„Jesteśmy oboje okropnymi ludźmi”. Romans Małgorzaty Braunek i Andrzeja Żuławskiego wybuchł w atmosferze skandalu
Dziś mija 12 lat od śmierci Małgorzaty Braunek – jednej z najbardziej fascynujących aktorek polskiego kina. Zachwycała urodą, magnetyzmem i tajemniczością, a sławę przyniosła jej rola w kultowym „Polowaniu na muchy” Andrzeja Wajdy. Była ikoną swojej epoki, kobietą wyprzedzającą czasy, która nie bała się żyć po swojemu. W jej życiu nie brakowało wielkich sukcesów, odważnych decyzji i burzliwych uczuć. Jednym z najważniejszych rozdziałów była miłość do Andrzeja Żuławskiego – namiętna, pełna artystycznej fascynacji, ale też dramatów, które ostatecznie doprowadziły do rozstania.
Małgorzata Braunek sławę zyskała dzięki „Polowaniu na muchy” Andrzeja Wajdy z 1969 roku, ekranizacji opowiadania Janusza Głowackiego. Wielce utalentowana. Piękna, przyciągająca uwagę i wzrok. Hipnotyzująca. U mężczyzn powodowała szybsze bicie serca. Może dlatego, że urodą odbiegała od klasycznych rysów, które reprezentowały Beata Tyszkiewicz czy Barbara Brylska? Była nowym typem kobiety, otaczała ją w jakimś sensie aura tajemnicy. Była silna, naturalna i niezależna. Z natury nieco hipisowska, ale przy tym oryginalna, wyróżniająca się. Roztaczała wokół swój czar: wszystkie dziewczyny były w nią zapatrzone, chciały nosić takie same fryzury, sukienki o podobnym kroju, do tego oczywiście kozaki, zaś na nos zakładały okulary, które dzięki temu filmowi zyskały miano much. Nową twarzą w polskiej kinematografii zachwycała się sama Agnieszka Osiecka, która mówiła o niej z lekką zazdrością: „weszła Małgosia, wężowato zgrabna”. Rzeczywiście, gdy aktorka pojawiała się np. w lobby hotelu Europejskiego, które w latach 60. było modnym miejscem spotkań warszawskiej elity, ściągała wszystkie spojrzenia. A jakie tajemnice skrywało jej życie prywatne? Z Andrzejem Żuławskim połączyło ją silne, niezwykłe uczucie. Takie, które wywołuje skojarzenie z siłami nadprzyrodzonymi... Małgorzata Braunek i Andrzej Żuławski: historia miłości. Jak się poznali? Z Andrzejem Żuławskim poznali się przypadkiem, na przełomie lat 60. i 70. w trakcie światowego tournée filmu „Polowanie na Muchy”. Ekipa leciała do Rio de Janeiro. Po drodze mieli przesiadkę w Paryżu. Andrzej Żuławski, który mieszkał wówczas we Francji, był umówiony z Andrzejem Wajdą, że podrzuci mu po drodze książkę. „Jaki on piękny”, pomyślała Małgorzata, widząc Andrzeja Żuławskiego przez chwilę na paryskim lotnisku Orly. „Zawsze pociągali mnie piękni, trochę nieobliczalni artyści”, zwierzała się w wywiadzie rzece „Jabłoń w ogrodzie, morze jest blisko” (rozmowa Artura Cieślara, wyd. Znak, 2016). Miała wtedy 23 lata i była już żoną aktora Janusza Guttnera (znanego m.in. z serialu „M, jak miłość”). Gdy za niego wychodziła, była jeszcze studentką, jej mama nie chciała zgodzić się, by para żyła bez ślubu. Pobrali się więc, Janusz Guttner był o nią zazdrosny, nie chciał, by jechała na tournée, nie pocałował jej nawet na pożegnanie. Ale Małgorzata wiedziała, że czeka ja wielka życiowa przygoda i nie chciała z niej rezygnować. Zobacz również: Janusz Guttner: „Może po prostu nie byliśmy na ten związek gotowi. Małgosia była bardzo młoda, a ja nieco starszy, ale mężczyzna" Andrzej Żuławski na planie filmu "Na srebrnym globie" Kraków, 1978 r. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/48/2024/07/imglc5sUu-e4a4356.jpg" width="2448" height="1600" alt="Krakow, 1978. Plan filmu "Na srebrnym globie" na krakowskim Kazimierzu, n/z z prawej rezyser filmu Andrzej Zulawski.,Image: 428223905, License: Rights-managed, Restrictions: UWAGA!!! Cena minimalna dla publikacji w prasie i ksiazkach - 200 PLN xxxx, Model Release: no, Credit line: Tomek Sikora / Forum" title="Plan filmu "Na srebrnym globie"" /> Andrzej Żuławski był od niej starszy o 7 lat. Podróżował między Francją a Polską. Studiował filozofię i sztukę filmową na Sorbonie i Wyższej Szkole Filmowej w Paryżu. Na studiach napisał pracę dyplomową o filmie „Kanał” Andrzeja Wajdy, znał i analizował każdą jego scenę. Pewnego dnia spotkali się we trzech, z Romanem Polańskim w słynnej Café de Flore w Paryżu. Polański powiedział Wajdzie: „To będzie twój nowy asystent". I tak się stało, pracowali razem m.in. przy ekranizacji „Popiołów”. Podczas pracy nad filmem Wajdy „Miłość dwudziestolatków”, Andrzej Żuławski poznał swoją pierwszą żonę Barbarę Baranowską – graficzkę, plakacistkę, była wtedy związana ze znanym pisarzem Adolfem Rudnickim. Poeta Tomasz Jastrun wspominał, że była tak piękna, że nawet na nim, jako małym chłopcu, robiła wrażenie. Czy Andrzej Żuławski był przystojny? Na pewno, mógł fascynować, miał osobowość, charyzmę, zachodni sznyt. Kiedy wracali z Brazylii, zatrzymali się już w Paryżu nieco dłużej. Andrzej Żuławski wydał w swoim mieszkaniu przyjęcie na część ekipy. Podobno już wtedy widać było, że aktorka i reżyser są sobą zauroczeni. Podjeżdżał po nią swoim nowiutkim „Porsche”. Małgorzata Braunek opowiadała po latach, że tym Porsche z piskiem opon odjechali od swoich mężów i żon. Jak mówiła, oboje wierzyli, że miłość usprawiedliwia wszystko. Żuławski wspominał ich paryskie spotkanie: „Odprowadziłem ją do drzwi i coś się wtedy wydarzyło między nami. I ona i ja wiedzieliśmy o tym”. Zobacz też: Była wolnym duchem, kochała ją cała Polska. Małgorzata Braunek zmarła przedwcześnie... MALGORZATA BRAUNEK THE THIRD PART OF THE NIGHT [POL 1971] MALGORZATA BRAUNEK Date: 1971,Image: 43147020, License: Rights-managed, Restrictions: , Model Release: no, Credit line: Rights Managed / Mary Evans Picture Librar / Forum" classes=""] Małgorzata Braunek: rozstanie z Januszem Guttnerem Zaproponował jej rolę w swoim nowym filmie „Trzecia część nocy”, to był mocny film o wojnie, z drastycznymi scenami. Braunek grała w nim podwójną rolę Marty-Heleny. Dziewczyny, którą główny bohater spotyka podczas porodu, i która jest łudząco podobna do jego zamordowanej żony. Małgorzata Braunek wspominała, że film był „inspirującym wyzwaniem zawodowym. To był twórczy, inspirujący czas”. Wtedy też między nią i Andrzejem Żuławskim wybuchł romans, którego nawet nie próbowali ukrywać. Po miesiącu od rozpoczęcia zdjęć Małgorzata Braunek była w ciąży. Wyciągnęła wtedy Żuławskiego na spacer, by go o tym poinformować. Powiedział jej wtedy: „Jesteśmy oboje okropnymi ludźmi, bo ty masz męża, który jest dobrym człowiekiem, a ja jestem w parze z kimś, kto mnie kocha. A właśnie ich zostawimy i będziemy parą złoczyńców". Aktorka rozwiodła się z Januszem Guttnerem i natychmiast wzięła cichy ślub z ukochanym. W grudniu 1971 roku na świat przyszedł ich syn, Xawery, dzisiaj znany reżyser. W małżeństwie szybko zaczęły się jednak kłopoty. Żuławski pragnął stworzyć Małgorzatę na swoją modłę, jak wiele aktorek. Pragnął, by podporządkowała się wizji: „trochę szalonej, ale niewinnej panienki, która tak naprawdę odkrywa życie dopiero przy jego boku”. Nie do końca się to udało. Konflikty zaostrzyły się na planie niezwykłego, ale i mocnego filmu „Diabeł”, w którym Braunek, będąc na początku jeszcze w ciąży, w ogóle nie chciała grać. Rolę dostała Barbara Brylska (jak krzyżowały się losy tych aktorek, to temat na osobną historię). Miała podpisaną umowę, ale pracowała tylko dzień. Żuławski zrezygnował z niej, pomimo ryzyka procesu sądowego, zaczekał, aż żona urodzi i zmusił ją do grania. „Diabeł stanął między nami” - wspominała Braunek. „Byłam chora z wyczerpania. Czułam, że działamy w tym filmie na rzecz czegoś złego, dotykamy sfery, z którą nie powinniśmy obcować. To był wielki mrok. A ja urodziłam właśnie moje pierwsze dziecko" - opowiadała aktorka. Potem nigdy tego filmu nie chciała nawet obejrzeć. Problemy na planie odbijały się na życiu prywatnym pary. "Na dłuższą metę trudno jest żyć z Andrzejem. Wszystko musi być u niego emocjonalne, histeryczne, na najwyższych obrotach. Inaczej się nudzi. [...] Nie chciałam, by Xawery dorastał, obserwując trudną miłość" - wspominała aktorka. Coraz bardziej toksyczne relacje doprowadziły do rozwodu, w 1976 roku. Andrzej Żuławski chciał wyjechać z Polski, dusił się tutaj, po zatrzymaniu przez cenzurę „Diabła” (film w Polsce pokazany został dopiero w 1988 roku), wiedział, że będzie miał kłopoty z kolejnymi produkcjami. „Bestia zostawiła piękną” - pisały gazety. Zobacz też: Olena Leonenko-Głowacka o Januszu Głowackim: „Cały czas jest ze mną, czuję go… Moja miłość trwa” Małgorzata Braunek i Andrzej Żuławski: dlaczego się rozstali? Małgorzata Braunek została z synem w Polsce, nie brakowało jej propozycji filmowych, w 1972 roku zaczęła pracę na planie „Potopu” w reżyserii Jerzego Hoffmana. Na pewno ją to angażowało emocjonalnie, tym bardziej że pół Polski debatowało, czy powinna zagrać Oleńkę. Faworytką widzów była Barbara Brylska, ale Hoffman uznał, że Brylska zbyt dojrzałe wygląda przed kamerą. A Oleńka ma być młodą dziewczyną. W 1974 roku poznała dziennikarza Andrzeja Krajewskiego, swojego późniejszego męża. Przeżyli razem szczęśliwie 40 lat, aż do przedwczesnej śmierci aktorki. To spotkanie wywróciło jej życie do góry nogami - stała się buddystką, na wiele lat zrezygnowała z aktorstwa. Andrzej Żuławski w Paryżu ożenił się z malarką Hanną Wolską, urodził im się syn Ignacy. W Paryżu, w 1975 roku zrobił swój pierwszy głośny we Francji film „Najważniejsze to kochać" z wielką gwiazdą Romy Schneider. Potem w latach 80., już jako dojrzały mężczyzna związał się z 18-letnią Sophie Marceau, dzisiaj wielką gwiazdą francuskiego filmu. Andrzej Żuławski o Małgorzacie Braunek: miała blask „Spośród aktorek chyba najbardziej kochałem Małgorzatę Braunek”, wyznał po latach. „Nie była to z moich aktorek aktorka najwybitniejsza (…), ale miała blask. Czy był to blask urody, blask młodości, blask ambicji? Czy trochę wszystko razem plus misterium blasku jakby od Boga danego, w którym wydaje się nam, że lepiej widzimy tajemnice serca ludzkiego i delikatność losów?”. W świetnej rozmowie dla „Vivy!" z 2010 roku tłumaczył swoje relacje z byłą żoną: „Trudno jest walczyć z człowiekiem, którego opanowuje mania religijna i postanowi być buddystką koreańską. Jestem człowiekiem naprawdę niewierzącym – to było rozlecenie się bardzo głębokie, bo ideowe. Większego być nie może. Uważam też, że fakt, że można być aktorką, grać w filmie, być tak zwaną gwiazdą, to szalony przywilej i droga do wspaniałego rozwoju całej osobowości. I jeżeli temu się zaprzecza jednym ruchem i nie gra przez następne 30 lat, a na starość nagle się beka, że to może nie był taki świetny pomysł... To jak pan chce się z tym borykać? Złośliwie mówił, że była raczej gwiazdą niż aktorką. Elżbieta Pawełek, rozmawiając z Małgorzatą Braunek w „Vivie!” w 2013 roku, pytała: „Andrzej Żuławski, poprzedni Pani mąż, nie krył rozczarowania. „Szkoda, że tak dziś wygląda szczyt jej ambicji. Taka zdolna aktorka”, powiedział. „Ale weszła w system, który się z aktorstwem wykluczał, gdzie wszyscy ubierają się w te same szatki i osiem godzin dziennie klepią te same mantry”. Jest Pani przykro?”. „Skądże!” - odpowiedziała Braunek. „To jemu było przykro, bo uważał, że marnuję swój talent. Ale może tak mówi, bo nie zna moich nowych talentów (śmiech)”. Oboje przez lata praktycznie ze sobą nie rozmawiali. Pogodzili się dopiero w czasie choroby Małgorzaty Braunek, niestety aktorka zmarła na raka 23 czerwcu w 2014 roku, miała 67 lat. Andrzej Żuławski odszedł dwa lata później. Korzystałam z „Jabłoń w ogrodzie, morze jest blisko”, rozm. Artura Cieślara, wyd. „Znak”, 2016, „Żuławski”. Wywiad rzeka, Piotr Kletowski, Piotr Marecki, Krytyka Polityczna, 2019.
Nieznane oblicze Andrzeja Żuławskiego. Syn legendy kina po latach ujawnił, co działo się za zamkniętymi drzwiami
Reżyser, który wywoływał skrajne emocje, do dziś budzi zachwyt i kontrowersje. Jego filmy przeszły do historii, ale prywatne życie wciąż rodzi pytania.
Dziś mija dokładnie 10 lat od śmierci Andrzeja Żuławskiego – jednej z najbardziej utalentowanych i zarazem kontrowersyjnych postaci polskiego kina. Reżyser "Na srebrnym globie", "Diabła" i kultowego "Opętania" zapisał się w historii filmem bezkompromisowym i odważnym. Ale jego życie to nie tylko wielka sztuka. Przez lata szukał szczęścia u boku wielu kobiet i doczekał się synów, z których tylko jeden – Xawery Żuławski – poszedł w jego ślady. Po latach zdecydował się szczerze opowiedzieć o ich relacji i o tym, jakim ojcem był dla niego legendarny twórca. Andrzej Żuławski nie był wzorowym ojcem Długie godziny spędzane na planach filmowych sprawiły, że Andrzej Żuławski nie był obecny w życiu swoich dzieci. "Dzieci nigdy go nie interesowały, również własne. Lubił je, dopóki były maleńkie i niewinne, wtedy obdarzał je wielką miłością, a kiedy dorastały i stawały się trudniejsze, tracił jakiekolwiek zainteresowanie", mówił Xawery Żuławski w wywiadzie dla "Pani" z Igą Nyc. Chociaż to właśnie on spędził najwięcej czasu ojcem i jako jedyny z rodzeństwa poszedł jego śladami, ich relacja nie była najlepsza. "Kiedy dorastałem, ojciec miał 40 lat i był w szczytowym momencie, kręcił dużo filmów. Obserwowałem go i zawód reżysera wydawał mi się czymś niesamowicie pasjonującym. Myślę, że mój wybór wynikał też z pogoni za nim, bo ojciec nie chciał zabierać mnie na plan, nie miałem wstępu do tego świata" opowiadał w rozmowie z Igą Nyc. Reżyser nie wiedział nawet, że jego najstarszy syn również chciał zostać reżyserem. Chociaż kino było dla niego całym światem, nie sądził, że zaraził tą pasją którekolwiek ze swoich dzieci. "Nigdy też nie oglądał ze mną swoich filmów, musiałem to robić w sekrecie" mówił syn legendy polskiego kina. Małżeństwo Andrzeja Żuławskiego i Małgorzaty Braunek rozpadło się, gdy przyszły reżyser miał zaledwie trzy lata. Większość dzieciństwa spędził u boku matki oraz dziadków, jednak gdy dorastał, Xawery zdecydował się zamieszkać z ojcem. Nie wspomina tego czasu jednak zbyt pozytywnie. "Kiedy w Polsce wybuchł stan wojenny, zamieszkałem u niego w Paryżu, a on potrafił zostawić mnie na trzy miesiące i wyjechać na plan. Miałem 13 czy 14 lat, wracałem ze szkoły i siedziałem w 200-metrowym mieszkaniu zupełnie sam. Mogłem jeździć po nim rowerem, takie było wielkie, ale nie miałem do kogo się odezwać. I nie było możliwości, żeby zadzwonić do mamy czy kolegów, którzy zostali w Polsce, bo była żelazna kurtyna. A list z Warszawy do Paryża szedł 14 dni. To był czas, kiedy doświadczyłem samotności absolutnej" mówił na łamach "Pani". Ich późniejsze relacje również nie należały do najłatwiejszych. ZOBACZ TEŻ: Był jej wielką miłością. Małgorzata Ostrowska porusza wyznaniem o życiu po stracie męża: "Nie chcę pamiętać ostatnich momentów" Xawery Żuławski Xawery Żuławski nakręcił film napisany przez Andrzeja Żuławskiego Kiedy Xawery Żuławski debiutował jako reżyser, nagrywając "Chaos", ojciec jednak mu kibicował: "Masz do przebicia wielki mur. Albo go przeskoczysz, albo łbem przebijesz i zobaczymy, co wtedy się wydarzy", miał powiedzieć. Chociaż nazwisko, które nosił, postawiło mu na drodze wysoką poprzeczkę, nie zrezygnował z kariery reżyserskiej. Nakręcił filmy takie jak "Wojna polsko-ruska", "Aida" czy "Krew z Krwi". Gdy Andrzej Żuławski umierał, na kilka dni przed śmiercią przekazał synowi scenariusz do "Mowy ptaków" i powiedział mu, że może zrobić z nim, co tylko chce. Chociaż początkowo zupełnie o nim zapomniał, po czasie otrzymał telefon od Marcina Wierzchosławskiego, z zapytaniem, czy chce go z nim zrealizować. Na początku nie chciał dotykać niczego, co miało związek z twórczością ojca. "W pierwszym odruchu odpowiedziałem, że nie, bo nie chciałem wchodzić w jego buty. Nie da się odtworzyć jego stylu, jego osobowości. Nie chciałem się narażać na śmieszność. Ale potem pomyślałem, że skoro ojciec dał scenariusz Marcinowi [Wierzchosławskiemu] i mnie, to może taki był jego cichy plan", przyznał, po czym dodał: "Robiąc własne rzeczy, gdzieś z tyłu głowy miałem myśl, że nie chcę przynieść ojcu wstydu, nie chcę stać się drugorzędnym reżyserem noszącym to samo nazwisko. Dzisiaj mam już poczucie, że nie muszę nic nikomu udowadniać". Xawery Żuławski W końcu Xawery Żuławski zdecydował się nagrać film oparty na scenariuszu, który opowiadał historię niełatwej relacji syna z nieobecnym przez lata ojcem. Podobieństwo aktorów, którzy wcielili się w rolę ojca i syna (Daniela Olbrychskiego i Sebastiana Fabijańskiego) do Xawerego i Andrzeja Żuławskich nie było przypadkowe, jednakże reżyser zaapelował, by sytuacji z filmu nie interpretować jako prawdziwe wydarzenia. Projekt wzbudził niemałe kontrowersje nawet zanim został dopuszczony do generalnej audiencji. Film na 44. Festiwalu Polskich Fabularnych w Gdyni powalczył o Złote Lwy. Niestety początkowo został zdjęty z listy kandydatów, a gdy po licznych protestach powrócił do konkursu, nie został nagrodzony żadnym wyróżnieniem. Pod koniec życia Andrzeja Żuławskiego jego drogi z synem ponownie się zeszły Nieszablonowa postać Andrzeja Żuławskiego miała jednak jedną słabość: samotność. Wyraźnie zaopiniowany reżyser nie miał zbyt wielu przyjaciół, a z byłymi partnerkami nie utrzymywał kontaktu. Z biegiem czasu twierdził jednak, że z najstarszym synem łączyła go bliska relacja: "W ostatnich latach, o dziwo, przyjacielem staje się mój syn Xawery. To jest naprawdę przyjaźń. Taka, że można sobie powiedzieć wszystko, choć z maleńkim dystansem", mówił. Syn odniósł się do tych słów po jego śmierci: "Czy to była przyjaźń? Nie wiem, ja bym to nazwał dojrzałą relacją między ojcem a synem. Nareszcie przestała być wyboista, napiętnowana złością, agresją, strachem i różnymi innymi ekstremalnymi emocjami, które towarzyszyły mi w dzieciństwie. W końcu obdarzyliśmy się obopólnym szacunkiem i mogliśmy prowadzić ciekawe rozmowy", wspomniał. Reżyser zmarł na nowotwór w 2016 r. Chociaż deklarował, że był niewierzący, został pochowany w grobie rodzinnym na cmentarzu katolickim w Górze Kalwarii. Na pogrzebie nie pojawiły się ani pierwsza, ani druga żona. Obecna była za to jego partnerka Sophie Marceau oraz trzej synowie: Xawery, Ignacy i Vincent. SPRAWDŹ TEŻ: Kiedy poznał ojca ukochanej, usłyszał zaskakujące pytanie. Tak zaczęła się ostatnia miłość Roberta Duvalla
