowie. W 1946 roku rodzina Barejów przeprowadziła się do Jeleniej Góry. Biznes wędliniarski przejęło państwo, a ojciec przyszłego reżysera został kierownikiem „kolumny uboju” w ramach Państwowych Zakładów Przetwórstwa Mięsnego. Nie bez powodu w filmach Stanisława Barei pojawiają się liczne wątki związane z ubojem i przemysłem mięsnym. Po wojnie przyszły autor „Misia” (1980) ukończył Gimnazjum im. Tadeusza Reytana w Warszawie (1946), a następnie I Liceum Ogólnokształcące im. Stefana Żeromskiego w Jeleniej Górze. W 1949 roku podjął studia reżyserskie w Państwowej Wyższej Szkole Filmowej w Łodzi. Lata studenckie Stanisława Barei Na studiach należał do „Kolektywu” – razem z Janem Łomnickim, Januszem Morgensternem, Januszem Weychertem i Kazimierzem Kutzem. W grupie młodzi artyści wymieniali się książkami i filmami zakazanych przez władze PRL. Stanisław Bareja ukończył studia w 1954 roku, jednak na obronę dyplomu przyszło mu jeszcze chwilę poczekać. Jego film „Gorejące czapki” (1958) został odrzucany ze względu na treść i dopiero w 1974 roku Stanisław Bareja uzyskał tytuł magistra. Na pracy dyplomowej przedstawił nakręconą w 1960 roku komedię pt. „Mąż swojej żony”. View oEmbed on the source website Lata 70. XX wieku – rozkwit twórczości W latach 70. powstały najbardziej charakterystyczne obrazy dla stylu twórczości Stanisława Barei. Razem z Jackiem Fedorowiczem zrealizował filmy: „Poszukiwany, poszukiwana” (1972) i „Nie ma róży bez ognia” (1974). View oEmbed on the source website Druga połowa dekady upłynęła pod znakiem współpracy ze Stanisławem Tymem – współtwórcą scenariuszy i dialogów do filmów: „Brunet wieczorową porą” (1976), „Co mi zrobisz, jak mnie złapiesz?” (1978) i „Miś” (1980). Lata 80. i nagła śmierć W latach 80. Stanisław Bareja wyreżyserował dwa kultowe seriale: „Alternatywy 4” (1983) i „Zmiennicy” (1986). To także czas działalności opozycyjnej. W piwnicy jego domu były drukowane pierwsze numery „Tygodnika Mazowsze”, a w jego mieszkaniu odbywały się spotkania Regionalnego Komitetu Wykonawczego NSZZ „Solidarność”. Reżyser zmarł 14 czerwca 1987 roku w wyniku udaru mózgu. Przebywał wówczas na stypendium w Essen, gdzie pracował przy produkcji filmów dokumentalnych dla Muzeum Folkwang. Jego prochy zostały przetransportowane do Warszawy i złożone na cmentarzu Czerniakowskim w grobowcu rodzinnym Chmielarzy (rodzina od strony matki) i Barejów. Styl filmów Stanisława Barei Komedie Stanisława Barei są osobliwym pamiętnikiem jego czasów. To ludzki obraz kultury socrealizmu w latach 60. 70. i 80. XX wieku. W twórczości reżysera można wydzielić dwa okresy: do połowy lat 70. XX wieku – filmy były reżyserowane zgodnie ze sztuką kina przedwojennego, odwoływały się do produkcji gatunkowych, takich jak: kino noir czy slapstick, od połowy lat 70. XX wieku – z przyczyn budżetowych filmy były mniej dopracowane warsztatowe, co niejednokrotnie było wytykane przez krytyków. Bareja starał się nie powtarzać ujęć, aby nie upiększać rzeczywistości. Jego filmy nie mogły także ukazać się w całości ze względu na cenzurę. Kontynuując tradycję Alfreda Hitchcocka, również Stanisław Bareja pojawiał się epizodycznie w swoich filmach. Poszukiwany, poszukiwana (1972) – film Stanisława Barei z dialogami Jacka Fedorowicza Stanisław Maria Rochowicz (Wojciech Pokora) pracuje w muzeum jako historyk sztuki. Jednak jego kariera kończy z chwilą, gdy zostaje niesłusznie oskarżony o kradzież obrazu. Aby uniknąć więzienia, postanawia przebrać się za kobietę. Zatrudnia się jako gosposia, a poza godzinami pracy próbuje stworzyć kopię skradzionego dzieła. Tymczasem okazuje się, że jako gosposia „Marysia” zarabia więcej niż jako pracownik w muzeum. View oEmbed on the source website Brunet wieczorową porą (1976) – komedia kryminalna Michał Roman (Krzysztof Kowalewski) jest zwykłym polskim obywatelem, który przypadkowo zostaje uwikłany w zbrodnię. Wszystko zaczyna się od przepowiedni Cyganki. Mężczyzna nie wierzy w jej słowa, jednak wydarzenia rozgrywające się następnego dnia zdają się potwierdzać wróżbę. Zgodnie z przepowiednią, ma zabić bruneta, który przyjdzie do niego „wieczorową porą”. Przy pisaniu scenariusza reżyser współpracował ze Stanisławem Tymem. Sprawy pomiędzy twórcami układały się pomyślnie do czasu, w którym Bareja postanowił zakończyć pracę nad tekstem, a Stanisław Tym twierdził, że scenariusz nie