To miała być rola życia, a skończyło się załamaniem. Po latach wyszło na jaw, jak Żuławski traktował gwiazdę "Opętania"
Isabelle Adjani i Andrzej Żuławski – ta relacja zostawiła jej blizny na całe życie
Andrzej Żuławski pracował z wieloma wybitnymi aktorkami. Jedną z nich była wielka francuska gwiazda Isabelle Adjani uchodząca za piękność wszech czasów. Kiedy ją poznał Adjani zrobiła już międzynarodową karierę, ale mieszkała w małym mieszkanku na paryskim poddaszu z mężem i małym synkiem. Miała przerwę w karierze, nikt jej nie chciał ze względu na trudny charakter. Rola u Żuławskiego w filmie „Opętanie” – „Possession” przywróciła ją do aktorskiej pierwszej ligi. Ale aktorka o mało nie przypłaciła jej utratą życia. Andrzej Żuławski — znajomość z Isabelle Poznali się w 1981 roku, Adjani była już wtedy wielką gwiazdą. Jako 17-latka zaczęła grać na scenie paryskiego narodowego teatru La Comedie Francaise. Wystąpiła w słynnym filmie „Miłość Adeli H”, za tę rolę otrzymała nominacje do Oscara. Zagrała w genialnym „Lokatorze” Polańskiego, byłą miłością wampira w „Nosferatu” z Klausem Kinskim. Jest jedyną francuską gwiazdą, która zdobyła pięć Cezarów dla najlepszej aktorki. "Opętanie" to psychologiczny horror o rozpadzie małżeństwa, w atmosferze zdrady, nieufności, kłótni, emocjonalnego rozchwiania, szaleństwa. Parę grają Isabelle Adjani i gwiazdor późniejszego "Jurrasic Park", Sam Neill. Andrzej Żuławski tworzył scenariusz filmu w czasie osobistego kryzysu po rozwodzie z Małgorzatą Braunek. Ktoś napisał, że film jest taki, jakby reżyser przelał na niego całą złość po własnym nieudanym małżeństwie. Scenariusz, inspirowany jego doświadczeniami, opowiada o małżeńskim rozpadzie i emocjonalnym chaosie. Isabelle Adjani, będąca już uznaną aktorką, początkowo odrzuciła rolę, obawiając się intensywności postaci. Żuławski nie chciał, żeby grała, ale naprawdę wchodziła w emocjonalne stany postaci, którą grała — Anny. Dzięki namowom operatora Bruno Nuyttena, jej ówczesnego partnera, zgodziła się na udział w projekcie. Burzliwy związek odcisnął piętno na jej życiu Praca nad "Opętaniem" była dla Adjani niezwykle wymagająca. Jej relacja zawodowa z Żuławskim szybko przerodziła się w burzliwy związek, który odcisnął piętno na ich życiu osobistym i zawodowym. Żuławski, dążąc do autentyczności, wymagał od aktorów pełnego zaangażowania emocjonalnego. Adjani, wcielając się w postać Anny, przeżywała na planie skrajne emocje, co doprowadziło ją do załamania nerwowego. Po latach przyznała, że rola ta była dla niej traumatyczna i potrzebowała czasu, by się z niej otrząsnąć. Sam Żuławski wspominał spotkanie z Isabelle Adjani tak: "Mieszkała na strychu kamienicy w Paryżu ze swoim małym synkiem i mężem. Mieszkanko jej pożyczył, tak zwane służbowe, w jakich gosposie domowe mieszkały we Francji pod dachami, aktor Donald Sutherland. I ona tkwiła w tym mieszkaniu, nikt jej nie chciał. Zagrała za związkowe minimum w filmie "Opętanie", za grosze, i była bardzo szczęśliwa, że ją chcą, przez co była zdyscyplinowana i chciała dobrze wypaść — tłumaczył reżyser. "Opętanie" uchodzi dziś za jeden z największych filmowych skandali lat 80. A zarazem za film niezwykły i kultowy. Scena zbliżenia między kobietą a potworem mieszkającym w pustym domu małżonków do dziś uważana jest za jedną z najbardziej szokujących w historii kina. A to zagrała Adjani. ZOBACZ TEŻ: Wielka ikona PRLu miała żal do wybitnej prawniczki. O ich konflikcie huczała cała Polska. Poznaj jego kulisy Isabelle Adjani uwielbiała Żuławskiego i nie mogła go znieść Relacja Andrzeja Żuławskiego i Isabelle Adjani nie ograniczała się tylko do pracy zawodowej. Ich związek był pełen namiętności, ale także konfliktów. Adjani, mimo trudności, była zafascynowana reżyserem i jego wizją artystyczną. Jednak intensywność ich relacji prowadziła do emocjonalnego wyczerpania aktorki. Adjani rzeczywiście godziła się na wszystko, czego chciał od niej polski reżyser. Sam Neill w rozmowie z "The Independent" opowiadał, że Żuławski kazał mu naprawdę spoliczkować Adjani podczas jednej ze scen. Neill mocno oponował. "Adjani podeszła do mnie. Powiedziała: Sam, musisz to zrobić. Musisz. Więc musiałem to zrobić. To była najbardziej przygnębiająca rzecz, jaką kiedykolwiek zrobiłem na planie filmowym", wspominał aktor. Adjani myślała, że to koniec jej kariery W jednym z wywiadów aktorka przyznała, że praca z Żuławskim była dla niej tak obciążająca, że przez długi czas nie mogła wrócić do równowagi psychicznej. Żuławski podczas komentarza do wydania DVD "Opętania" wyjawił, że aktorka próbowała nawet odebrać sobie życie. Ona sama myślała, że ten film zakończy jej karierę. Tak powiedziała Andrzejowi Żuławskiemu: „To koniec mojej kariery. Nie masz prawa tak głęboko zaglądać w ludzką duszę”. Mówiła, że Żuławski znęcał się nad nią i manipulował nią. A jednak go doceniała. Zresztą jej rola przeszła do historii, jak i sam film. I nie był to żaden koniec kariery, zagrała potem choćby w "Królowej Margot", chyba najbardziej znanym filmie z jej udziałem. Ale na tym planie musiało się dziać coś niesamowitego, bo nawet twardziel Sam Neill ujawnił, że praca nad tym filmem była dla niego wyjątkowo trudna. "Kręciliśmy w Berlinie Zachodnim" u szczytu zimnej wojny. To był porąbany, ku*****o surrealistyczny czas. Żądał od nas o wiele więcej, niż mogliśmy dać. Prosił o więcej, niż powinien prosić reżyser". Isabelle Adjani, chociaż dzisiaj uchodzi za wielką legendę i divę francuskiego kina nigdy nie miała szczęścia w miłości. Na jej życiu i karierze chyba najbardziej zaważył nieudany związek z brytyjskim aktorem Danielem Day- Lewisem, który ją porzucił i nie chciał uznać ich syna za swoje dziecko. Rozstali się w gniewie, ona powiedziała, że wielkie namiętności nie przeradzają się na ogół w wielkie przyjaźnie. Potem związała się z muzykiem Jeanem Michelem Jarrem, rozstali się w 2004 roku po dwóch latach związku. W 2017 roku wyznała, że jest samotniczką, a szczęście przychodzi do niej z wnętrza. Od końca lat 80. była podejrzewana o to, że jest chora na AIDS i wiele lat zajęło jej zdementowanie tej plotki. Chociaż mówiła, że takie urojone diagnozy są bardziej filmowe niż niejeden jej film. SPRAWDŹ TEŻ: Była wielką gwiazdą lat 80. i ikoną Hollywood. Dzisiaj ma 71 lat i jest nie do poznania
Flirtowali tuż pod nosem jej męża. Co naprawdę łączyło Braunek i Teleszyńskiego? „Z nim każda kobieta chciałaby mieć romans” twierdziła aktorka
Leszek Teleszyński ogólnopolską sławę zdobył dzięki swojej roli w „Trędowatej”. Jednak zanim pojawił się u boku Elżbiety Starosteckiej, na ekranie pierwsze kroki stawiał u Andrzeja Żuławskiego w filmie „Trzecia część nocy”. To właśnie tam poznał Małgorzatę Braunek — żonę reżysera, która w planach miała coś więcej niż przyjaźń, chociaż oboje byli wówczas związani z innymi osobami. To nie stanęło im na przeszkodzie, by nawiązać bliską relację...
Ich historia mogłaby posłużyć za scenariusz filmowy — zresztą właśnie na planie filmu wszystko się zaczęło. Gdy Leszek Teleszyński stawiał pierwsze kroki w kinie na planie „Trzeciej części nocy” u boku żony reżysera, Małgorzaty Braunek, nikt nie przypuszczał, że ekranowa chemia przerodzi się w coś znacznie więcej. Ona — piękna, zmysłowa, otoczona aurą tajemniczości. On — młody, ambitny, przystojny. W tle — zazdrosny mąż i napięcie, które narastało z każdym wspólnym ujęciem. Romans, którego nie sposób było ukryć przed kamerą ani ekipą filmową, wywołał nie tylko skandal w artystycznym świecie, ale też na zawsze zapisał się w historii polskiego kina. Jak wyglądał flirt, który rozgrywał się tuż pod nosem Andrzeja Żuławskiego? Dlaczego reżyser, mimo wszystko, dał Teleszyńskiemu kolejną główną rolę? I co zostało z tej relacji po latach? Artykuł aktualizowany 21.05.25 r. Leszek Teleszyński i Małgorzata Braunek — początki relacji Leszek Teleszyński w latach 70. ubiegłego wieku uchodził za jednego z najprzystojniejszych i najbardziej rozpoznawalnych polskich aktorów. Wszystko za pomocą „Trędowatej”, która ukazała się w 1976 roku i od tamtego czasu na zawsze zapisała się na kartach historii jako jeden z najbardziej wpływowych polskich filmów. Aktorzy i aktorki momentalnie zyskali sławę. Właśnie taki las spotkał filmowego Waldemara Michorowskiego, w którego wcielał się Leszek Teleszyński. Nie był to jednak jego debiut na ekranie: wcześniej pojawił się w dwóch produkcjach reżyserowanych przez Andrzeja Żuławskiego: „Trzeciej części nocy” oraz „Diable”. Wówczas u jego boku zobaczyć mogliśmy Małgorzatę Braunek, wówczas początkującą aktorkę, a prywatnie — żonę reżysera. To właśnie wtedy, na planie pierwszego filmu, ich drogi skrzyżowały się po raz pierwszy, a między grającymi główne postacie aktorami narodziło się wyjątkowe uczucie, z którym nie kryli się nawet przed samym przy samym Żuławskim... Czytaj też: Anna Seniuk tylko raz wychodziła za mąż. Kim był Maciej Małecki, dla którego zostawiła narzeczonego i poświęciła karierę? Leszek Teleszyński, Trędowata, 1976 rok Leszek Teleszyński i Małgorzata Braunek flirtowali tuż pod nosem zazdrosnego męża aktorki O tym, co naprawdę łączyło Leszka Teleszyńskiego i Małgorzatę Braunek, momentalnie pojawiło się wiele plotek. Jak się okazało, aktorka której od pewnego czasu miało nie układać się najlepiej w małżeństwie, w koledze z planu zauważyć mała idealny obiekt flirtu i chwilowej zabawy. Piękna aktorka również od razu wpadła Teleszyńskiemu w oko, jednakże ten przestraszony obecnością jej męża, początkowo bardzo opierał się jej zalotom. Wiedział, że ryzykuje nie tylko rolę w filmie, ale także swoją przyszłą karierę w świecie kina. Małgorzata Braunek W końcu jednak uległ urokom pięknej aktorki i zaczął odwzajemniać jej zaloty. O tym, że mają się ku sobie, wiedział wówczas prawie każdy. Nie przeszkadzało im nawet to, że Leszek Teleszyński spotykał się wówczas z Alicją Jachiewicz, a wszystkiemu przyglądał się rozwścieczony Andrzej Żuławski. Nic w tym dziwnego, że po skończonych zdjęciach do filmu zazdrosny mąż nie chciał widzieć swojego konkurenta na oczy. Dlatego tak dziwny okazał się jego kolejny krok, gdy zaledwie kilka miesięcy później dał mu kolejną główną rolę w swoim filmie. Zobacz również: Hanna Żudziewicz i Jacek Jeschke dwukrotnie przysięgali sobie miłość. Ślub kościelny wzięli we Włoszech „Poprosił, żebym partnerował podczas zdjęć próbnych wybranym przez niego aktorom. Zaproponowałem, żeby zrobił też próbny materiał ze mną. Po pewnym czasie dzwoni do mnie Małgorzata Braunek i mówi, że będę grał w tym filmie” przyznał aktor w rozmowie z „Rzeczpospolitą”. Leszek Teleszyński, Małgorzata Braunek, „Trzecia część nocy”, 1971 r. Tajemnice relacji Teleszyńskiego i Braunek W filmie Leszek Teleszyński ponownie zagrał u boku Małgorzaty Braunek. Dla niej była to świetna okazja, by kontynuować to, co zaczęła przy „Trzeciej części nocy”: nonszalancki flirt z przystojnym aktorem. Tym razem trafiły im się sceny pocałunku, które rozwścieczały Andrzeja Żuławskiego do czerwoności. Wszystko przez to, że jego żona specjalnie rujnowała ujęcia, tylko po to, by musieć je powtórzyć. „Jadła cukierka i przy każdej próbie wpychała mi go do ust. W końcu zaczęliśmy się śmiać. Żuławski się wściekł” mówił po latach aktor. Zazdrosny reżyser miał wręcz stuprocentową pewność, że żona zdradza go Teleszyńskim. Ich pocałunki wydawały im się zbyt realistyczne, w swoim towarzystwie czuli się zbyt luźno, a do tego ciągłe wymówki do powtarzania romantycznych scen. W pewnym momencie nie wytrzymał napięcia i skonfrontował żonę, pytając ją wprost o to, by wytłumaczyła mu, jak dokładnie wygląda jej relacja z aktorem. Na pytanie, czy ich przyjaźń przerodziła się w romans, Braunek odpowiedzieć miała wymijająco z uśmiechem na twarzy: „Z nim każda kobieta chciałaby mieć romans”. Małgorzata Braunek Jak oboje opowiadali po latach, czas nagrywania „Diabła” był dla nich dość ciężkim przeżyciem. Nie dość, że sam film był dość krwawym horrorem, prawdziwe piekło zgotować miał im reżyser. Małgorzata Braunek miała przejść załamanie nerwowe, a jej ekranowy partner „był bliski obłędu”. Sprawdź też: Ma 15 lat i walczy o kolejną rolę w Buffo. Córka Nataszy Urbańskiej i Janusza Józefowicza nie może liczyć na taryfę ulgową Życie miłosne Małgorzaty Braunek i Leszka Teleszyńskiego Chociaż ich drogi miały szansę skrzyżować się jeszcze raz kilka lat później na planie „Potopu”, ich przelotny flirt był już tylko historią. Świeżo rozwiedziona Małgorzata Braunek nie miała u kolegi z planu żadnych szans: serce aktora należało wówczas do Ireny Szczurowskiej, z którą później się ożenił, a także doczekał córki Karoliny. Ich związek jednak nie przetrwał. Dziś już od prawie trzech dekad związany jest z ze swoją drugą żoną, Jolantą. Małgorzata Braunek po rozwodzie z Żuławskim wyszła za Andrzeja Krajewskiego, z którym była aż do śmierci w 2014 r., gdy zmarła po walce z rakiem piersi. Była matką dwójki dzieci: Xawerego i Oriny. Leszek Teleszyński, Małgorzata Braunek, Ewa Wiśniewska, Benefis Jerzego Hoffmana, 03/09/2011 Małgorzata Braunek Leszek Teleszyński, Złotopolscy, 2003 rok
Pasję do reżyserii odziedziczył po tacie, zaś po mamie wrażliwość. Tak dziś żyje Vincent Żuławski
29-latek mówił nam o karierze i relacji z rodzicami
Vincent Żuławski to najmłodszy syn nieżyjącego już reżysera Andrzeja Żuławskiego. Ma za sobą nie tylko debiut aktorski, ale i reżyserski. Buduje swoją pozycję w świecie filmu i stawia coraz pewniejsze kroki. Nie ukrywa, że swoją pasję odziedziczył po ojcu. Równocześnie podkreślał, że nie chce być do niego porównywany. Jak Vincent Żuławski wspomina relację z ojcem? „Był dla mnie bardziej jak dziadek”, wyznał w wywiadzie dla VIVY!. Kariera Vincenta Żuławskiego Vincent Żuławski jest owocem miłości znanego polskiego reżysera — Andrzeja Żuławskiego, oraz francuskiej aktorki Sophie Marceau. Podobnie jak rodzice, on również związał swoje życie z filmem. Jest również modelem, a kilka lat temu wydał tomik wierszy „Le charlatan et autres poèmes”. Będąc młodym chłopcem był pewien, że w przyszłości zostanie aktorem. Ma już nawet za sobą swój debiut w polsko-włoskiej produkcji „Dom wybranych”. „Jako dziecko oglądałem dużo filmów, zawsze miałem mnóstwo energii, lubiłem udawać innych ludzi. Pomyślałem więc, że jeśli ktoś mi jeszcze za to zapłaci, to czemu nie? Wiedziałem, że to barwne życie. Barwne, ale też wcale nie takie proste”, mówił Krystynie Pytlakowskiej w wywiadzie dla VIVY! w 2020 roku. Andrzej Żuławski, Sophie Marceau, koncert Fundacji „Dla Talentu”, Teatr Wielki, Warszawa, 28.02.1995 rok Andrzej Żuławski, Vincent Żuławski, przyjęcie w ogrodach ambasady Francji, 14.07.2006 rok Od tamtego czasu jednak wiele się zmieniło. Vincent ruszył śladami swojego ojca oraz starszego brata Xawerego. Wyreżyserował krótkometrażowy film „Heurte”, który pokazano na Festiwalu Filmowym w Angoulême. W tym roku światło dzienne ujrzała jego kolejna produkcja „La Revanche”. Dziś 29-latek otwarcie deklaruje, iż zdecydowanie preferuje stać po drugiej stronie kamery. CZYTAJ TAKŻE: Odziedziczył po nim miłość do sztuki i pasję do życia. Vincenta Żuławskiego z ojcem łączyła wyjątkowa więź „[...] Wolę być reżyserem, ponieważ mam wtedy większą kontrolę. Lubię być z aktorami, mówić im, jak mają zagrać. Tłumaczyć, jak widzę graną przez nich postać, co jest nie tak. Że na przykład powinni być bardziej zdenerwowani albo wręcz przeciwnie, na luzie. Albo bardziej egzaltowani”, tłumaczył przeszło dwa lata temu w VIVIE!. Vincent Żuławski, sesja dla magazynu „VIVA!”, listopad 2020 Życie prywatne Vincenta Żuławskiego Choć z pochodzenia jest pół Polakiem i pół Francuzem, znaczną część życia spędził w Anglii, a jeszcze wcześniej we Francji razem z mamą. Jednak nauka we francuskiej szkole nie do końca odpowiadała młodemu Vincentowi, a za propozycją mamy zdecydował się kontynuować edukację za granicą, w szkole z internatem. Tam zafascynował się buddyzmem oraz filozofią, z której nawet zdawał maturę. Za swoją ojczyznę nadal uznaje Francję, lecz to właśnie Anglia stała się jego ulubionym miejscem na świecie. W rozmowie dla VIVY! ze szczególną sympatią wspominał jedno, bliskie jego sercu miasto — Londyn. Vincent Żuławski podkreśla zwłaszcza niezwykłą różnorodność kulturową. „Aktywne, kolorowe, dużo się tam dzieje. To najbardziej kosmopolityczne miasto na świecie. Idziesz do Camden, a tam ludzie z Somalii, Brixton – ludzie z Jamajki, South Kingston – Francuzi. Polaków też jest bardzo dużo, szczególnie w Ealing Broadway. A ja bardzo lubię spotykać się z ludźmi z innych krajów”. Vincent Żuławski, VIVA! 23/2020 Vincent na stałe zamieszkał w kraju swojej mamy. A jakie relacje łączą go z resztą rodziny? Młody reżyser ma trójkę przyrodniego rodzeństwa: Xawerego i Ignacego, będących synami jego ojca, oraz młodszą siostrę Juliette od strony swojej mamy. Vincent Żuławski przed laty wspominał, że nie ma częstego kontaktu ze starszym bratem Xawerym. Za to bardzo dobrze dogaduje się 21-letnią z siostrą. „To super dziewczyna, interesuje się wieloma rzeczami. Jest bardzo mądra i śmieszna. Uczyła się w Anglii, w tej samej szkole, gdzie ja się uczyłem. Niedawno zdała maturę, choć nie wie jeszcze dokładnie, gdzie chciałaby studiować. Myśli o różnych uniwersytetach. W Anglii, Szkocji" — tak chwalił Juliette na łamach VIVY!. Vincent Żuławski o relacji z ojcem Przez wiele osób jest nieustannie porównywany do ojca. Vincent Żuławski nie ukrywa natomiast, że choć wiele mu zawdzięcza, teraz pragnie sam zapracować na swoje nazwisko. „Jestem bardzo szczęśliwy i wdzięczny za wszystko, co mi dał – a dał przede wszystkim dużo wiedzy – ale po prostu nie lubię, gdy wszyscy się mną interesują, moim życiem. I to tylko dlatego, że jestem jego synem. To męczące”, mówił w wywiadzie dla VIVY!. Jego relacja z tatą była wyjątkowa. Wracając wspomnieniami do ich wspólnych dyskusji wyznał, że czasem zdarzyło im się rozmawiać o śmierci. Okazało się, że oboje zainteresowali się buddyzmem w podobnym okresie swojego życia. Andrzej Żuławski bardzo kochał syna i wspierał go w nowych zainteresowaniach. ZOBACZ TAKŻE: Xawery Żuławski opowiedział o trudnej relacji z ojcem: „Dzieci nigdy go nie interesowały, również własne” „[...] Czasem rozmawialiśmy, choć on generalnie był niewierzący i nie lubił takich tematów. Nie lubił, gdy ktoś go do czegoś zmuszał. Wręcz nienawidził. Ale kiedyś mi powiedział, że jak był w moim wieku, miał te dwadzieścia parę lat, to też interesował się buddyzmem, hinduizmem i że rozumie moje zainteresowania. Wtedy jednak pomyślałem, że on niewiele o tym wie. No ale potem zobaczyłem w jego domu, w Wesołej, mnóstwo książek buddyjskich. Półki były nimi wypełnione od podłogi aż po sufit. Wtedy zrozumiałem, że rzeczywiście je przeczytał w młodości i dużo wie na ten temat. A nie chciał o tym rozmawiać, bo po prostu przestał wierzyć." Andrzej Żuławski, VIVA! Jak Vincent Żuławski wspomina więź między nimi? „[...] Dla mnie był bardziej jak dziadek – zawsze na więcej pozwalał. Dla braci był zdecydowanie twardszy. Może dlatego, że kiedy się urodziłem, miał już 55 lat, bardziej rozumiał życie, miał większy dystans do wszystkiego. Po prostu był dojrzalszy. Co nie znaczy jednak, że stary. Bo stary nigdy nie był. Zawsze miał młodą duszę. Dużo czytał, ciągle oglądał jakieś filmy”. SPRAWDŹ RÓWNIEŻ: Była jego wielką miłością, razem doczekali się syna. Oto historia Andrzeja Żuławskiego i Sophie Marceau Krystynie Pytlakowskiej wspomniał również o ich wspólnych seansach filmowych. Organizowali je co roku na wakacje, gdy Vincent odwiedzał ojca na dwa tygodnie. Ich relacja była jedyna w swoim rodzaju. Nic zatem dziwnego, że 29-latkowi bardzo brakuje zmarłego taty. Zastanawiał się, co chciałby mu przekazać, gdyby ten nadal żył. „Zapytałbym, tak ogólnie, co u niego. Czy pracuje nad jakimś filmem lub książką. Co ostatnio fajnego przeczytał, obejrzał. Coś w tym stylu”. Vincent Żuławski, VIVA! 23/2020
Andrzej Żuławski – reżyser kontrowersyjny. Zawsze podążał za swoją wizją artystyczną
W obrazy przesycone mocną symboliką wplatał wątki autobiograficzne
Andrzej Żuławski to reżyser niedoceniany w Polsce. Ze względu na cenzurę w czasach PRL, nie mógł realizować swoich śmiałych wizji z lat 80. W jego filmach wątki erotyczne i sceny przemocy oscylują na granicy sztuki i dobrego smaku. Krytykowany i doceniany na międzynarodowych festiwalach artysta prowadził także bogate życie osobiste. Spis treści: Notka biograficzna Życie prywatne Andrzeja Żuławskiego Najważniejsze filmy niepokornego reżysera Notka biograficzna Andrzej Żuławski urodził się 22 listopada 1940 roku we Lwowie. Jego dziadek Jerzy był pisarzem i filozofem, ojciec Mirosław także zajmował się twórczością literacką. Matka miała na imię Czesława. Podczas bombardowania Lwowa w 1941 roku rodzina Żuławskich pozostała w mieście, mały Andrzej odniósł ciężkie rany, zginęła jego siostra Marta. W 1945 roku ojciec otrzymał stanowisko w ambasadzie RP w Paryżu, więc naukę Andrzej rozpoczął we Francji. Dwa lata później przeprowadzili się do Pragi, gdzie przyszły reżyser oglądał z babcią przedwojenne filmy. W 1956 wrócili do Paryża – tam Andrzej skończył szkołę średnią i zdał maturę. Okres studencki i pomoc przy filmach Wajdy Jako siedemnastolatek Andrzej Żuławski podjął studia w prestiżowej szkole filmowej w Paryżu i zrobił dyplom w 1959 roku. Następnie rozpoczął studia filozoficzne na Sorbonie, ale nie odnalazł się w nurcie filozofii egzystencjalnej. Marksizm na Uniwersytecie Warszawskim też nie przypadł mu do gustu. Za to pojawiła się możliwości asystentury u Andrzeja Wajdy przy kręceniu filmu „Samson” (1961). Dzięki rekomendacji Romana Polańskiego Żuławski pomagał także w reżyserii „Miłości dwudziestolatków” (1962) i „Popiołów” (1965). Samodzielna działalność reżyserska Do spięcia między Andrzejem Żuławskim a Wajdą doszło podczas pracy nad ekranizacją „Jądra ciemności” Josepha Conrada. Żuławski napisał scenariusz, razem pojechali do USA uzgadniać współpracę z amerykańskim producentem, po czym Wajda zrezygnował z projektu i wrócił do Polski. W 1971 roku powstał pierwszy samodzielny pełnometrażowy film w reżyserii Andrzeja Żuławskiego pt. „Trzecia część nocy”. Młody reżyser nie uwzględnił uwag starszego kolegi po fachu, co zaogniło wcześniejszy konflikt z Wajdą. Rok później powstał film „Diabeł” (1972), jednak ze względu na odważne sceny przemocy i erotyczne został zakazany w Polsce. Reżyser postanowił realizować się za granicą, gdzie doceniano jego twórczość. Filmy tworzone we Francji W 1975 powstał pierwszy film zagraniczny Andrzeja Żuławskiego pt. „Najważniejsze to kochać”. Następnie reżyser podjął się ekranizacji „Trylogii księżycowej” – cyklu powieści swojego dziadka Jerzego. Efektem jest film „Na srebrnym globie” – obraz kręcony w latach 70. we Francji w Polsce ukazał się dopiero w 1988 roku. Najlepszy okres twórczości reżyserskiej przypada na lata 80. XX wieku, kiedy powstaje „Opętanie” (1981). Obraz został doceniony na festiwalu w Cannes. Dużym uznaniem cieszyły się także kolejne produkcje – „Kobieta publiczna” (1984) i „Narwana miłość” (1985) na podstawie prozy Fiodora Dostojewskiego. View oEmbed on the source website Filmy po transformacji ustrojowej w Polsce Obrazy w reżyserii Andrzeja Żuławskiego z końcówki XX i początku XXI wieku spotykały się z różnorodnymi opiniami krytyków. Po 1989 roku ukazały się: Moje noce są piękniejsze niż wasze dni (1989) – francuski dramat o informatyku, który zostaje zarażony śmiertelnym wirusem. W rolach głównych wystąpili: Jacques Dutronc i Sophie Marceau, Borys Godunow (1989) – filmowa adaptacja opery Musorgskiego na podstawie dramatu Aleksandra Puszkina, Błękitna nuta (1991) – film o Fryderyku Chopinie z Januszem Olejniczakiem w roli głównej, Szamanka (1996) – ekranizacja powieści Manueli Gretkowskiej, Wierność (2000) – ostatni film nakręcony z Sophie Marceau, Kosmos (2015) – swobodna adaptacje powieści Witolda Gombrowicza. Andrzej Żuławski jest również autorem kilku powieści opublikowanych we Francji. Rozgłos medialny zdobył jego dziennik „Nocnik” (2010), zwłaszcza po tym, jak został wycofany ze sprzedaży w wyniku decyzji sądu na wniosek Weroniki Rosati. Reżyser zmarł w 2016 roku w wieku 75 lat po długiej chorobie nowotworowej. Ostatni napisany scenariusz zrealizował jego syn Xawery Żuławski pod tytułem „Mowa ptaków” (2019). View oEmbed on the source website Życie prywatne Andrzeja Żuławskiego Andrzej Żuławski poznał swoją pierwszą żonę Barbarę Baranowską na planie filmu „Miłość dwudziestolatków” (1962). Następnie związał się z aktorką Małgorzatą Braunek, którą poznał podczas reżyserowania „Trzeciej części nocy” (1971). Płomienny romans zaowocował najpierw rozwodem z Barbarą, a następnie ślubem z Barbarą. Z tego związku narodził się ich syn Xawery (1971). Małgorzata Braunek rolę w „Diable” (1972) w reżyserii Andrzeja Żuławskiego wspomina jako traumatyczne doświadczenie. Praca na tym filmem przyczyniła się do rozpadu małżeństwa po zakończeniu zdjęć. Kolejną żoną reżysera była malarka Hanna Wolska, matka Ignacego (1978). Od 1985 roku był związany z francuską aktorką Sophie Marceau, która jest matką Vincenta (1995). Podczas pracy na filmem „Szamanka” (1996) reżyser zakochał się w pisarce Manueli Gretkowskiej. Ich romans był powodem rozpadu związku z Sophie Marceau. W latach 2007-2008 był nieformalnie związany z aktorką Weroniką Rosati. Najważniejsze filmy niepokornego reżysera Poniżej więcej na temat fabuły pięciu najlepiej ocenionych filmów na Filmwebie w reżyserii Andrzeja Żuławskiego. Trzecia część nocy (1971) – oniryczny dramat wojenny Trwa II wojna światowa. Głównym bohaterem jest młody mężczyzna o imieniu Michał (Leszek Teleszyński). Jego matka, żona i syn zostają zabici przez hitlerowskich okupantów. On sam ucieka. Przypadkowo poznaje Martę (Małgorzata Braunek), która do złudzenia przypomina jego zmarłą żonę. Postanawia zostać z nią i jej nowo narodzonym synkiem. Film powstał według scenariusza napisanego przez Andrzeja Żuławskiego wspólnie z ojcem Mirosławem Żuławskim. Jego fabuła odwołuje się do doświadczeń ojca i syna z czasów okupacji hitlerowskiej. Za swój pełnometrażowy debiut reżyser otrzymał Nagrodę im. Andrzeja Munka w 1971 rok, dyplom uznania na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Adelaide w 1972 roku i nagrodę na festiwalu „Młodzi i Film” w 1973 roku. View oEmbed on the source website Diabeł (1972) – najbardziej kontrowersyjny film Andrzeja Żuławskiego Jest koniec XVIII wieku, młody szlachcic Jakub (Leszek Teleszyński) opuszcza więzienny klasztor w towarzystwie Nieznajomego (Wojciech Pszoniak) i zakonnicy (Monika Niemczyk). Wraca do rodzinnego domu, jednak jest oszołomiony po torturach, których doświadczył. Nieznajomy nakazuje mu „oczyszczać” świat ze zła i grzechu, co prowadzi do szeregu dramatycznych sytuacji. Mężczyzna popada w coraz większy obłęd. Film został zablokowany przez cenzurę PRL ze względu na nawiązania do wydarzeń z marca 1968 roku, w postaci Nieznajomego-diabła widziano podobieństwo do działacza PZPR Mieczysława Moczara. View oEmbed on the source website Najważniejsze to kochać (1975) – pierwsza zagraniczna produkcja Film opowiada o uczuciu młodego fotografa do starzejącej się aktorki. Nadine Chevalier (Romy Schneider) do tej pory grała jedynie w tanich erotykach. Dzięki pieniądzom, które Servais (Fabio Testi) pożycza od swoich pracodawców, aktorka ma szansę zagrać rolę Lady Anne w sztuce na podstawie dramatu Shakespeare'a. Nadine jest rozdarta pomiędzy rodzącym się uczuciem do fotografa a przywiązaniem do obecnego męża. Melodramat został zrealizowany na podstawie książki „Noc amerykańska” autorstwa Christophera Franka. Został pozytywnie przyjęty we Francji, a występująca w nim Romy Schneider otrzymała Cezara w 1976 roku jako najlepsza aktorka. View oEmbed on the source website Opętanie (1981) – horror o zdradzie małżeńskiej Kiedy po długiej nieobecności Mark (Sam Neil) wraca do domu, zostaje swoją żonę Annę (Isabelle Adjani) w niepokojącym stanie. Ich kilkuletni syn jest zaniedbany, a ona sama wydaje się roztargniona i nieobecna. Przyznaje, że ma kochanka. Mark nie wierząc żonie, zatrudnia prywatnego detektywa, aby przyjrzał się sprawie. Okazuje się, że Anna nie spotyka się z Heinrichem (Heinz Bennent), o którym mówiła. Jej kochankiem jest odrażające monstrum, żywiące się ludzkim mięsem. „Opętanie” to najbardziej kontrowersyjny film w reżyserii Andrzeja Żuławskiego, który łączy wątki autobiograficzne z mroczną symboliką w stylu gore. Chociaż obraz zdobył rozgłos za granicą, do dystrybucji polskiej został wprowadzony dopiero w listopadzie 2023 roku. Isabelle Adjani za rolę Anny otrzymała Złotą Palmę w Cannes w 1981 roku i Cezara w 1982 roku. View oEmbed on the source website Borys Godunow (1989) – ekranizacja opery na podstawie sztuki Aleksandra Puszkina Film na podstawie opery Modesta Musorgskiego z 1874 roku opowiada historię rosyjskiego cara Borysa Godunowa (Ruggero Raimondi). Wybrany przez lud władca skrywa wielką tajemnicę. Okazuje się, że jego władza splamiona jest krwią syna poprzedniego cara, młodego Dymitra. O zbrodni dowiaduje się Grigorij (Pavel Slabý), co wkrótce zamierza wykorzystać. Główny trzon adaptacji stanowi nagranie z opery w Waszyngtonie pod dyrekcją Mścisława Rostropowicza. Muzyk niezadowolony z efektu końcowego filmu złożył pozew o usunięcie niektórych scen. Sąd zachował jednak prawo twórcy do decydowania o ostatecznym kształcie swojego dzieła. Nakazał jedynie umieszczenie stosownej notki na początki filmu, która jest wyrazem dezaprobaty ze strony dyrygenta. View oEmbed on the source website
Nauczyłem go strzelać, pisać na maszynie i szacunku do kobiet, mówił Mirosław Żuławski o synu Andrzeju Żuławskim
Swój pierwszy film znany reżyser nakręcił według wspomnień ojca
Andrzej Żuławski pochodzi z wielkiego klanu rodzinnego. Byli w nim pisarze, malarze, dyplomaci. Jego stryjeczny dziadek Jerzy Żuławski był prekursorem science fiction w Polsce i autorem słynnej Trylogii księżycowej - „Na srebrnym globie”. Ojciec reżysera, Mirosław Żuławski, był także znanym pisarzem. Na podstawie jego książki Adam Hanuszkiewicz nakręcił wspaniały telewizyjny serial „Opowieści mojej żony” z Zofią Kucówną w roli głównej. Jak ułożyły się losy Mirosława Żuławskiego i jego relacja z synem, reżyserem Andrzejem Żuławskim? Mirosław Żuławski: portret rodzinny Mirosław Żuławski mówił o swoim synu, Andrzeju, że jest wrażliwy i myślący. Był jego najstarszym dzieckiem, Mirosław Żuławski doczekał się jeszcze dwóch synów, urodzonych już po wojnie, we Francji - Łukasza i Mateusza. Siostra chłopców, malutka Marta nie przeżyła wojny – chłodu, głodu i bombardowań we Lwowie. Mirosław Żuławski urodził się 16 stycznia 1913 roku w Nisku, zmarł 17 lutego 1995 roku w Warszawie. Ożenił się z Czesławą Janiakówną, nazywaną przez najbliższych Mirką, przed wojną mieszkali we Lwowie. Tu w 1940 roku urodził się ich najstarszy syn Andrzej. Mirosław Żuławski skończył prawo i Studium Dyplomatyczne na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie, pracował jako sekretarz wojewody lwowskiego. Jeszcze przed wojną zadebiutował jako poeta. Zobacz też: Nie wszyscy lubili z nią pracować, po rozstaniu z Krzysztofem Materną słuch po niej zaginął. Jak potoczyły się losy Elżbiety Śmiarowskiej? Podczas wojny należał do AK. To były ciężkie lata, rodzina cierpiała chłód i głód. Szczególnie kiedy do Lwowa weszli Niemcy. „Po pierwszych dniach, kiedy likwidowano sowieckie zapasy suszonych i mrożonych ryb, sprzedając je na prawo i lewo, nastały chude tygodnie i miesiące, nie było co do gęby włożyć. Na Boże Narodzenie ojciec spieniężył gdzieś mój elegancki płaszcz z aksamitnym kołnierzem, tak zwaną dyplomatkę, i przyniósł do domu całą krowią głowę”, nigdy nie przypuszczałem, że jest w niej tyle rzeczy, które można zjeść”, pisał Żuławski w książce „Album domowe”. Jak pisał Mirosław Żuławski, oboje z żoną myśleli tylko o tym, by miał co zjeść ich synek, Andrzejek. Mirosław Żuławski: karmiciel wszy Żeby podreperować budżet rodzinny, Mirosław Żuławski został karmicielem wszy w lwowskim Instytucie im. Rudolfa Weigla. Andrzej Żuławski wspominał, że „dzięki poświęceniu ojca matka miała co włożyć do garnka, omijały nas też aresztowania, bo Niemcy bali się tyfusu. Jak widzieli zaświadczenie z Instytutu, zostawiali ludzi w spokoju”. Te wspomnienia znalazły swój wyraz w głośnym debiucie reżysera, filmie „Trzecia część nocy”, którego bohater jest właśnie karmicielem wszy. Scenariusz do tego filmu napisał razem z ojcem. „Karmiciel karmił osiem tysięcy wszy między siódmą a ósmą rano. Dlatego ta "praca" była tak cenna dla akowskiej konspiracji: pozostawiała potem cały dzień wolny. Na szczycie piramidy stał sam profesor – wielki kapłan tyfusowej magii. (…) Niemcy wiedzieli, że bez niego cały ten instytut nie wart byłby funta kłaków, myśmy też o tym wiedzieli i nasze uwielbienie dla profesora nie miało granic. Nie wiem, jak oni to robili, ale mimo ściślej kontroli niemieckiej zawsze pewna ilość szczepionek – i to tych najlepszych – docierała do polskich ośrodków opiekuńczych, a nawet do ", wspominał Mirosław Żuławski. Ale od karmienia wszy pisarz chorował, dostał wysokiej gorączki. Okazało się, że ma kłębuszkowe zapalenie nerek spowodowane zatruciem białkiem wszawym. „Powiedziano mi, że już nie będę mógł wrócić do karmienia, a po powrocie do zdrowia zostanę preparatorem”, wspominał. Dyplomata w Paryżu Po ponownym zajęciu Lwowa przez Armię Czerwoną rodzina Żuławskich przeniosła się do Lublina. Po wojnie pisarz zapisał się w 1948 roku do PZPR. Mały Andrzej miał pięć lat, gdy rodzina wyjechała do Paryża, gdzie ojciec został radcą kulturalnym, potem zastąpił go na tym stanowisku Czesław Miłosz. W 1956 roku Żuławski znów wyjechał z rodziną do Paryża, gdzie reprezentował Polskę w UNESCO. Był czas, gdy syn miał mu za złe, że ojciec służył komunistycznemu reżimowi. Potem, jak mówił, wydoroślał i wiele zrozumiał. Z kolei Erwin Axer wspominał, że Mirosław Żuławski, przyjmując Teatr Narodowy, który przyjechał na występy w Paryżu, zachowywał się „jak książę”. Rodzina mieszkała we Fromont, miasteczku położonym 85 kilometrów od Paryża. Wokół domu, był piękny ogród pachnący kwiatami, ziołami. Dzięki dyplomatycznej służbie ojca Andrzej Żuławski chodził do szkoły w Paryżu, dobrze poznał język i kulturę francuską. Studiował filozofię i nauki polityczne na Sorbonie, wreszcie reżyserię w Szkole filmowej. Od 1971 Mirosław Żuławski był wicedyrektorem Departamentu Zachodnioeuropejskiego MSZ. Lata 1973–1977 spędził jako ambasador PRL na placówce w Dakarze obsługującej kilka afrykańskich krajów: Senegal, Republikę Górnej Wolty, Republikę Mali, a od 1975 roku także Gambię. W 1978 roku przeszedł na emeryturę. Zobacz też: Marian Kociniak był ojczymem dla syna ukochanej żony Grażyny, córka nazywała go księciem z bajki Mirosław Żuławski: Pierwszy biały człowiek w Dien Bien Phu, w Wietnamie Był autorem wielu reportaży, książek felietonów. Wydał m.in. „Ucieczkę do Afryki”, „Ostatnią Europę”, „Pisane nocą”, „Psia gwiazda”. Napisał reportażową opowieść o wojnie w Wietnamie, ale jeszcze tej przeciwko okupacji francuskiej — zwanej I wojną Indochińską z lat 1946-1954. „Ojciec był dziwną mieszaniną postaci troszeczkę conradowskich. Kiedy było bardzo źle w Polsce i mogło być jeszcze gorzej, to on na przykład zgłaszał się na ochotnika i jechał do Wietnamu w dżunglę na sześć – osiem miesięcy, gdzie był w opałach razem z