jest jeszcze dopracowany. W związku z czym nie chciał podpisać tekstu swoim prawdziwym nazwiskiem. Motywem przewodnim filmu jest piosenka w wykonaniu Anny Jantar pt. „Cygańska jesień”. View oEmbed on the source website Co mi zrobisz, jak mnie złapiesz (1978) – komedia o intratnych związkach Dyrektor przedsiębiorstwa „Pol-Pim”, Tadeusz Krzakoski (Krzysztof Kowalewski), wyjeżdża do Paryża na delegację. Tam poznaje Danusię (Ewa Ziętek), spędzają razem noc, a po kilku miesiącach okazuje się, że kobieta jest w ciąży. Tadeusz co prawda jest żonaty z Anną (Ewa Wiśniewska), ale kiedy okazuje się, że Danusia jest córką partyjnego prominenta, zastanawia się, jak bez uszczerbku dla siebie zakończyć obecny związek. View oEmbed on the source website Miś (1980) – absurdy z życia prezesa Klubu Sportowego „Tęcza” Prezes Klub Sportowego Ryszard Ochódzki (Stanisław Tym) nie waha się przeznaczać pieniędzy publicznych na realizację własnych celów. Teraz planuje postawić monstrualny słomiany pomnik tytułowego misia, który będzie odpowiadał „żywotnym potrzebom naszego społeczeństwa”. Poza działalnością biznesową Ryszarda, głównym wątkiem jest także jego relacja z byłą żoną Ireną (Barbara Burska), której osią jest kłótnia o majątek zdeponowany w londyńskim banku. „Miś” jest pierwszą częścią trylogii o Ryszardzie Ochódzkim, dwie kolejne to: Rozmowy kontrolowane (1991) – film według scenariusza Stanisława Tyma w reżyserii Sylwestra Chęcińskiego, jego akcja rozgrywa się w czasie stanu wojennego w Polsce, Ryś (2007) – film według scenariusza i w reżyserii Stanisława Tyma. W ostatniej części główny bohater nadal prowadzi szwindle finansowe, wchodząc w układy z mafią. View oEmbed on the source website Seriale telewizyjne w reżyserii Stanisława Barei Polski dorobek kultury PRL tworzą także popularne w tamtych czasach seriale w reżyserii Stanisława Barei: Alternaty 4 (1983-1986) – opowieść o życiu lokatorów warszawskiego bloku, którego gospodarzem jest Stanisław Anioł (Roman Wilhelmi), Zmiennicy (1987-1988) – serial komediowy o taksówkarzach. Pracę w charakterze zmienniczki Jacka Żytkiewicza (Mieczysław Hryniewicz) podejmuje Katarzyna Piórecka (Ewa Błaszczyk). Jednak nie może zostać zatrudniona będąc kobietą, dlatego przebiera się za mężczyznę i podaje się za syna swojego byłego szefa, Mariana Koniuszkę. View oEmbed on the source website Bareizmy, czyli kultowe teksty z filmów Stanisława Barei Termin „bareizmy" został stworzony przez przyjaciół reżysera na określenie absurdów PRL z filmów jego autorstwa. Poniżej najbardziej znane cytaty z komedii „Miś” (1980): „To jest miś na skalę naszych możliwości", „Z twarzy podobny zupełnie do nikogo", „Klient w krawacie jest mniej awanturujący się", „Parówkowym skrytożercom mówimy stanowcze nie", „Oczko mu się odlepiło. Temu misiu", „Właśnie do ciebie dzwonię, żeby ci powiedzieć, że nie mogę z tobą rozmawiać", „Z twarzy podobny zupełnie do nikogo", „Nie mogę wysłać tej depeszy. Nie ma takiego miasta Londyn. Jest Lądek, Lądek-Zdrój”, „Jedziecie do stolicy kraju kapitalistycznego. Który to kraj ma być może nawet tam i swoje... plusy. Rozchodzi się jednak o to, żeby te plusy nie przesłoniły wam minusów!". Cytaty z filmu „Poszukiwany, poszukiwana” (1972): „Mój mąż z zawodu jest dyrektorem", „Ja pracuję nad doniosłym wynalazkiem! Chodzi o potwierdzenie procentu cukru w cukrze w zależności od podziemnego promieniowania na tym terenie. Bo na przykład w jednym sklepie na półkach po rocznym leżeniu cukier ma 80 proc. cukru w cukrze, a w drugim sklepie ma 90 proc. cukru w cukrze, a sacharyna to ma w ogóle 500 proc. cukru w cukrze. A dzięki mojemu wynalazkowi dojdzie do tego, że w ogóle nie trzeba będzie sadzić buraków na cukier, tyle będzie cukru w cukrze", „Ja znałem takich, co kiedyś mieli koncepcję. I teraz tej koncepcji nie mają". Cytat z filmu „Brunet wieczorową porą” (1976): „Nie wiem, nie znam się, nie orientuję się, zarobiony jestem", Cytat z filmu „Co mi zrobisz, jak mnie złapiesz?” (1987): „Bo każdy pijak to złodziej!", „Od tego jest ścierka, żeby była brudna", „Ja to, proszę pana, mam bardzo dobre połączenie. Wstaję rano za piętnaście trzecia. Latem to już widno. Za piętnaście trzecia jestem ogolony, bo golę się wieczorem. Śniadanie jadam na kolację. Tylko wstaję i wychodzę", „Kobieta: Proszę pana, tu nie wolno palić. Mężczyzna: Wiem, ale ja się nie zaciągam".