oddziałami Viet Minhu. I był pierwszym białym człowiekiem, który wszedł do padłej twierdzy Dien Bien Phu po definitywnej klęsce Francuzów. To był dla niego sposób na ucieczkę, bo on przez całe życie uciekał, nie wiadomo w sumie przed czym. Uwierzył w pewnej chwili w komunizm, napisał nawet "Rzekę czerwoną", za którą dostał nagrodę państwową, ale potem chyba przestał wierzyć. Przejrzał na oczy. I mnie się właściwie podoba to, że zamiast jak wielu przejść na drugą stronę i nerwowo pyskować, tylko na inny temat, zakładać KOR, schodzić do podziemia, on po prostu zamilkł. Tak jakby milczeniem przyznawał się do błędu. Ale nie odszedł nigdy z partii”, opowiadał Andrzej Żuławski (cytuję za książką Renaty Kim: "Żuławski. Ostatnie słowo", Warszawa 2011). Andrzej po ojcu odziedziczył inteligencję Młodszy brat Andrzeja Żuławskiego - Łukasz wspominał: "Nasz ojciec Mirosław Żuławski był całkowicie zajęty pisaniem. Synów nauczył czterech rzeczy: pisania na maszynie, prowadzenia samochodu, strzelania, bo był myśliwym, i szacunku do kobiet. Zajął się nami, dopiero gdy mieliśmy 10-11 lat. Łukasz Żuławski w rozmowie dla Gazety Wyborczej opowiadał, że Andrzej po ojcu odziedziczył inteligencję. „Miał większy od ojca pęd do wiedzy: będąc w tym samym wieku co ojciec, wiedział od niego o wiele więcej. Ale ojciec był mądrzejszym człowiekiem. To znaczy lepiej umiał posługiwać się swą wiedzą”. Mirosław Żuławski był zapalonym myśliwym. To była tradycja rodzinna. Kazimierz Winkler ułożył nawet o nim fraszkę: "Nie bawi się w dyplomację, gdy o kaczki chodzi,/dla bażantów, kuropatw nie zna łaski/.Sztuki życia od niego niech się uczą młodzi./kto to jest? Proszę chórem! – Mirosław Żuławski” (cytuję za culture.pl). Pewnie dzisiaj inaczej by już do tych łowów podchodził. Uważał, że trudno przekazać dzieciom swoje doświadczenie. Można je jednak nauczyć konkretnych rzeczy. Obaj z Andrzejem mieli mocne osobowości, nieraz się ścierali, potrafili nie rozmawiać ze sobą kilka lat. A jednak kochali się i szanowali. Andrzej Żuławski mówił, że prócz uczuć, lubi ojca za stałość "porządnego charakteru". Mirosław Żuławski podkreślał, że ma z synem silną więź. Nie chciał tylko, by syn poszedł do szkoły filmowej w Łodzi. "Ciebie po prostu tam rozpiją i ty umrzesz, ty nie wyrobisz tego, to nie jest na twoją konsystencję, twoją kondycję fizyczną”, przestrzegał syna. Ale napisali razem nie tylko scenariusz "Trzeciej części nocy", ale i debiutu telewizyjnego Andrzeja Żuławskiego, filmu ”Pavoncello”, z 1967 roku. Chociaż w rozmowie dla Krytyki Politycznej reżyser zaprzeczył, by pisał z ojcem scenariusze. Prosił ojca o opowiastki. Powiedział, że dał jego nazwisko, by wydobyć go z zapomnienia i wspomóc go finansowo. Jego ojciec już wtedy nie żył i nie mógł na to zareagować. Mirosław Żuławski zmarł w 1995 roku, był fantastycznym dziadkiem dla Xawerego Żuławskiego, jego najmłodszy wnuk Vincent urodził się kilka miesięcy po jego śmierci
Odziedziczył po nim miłość do sztuki i pasję do życia. Vincenta Żuławskiego z ojcem łączyła wyjątkowa więź
„Bardzo go kochałem”. Tak wspomina tatę, Andrzeja Żuławskiego
Talent, umiejętności i miłość do sztuki odziedziczył po znanych rodzicach. Vincent Żuławski jest synem Andrzeja Żuławskiego, słynnego reżysera, scenarzysty, pisarza i aktorki Sophie Marceau. Kroczy własną drogą, spełnia się, buduje szczęśliwą przyszłość i konsekwentnie pracuje na własne nazwisko. Jak wyglądała jego relacja z ojcem? „Jestem bardzo szczęśliwy i wdzięczny za wszystko, co mi dał – a dał przede wszystkim dużo wiedzy”, mówił w 2020 roku w VIVIE!. Śmierć Andrzeja Żuławskiego była dla niego bolesnym ciosem. Łączyła ich wyjątkowa więź. Vincent Żuławski o relacji z ojcem, Andrzejem Żuławskim. Czym się zajmuje? Ma 28 lat i kroczy swoją drogą. Vincent jest owocem miłości reżysera, Andrzej Żuławskiego i aktorki Sophie Marceau. Artystyczna para tworzyła zgrany duet przez szesnaście lat. Rozstali się w 2001 roku i do końca łączyły ich przyjacielskie relacje. Vincent poszedł w ślady znanych rodziców. Z pełną świadomością wszedł do świata show-biznesu. Związał się z modelingiem i aktorstwem. Na swoim koncie ma także tomik wierszy „Le charlatan et autres poèmes”, występował w polsko-włoskiej produkcji „Dom wybranych” oraz wyreżyserował filmy „Heurte” czy „La Revanche”. Od najmłodszych lat chłonął świat filmu i pracuje na własny rachunek, ponieważ nie chce być kojarzony jedynie ze względu na znane nazwisko. „Nigdy nie lubiłem, gdy mnie traktowano inaczej, jak kogoś „specjalnego. Niech pogadają ze mną, z Vincentem, a nie z synem Andrzeja Żuławskiego. Jestem bardzo szczęśliwy i wdzięczny za wszystko, co mi dał – a dał przede wszystkim dużo wiedzy – ale po prostu nie lubię, gdy wszyscy się mną interesują, moim życiem. I to tylko dlatego, że jestem jego synem. To męczące”, opowiadał. Sprawdź też: Jacek i Halina Zielińscy są razem ponad pół wieku. On koncertował ze Skaldami, ona poświęciła się dla rodziny Andrzej Żuławski, Vincent Żuławski, Święto Narodowe Francji 14. Lipca 2006, przyjęcie w ogrodach ambasady Francji, Warszawa, 14.07.2006 Andrzej Żuławski, Sophie Marceau Choć ma doświadczenie aktorskie, jak podkreślał w 2020 roku w rozmowie z VIVĄ, woli być reżyserem. Nic dziwnego, że poszedł w ślady ojca. „Lubię być z aktorami, mówić im, jak mają zagrać. Tłumaczyć, jak widzę graną przez nich postać, co jest nie tak. Że na przykład powinni być bardziej zdenerwowani albo wręcz przeciwnie, na luzie. Albo bardziej egzaltowani”, opowiadał Krystynie Pytlakowskiej. W tym jest podobny do ojca, Andrzeja Żuławskiego. I nie tylko w tym. Ma analityczny umysł, lubi zgłębiać tajemnice istnienia. Fascynuje się filozofią i buddyzmem. „Co do tego mam taką hinduistyczną i buddyjską wizję”, dodawał. Gdy Andrzej Żuławski żył, czasem rozmawiał o tym z synem. Okazało się, że w przeszłości również interesował się tym tematem. „On generalnie był niewierzący i nie lubił takich tematów. Nie lubił, gdy ktoś go do czegoś zmuszał. Wręcz nienawidził. Ale kiedyś mi powiedział, że jak był w moim wieku, miał te dwadzieścia parę lat, to też interesował się buddyzmem, hinduizmem i że rozumie moje zainteresowania. Wtedy jednak pomyślałem, że on niewiele o tym wie. No ale potem zobaczyłem w jego domu, w Wesołej, mnóstwo książek buddyjskich. Półki były nimi wypełnione od podłogi aż po sufit. Wtedy zrozumiałem, że rzeczywiście je przeczytał w młodości i dużo wie na ten temat. A nie chciał o tym rozmawiać, bo po prostu przestał wierzyć”, dodawał. Vincenta Żuławskiego łączyła z ojcem wyjątkowa więź Vincent na każdym kroku czuł, że ojciec bardzo go kocha. On także darzył go ogromnym uczuciem. Odziedziczył po nim pasję do życia, miłość do sztuki i chęć poszerzania wiedzy. Uwielbiał z nim rozmawiać, dyskutować na każdy temat. To go wzbogacało, poszerzało horyzonty. „Tak jak on, lubię czytać książki, oglądać filmy. Żeby nie być po prostu idiotą, a wiedzieć coś o świecie, o życiu ogólnie. Ostatnio na przykład czytam Tołstoja, Dostojewskiego, Hemingwaya. A mówiąc o ojcu, bardzo mi imponowały rozmowy z nim. Rozwijały mnie”, tłumaczył w jednym z wywiadów VIVY! w 2020 roku. Z ojcem łączyła go silna więź. Reżyser wspierał go w pogoni za marzeniami, kibicował w rozwijaniu pasji. Był z niego dumny! Andrzej Żuławski, 2010 Gdy Vincent pojawił się na świecie, Andrzej Żuławski miał 55 lat, był doświadczony, więcej wiedział o życiu. Vincent ma trójkę przyrodniego rodzeństwa: Xawerego, Ignacego i siostrę Juliette (od strony swojej mamy). „Choć przyznam, że dla mnie był bardziej jak dziadek – zawsze na więcej pozwalał. Dla braci był zdecydowanie twardszy. Może dlatego, że kiedy się urodziłem, miał już 55 lat, bardziej rozumiał życie, miał większy dystans do wszystkiego. Po prostu był dojrzalszy. Co nie znaczy jednak, że stary. Bo stary nigdy nie był. Zawsze miał młodą duszę. Dużo czytał, ciągle oglądał jakieś filmy”, opowiadał Vincent Żuławski w 2020 w VIVIE! Gdy tylko nadarzyła się okazja i panowie spędzali razem czas, lubili organizować sobie seanse filmowe. Vincent odwiedzał ojca regularnie. W każde wakacje przyjeżdżał do Wesołej na dwa tygodnie. Śmierć ojca była dla niego bolesnym ciosem. Andrzej Żuławski zmagał się z chorobą nowotworową. Reżyser odszedł 17 lutego 2016 roku. W jednym z wywiadów dla francuskiej gazety Vincent opowiedział o poruszającej rozmowie z ojcem: „Zadzwonił do mnie. Usłyszawszy tembr jego głosu, zrozumiałem, że to już koniec. Mój ojciec był mężczyzną dumnym i bezwzględnym. Wiedziałem, że nie podda się leczeniu, że pogodził się ze śmiercią. Pozostał wolny do samego końca”, zwierzał się. [cytat za fakt.pl] Dziś brakuje mu obecności ojca. Zastanawia się, co by mu doradził, myśli o tym, o co mógłby go zapytać. „Zapytałbym, tak ogólnie, co u niego. Czy pracuje nad jakimś filmem lub książką. Co ostatnio fajnego przeczytał, obejrzał. Coś w tym stylu”, opowiadał Krystynie Pytlakowskiej kilka lat temu. Vincet Żuławski chce być po prostu szczęśliwy. Mieć fajnych znajomych, satysfakcjonującą pracę… „Chcę robić filmy i dawać ludziom jakiś moment refleksji. Żeby lepiej rozumieli ten świat”, mówił trzy lata temu. I to mu się udaje. Swoje życie na co dzień buduje we Francji. Czytaj też: Tak dziś żyje Vincent Żuławski. Co słychać u syna Andrzeja Żuławskiego? Vincent Żuławski, VIVA! 23/2020 Vincent Żuławski, VIVA! 23/2020
Andrzej Żuławski chciał ją stworzyć jako kobietę i aktorkę, ale Joanna Kasperska go odrzuciła. Co dzisiaj robi?
Reżyser chciał założyć z aktorką rodzinę. Dlaczego uciekła?
Jako nastolatka zagrała w „Podróży za jeden uśmiech”, potem w „Nie lubię poniedziałku”, to były filmowe hity. Dlatego w latach 70. Joanna Kasperska szybko stała się popularna. Była piękna, podobała się, wróżono jej wielką karierę. Nie do końca się to spełniło, choć zagrała w wielu filmach i serialach, m.in. w „Kuchni polskiej”, „Kolejności uczuć”, „Bożej Podszewce”, „Plebanii”. Życie prywatne miała burzliwe, jako młoda dziewczyna w końcu lat 60. poznała Andrzeja Żuławskiego, chciał mieć z nią dziecko, założyć rodzinę, uciekła od tego związku. Po latach przeżyła wielki dramat, kiedy zmarł jej ukochany mąż, scenograf Andrzej Sadowski. Myślała wtedy, że już nic dobrego jej nie spotka, że nie ułoży sobie życia. Jak potoczyły się losy Joanny Kasperskiej? Kim jest Joanna Kasperska? Joanna Kasperska urodziła się w 1948 roku w Otwocku. Marzyła, że będzie baletnicą, dostała się nawet do szkoły baletowej w Warszawie, ale za szybko rosła. A wysoki wzrost jest w balecie niewskazany. Zrezygnowała, bo wiadomo było, że primabaleriną nie zostanie. Chodziła do znanego Liceum im. Stefana Batorego w Warszawie. Tam, na szkolnych akademiach, brylował o trzy lata od niej starszy Daniel Olbrychski. Była w nim totalnie jak nastolatka zakochana. „W przerwach wzdychałam nieprzerwanie do niego. Byłam platonicznie zakochana. Z koleżanką oglądałyśmy Daniela w telewizji w młodzieżowym Studiu Poetyckim, prowadzonym przez Andrzeja Konica i powoli rósł w nas pomysł pójścia w jego ślady. Postanowiłyśmy zdawać do szkoły teatralnej i od razu się dostałyśmy, choć konkurencja była ogromna - 10 kandydatek na jedno miejsce", mówiła w jednej z rozmów. Zobacz też: Irena Sendlerowa wychodziła za mąż trzy razy, dwa razy za tego samego mężczyznę Z miłości do Daniela Olbrychskiego pośrednio spotkała też Andrzeja Żuławskiego. Poszła na wagary, żeby zobaczyć plan filmu „Popioły” z Danielem Olbrychskim w roli głównej. Kręcono go akurat na Placu Zamkowym w Warszawie. Reżyserem był Andrzej Wajda, a jego asystentem Andrzej Żuławski, który poprosił, by zorganizować spotkanie z licealistkami. Tak się poznali. Dwa lata później reżyserował swój pierwszy film i zaprosił ją na zdjęcia próbne. Joanna Kasperska: rywalizowała z Małgorzatą Braunek Andrzej Żuławski był piękny, świetnie ubrany, uroczy, fascynujący. Kobiety traciły dla niego głowę. Robił wrażenie światowca, zresztą wrócił wtedy z Paryża, gdzie mieszkał z żoną, o czym Joanna nie wiedziała. Joanna Kasperska jako 19-latka wzięła udział w zdjęciach próbnych do telewizyjnego filmu Andrzeja Żuławskiego „Pavoncello” i wygrała je. Okazała się lepsza od Małgorzaty Braunek – swojej koleżanki z roku i późniejszej żony Andrzeja Żuławskiego. Choć podobno Braunek już wtedy zrobiła na Żuławskim wielkie wrażenie. Tylko, jak mówił, kompletnie nie nadawała się do roli w „Pavoncello”. Zdjęcia kręcono w łódzkiej wytwórni, na którą mówiło się wtedy Hollyłódź. Joanna Kasperska opowiadała, że kręciło się tam mnóstwo reżyserów. I choć tata „straszył ją zepsutym światem filmowców”, zakochała się. Zobacz też: Walczyła z niewiernością i nowotworem. Tak wyglądało życie Zofii Kucówny Andrzej Żuławski i Joanna Kasperska: historia miłości Jak wspominała aktorka, Andrzej Żuławski był jej pierwszym mężczyzną. Nie była na to gotowa. „Tym bardziej że między nami była spora różnica wieku – osiem lat. Powinnam jeszcze chodzić z kolegą za rękę do kina”, mówiła w książce Aleksandry Szarłat „Żuławski. Szaman”. Koleżanki ze szkoły teatralnej widziały, jak piękny reżyser podjeżdża po nią po zajęciach. Przyjaciółka Kasperskiej, Małgorzata Załuska (też jedna z dziewczyn reżysera), załamywała ręce: „Joasiu? W co ty wpadłaś? To strasznie trudni mężczyźni, ci Żuławscy”. Na początku nie wiedziała, że Żuławski ma żonę, utalentowaną i piękną plastyczkę Barbarę Baranowską. „Dowiedziałam się, gdy już byłam zakochana. Ale Andrzej wszędzie mnie zabierał: na przyjęcie do Wajdy, na obiady do restauracji, woził samochodem, pokazywał się ze mną oficjalnie. On bardzo parł do związku”, mówiła Joanna Kasperska. I dodawała: „Chciał być Pigmalionem, stwarzać kobiety według swojej wyobraźni. Być reżyserem nie tylko w kinie”. Być może chciał ją ukształtować według swojego pomysłu, tak jak po latach kształtował Sophie Marceau. Ale miało to na pewno swoją cenę. Joanna Kasperska wewnętrznie się buntowała. Jego uwagi raniły ją. Jednocześnie czuła, że ją kocha. Chciał, żeby z nim zamieszkała, urodziła dziecko. Nie zdecydowała się na to. Może była za młoda, może przeczuwała, że będzie to dla niej destrukcyjny i nietrwały związek. Uciekła. Zobacz też: Wróżono jej wielką karierę. Rola w Misiu była jej przekleństwem. Tak obecnie wygląda życie Barbary Burskiej Andrzej Żuławski i Joanna Kasperska: przyjeżdżaj, kocham cię W czasie ich związku kilka razy próbowała zerwać. Aleksandra Szarłat w swojej książce „Żuławski. Szaman” (wyd. Agora,2019) tak opisuje te uczuciowe relacje: „W tle wciąż jest Joanna, która za wszelką cenę chce zapomnieć o Andrzeju. Właśnie załatwiła sobie wakacyjną pracę w Anglii na studenckim kempingu, gdzie przy okazji praktykuje angielski. On dowiaduje się o tym podczas pobytu w Paryżu. Dzwoni na kemping, Joanna jest wzywana przez megafon. Biegnie jak szalona, nie wie, co się stało. Boi się, że zachorowało któreś z rodziców. W słuchawce głos Andrzeja: „Co ty tam robisz?! Przyjeżdżaj! Kocham cię!”. – Uległam, skróciłam pobyt, pojechałam do Paryża. Czekał na dworcu, ale coś mu się nie spodobało, pewnie te moich kilka kilogramów więcej, i naraz słyszę: „Wynajmę ci hotel. Będę tam do ciebie przychodził”. Tak to wyglądało. Jeśli mu się urywałam, to mnie ściągał, jeśli wracałam, coś się nie kleiło. W końcu pomyślałam: „Do widzenia! Nie chcę”. Pojechałam z koleżanką na wakacje, a wkrótce się dowiedziałam, że Andrzej jest z Małgosią Braunek. Czy mnie to zabolało? Może trochę ambicjonalnie. W jakimś sensie to odchorowałam. Ale przecież nie byliśmy już razem”. Gdy po latach zaproponował jej rolę matki głównej bohaterki w „Szamance", odmówiła. Zabolało ją, gdy w książce „Lity bór” nazwał jej dom mieszczańskim. Joanna Kasperska: jak potoczyło się jej życie? W końcu lat 70 spotkała scenografa Andrzeja Sadowskiego. Pobrali się, urodził im się syn Jakub. „Gdy myślę o rodzinie, czuję satysfakcję. W życiu aktorki bywają złe filmy i złe role, ale od obu gorsze są nieudane małżeństwa”, mówiła w jednej z rozmów. Byli bardzo szczęśliwym małżeństwem przez blisko 30 lat. Pod koniec lat 80. kariera filmowa Joanny Kasperskiej przystopowała. Ale aktorka nie załamała się, nie siedziała z założonymi rękami. „Poczułam potrzebę zmiany w moim życiu, a ponieważ mam talent do języków obcych, więc zrobiłam szereg kursów specjalistycznych po to, by zostać zawodowym pilotem i przewodnikiem wycieczek zagranicznych. Pracuję w tym zawodzie z wielkim powodzeniem do dzisiaj. Razem z polskimi grupami zwiedziłam niemal cały świat", opowiadała w rozmowie z Krzysztofem Lubczyńskim. I dodawała: „Ten zawód to także rodzaj teatru, trzeba znaleźć własny styl, żeby zainteresować przyjezdnych, tu jestem i aktorem, i reżyserem, i mówię własnym tekstem”. Grała w serialach, nagrywała filmiki na Youtube, ale miała też swój osobny świat. Czytaj także: Agnieszka Kowalska i Maciej Kozłowski byli nierozłączni. Wielkie uczucie przerwała tragedia... Joanna Kasperska ułożyła sobie życie na nowo Gdy w 2009 roku Andrzej Sadowski zmarł, aktorka była w rozpaczy. Tęskniła do męża, nie wyobrażała sobie, że może być jeszcze z kimś w związku. Ale poznała wtedy bliżej poetę Józefa Plessa. Oboje byli na życiowym zakręcie. Ona straciła męża, on 25-letniego syna. Znali się ze wsi Petrykozy, gdzie kiedyś miał swój dom Wojciech Siemion. Byli jego sąsiadami, kolegowali się, spotykali na przeglądach poetyckich. Po śmierci bliskich jeszcze bardziej zbliżyli się do siebie. Wspólnie napisali i wydali własnym sumptem książkę o mężu aktorki Andrzeju Sadowskim. Odnieśli sukces, bo książka została uznana za jeden z trzech najpiękniejszych albumów 2003 roku. Żyją między Warszawą a Petrykozami, zbudowali mały dom, Joanna Kasperska cieszy się wnukami. Wspólnie z Józefem Plessem zjeździli pół świata. „Nigdy nie wierzyłam, że ułożę sobie życie na nowo. Relacja, która się między nami zrodziła, przywróciła nam radość życia. Miłość nauczyła nas znów oddychać”, tłumaczy Joanna Kasperska.
Barbara „Basha” Baranowska — nieznana żona Andrzeja Żuławskiego. Czemu ich małżeństwo się rozpadło?
Oto historia relacji graficzki i reżysera
Piękna, niezwykle zdolna kobieta, doskonale znana w środowisku filmowym. Barbara Baranowska miała nawet zagrać rolę w „Nożu w wodzie” Romana Polańskiego, ale się nie zgodziła. Ostatecznie trafiła ona na konto Jolanty Umeckiej. „Basha” – bo tak o niej mówiono – nie szukała blichtru sławy, stroniła od błysku fleszy. Interesowała ją przede wszystkim praca artystyczna: graficzna, związana z projektowaniem plakatów i okładek książek. Mało kto pamięta, ale była ona również żoną Andrzeja Żuławskiego. Jak wyglądała ich relacja? Czy rozpadła się przez Małgorzatę Braunek? Oto jej sekrety i tajemnice... Andrzej Żuławski i Barbara Baranowska: jak się poznali? Andrzej Żuławski był nie tylko utalentowanym reżyserem, ale też pięknym i fascynującym mężczyzną, w którym kochało się na zabój wiele kobiet. Miał charyzmę, urodę, świetnie się ubierał. Wszyscy wspominali, że miał też wielkie ego - od dziecka uchodził za geniusza w słynnym, rodzinnym klanie Żuławskich – ale był też niezwykle ciekawym człowiekiem. Z Barbarą Baranowską poznali się w 1962 roku, na planie filmu „Miłość dwudziestolatków”, międzynarodowej koprodukcji. Andrzej Żuławski był wtedy asystentem Andrzeja Wajdy i dopiero początkującym reżyserem. Barbara Baranowska urodzona w 1934 roku była od niego o sześć lat starsza, miała już męża. Był nim wybitny pisarz, ocalały z Holokaustu - Adolf Rudnicki. Wydawali się udanym małżeństwem i dobrze rozumiejącą się para artystów. Barbara Baranowska robiła okładki do książek Rudnickiego, które robią wrażenie do dzisiaj. Kiedy jednak spotkała Andrzeja Żuławskiego, straciła dla niego głowę. Adolf Rudnicki niesamowicie przeżył to rozstanie, odchorował je, przeszedł zawał. Gdy widział Andrzeja Żuławskiego na ulicy, krzyczał: „masz krew na rękach!”. Zobacz też: Jerzy Waldorff i Mieczysław Jankowski żyli razem 60 lat. Jako para zawsze w ukryciu Andrzej Żuławski, 1975 r. Andrzej Żuławski i Barbara Baranowska: historia miłości Dla Barbary Baranowskiej małżeństwo z Andrzejem Żuławskim to był zupełnie nowy rodzaj związku. Pierwszy mąż był od niej starszy o 25 lat, drugi młodszy. Aleksandra Szarłat, biografka Żuławskiego, autorka głośnej książki „Szaman”, mówiła, że reżyser kojarzył Barbarę – pierwszą kobietę, która poślubił - z ciepłem i macierzyństwem. Jeśli w kobietach szukał matki, to ona była tego przykładem. Oboje wyjechali do Paryża, dobrze im się powodziło. Jeździli na wakacje do modnego wówczas Saint- Tropez, Andrzej Żuławski kupił we Francji najpierw pięknego Triumpha, a potem Porsche 911. Ale tym, na czym mu najbardziej zależało, było zrobienie filmu. Dopiero walczył o swoją pozycję i markę. Zobacz też: Anna Gornostaj i Stanisław Mączyński są razem blisko 40 lat. Długo czekali na dzieci Kadr z filmu "Do widzenia, do jutra", 1960 Barbara nie była kobietą u boku męża, ale znaną plastyczką. Dzisiaj zalicza się ją, jako jedną z niewielu kobiet, do twórczyń Polskiej Szkoły Plakatu. Projektowała m.in. plakat do głośnego debiutu Janusza Morgenszterna, filmu „Do widzenia, do jutra”, za granicą plakaty do filmów Milosa Formana i Stevena Spielberga. Robiła też kostiumy filmowe. W Paryżu funkcjonowała jako Basha Baranowska i to ona pierwsza zaczęła robić karierę, co miało być rysą na ich małżeństwie i ubodło dumę Żuławskiego. Barbara „Basha” Baranowska i Andrzej Żuławski: rozstanie Dlaczego ich małżeństwo nie przetrwało? Sam Andrzej Żuławski wspominał: „(…) Nagle zacząłem widzieć, że żyję z kimś, kto jest ode mnie o wiele bardziej ułożony: tu lodówka, tu stół, mieszczański porządek. Basia nie chciała mieć dzieci, nie lubiła ich. Ja z kolei uwielbiałem. (…) była bardzo zdolną malarką, która nie chciała malować, zilustrowała kilkanaście książek dla dzieci, wiele plakatów namalowała. Tylko jej się nigdy nie chciało, nie czuła tej potrzeby. Miała natomiast potrzebę łagodnie uregulowanego życia i tak zwanych kominków, czyli żeby pójść do psiapsiółki i przy kominku obmówić wszystko. Więc pewnego dnia wsiadłem do tego piekielnego porsche, zostawiłem jej walizkę pełną pieniędzy i pojechałem do Warszawy” (cytuję za książką Aleksandry Szarłat „Szaman”) Żuławski był kobieciarzem. W trakcie małżeństwa z Barbarą Baranowską romansował z aktorką Joanną Kasperską, która grała w jego telewizyjnym filmie „Pavoncello” z 1967 roku. Wygrała wtedy rywalizację o rolę z Małgorzatą Braunek. Nie wiedziała, przynajmniej na początku, że Żuławski ma żonę. „Dowiedziałam się, gdy już byłam zakochana. Ale Andrzej wszędzie mnie zabierał: na przyjęcie do Wajdy, na obiady do restauracji, woził samochodem, pokazywał się ze mną oficjalnie”, opowiadała w jednym z wywiadów. Nie wspominał o ślubie, mówił jednak, że ją kocha, chciał, żeby mieli wspólny dom. Ale Joanna Kasperska zerwała, uciekła od niego, przeczuwała, że ten związek będzie dla niej destrukcyjny. Dwa lata później Andrzej Żuławski spotkał Małgorzatę Braunek w Paryżu, podczas promocji filmu „Polowanie na muchy” i zakochał się w niej. Ich romans stał się głośny, w Polsce okrzyknięto ich najpiękniejszą filmową parą. Gdyby Barbara Baranowska zdecydowała się wtedy wrócić do Warszawy, może uratowałaby małżeństwo… kto wie? Z drugiej strony, gdy pisze się o miłościach życia Andrzeja Żuławskiego zawsze pojawiają się nazwiska Ewy Tuwin, córki Juliana Tuwima i wielkiej młodzieńczej miłości reżysera, którą wspominał całe lata; Małgorzaty Braunek i Sophie Marceau. Czytaj także: Joanna Szczepkowska to znana aktorka, była żona Mirosława Konarowskiego. Co się z nią dzisiaj dzieje? Dzięki Żuławskiemu poznała miłość życia Podobno Barbara Baranowska na wiele tygodni przed rozstaniem z Żuławskim zauważyła, że jej mąż trzyma za firanką wór żeglarski i pakuje do niego rzeczy. Z tym worem Żuławski w końcu lat 60. wrócił do Warszawy. „Zanim Andrzej spotkał Małgosię Braunek, odebrał wspaniałą kobietę Adolfowi Rudnickiemu. Odebrał mu ją, ponieważ chciał wejść w środowisko. Szybko wyjechali do Paryża, a on po jakimś czasie poszedł po zapałki i nie wrócił. Nagle została sama. A on pojawił się w Warszawie zachwycony Małgosią. Zamieszkał przy Gwardzistów, a potem wciągnął tam Małgosię. Odwiedzałam ją tam. Basia była zrozpaczona”, tak wspominała tamte relacje aktorka Emilia Krakowska. Zobacz też: Nie był łatwym partnerem, ale kochał szalenie. Andrzej Żuławski najdłuższy związek stworzył z francuską aktorką Sophie Marceau Barbara Baranowska na pewno przeżyła to rozstanie, ale nie została tak do końca sama. Szybko zainteresował się nią poznany przez Andrzeja Żuławskiego francuski producent filmowy Christian Ferry. Zamieszkali razem w 1970 roku, pobrali się i byli szczęśliwym małżeństwem przez wiele lat, do śmierci Christiana Ferry’ego w 2011 roku. Aleksandra Szarłat wspominała, że w 2017 dostała za pośrednictwem Krystyny Demskiej-Olbrychskiej w prezencie od Basi jedno zdanie: „Andrzejowi zawdzięczam najwspanialszą rzecz, jaka spotkała mnie w całym moim życiu. To dzięki niemu poznałam Christiana Ferry’ego – mojego mężczyznę, mężczyznę mojego życia”. Już po rozwodzie z Andrzejem Żuławskim zaprojektowała piękny plakat do jego głośnego na świecie filmu „Opętanie” z Isabel Adjani (z którą zresztą też romansował). A w 1985 roku spod jej ręki wyszła okładka do płyty nastoletniej Sophie Marceau „Certitude”, z jej portretem z niesamowitymi błękitnymi oczami. Barbara „Basha” Baranowska mieszka do dzisiaj we Francji. Korzystałam z książki Aleksandry Szarłat „Żuławski. Szaman”, wyd. Agora, 2019.
Był geniuszem i mistrzem kontroli. Manuela Gretkowska szczerze o związku z Andrzejem Żuławskim
"Był przyzwyczajony do dyrygowania kobietami”
Manuela Gretkowska urodziła się w Łodzi w 1964 roku. W roku 1988 wyjechała z Polski i studiowała antropologię średniowiecza w École de Hautes Études Sociales w Paryżu. Zadebiutowała w roku 1990 prozą My zdies emigranty. To właśnie w tym czasie poznała i przeżyła swój wielki romans z reżyserem Andrzejem Żuławskim. Powieściopisarka, eseistka, scenarzystka i felietonistka, matka, żona i feministka. Kobieta zachwycająca i szokująca, doceniana i jednocześnie niedoceniana wśród literatów. Jaki naprawdę był jej związek w wielkim twórcą, i co wniósł do jej życia? [Ostatnia publikacja na Viva Historie i VUŻ 18.02.2025 r.] Manuela Gretkowska i Andrzej Żuławski: jak się poznali? Kiedy pierwszy raz zobaczyła Andrzeja Żuławskiego, poczuła, jakby byli z jednego miotu. Czuła już coś podobnego wcześniej, kiedy oglądała jego filmy, film Kobieta publiczna był jej ulubionym. "Miałam wrażenie, że mówi o mnie, pomyślałam, że bardzo podobnie widzimy świat”. Dzięki matce koleżanki, dowiedziała się, jaki jest adres reżysera w Paryżu i zwyczajnie napisała do niego. Pierwsze spotkanie było trochę jak randka w ciemno, Manuela miała w ręku polskie czasopismo Znak. Umówili się w kawiarni, oczarował ją od pierwszego wejrzenia. Rozmawialiśmy o książkach, kinie, myślę że ja też zrobiłam na nim wrażenie. Zaczęliśmy się spotykać, nasz związek trwał dwa lata. Zamieszkaliśmy razem w Warszawie na Ursynowie. Manuela Gretkowska, 1995 Czytaj także: „Bywałam kiepską matką". Dziś Manuela Gretkowska nadrabia stracony czas z córką Polą Manuela Gretkowska i Andrzej Żuławski: historia burzliwego związku To nie było życie dwojga ludzi ceniących wolność. Manuela jak to artystka, wiecznie szukała swojej przestrzeni, nie chciała być podwykonawcą codzienności. Andrzej próbował reżyserować życie Manueli Gretkowskiej, był przyzwyczajony do dyrygowania kobietami. Czy zerwał dla Manueli z Sophie Marceau? To pytanie zadawało sobie wówczas dużo osób. Ponoć Sophie miała wówczas romans z kimś innym. Wrócili do siebie jakiś czas po tym, jak Andrzej i Manuela rozstali się... Andrzej może z lęku przed kobietami, przejmował całkowitą kontrolę, jak na planie filmowym, ale niestety ten plan z czasem zmieniał się w dramę. - czytamy w książce Trudno z miłości się podnieść Andrzej Żuławski w gruncie rzeczy żył jak urzędnik, jego życie było bardzo schematyczne i uregulowane. „Uważał, że powinnam wyrabiać swoją dzienną normę pisarską, preferował pracę przy biurku od rana. Nie wyrabiałam”. Manuela nie czuła się dobrze w Warszawie, nie ci ludzie, nie te zasady. Poza tym ich związek nie opierał się na partnerstwie, non stop ze sobą walczyli. Ona walczyła o swoją wolność i przestrzeń, on nie wiadomo o co... Alkoholicy muszą mieć bardzo poukładane życie, żeby móc pić. Boją się zmian, czegokolwiek, co wytrąci im butelkę z ręki. Jak niemowlę zależne od pokarmu marki - powiedziała na temat życia z Żuławskim Manuela Gretkowska Czytaj też: Rozstali się na rok, powrócili do siebie silniejsi. Niezwykła historia miłości Manueli Gretkowskiej i Piotra Pietuchy Manuela Gretkowska wspomina związek z Andrzejem Żuławskim Andrzej Żuławski nie potrafił zrywać z kobietami, nawet po rozstaniu próbował mieć nad nimi kontrolę. Bycie z nim w związku było jak autodestrukcja, Manuela najpierw wyswobodziła się z toksycznej relacji, a potem jeszcze długo czuła jego oddech na plecach. Oczywiście próbowała się z nim przyjaźnić, ale on traktował kobiety jak swoją własność, nie rozumiał, że mogą i chcą mieć własne życie. Był toksyczny. Nie odpuszczał nawet kiedy wyprowadziłam się do Szwecji. Dzwonił i nasłuchiwał, co się dzieje. Po trzech telefonach domyśliłam się, że to on i opierdoliłam. Głuche telefony się skończyły. Manuela Gretkowska w książce „Trudno z miłości się podnieść”, w której pisarka rozmawia o swoim życiu i relacjach z Patrycją Pustkowiak, nazwała swojego byłego kochanka Andrzeja Żuławskiego psychopatycznym narcyzem. Taka osobowość wyczuwa w Tobie słabe strony, zaspokaja je, czujesz się w siódmym niebie, a potem kiedy już jesteś przywiązana do pala – torturuje. Katuje, niszczy i ma do ciebie pretensje. Dużo kobiet daje się nabrać, jesteśmy z natury raczej dobre, naiwne, wierzymy że świat, odda nam to co dajemy. Skoro kochamy, będziemy kochane. I nagle trafiamy na aliena, który zna nas na wylot, depcze i wykorzystuje. Wszystkie swoje spostrzeżenia i doświadczenia wynikające ze związku z Żuławskim, Manuela zawarła w swojej książce Trans. Ponoć Andrzej Żuławski bardzo wściekł się, kiedy ją przeczytał, mimo że starał się nie dać tego po sobie poznać. Jak ostatecznie Manuela Gretkowska widzi Żuławskiego? Ocenia go jako wielkiego artystę, czy okropnego człowieka, narcyza, który myślał jedynie o sobie? Zobacz też: Napisała 30 książek, dostaje kilkadziesiąt złotych emerytury. Tak wygląda dziś życie Manueli Gretkowskiej Moim zdaniem zaszkodził mu alkohol, po alkoholu zatracasz krytycyzm (...) Człowiek pęknięty, ale nie złamany. Łamiący innych by przekonać się o własnej sile. Pogodziliśmy się po jego śmierci. Miałam wizję, nie sen. Stał w hali produkcyjnej, albo na peronie. Śpieszył się, nie chciałam go zatrzymywać. Odwrócił się do mnie i to był Andrzej, nie Żuławski. Inny człowiek. Był szczęśliwy promieniujący miłością. Uściskaliśmy się na pożegnanie.
Andrzej Żuławski: „Ważne jest mieć poczucie, że nie zmarnowałem ani jednego roku” [WYWIAD]
Dziś mija 82. rocznica urodzin polskiego reżysera
Andrzej Żuławski zmarł 17 lutego 2016. Miał 75 lat. Odszedł po długiej chorobie nowotworowej. Zostawił po sobie kilkanaście filmów i kilkadziesiąt książek. Oraz poczucie, że nie ma nikogo, kto może go zastąpić. Nie zmarnował ani jednego roku, kochał się we właściwych kobietach, ma dzieci, na które może patrzeć z radością. „Dla mnie moje życie, przebieg tego życia jest równie ważny, jak to, co robię. To są połączone naczynia. Dla mnie ważne jest mieć poczucie, że nie zmarnowałem ani jednego roku. Że kochałem się we właściwych kobietach, że mam dzieci, na które mogę patrzeć z radością. Że dalej coraz bardziej kocham przyrodę. To jest ogromnie ważne” - mówił w wywiadzie dla VIVY! View Ediplayer on the source website Krnąbrny, kontrowersyjny, lubiący szokować nie tylko swoimi obrazoburczymi filmami, a także kontrowersyjnymi związkami. Z okazji rocznicy urodzin artysty, przypominamy wyjątkową rozmowę z Andrzejem Żuławskim z 2010 roku, podczas której opowiadał o swoim stosunku do świata, starzeniu się, religii i kobietach. Zobacz też: Nie był łatwym partnerem, ale kochał szalenie. Andrzej Żuławski najdłuższy związek stworzył z francuską aktorką Sophie Marceau Andrzej Żuławski, Viva! luty 2010 Andrzej Żuławski: wywiad Roman Praszyński: Przeczytałem Pana „Nocnik”. Pan ciągle w stanie wojny? Obraża ludzi – Gombrowicz to pedał, a Iwaszkiewicz... Andrzej Żuławski: Nie można wyrywać jednego słowa z kontekstu. Pan Witold był geniuszem. Ale mam żal, że nie chciał powiedzieć prawdy o sobie. Ja nie jestem Gombrowiczem, mogę mówić dokładnie to, co myślę. – I mówi Pan rzeczy wstrząsające. O swojej kochance, młodej aktorce: „Szmata, w którą spuszczają się hollywodzkie ch...”. Andrzej Żuławski: A skąd pan wie, że ona istnieje? – Przecież sam Pan zapowiedział, że „Nocnik” to rzetelny dziennik z roku Pana życia. Andrzej Żuławski: Tak, ale rzetelny w tym, co sobie wyobrażam, myślę, tworzę. Emocje są prawdziwe, ale postaci, ich zachowania – niekoniecznie. W tej „młodej aktorce” kumuluję całą swoją złość na negatywną stronę życia, na oszustwo, pogoń za złą karierą. Jeżeli gniew – to raczej krzyk żalu, że ktoś marnuje swą inteligencję, wrażliwość, dobroć. – To złość porzuconego mężczyzny? Andrzej Żuławski: W swoim długim życiu nigdy nie byłem zagniewany na kobiety, które chciały mnie porzucić. Mam nadzieję, że te, które ja zostawiałem, również nie czuły złości. Jedyna rzecz, która budzi mój gniew, to kłamstwo. – Zastanawia mnie, dlaczego u Pana w domu wciąż jest nieruszony pokój po Sophie Marceau, która odeszła od Pana dziesięć lat temu? Andrzej Żuławski: Nie wyrzucam niczego z życia. To nie były śmieci, to były rzeczy ważne. I nawet jeżeli nie skończyły się najlepiej – skończyły się z oczywistych powodów. Nie tylko się tego nie wstydzę, ale poczytuję za dary losu. Nie chciałem niczego wyrzucać, choć zdarzyło mi się, że osoba, z którą się wiążę, pragnęła, abym za wszelką cenę zatarł ślady przeszłości. Rozumiem ją, człowiek chce być pierwszy – ale to nieprawda. – Nie da rady się rozstać? Andrzej Żuławski: Da. Ale to nie znaczy, że nie zachowuje pan pamięci. Istnieje pamięć serca – bardzo silna. Mamy z Sophie synka, Vincenta, który jak przyjeżdża, jest rad, że są tu ślady mamy. Że to nie jest odcięte nożem. Że rodzice rozmawiają, że uzgadniamy, co ma z nim być. – Co takiego jest w Panu, że kobiety odchodzą? I to dwa razy – wcześniej Małgorzata Braunek. Andrzej Żuławski: Wie pan, trudno jest walczyć z człowiekiem, którego opanowuje mania religijna i postanowi być buddystką koreańską. Jestem człowiekiem naprawdę niewierzącym – to było rozlecenie się bardzo głębokie, bo ideowe. Większego być nie może. Uważam też, że fakt, że można być aktorką, grać w filmie, być tak zwaną gwiazdą, to szalony przywilej i droga do wspaniałego rozwoju całej osobowości. I jeżeli temu się zaprzecza jednym ruchem i nie gra przez następne 30 lat, a na starość nagle się beka, że to może nie był taki świetny pomysł... To jak pan chce się z tym borykać? – Pytanie retoryczne. Andrzej Żuławski: W drugim przypadku było o wiele prościej. Poznałem bardzo młodą osobę i nastąpiła wspaniała wymiana życia na wiedzę. Proces ucywilizowania młodej dziewczyny, która jest z proletariatu. I to było cudowne, dydaktyczne, piękne. I trwało 17 lat. A potem nastąpił moment, w którym Sophie musiała powiedzieć swoje „ja”. Proszę zwrócić uwagę, że ja nie żyję wśród normalnych, poczciwych zjadaczy chleba. Mój świat jest światem obłąkanym. Mój świat to świat Romka Polańskiego. Tutaj żadne małżeństwo nie utrzymuje się dłużej niż dwa, trzy lata. Wszystkie prawa są tu ciężko chore. – Pan o kobietach i świecie. Nie dowiem się, jaki był Pana udział w rozstaniach? Andrzej Żuławski: Mam pewną twardość charakteru. Może gdyby iść na różne wygibasy, umieć naginać się? Może. Ale to byłaby tylko strata czasu i atłasu. – Pan się nie nagina? Andrzej Żuławski: Nie. Ale nie uważam tego za cudowną cechę. Tak po prostu jest. Andrzej Żuławski i Romy Schneider na planie "Najważniejsze to kochać" 1975 r. – A o czym marzy Pana serce? O intensywnym związku z kobietą czy samotności twórcy? Andrzej Żuławski: Prawdziwa miłość nie polega na chceniu. To się zdarza. Możesz sobie chcieć i co? Zakochanie to zajmujące zajęcie – i mam głęboką świadomość, że skończyłem 68 lat i nie wyobrażam sobie zakładania rodziny. Ileż to biedne dziecko miałoby ojca? – Są też inne relacje z kobietami. Andrzej Żuławski: Zawsze są jakieś relacje z kobietami. Nie jestem pustelnikiem. Pustelnik musi się straszliwie brandzlować, a ja nie jestem adeptem tej sztuki. Ale to nie znaczy, że od razu coś zmieni moje życie. Choć może się tak stać. Nigdy nie wiemy. Trzecia wojna światowa też jest możliwa. Jednak dla mnie to czas uczenia się samotności. To też nauka. – Jak się uczy samotności? Andrzej Żuławski: Będąc samotnym. – Ostatnio mówi Pan, że jest zajęty starzeniem się. Andrzej Żuławski: To prawda. – Jakie to doświadczenie? Andrzej Żuławski: Ja panu tego nie opowiem. Każdy troszeczkę inaczej przeżywa. Na pewno polega to na ponownym pytaniu o sens tego wszystkiego. Dla mnie moje życie, przebieg tego życia jest równie ważny, jak to, co robię. To są połączone naczynia. Dla mnie ważne jest mieć poczucie, że nie zmarnowałem ani jednego roku. Że kochałem się we właściwych kobietach, że mam dzieci, na które mogę patrzeć z radością. Że dalej coraz bardziej kocham przyrodę. To jest ogromnie ważne. – Pan ma takie poczucie – „Nie zmarnowałem życia, kochałem właściwe kobiety”? Andrzej Żuławski: Wie pan, nie mam poczucia pełni, bo nie uważam, że to wszystko skończone. Jestem jeszcze w biegu. Gdy dostaję nagrodę za całokształt twórczości, to... – Przerażony? Andrzej Żuławski: Z jednej strony to miłe, bo dają ludzie znacznie młodsi. A z drugiej, jak się wraca do hotelu z kolubryną w ręku, to co – cmentarz? Położyć się i do widzenia? Okropnie żenujące uczucie. Człowiek robi się wściekły, ja się zwykle wtedy upijam. Walę trzy szklanki whisky, żeby się poczuć znowu na nogach. Wcale nie zamierzam rezygnować. – Ale czas biegnie, ciało słabsze... Andrzej Żuławski: Tak, to może być nieprzyjemne. Polecamy też: Pasję do reżyserii odziedziczył po ojcu. Tak dziś żyje Vincent Żuławski – Bierze Pan to pod uwagę? Andrzej Żuławski: Biorę wszystko pod uwagę. Ale można godzić się, że patologia będzie rządziła naszym życiem, albo... można nie godzić się. – Myśli Pan o samobójstwie w wypadku bólu, bezradności? Andrzej Żuławski: Gdybym poczuł i wiedział, że zmiany są nieodwracalne, to tak. Z całą pewnością. Po co się męczyć? – Łatwo o tym mówić, siedząc w fotelu przy herbacie. Andrzej Żuławski: Chodzi pan do lekarzy? – Czasami. Andrzej Żuławski: Ja nigdy. Gdy już poszedłem, to dlatego, że naprawdę trzeba było. To był alert, groziło mi coś poważnego. Miałem wtedy moment głębokiego zastanowienia się. – Wspomniał Pan, że miał doświadczenia bezpośredniego zagrożenia życia. Andrzej Żuławski: Dwa, może trzy razy miałem absolutne przekonanie, że to koniec. I to, co się wtedy dzieje, jest bardzo ciekawe. Bardzo jasne widzenie chwili, nie obciążone żadnym uczuciem. Zwykle coś czujemy, choćby strach. A tu nic. Pustka. – To sytuacja zagrożenia? Wypadek? Andrzej Żuławski: Miałem bardzo ciężki wypadek samochodowy. Przy szybkości 200 kilometrów na godzinę wyleciałem z szosy. Z nasypu, który miał kilkanaście metrów wysokości. W czasie tego lotu byłem przekonany, że muszę się zabić. Ale było tam drzewo. Bardzo gęsta korona pięknego drzewa. – I... wylądował Pan na drzewie? Andrzej Żuławski: Na samej górze. Żeby tam był las... ale to było jedno drzewo. – Dał Pan na mszę? Andrzej Żuławski: Jestem niewierzący. – Jestem pod wrażeniem Pana historii. To zmienia? Zostaje w człowieku? Andrzej Żuławski: Zmienia? Nie. Zostaje – na pewno. Dobrze wiedzieć, że tak może być. – A jakie pierwsze wspomnienia zostały w Panu po ojcu? Pisze Pan o nim w „Nocniku”. Andrzej Żuławski: Okupacja we Lwowie oczywiście. Pamiętam dokładnie jego płaszcz przeciwdeszczowy, tak zwany prochowiec. To był nie tylko objaw mody, ale też znak młodych ludzi z konspiry. Pamiętam wszy, które roznosił po całym domu. Pracował w instytucie Weigla, karmił własną krwią wszy, z których robiono szczepionki przeciw tyfusowi. Matka się wściekała o te insekty, krzyczała, że wszystkich nas pozarażają. Pierwsze wspomnienia mam bardzo czułe. Urodziłem się w zimie, a zimy okupacyjne były ciężkie. Zapamiętałem je, bo ojciec nosił mnie wtedy na rękach. Jego zapach pamiętam do dzisiaj. – A jak było, gdy Pan podrósł? Andrzej Żuławski: Różnie. Bardzo dobrze na końcu, przez ostatnich 20 lat. Bardzo źle w środkowej części jego życia, kiedy dotarło do nas – bardzo młodych – co to jest komunizm, w jakim kraju żyjemy. A ojciec był w partii – strasznie się przeciwko temu buntowałem. Nie rozmawialiśmy ze sobą parę lat. Zapalczywie zarzucałem mu wiele, jemu i całej jego formacji intelektualistów, którzy poszli służyć reżimowi. Nie rozumiałem, że dzięki temu nie było tu 17. republiki ZSRR, tylko taki kraj, z którego wyrósł i papież, i paru laureatów Nobla. Polecamy też: Xawery Żuławski wspomina rodziców: „Miałem yin i yang. Matkę buddystkę, ojca niepokornego artystę” – Pogodziliście się z ojcem... Andrzej Żuławski: Zacząłem dorastać i mądrzeć. Zacząłem po prostu rozumieć. My jesteśmy starą rodziną, takim rodem z patriarchalnymi tradycjami. Ojciec mój zachowywał ogromną godność przez całe życie. Nigdy się nie tłumaczył. I nigdy nie było „duszoszczypatielstwa”, kajania. I raczej nie mówiło się, niż mówiło o kontrowersyjnych sprawach. – Ma Pan tę cechę po nim? Andrzej Żuławski: Nie. Ja jestem pyskacz. To mnie nauczyło, żeby nie milczeć. I z synami rozmawiam o wszystkim. – To, że Xawery jest reżyserem, zbliża Was? Andrzej Żuławski: Mamy więcej wspólnych tematów. Był przecież wychowany przez buddystów koreańskich. Spadłem z krzesła, gdy dowiedziałem się, że chce iść do szkoły filmowej. – Żywioł ojca przeważył? Andrzej Żuławski: Stosunek do świata. I nasze geny. Choć niekiedy wolałbym, żeby w naszym rodzie było kilku świetnych szewców i dentystów. – Dlaczego? Andrzej Żuławski: Dla odmiany. Xaweremu teraz urodziła się dziewczynka. Cała rodzina dostała hyzia, bo to pierwsza dziewczynka od trzech czy czterech pokoleń. Ja miałem siostrę – bardzo krótko, bo umarła z głodu we Lwowie w czasie okupacji. W pokoleniu mojego ojca było z dziewięcioro chłopa. W moim są sami chłopcy. I teraz nagle dziewczynka. – Powód do radości. Andrzej Żuławski: Raczej do wielkiego zdumienia. Bo nikt nie wie, jak wokół tego chodzić. – Wystarczy nie przeszkadzać. Andrzej Żuławski: Tak, ona już się rządzi straszliwie. Ma pół roku i już rozstawia wszystkich. Charakter – reżyser. – A propos – nakręci Pan jeszcze jakiś film? Andrzej Żuławski: Powoli zaczynam myśleć o filmie. Przez sześć lat patrzyłem, jak Xawery borykał się ze zrobieniem swojego. Nikt mu w tym kraju nie pomógł. Nie wyciągnął ręki, nie dorzucił, kiedy trzeba było, odpowiednich pieniędzy. I mnie to wkurwiło do ostatka. Przysiągłem, że nie wezmę się za robienie swojego filmu, póki on nie zrobi swojego. – Dwa zrobił. Teraz Pana kolej? Andrzej Żuławski: Mój syn swoje filmy zrobił wybitnie dobrze, zwłaszcza drugi – „Wojnę polsko-ruską”. W związku z tym czuję się zwolniony z zaklęć i przysiąg, które sam sobie złożyłem. Mam już nawet jakiś scenariusz... Polecamy także: Andrzej Żuławski chciał ją stworzyć jako kobietę i aktorkę, tak jak stworzył Sophie Marceau. Ale Joanna Kasperska odrzuciła go. Co dzisiaj robi? Andrzej Żulawski, 07.06.2011 r. Warszawa
Nie był łatwym partnerem, ale kochał szalenie. Andrzej Żuławski najdłuższy związek stworzył z francuską aktorką Sophie Marceau
Jeszcze na kilka godzin przed śmiercią Andrzeja Żuławskiego jego syn Vincent prosił wszystkich o modlitwę i dobre myśli. Niestety, ponad sześć lat temu, 17 lutego 2016 roku, scenarzysta i reżyser przegrał walkę z nowotworem. 75-latek pozostawił po sobie tak znakomite produkcje, jak Trzecia część nocy, Opętanie, Najważniejsze to kochać, Wierność, Borys Godunow czy horror Diabeł, który przez kilkanaście lat nie doczekał się premiery, ponieważ ówczesne władze PRL uznały go za zbyt okrutny. Do dziś poza dziełami kontrowersyjnego artysty są też w naszych głowach jego słowa o każdej z trzech wielkich miłości… Andrzej Żuławski i Małgorzata Braunek: historia relacji Urodzony w 1940 roku we Lwowie twórca nie miał łatwego dzieciństwa. Z okna mieszkania widział Niemców, którzy dokonywali egzekucji na niewinnych ludziach. Kilkanaście lat Andrzej Żuławski nie mógł zasnąć bez zapalonego światła, a wojenne obrazy i traumy prześladowały go i w dorosłym życiu. Swoje emocje przelewał na tworzone filmy. Jak sam podkreślał, zależało mu, by widz po seansie jego obrazu miał trzęsące się nogi. Andrzej Żuławski, 2010, VIVA! W życiu prywatnym Andrzej Żuławski również szukał silnych emocji. Swoją pierwszą żonę Małgorzatę Braunek poznał na początku lat 70. w Paryżu. Początkująca aktorka szukała tam noclegu, a Andrzej Wajda dał jej adres mieszkania polskiego reżysera, który mieszkał chwilowo w stolicy Francji. „Kiedy wychodziła na samolot, odprowadziłem ją do drzwi i nagle coś się stało. Do niczego nie doszło, ale stało się coś między nami. I ona o tym wiedziała, i ja”, mówił w jednym z wywiadów Andrzej Żuławski, który chwilę później wrócił do Polski i obsadził w podwójnej głównej roli w Trzeciej części nocy właśnie Małgorzatę Braunek. Para szybko doczekała się syna. Ale gdy Xavery miał prawie 5 lat, aktorka odeszła od ojca chłopca. „Na dłuższą metę trudno jest żyć z Andrzejem. Wszystko musi być u niego emocjonalne, histeryczne, na najwyższych obrotach. Inaczej się nudzi”, twierdziła aktorka, która od razu wyprowadziła się do nowego partnera. Czytaj też: Andrzej Wajda i Krystyna Zachwatowicz. Poznali się, gdy „wszystkie błędy mieli już za sobą” Andrzej Żuławski: drugi ślub Nie minęło wiele lat, a Andrzej Żuławski był już po drugim ślubie. Tym razem z artystką Hanną Wolską, która zamieszkała w jego mieszkaniu w Paryżu. Reżyser – tak jak i w przypadku pierwszego małżeństwa – znów doczekał się syna. Nadał mu wraz z ukochaną imię Ignacy. Ale i w tym przypadku rodzinna sielanka nie trwała długo. Andrzej Żuławski mówił o tym związku „pomyłka”, z kolei druga żona nazywała go schizofrenikiem. „Myślę, że sobie uratowałem życie, przerywając ten związek. Miała różnych partnerów, ale żaden z nią nie wytrzymał, wszyscy uciekli”, pisał o Hannie Wolskiej Żuławski w swojej książce Ostatnie słowo. Kobieta wraz z małym synem uciekli do USA. Andrzej Żuławski i Sophie Marceau: ich związek trwał 17 lat Połowa lat osiemdziesiątych przyniosła Andrzejowi Żuławskiemu trzecią wielką miłość — Sophie Marceau. Aktorka zagrała u filmowca w "Narwanej miłości" i choć dokładnie tak złośliwi mogli nazywać uczucie, które pojawiło się między 17-latką a 45-latkiem, to para przeżyła razem 17 wspólnych lat. Był to najdłuższy stażem związek Żuławskiego, a Marceau jako jedyna później wspominała go dobrze. Kiedy w 1985 roku odbyła się premiera "Narwanej miłości", aktorka i reżyser byli już oficjalnie parą. Duża różnica wieku pomiędzy nimi, a konkretniej niepełnoletność Marceau, wywołały we Francji skandal. Do tego wszystkiego dochodziła jeszcze zszargana reputacja Żuławskiego jako reżysera. Słynął on ze swojego trudnego charakteru i autorytarności na planie. Potrafił doprowadzać aktorów do załamania nerwowego, żeby tylko osiągnąć efekt, który sobie wizualizował. Wielu aktorów bez zastanowienia potwierdzało, że jeśli współpraca z Żuławskim, to zawsze trudna, ale co ciekawe, Sophie Marceau nie miała takich skojarzeń. Lub też o nich nie mówiła. Reżyser i młoda aktorka zrealizowali razem cztery filmy. W 1995 roku powitali nawet na świecie syna Vincenta. „Człowiek wie, że niewiele mu zostało, więc większą uwagę zwraca na to, co jest. Małe dziecko w moim wieku to dar od Boga”, mówił w jednym z wywiadów scenarzysta i reżyser. Czytaj też: Vincent Żuławski poruszająco o śmierci ojca: „On już nie chciał żyć” Andrzej Żuławski i Sophie Marceau Ostatecznie jednak aktorka w 2001 roku odeszła od reżysera. Nigdy nie byli małżeństwem, więc ich rozstanie było o wiele mniej skomplikowane, co nie oznacza, że mniej bolesne i trudne. „Poznałem bardzo młodą osobę i nastąpiła wspaniała wymiana życia na wiedzę. Proces ucywilizowania młodej dziewczyny, która jest z proletariatu. I to było cudowne, dydaktyczne, piękne. I trwało 17 lat. A potem nastąpił moment, w którym Sophie musiała powiedzieć swoje „ja”. Proszę zwrócić uwagę, że ja nie żyję wśród normalnych, poczciwych zjadaczy chleba. Mój świat jest światem obłąkanym. Mój świat to świat Romka Polańskiego. Tutaj żadne małżeństwo nie utrzymuje się dłużej niż dwa, trzy lata. Wszystkie prawa są tu ciężko chore”, mówił w VIVIE! Andrzej Żuławski. Z kolei w rozmowie z Gazetą Wyborczą wyjaśnił, że uznaje staż każdego ze związków za swój sukces. „Miałem 3 kobiety. I na blisko 70 lat uważa pani, że to dużo?! Na litość boską! Jestem typem monogamisty. Żyję z nimi po kilkanaście lat. A potem one czują się zmęczone”, mówił w 2010 roku kontrowersyjny twórca, który, choć w wywiadach czy wspomnieniach innych mógł wydawać się szorstki, to po stracie Sophie Marceau bardzo cierpiał. Na tyle, że w ich domu 10 lat po zakończeniu związku, wciąż nie ruszał żadnych rzeczy byłej partnerki… Nawet szczotki, w której zachowały się jej włosy. „Nie wyrzucam niczego z życia. To nie były śmieci, to były rzeczy ważne. I nawet jeżeli nie skończyły się najlepiej – skończyły się z oczywistych powodów. Nie tylko się tego nie wstydzę, ale poczytuję za dary losu”, tłumaczył w VIVIE! 11 lat temu. W tym samym wywiadzie wyznał także, że po części umie nazwać, dlaczego żadna z matek ich wspólnych dzieci nie jest z nim po dziś dzień. „Mam pewną twardość charakteru. Może gdyby iść na różne wygibasy, umieć naginać się? Może. Ale to byłaby tylko strata czasu i atłasu”, opowiadał nam reżyser. Marceau z kolei miała bardzo konkretne powody, żeby odejść i bynajmniej nie chodziło tu tylko o nieustępliwy charakter jej partnera. Jednym z nich była zdrada, której dopuścił się Żuławski, romansując z Manuelą Gretkowską, scenarzystką, z którą tworzył kontrowersyjny film "Szamanka". Pomimo krzywd, których w ich 17-letnim związku zaznała Sophie Marceau, była ona jedyną partnerką Żuławskiego, która po latach skomentowała ich związek w pozytywny sposób. W wywiadzie dla "Twojego Stylu" podkreśliła, że dużo reżyserowi zawdzięcza. "Kiedy poznałam Andrzeja, miałam 17 lat. Byłam po sukcesach obu części filmu "Prywatka" i gdyby nie Andrzej, pewnie długo jeszcze grałabym naiwne, sympatyczne nastolatki. Otworzył mnie, odblokował jako człowieka i kobietę. Dużo rozmawiał, podsuwał lektury, uczył. Dzięki niemu odkryłam radość z tworzenia", mówiła aktorka, która świętuje dzisiaj swoje 56. urodziny. Czytaj również: Ich romans w latach 60. był tajemnicą poliszynela. Historia relacji Beaty Tyszkiewicz i Andrzeja Łapickiego Andrzej Żuławski i Sophie Marceau Jak Andrzeja Żuławskiego wspomina jego syn? 27-letni dziś syn Andrzeja Żuławskiego i francuskiej aktorki Sophie Marceau poszedł w artystyczne ślady rodziców. Na co dzień zarabia jako reżyser, aktor i model. Jak wspomina swojego tatę, który zmarł w 2016 roku? „Mieliśmy świetną więź, choć przyznam, że dla mnie był bardziej jak dziadek – zawsze na więcej pozwalał. Dla braci był zdecydowanie twardszy. Może dlatego, że kiedy się urodziłem, miał już 55 lat, bardziej rozumiał życie, miał większy dystans do wszystkiego. Po prostu był dojrzalszy. Co nie znaczy jednak, że stary. Bo stary nigdy nie był. Zawsze miał młodą duszę”, opowiadał Vincent Żuławski Krystynie Pytlakowskiej w 2020 roku. Czytaj również: Vincent Żuławski, syn Andrzeja Żuławskiego i Sophie Marceau, w jedynej takiej rozmowie... Vincent Żuławski, 2020
Xawery Żuławski wspomina rodziców: „Miałem yin i yang. Matkę buddystkę, ojca niepokornego artystę”
Syn Andrzeja Żuławskiego i Małgorzaty Braunek wspomina lata dorastania
„Miałem yin i yang: matkę buddystkę i ojca, niepokornego artystę, który mówił: »Fuck the religion«. Zderzają się we mnie dwa różne oceany” - Xawery Żuławski wspomina swoich rodziców - Andrzeja Żuławskiego i Małgorzatę Braunek. Marzenie Rogalskiej opowiedział o dorastaniu w artystycznym domu, niezwykłym dzieciństwie i przeżywaniu żałoby. Przypominamy poruszające wspomnienie reżysera, które ukazało się na łamach magazynu „Uroda Życia” 7/2016. Syn Andrzeja Żuławskiego i Małgorzaty Braunek wspomina lata dorastania Xawery Żuławski: Właściwie nie mam żadnych wspomnień z czasu, kiedy moi rodzice byli jeszcze razem. Pamiętam, że raz się kłócili. Mam taki flesz, że jest awantura w domu i widzę ich z dziwnej perspektywy, bo chyba leżę. Tak mi się wydaje. Dla mnie od początku mojego życia rodzice byli rozwiedzeni. Moje wczesne dzieciństwo to pobyt w Afryce u dziadków, Czesławy i Mirosława Żuławskich; miałem mniej więcej dwa lata, kiedy zabrali mnie do siebie. To był czas rozstawania się rodziców. U dziadków było genialnie. Superwilla z basenem, spacery z dziadkiem, czytanie i rysowanie z babcią, jeżdżenie na plażę, przedszkole z czarnoskórymi dzieciakami. Było tyle wrażeń i było mi tak wspaniale, że trochę zapomniałem, że są jacyś rodzice. Kiedy wróciłem z Afryki, poszedłem do pierwszej klasy. Szkoła to była trauma. Jak miałem siedem lat, moje życie dzieliło się na dwa światy: świat komuny – osiedla na Sobieskiego w Warszawie i świat ojca, czyli Paryż i pełen rozkwit Francji lat 80. Te światy dzieliła przepaść. Wszelkie zabawki, które miałem, były oczywiście spoza żelaznej kurtyny. Zawsze po wakacjach we Francji tata robił mi zakupy na cały rok, buty, kurtkę na zimę i dodatkowo mogłem wybrać jedną zabawkę. Godzenie tych dwóch światów nie było proste. Mama i tata to były dwie bardzo odległe od siebie postawy wobec życia i lepiej było tych postaw nie konfrontować, tylko próbować chodzić własnymi ścieżkami. Moi rodzice się nie przyjaźnili. Jeżeli po rozwodzie pozostawaliby w przyjaznym stosunku, byłoby na pewno wszystkim łatwiej. A tak było raczej trudno. Istniały pewne kody zachowań, które trzeba było od początku przyjmować, żeby się w tym świecie odnajdować. Nie mogłem na przykład powiedzieć tacie: „Świetnie było z mamą”. Zobacz także: Zaplanowany od pierwszego wejrzenia. Łukasz Nowicki o ukochanej mamie i relacji z ojcem Xawery Żuławski o Małgorzacie Braunek i Andrzeju Żuławskim Lubiłem spędzać u ojca wakacje. Wprawdzie nie miał za dużo czasu dla mnie, ale byłem zawsze z moim bratem i z ówczesną żoną taty, Hanką, więc jeździliśmy nad morze i było bardzo sympatycznie. Potem w Polsce wybuchł stan wojenny. Większość znajomych mojej mamy poszła siedzieć, zostało internowanych i było naprawdę trudno i straszno. Po niecałym roku życia w takiej atmosferze powiedziałem, że chciałbym pojechać do ojca do Francji. Dla rodziców miało to sens, więc wyjechałem i praktycznie odciąłem się od kraju, bo żeby porozmawiać przez telefon, trzeba było czekać dwa dni. Zamawiałeś rozmowę, potem musiałeś być w domu i czuwać. Telefon w końcu dzwonił i było: „Proszę czekać, rozmowa będzie kontrolowana” i dopiero: „Łączę… Warszawa… Paryż…”. W Paryżu wylądowałem w trudnej międzynarodowej szkole, potem już we francuskiej. Byłem dzieckiem zza żelaznej kurtyny i przez pierwszy okres kolegowałem się z chłopakiem z ówczesnej Jugosławii. Byliśmy jedynymi Słowianami, którzy kumali, co to jest socjalizm; podobały nam się małe żołnierzyki w sklepach. Reszta to była odjechana młodzież zachodnia, różne kultury, kompletnie inny świat. Dopiero po dwóch latach zakolegowałem się z Francuzami. W szkole głównie uczyłem się tak jak w życiu, na błędach. Zawsze miałem cienkie stopnie, ale wyznaczyłem sobie jedno najważniejsze w życiu zadanie – nie kiblować. Sprytem prześlizgiwałem się przez szkołę. Ojciec o połowie rzeczy nie wiedział, a jak już do niego dotarło, że ze mną cienko, to było i tak za późno. Musiałem sam odkręcać różne rzeczy, więc umiałem ściemnić wszystko włącznie z jego podpisem. (śmiech). Polecamy też: Jan Peszek szczerze o małżeństwie, alkoholizmie i ojcostwie, które go ocaliło
Tak syn Andrzeja Żuławskiego i Sophie Marceau pozował dla „VIVY!”
Vincent Żuławski w jedynej takiej sesji!
Ma 25 lat. Zamiłowanie do filmu i kina ma w genach. Vincent Żuławski, syn Andrzeja Żuławskiego i Sophie Marceau, swoją przyszłość wiąże z aktorstwem i reżyserią. Na koncie ma również inicjatywy związane z branżą modelingu. W szczerej rozmowie z Krystyną Pytlakowską dla „VIVY!” przyznał, że chce podążać własną drogą. Jednocześnie zaznacza, że znane nazwisko otwiera mu wiele drzwi i dzięki różnym doświadczeniom jest w stanie lepiej robić to, co kocha i czym chciałby się zajmować. Zobacz kulisy powstawania wyjątkowej sesji z Vincentem Żuławskim w powyższym wideo!
Vincent Żuławski o karierze: „Możliwości pojawiają się oczywiście dzięki nazwisku”
Czy uważa, że ułatwia mu zaistnienie w świecie filmu?
Syn Sophie Marceau i Andrzeja Żuławskiego również wiąże swoją przyszłość z filmem. W naszym wideo Vincent Żuławski opowiedział o pasji, ciężarze nazwiska oraz tym, jak chce odnieść sukces. Vincent Żuławski o aktorskiej pasji Kiedy zrozumiał, że chciałby zostać aktorem? – Zawsze bardzo przeszkadzałem w czasie lekcji. Byłem bardzo złym uczniem, zawsze bardzo głośnym, wyrzucanym ze szkoły, robiącym te wszystkie głupie rzeczy. Byłem bardzo żywiołowy i pomyślałem, że jeżeli mieliby mi za coś płacić – a nie bardzo myślałem o pieniądzach w tamtym czasie – ponieważ kiedy jesteś bardzo młody, to nie masz pojęcia o pieniądzach. Ale pomyślałem, że mógłbym żyć w ten sposób, jeżeli naprawdę sprawiałoby mi to radość i mógłbym z tego żyć, „z robienia min” i udawania kogoś innego, to właśnie to chcę robić – zwierzył się przed kamerą viva.pl Vincent Żuławski. Czy czuje, że dzięki pochodzeniu i korzeniach będzie mu łatwiej odnieść sukces? – Tak, sądzę, że to pomaga. Myślę, że im więcej grasz w innych krajach, im bardziej otwierasz się na inne kultury i ludzi, tym więcej się uczysz. I możesz to wykorzystać przy odgrywaniu różnych ról, przy stawaniu się postacią i uczeniu się przez język – twierdzi. – Ponieważ język warunkuje to, kim jesteś, co myślisz, co czujesz, jak się zachowujesz. Tak więc granie po polsku różni się od grania po francusku czy angielsku – zaznacza. Vincent Żuławski o znanym nazwisku W jaki sposób? – To te same podstawowe ludzkie odruchy, pragnienia i strachy. Zarazem trochę inaczej przedstawione. Więc myślę, że im bardziej się na to wszystko otwierasz, to tym bardziej wykuwasz swój charakter, który możesz później przenieść na role, które odgrywasz – konstatuje. A czy znane nazwisko otwiera mu różne drzwi do kariery? – Możliwości pojawiają się oczywiście dzięki nazwisku. Ważne jest oczywiście, to, jak ciężko pracujesz, jednak często wszystko rozbija się o to, kogo znasz. I jeśli ludzie znają moich rodziców, to zwracają się do mnie – zwierza się. Pełny zapis rozmowy możesz zobaczyć powyżej.
Vincent Żuławski poruszająco o śmierci ojca: „On już nie chciał żyć”
Ma 25 lat. Zajmuje się modelingiem i aktorstwem, choć najbardziej pociąga go reżyseria. Vincent Żuławski, mimo ogromnej popularności rodziców, podąża własną drogą. Nie chce być kojarzony jedynie ze względu na znane nazwisko. O śmierci taty, Andrzeja Żuławskiego, relacji z matką, francuską ikoną kina Sophie Marceau i własnych marzeniach opowiedział w intymnej rozmowie z Krystyną Pytlakowską. Vincent Żuławski o śmierci ojca, presji nazwiska i życiu na maksa Ciekawa jestem, czy Tata chciałby Tobie coś ważnego powiedzieć. Tego nie wiem. Miałeś do niego żal, że się nie leczył, że nie walczył? Nie lubię takich pytań. To dla mnie bolesne i zbyt personalne. Wiem o tym. Ale pomyślałam sobie, że On może już nie chciał żyć… Bo nie chciał. Miałeś żal do rodziców, że się rozstali? Nie, w ogóle. Ale nie mówmy o moich rodzicach, proszę. Oni są bardzo znani. Nosisz nazwisko Żuławski, które w Polsce wszyscy znają. To nie jest dla mnie ważne. Przyznam, że jak byłem młodszy, to strasznie przeżywałem, gdy w Paryżu mnie o matkę pytano. A pytano ciągle. Co u niej, czy gra w jakimś filmie… To było straszne! A ja nigdy nie lubiłem, gdy mnie traktowano inaczej, jak kogoś „specjalnego”. Niech pogadają ze mną, z Vincentem, a nie z synem Andrzeja Żuławskiego. Nie chcesz być synem swojego ojca? To nie o to chodzi. Jestem bardzo szczęśliwy i wdzięczny za wszystko, co mi dał – a dał przede wszystkim dużo wiedzy – ale po prostu nie lubię, gdy wszyscy się mną interesują, moim życiem. I to tylko dlatego, że jestem jego synem. To męczące. Ja bym chciała, żeby mnie pytano o rodziców. Żeby nie byli zapomniani. Ale mój ojciec i tak nie będzie zapomniany. Tyle książek napisał, tyle filmów zrobił, że ludzie go nie zapomną. Był ważny. Też chciałbyś być ważny? Nie. Ja po prostu chcę być szczęśliwy, mieć fajnych znajomych, dobrą pracę. Chcę robić filmy i dawać ludziom jakiś moment refleksji. Żeby lepiej rozumieli ten świat. Ty już go rozumiesz? Jestem młody, więc na razie słabo rozumiem. Myślę, że mam jeszcze dużo do zrozumienia. Do czego już doszedłeś? Że nie można się bać śmierci. I jak mówił Gandhi: „Ucz się tak, jakbyś miał żyć wiecznie. A żyj tak, jakbyś miał umrzeć jutro”. Czyli na maksa. Żyjesz na maksa? W sumie tak. Robię wszystko, żeby tak było. Praca, wyjścia ze znajomymi… Alkohol? Papierosy? Lubię palić. Alkohol też lubię, ale nie za dużo. Na przykład wieczorem, jak wychodzę gdzieś z kolegami, wypiję piwo. Ale ogólnie nie lubię upijania. Wiem, że ojciec pił za dużo i to go zrujnowało. Myślisz, że odziedziczyłeś coś po nim? Tak. Pasję do życia. Miłość do sztuki. Do malarstwa, aktorstwa. I chęć poszerzania swojej wiedzy. Bo, tak jak on, lubię czytać książki, oglądać filmy. Żeby nie być po prostu idiotą, a wiedzieć coś o świecie, o życiu ogólnie. Ostatnio na przykład czytam Tołstoja, Dostojewskiego, Hemingwaya. A mówiąc o ojcu, bardzo mi imponowały rozmowy z nim. Rozwijały mnie. Po mamie masz pewnie wrażliwość. To prawda. Pełny wywiad z Vincentem Żuławskim przeczytasz w najnowszym numerze magazynu „VIVA!”, dostępnym na rynku od czwartku 26 listopada z Joanną Przetakiewicz i Rinke Rooyensem na okładce: Tak wygląda Vincent Żuławski, syn Andrzeja Żuławskiego i Sophie Marceau. Ma 25 lat:
Vincent Żuławski, syn Andrzeja Żuławskiego i Sophie Marceau, w jedynej takiej rozmowie...
O sławnych rodzicach, śmierci i poszukiwaniu siebie
Czy odziedziczył coś po ojcu – reżyserze, scenarzyście i pisarzu Andrzeju Żuławskim? „Tak. Pasję do życia. Miłość do sztuki. Do malarstwa, aktorstwa. I chęć poszerzania swojej wiedzy”, mówi. A po matce, znanej francuskiej aktorce Sophie Marceau? Po niej odziedziczył wrażliwość. Czy nazwisko jest dla niego obciążeniem, czy przywilejem? A także o poszukiwaniu własnej drogi, załamaniu nerwowym, rodzinnych więziach Vincent Żuławski opowiada Krystynie Pytlakowskiej. Vincent Żuławski: wiek, relacja z rodzicami. Czym się zajmuje, gdzie mieszka? Ma 25 lat. Jest modelem, aktorem. Niedawno wydał tomik wierszy „Le charlatan et autres poèmes”, wyreżyserował film krótkometrażowy „Heurte”, który pokazano na Festiwalu Filmowym w Angoulême, teraz pracuje nad drugim. Syn Sophie Marceau i Andrzeja Żuławskiego reżyserowanie i aktorstwo ma zakodowane w genach. Po szkole podjął studia artystyczne w Londynie. Po ośmiu latach wrócił do Paryża. Do Polski wpadł tylko na chwilę – gra w polsko-włoskiej produkcji „Dom wybranych”. Przeszedłeś załamanie nerwowe. Jak się dziś czujesz, lepiej już? Tak, ale o tym wolałbym w ogóle nie mówić. Skupiam się na pracy. Właśnie będę reżyserował mój kolejny film, drugi już. Pierwszy nakręciłem kilka miesięcy temu. I był już na festiwalu, teraz jakaś telewizja chce go odkupić. To krótki film, trwa niecałe 10 minut. Ale ten drugi będzie nieco dłuższy, 20-minutowy. Mam superaktorów, produkcję, która mi pomaga we wszystkim. Wolę być nawet reżyserem niż aktorem. Kiedyś, w wywiadzie do książki „Żuławski. Szaman”, powiedziałeś zupełnie odwrotnie. Ale to już dawno było. Książka wyszła w zeszłym roku, a wywiadu udzieliłem jakieś trzy lata temu. Od tamtego czasu troszkę się zmieniło. A wolę być reżyserem, ponieważ mam wtedy większą kontrolę. Lubię być z aktorami, mówić im, jak mają zagrać. Tłumaczyć, jak widzę graną przez nich postać, co jest nie tak. Że na przykład powinni być bardziej zdenerwowani albo wręcz przeciwnie, na luzie. Albo bardziej egzaltowani. Masz zapędy jak Twój tata. Trochę tak. Mam analityczny mózg, lubię kontrolować, zgłębiać tajemnice istnienia. Co do tego mam taką hinduistyczną i buddyjską wizję. Ale to już temat na dłuższą rozmowę . Kiedy zacząłeś się tym pasjonować? Kiedy uczyłem się filozofii w Anglii. A mieszkałem tam przez osiem lat. Wcześniej jednak chodziłeś do szkoły we Francji. Tak, ale nie podobała mi się ta szkoła. Nie chodziłem na lekcje, miałem słabe oceny. Ogólnie robiłem głupie rzeczy w tym czasie. Twoja mama pewnie bardzo to przeżywała? Ogólnie było OK. Mama też nie lubiła szkoły, więc po części mnie rozumiała. I to właśnie ona kiedyś mi powiedziała: „Skoro ta szkoła ci nie odpowiada, to dlaczego nie pójdziesz do innej? Takiej, która będzie fajna dla ciebie”. Pojechałem więc do Anglii. I tamta szkoła była niesamowita, artystyczna. Mieszkałem wtedy w internacie. Miło wspominam ten okres. A najlepsze oceny miałem z filozofii – nawet maturę z niej zdawałem. Wtedy też zacząłem czytać książki o buddyzmie. Szczególnie lubiłem Alana Wattsa. To facet, który dużo myślał, też studiował filozofię w Anglii. Poza tym zaciekawiła mnie książka Sogyala Rinpoche, wysokiego kapłana tybetańskiego. Pisze w niej, że życie jest przygotowaniem się do śmierci. Boisz się śmierci? Nie. Teraz już nie. A wcześniej? Myślałeś o śmierci? Właściwie też nie, byłem za młody na takie myślenie. Poza tym – wyznając taką filozofię, jaką ja wyznaję – człowiek się tego nie boi. Bo tak naprawdę zdaje sobie sprawę, że wcale nie umiera, że potem jest reinkarnacja, że wraca się jako inny człowiek lub zwierzę. W życiu przede wszystkim jest cel. A ze śmiercią jestem oswojony. To dla mnie normalny temat. Rozmawiałeś o tym z ojcem? Gdy jeszcze żył, nie interesowałem się tym aż tak bardzo. Ale czasem rozmawialiśmy, choć on generalnie był niewierzący i nie lubił takich tematów. Nie lubił, gdy ktoś go do czegoś zmuszał. Wręcz nienawidził. Ale kiedyś mi powiedział, że jak był w moim wieku, miał te dwadzieścia parę lat, to też interesował się buddyzmem, hinduizmem i że rozumie moje zainteresowania. Wtedy jednak pomyślałem, że on niewiele o tym wie. No ale potem zobaczyłem w jego domu, w Wesołej, mnóstwo książek buddyjskich. Półki były nimi wypełnione od podłogi aż po sufit. Wtedy zrozumiałem, że rzeczywiście je przeczytał w młodości i dużo wie na ten temat. A nie chciał o tym rozmawiać, bo po prostu przestał wierzyć. Twój tata bardzo Cię kochał. Też mi się tak wydaje. Ja również go bardzo kochałem. Była między Wami silna więź? Tak, choć przyznam, że dla mnie był bardziej jak dziadek – zawsze na więcej pozwalał. Dla braci był zdecydowanie twardszy. Może dlatego, że kiedy się urodziłem, miał już 55 lat, bardziej rozumiał życie, miał większy dystans do wszystkiego. Po prostu był dojrzalszy. Co nie znaczy jednak, że stary. Bo stary nigdy nie był. Zawsze miał młodą duszę. Dużo czytał, ciągle oglądał jakieś filmy. Razem też oglądaliście? No pewnie! Szczególnie w wakacje, gdy przyjeżdżałem do niego do Wesołej. A przyjeżdżałem co roku, na dwa tygodnie. Brakuje Ci go? Oczywiście, że tak. Co byś mu powiedział, gdyby wciąż żył? Zapytałbym, tak ogólnie, co u niego. Czy pracuje nad jakimś filmem lub książką. Co ostatnio fajnego przeczytał, obejrzał. Coś w tym stylu. Pełny wywiad z Vincentem Żuławskim przeczytasz w najnowszym numerze magazynu „VIVA!”, dostępnym na rynku od czwartku 26 listopada z Joanną Przetakiewicz i Rinke Rooyensem na okładce: Vincent Żuławski, syn Andrzeja Żuławskiego i Sophie Marceau:
Dziś Andrzejki! Co mówi o sobie dziewięciu znanych Andrzejów?
Dziś Andrzejki! To jedna z ostatnich okazji, by oddać się hucznym zabawom przed rozpoczęciem Adwentu, okresu przedświątecznej zadumy. Zgodnie z tradycją na imprezach andrzejkowych robi się wróżby na nadchodzący rok. Po szaleństwach niedzielnej nocy nie zapomnijmy kupić adwentowych kalendarzy i oczywiście złożyć życzeń znajomym Andrzejom, którzy następnego dnia obchodzą imieniny. Z okazji andrzejek przygotowaliśmy... galerię sławnych Andrzejów, którym już dziś życzymy wszystkiego najlepszego z okazji ich jutrzejszego święta. Pamiętacie ich zdjęcia z Vivy!?
Ks. Kaczkowski, Maria Czubaszek, Andrzej Wajda. Wspominamy ludzi, który odeszli w 2016
Byli bohaterami naszych tekstów, cierpliwie (choć nie zawsze) pozowali do sesji, zaprzątali myśli. Dziś trudno uwierzyć, że już ich nie ma. Przypominamy tych, którzy odeszli przez ostatni rok. Maria Czubaszek Wydawałoby się, że bez jej charakterystycznego głosu i ogromnego dystansu do własnych słabości nie odbędzie się, żadna radiowa audycja a kabaret będzie przynudzał. Satyryczka, scenarzystka, a prywatnie legenda stołecznego SPATiF-u, kobieta, która udowodniła milionom ludzi, że „Każdy szczyt ma swój Czubaszek” zmarła 12 maja. „Uważam ,że śmierć to już po balu” - mówiła w wywiadzie, którego udzieliła VIVIE! w 2015 roku. Ale gdy przygotowywaliśmy ten materiał zaskoczyła nas jeszcze innym stwierdzeniem. - Młodość musi się wyszumieć starość wypalić - mówiła gdy uzgadnialiśmy szczegóły sesji. Było przeraźliwie zimno, 22:00 a my rozmawiamy pod siedzibą TVN-u, bo pani Maria musi zapalić. Pytana przez dziennikarkę „VIVY” czy to nie szkodzi jej zdrowiu odparła - Krysia też mi lekarz powiedział ,że nie można palić dlatego od tamtego czasu zamiast dwóch paczek dziennie postanowiłam palić trzy i wszystko wróciło do normy -. Dlaczego po Pani Marii nie płaczmy? Bo by zabroniła. Andrzej Wajda Będę mówił po polsku, bo zawsze myślę po polsku – te słowa odbierającego w 2000 r. Oscara za całokształt Andrzeja Wajdy obiegły świat. Ale, my Polacy zapamiętaliśmy ich zdecydowanie więcej. Wajda obecny był przecież w słowach bohaterów swych filmów i w Polskiej historii, którą odmalowywał na ekranie. W „Kanale”, „Człowieku z żelaza”, „Popiołach”. Stronił od wywiadów, ale gdy mówił dotykało to do żywego. I o testamencie mistrza trudno nie myśleć. Ks. Jan Kaczkowski Takich bohaterów rodzi się niewielu. Ks Kaczkowski udowodnił, że śmierć można przyjąć z godnością. Zresztą wystarczy przypomnieć siłowa z naszej rozmowy. „Boi się Ksiądz śmierci? Dzisiaj nie. Ale nie wiem, jak się zachowam, kiedy znajdę się na samej granicy. Cały czas proszę, żeby to przeszło w łagodny sposób. Ufam mojemu zespołowi z hospicjum, że tak przeprowadzi mnie przez ten moment, że to nie będzie straszne ani dla mnie, ani dla nich, ani dla moich najbliższych. Na początku odliczałem dni, leżąc w łóżku, chwytał mnie za gardło zwierzęcy strach. Potem pomyślałem, że warto o tym opowiedzieć w książce - Szału nie ma, jest rak- ”. Bogusław Kaczyński Bez niego wielu z nas nadal nie wiedziałoby, że muzyka klasyczna jest niemal równie piękna, jak nasycona przymiotnikami polszczyzna. A on nawet o sprawach ostatecznych mówił z wrodzoną elegancją: „Moim największym sukcesem w życiu jest to, że udało mi się zrealizować moje dziecięce marzenia. Chciałem być artystą, chciałem być sławny, chciałem, aby świat leżał u moich stóp - a to wszystko dzięki muzyce”. Janina Paradowska Bez jej publicystyki i charakterystycznego głosu analizy polityczne już nie są tak dogłębne. – Zmieniłaby Pani coś w swoim życiu, gdyby mogła?- pytaliśmy Paradowską w wywiadzie. - Staram się w ten sposób nie myśleć, bo na wiele wydarzeń nie miałam wpływu. Ale myślę też, że życie mi się mimo wszystko nad podziw dobrze ułożyło. Po co bym miała więc je zmieniać? - odparła. Andrzej Żuławski „Dla mnie moje życie, przebieg tego życia jest równie ważny, jak to, co robię. To są połączone naczynia. Dla mnie ważne jest mieć poczucie, że nie zmarnowałem ani jednego roku. Że kochałem się we właściwych kobietach, że mam dzieci, na które mogę patrzeć z radością. Że dalej coraz bardziej kocham przyrodę. To jest ogromnie ważne” - mówił w wywiadzie dla VIVY!
Andrzej Żuławski nie znosił poprawności. Jedni widzieli w nim geniusza i wizjonera, inni – tyrana
Jaki był Andrzej Żuławski? Robił filmy z poczuciem pełnej wolności, nie bacząc na oceny. Dzięki temu pozbywał się koszmarów, które mogły się w nim zagnieździć. Nie znosił poprawności. Atakował i był atakowany. Kochał i cierpiał katusze odrzucenia. „Gdyby jednak porównać życie do przygody, to mógłbym ją uznać za udaną” - mówił Andrzej Żuławski, jeden z najwybitniejszych polskich twórców. Miał wielki apetyt na życie. Odszedł niedawno. O kontrowersyjnym artyście pisze Elżbieta Pawełek. Przegrał z rakiem. Kilka dni przed śmiercią jego syn Xawery poinformował, że stan 75-letniego ojca jest bardzo ciężki. Był krnąbrny i niepokorny do końca. „Nie jestem aniołem”, mówił. Swego czasu wsławił się incydentem w studiu telewizyjnym. Nazwany przez dziennikarza kabotynem, oddał mu natychmiast: „Mógłbym pana strzelić w pysk, ale takich rzeczy nie powinno się pokazywać na wizji”. Ostentacyjnie wyszedł i już nie wrócił. Kontrowersyjny sukces Żuławskiego To było po tym, jak po 20 latach wrócił z Francji. Wyjechał tam po zatrzymaniu przez polską cenzurę jego filmu „Diabeł”. W Paryżu odniósł sukces. Chociaż bardzo tego słowa nie lubił. Dowiadywał się od ludzi, że robi karierę, bo sam nie myślał takimi kategoriami. W tym, co robił, mówił, pragnął pozostać sobą. Żeby nie istniała różnica między Żuławskim, który kręci filmy, Żuławskim, który pisze książki, a Żuławskim zwykłym facetem. Pierwszym filmem, który powstał we Francji, był obraz z Romy Schneider „Najważniejsze to kochać”. W 1981 roku nakręcił „Opętanie” z Isabelle Adjani, uważane przez wielu za najwybitniejsze dzieło w jego dorobku. Potem jeszcze były: „Kobieta publiczna”, „Błękitna nuta”, „Borys Godunow” i „Wierność” z Sophie Marceau w roli głównej. Za swoje filmy otrzymał 64 nagrody, w tym dwa Cezary (francuski odpowiednik Oscara). Najcenniejszą była jednak dla niego nagroda Muzeum Kinematografii w Łodzi, którą postawił w pokoju rodziców w Warszawie. Nazywała się Artur, dostał ją za film „Na srebrnym globie”, który wcześniej przeleżał na półkach 10 lat. „To było wzruszające spotkanie, jak ze skrzywdzonym dzieckiem”, wyznał po obejrzeniu taśm. Andrzej Żuławski wszystkie swoje filmy zrobił o kobietach. Wydawały mu się ciekawsze, bardziej tajemnicze od mężczyzn. Korzenie Żuławskiego Nigdy nie starał się o francuskie obywatelstwo, nie zmienił nazwiska na Andre Zulawsky. W Polsce czuł się najlepiej. „Gdzie są moje korzenie? One są zanurzone w niebycie polskim. To pojęcie bardziej duchowe niż geograficzne”. Męczyły go demony przeszłości. Urodził się 22 listopada 1940 roku we Lwowie jako obywatel sowiecki Andriej Mirosławowicz Żuławski. Kiedy skończyła się okupacja sowiecka, zaczęła się niemiecka. Młodsza siostra zmarła z głodu i zimna w 1944. Matka ważyła w tym czasie niewiele ponad 40 kilogramów i razem z jego ojcem walczyła w AK. Z okien domu jako czterolatek widział egzekucje dokonywane przez Niemców na skarpie obok cmentarza. Do 16. roku życia nie potrafił potem zasnąć bez zapalonego światła. Pod koniec wojny spadła na dom bomba, nie wybuchła. Po tych przeżyciach oko zaczęło mu się zapadać w głąb czaszki. Do końca życia prześladowały go wojenne obrazy. Rodzinny dom dał mu jednak silne oparcie. Z ojcem, Mirosławem Żuławskim, znakomitym pisarzem i dyplomatą, łączyła go głęboka przyjaźń, choć nieraz się ostro ścierali. Matce zawdzięczał znajomość przyrody, bo nauczyła go rozróżniać rośliny i zioła. „Miałem szczęście żyć tam (we Fromont pod Paryżem, przyp. red.) z kobietami, które kochały kwiaty. Pamiętam krzewy bzu, pnącza passiflory, malwy, irysy, róże”, powie po latach, opisując z czułością tamtejsze klimaty. „Wokół pachniało trawami, zbożami, ziołami. Obserwowaliśmy piękne zachody słońca, a wieczorami było oglądanie z leżaków gwiazd”. Babci kinomance, dawnej dyrektorce szkoły pod Lwowem, przysiągł, że zostanie reżyserem. Każdego popołudnia, po niedzielnej mszy, szedł z nią do kina. Wychodził z rozpaloną głową. Zapytany po latach, jakie filmy lubi, mówił: „Takie, po których wychodzę z gorączką – ręce mi się trzęsą, nogi uginają, ale nie wiem dlaczego”. I takie filmy chciał robić. Krytycy filmowi mieli z Żuławskim „pod górkę”. O jego filmach, z których większość została nakręcona za granicą i była prawie nieznana w Polsce, pisali, że są kwintesencją manieryzmu, brzydoty, gwałtu. Autor budzących skrajne emocje obrazów, takich jak debiutancka „Trzecia część nocy” czy dojrzałe „Opętanie”, gdzie można było zobaczyć kopulującą z ośmiornicą Isabelle Adjani, odrzucał najmniejszą krytykę. Nudziła go poprawność, cenił dociekliwość. „Ja lubię wyciągać ciemne strony, podczas gdy inni widzą tylko jasne. Ja walę kupę, a te muchy (o krytykach, przyp. red.) po niej chodzą i się nią żywią, bo się im płaci”. Z muchami nie przystoi się spierać artyście. „Wybitnie inteligentny erudyta o złośliwym, okrutnym, ale i błyskotliwym poczuciu humoru łączył w sobie pragnienie bycia awangardzistą ze staromodnym modelem inteligenta”, powiedział o Żuławskim Tomasz Raczek. „Zamiast piękna i liryzmu szukał seksualnych fantazji obnażających zwierzęcą stronę miłości. Pociągała go krew, fizjologia, dzikość pożądania”, pisał Janusz Wróblewski w „Polityce”. Niektórzy posunęli się dalej, nazywając Żuławskiego Dostojewskim znad Wisły, któremu, z racji nieobliczalnych pomysłów i apodyktycznego charakteru, nie warto dawać pieniędzy na kolejne produkcje. Sophie Marceau miała 18 lat, gdy związała się z 45-letnim Żuławskim. Był jej mistrzem, przewodnikiem po życiu i sztuce. Związek przetrwał 16 lat. Żuławskiego eksperymenty z duszą Wypracował własny styl pracy z ekipą. Jedni widzieli w nim geniusza i wizjonera, inni – tyrana. Zmuszał aktorów do zrzucania masek, przekraczania granic, eksperymentował z ich… duszą. Krążyły legendy o stosowanych przez niego czarach i wudu. Zresztą Żuławski sam się kiedyś do tego przyznał w wywiadzie z Romanem Praszyńskim: „Tak się robi z aktorami. Gdy kręciłem »Szamankę«, przyprowadziłem czarownicę, która zajęła się Iwoną Petry. Dziewczyna miała skomplikowany życiorys i trzeba było ten węzeł w niej rozwiązać. Albo 30 lat na kanapie, albo dwa poważne seanse, w których ona wywala z siebie wszystko. Zdemolowała pokój w Bristolu, bo nagle wyszło z niej całe dzieciństwo, cały gniew. Dzięki temu weszła w film jako człowiek wolny, który robi coś lub nie i wie dlaczego”. Iwona Petry, grająca tytułową rolę w tym filmie, przypłaciła to głębokim urazem psychicznym, wymagającym kilkuletniej terapii. Potrafił zadzwonić do niej o szóstej rano z pretensjami, że źle wyszła na planie. Pajacyka, którego mu podarowała z sympatii, rozpruł i powiesił na ścianie. Valérie Kaprisky, która zagrała w jego „Kobiecie publicznej”, z kolei opowiadała, że reżyser, nie licząc się z psychologią postaci, żądał od niej wypowiadania tekstu z taką intensywnością, jakby chciała umierającego kochanka powstrzymać od zapadnięcia w śpiączkę. „Był egocentrykiem i prowokatorem. Nie wahał się gwałcić naszych przyzwyczajeń, ale i uczuć bliskich sobie ludzi, szczególnie kobiet. Pociągał je i odpychał. Wynosił i krzywdził”, powiedział Tomasz Raczek. Z drugiej strony kilka wybitnych aktorek, jak Małgorzata Braunek, Romy Schneider, Isabelle Adjani i Sophie Marceau, właśnie u niego zagrało swoje życiowe role. Robił filmy o tym, co go torturowało, jak sam mówił, a kobiety służyły mu za medium. „Spośród aktorek chyba najbardziej kochałem Małgorzatę Braunek”, wyznał. „Nie była to z moich aktorek aktorka najwybitniejsza (…), ale miała blask. Czy był to blask urody, blask młodości, blask ambicji? Czy trochę wszystko razem plus misterium blasku jakby od Boga danego, w którym wydaje się nam, że lepiej widzimy tajemnice serca ludzkiego i delikatność losów?”. Małgorzata Braunek, żona reżysera przez pięć lat, zapamiętała, że lubował się w napięciach. Wszystko musiało być na planie histeryczne, na najwyższych obrotach, inaczej szybko się nudził. Jeżeli coś robił, oddawał się temu totalnie. I tego samego wymagał od innych. Awantura zawsze wisiała na włosku. Do tego miał niewyparzony język. Bogusława Lindę (zagrał u niego w „Szamance”) nazwał zdolną małpą, która dostała za dużo bananów. Aktor śmiertelnie się na niego obraził. Żuławski pytany, czy nie poszło przypadkiem o to, że na planie spotkało się dwóch najbardziej charyzmatycznych gości w polskim kinie, wyjaśnił: „Boguś przez 30 dni zdjęciowych nie nauczył się ani razu dialogów. Widziałem, że czyta je ze ściany”. Z najstarszym synem, Xawerym, pozostawał w dobrych relacjach. „Staram się być ojcem, jak tylko potrafię”, Kobiety Andrzeja Żuławskiego Wszystkie swoje filmy zrobił o kobietach. Gdyby ich bohaterami byli mężczyźni, miałby wrażenie, że patrzy w lustro i widzi własny pępek. Kobiety wydawały mu się ciekawsze, bardziej tajemnicze od mężczyzn. Dużo się od nich uczył. To była dla niego, poczynając od jego matki, jak mówił, niewyczerpana działka. Miał trzech synów, każdego z inną kobietą. Xawery, najstarszy, syn Małgorzaty Braunek, został reżyserem. Żuławski pisał w opublikowanych listach: „Staram się być ojcem, jak tylko potrafię, a jeśli Xawer potrzebuje czegoś innego, no to pies mu mordę lizał”. Miał duży wpływ na syna i, jak mówił, dobre z nim relacje. Ignac jest owocem związku z plastyczką Hanną Wolską, która po rozstaniu z reżyserem (nazywała go schizofrenikiem) w połowie lat 80. spakowała się i wyjechała do Stanów wraz z dzieckiem. Vincent to z kolei owoc związku z młodziutką, ale już znaną Sophie Marceau. Żuławski przyjął narodziny syna z radością: „Człowiek wie, że niewiele mu zostało, więc większą uwagę zwraca na to, co jest. Małe dziecko w moim wieku to dar od Boga”. Sophie, dwa razy wybrana najpiękniejszą kobietą świata, zagrała u niego w „Narwanej miłości”. Była 18-latką bez matury, on zaś dojrzałym, świetnie wykształconym 45-latkiem, mającym za sobą studia na Sorbonie i skończoną szkołę filmową we Francji. Został jej mistrzem, przewodnikiem po życiu i sztuce. Związek przetrwał 16 lat, przechodząc głębokie kryzysy. Uchodził za kolekcjonera pięknych kobiet, ale rozstania z nimi mocno przeżywał. Zresztą, jak mówił, szczęście nie może się stać obowiązkiem człowieka. Tylko w Konstytucji Stanów Zjednoczonych jest napisane, że człowiek ma być szczęśliwy. Trudno mu było trafić na kobietę, która by go nie nudziła. Która po paru godzinach,by go nie męczyła. Nie chciał okazywać irytacji. Wolał, żeby kontakty były kilkugodzinne, a nie całodobowe. „Etap wielkich miłości jest już za mną”, przyznał. „Gdyby jednak porównać życie do przygody, to mógłbym ją uznać za udaną. Był okres zdobywania, refleksji, nasycania się gąbki, a potem naciskania jej po to, by coś z siebie dać też innym”. Czym dla niego jest śmierć, czym miłość? Gruntownie wykształcony, pochodzący z wybitnie inteligenckiej rodziny, w której było wielu nieprzeciętnie utalentowanych pisarzy i malarzy, nieraz dawał do zrozumienia, że należy do innego, lepszego świata. Gardził środowiskiem filmowym. Kieślowskiego, Holland, Kutza nazywał „mistrzami kiczu i bezstylowości”. „Katynia” Wajdy, któremu niegdyś asystował przy filmach, nawet nie obejrzał, bo nic dobrego nie spodziewał się po tym filmie. Dostało się nawet Miłoszowi za to, że mistyfikuje rzeczywistość, i samemu Janowi Pawłowi II: „Mnie papież niczego nie nauczył. Może tylko tego, jak nie powinno się umierać”. Nie znosił próżni wokół siebie. Najpierw udzielił wywiadu rzeki zatytułowanego „Ostatnie słowo”, w którym nie zostawił suchej nitki na ludziach z branży filmowej. Kolejnymi książkami wypowiadał wojnę całemu światu. I niestety, wojnę tę przegrał z kretesem. Po pierwsze, książki nie sprzedawały się, po drugie, trącane przez niego autorytety zaczęły traktować go jako nieszkodliwego wariata. On sam coraz głębiej zaszywał się w swojej samotni w Starej Miłosnej, otoczony zdjęciami swoich kobiet i dzieci. Lubił cytować wielkich: „Faulkner powiedział kiedyś, że ciągle opowiadamy te same historie, a zmienia się tylko kostium. I to prawda. Ciągle nie wiemy, czym jest śmierć, czym jest miłość. W świecie zachodzą zmiany, mamy internet i inne wynalazki, ale sumienie ludzkie pozostaje takie samo. I serce też zawsze jest tak samo piękne i tak samo robaczywe”. Czy pod koniec złagodniał, pogodził się ze światem? Ze światem nie do końca, raczej z przemijaniem. „Wierzę, że życie jest pociągiem, który jedzie stale w jednym i tym samym kierunku, a my przesiadamy się z wagonu dzieciństwa do wagonu młodości, dojrzałości, starości, aż na samym końcu dochodzimy do wlokącego się wagonu z trumną”. Na temat momentu śmierci nie chciał spekulować, jak to będzie. „Doświadczyłem kilku sytuacji, w których byłem absolutnie pewny, że to jest koniec. I w żadnej z nich życie nie przedefilowało mi przed oczyma. Ogarniała mnie wtedy pustota, lodowata obcość wszechrzeczy”. Nie wierzył w kościół, nie wierzył w cuda. Ale zastanawiał się czasami, dlaczego jest raczej coś niż nic. I dopuszczał, że istnieje coś więcej niźli to, co widoczne. „Einstein, patrząc w niebo, powiedział podobno: »To musi mieć, kurwa, jakiś sens«”. Sam jednak powtarzał za Brzechwą: „I sens nie ma sensu”. Tekst Elżbieta Pawełek, Viva 4/2016 Andrzej Żuławski zmarł 17 lutego 2016 roku. Jego ostatni film „Kosmos” jeszcze nie doczekał się polskiej premiery. Polecamy też: "Ważne jest mieć poczucie, że nie zmarnowałem ani jednego roku" Andrzej Żuławski w wywiadzie dla VIVY!