Kiedyś niedostępna twierdza, dziś luksusowy kurort przyszłości. Albańska wyspa dostrzeżona przez Ivankę Trump niedługo stanie się wakacyjnym numerem jeden w Europie
Wyspa Sazan przez lata była zamkniętą wojskową twierdzą Albanii. Teraz Ivanka Trump i Jared Kushner chcą stworzyć tam ultra luksusowy kurort za ponad miliard dolarów. Projekt już wywołuje ogromne emocje i kontrowersje.
Przez dekady była niedostępną wojskową twierdzą i symbolem izolacji komunizmu. Teraz albańska wyspa Sazan ma stać się jednym z najbardziej ekskluzywnych miejsc na Morzu Śródziemnym. Ivanka Trump i Jared Kushner inwestują ponad miliard dolarów w luksusowy projekt, który już dziś budzi ogromne emocje i kontrowersje. Historia wyspy Sazan. Tajemnicza baza wojskowa przez lata była odcięta od świata Wyspa Sazan przez dziesięciolecia pozostawała miejscem owianym tajemnicą. Położona na Morzu Śródziemnym była symbolem izolacji i militarnej potęgi komunistycznej Albanii. W czasach rządów Envera Hodży teren został zamieniony w zamkniętą twierdzę wojskową, przygotowaną na potencjalny atak NATO lub państw Układu Warszawskiego. Na wyspie funkcjonowała rozbudowana baza wojskowa. Znajdowały się tam kwatery mieszkalne, szkoła, szpital oraz teatr. Do lat 70. około 150 rodzin wojskowych mieszkało na wyspie całkowicie odciętych od lądu. Żołnierze przez lata patrolowali wybrzeże i obserwowali Adriatyk w oczekiwaniu na możliwy atak okrętów podwodnych. Ten stan trwał aż do upadku reżimu komunistycznego w 1991 roku. Po latach izolacji wyspa Sazan zaczęła powoli otwierać się na świat, choć nadal pozostawała miejscem niedostępnym i pełnym wojskowych pozostałości. ZOBACZ TEŻ: Ta włoska wyspa wygląda jak Sardynia, ale jest znacznie spokojniejsza Ivanka Trump i Jared Kushner inwestują miliard dolarów w luksusowy kurort Dziś wyspa Sazan stoi przed największą przemianą w swojej historii. Ivanka Trump i jej mąż Jared Kushner przeznaczyli ponad miliard dolarów na stworzenie ultra luksusowego kurortu, który ma stać się nową wizytówką Albanii. Ivanka Trump już w lipcu 2024 roku publicznie mówiła o projekcie podczas rozmowy z Lexem Fridmanem. Podkreślała wtedy ogromne ambicje związane z inwestycją. – Pracuję z moim mężem, mamy tę wyspę na Morzu Śródziemnym i sprowadzamy najlepszych architektów oraz marki. To będzie coś nadzwyczajnego – mówiła. Projekt zakłada stworzenie ekskluzywnego hotelu na wyspie o powierzchni 5 km kw. Według zapowiedzi miejsce ma stać się „klejnotem Morza Śródziemnego” i odpowiedzią na pytanie: „czego jeszcze nie widziałem?”. Twórcy inwestycji przekonują, że architektura ma harmonijnie współgrać z naturą. Budynki mają być wręcz „rzeźbione lub nawet falowane przez naturę”, aby nie dominowały nad krajobrazem. Kontrowersje wokół inwestycji na terenie parku narodowego Karaburun-Sazan Choć projekt budzi ogromne zainteresowanie, nie brakuje również poważnych kontrowersji. Wyspa Sazan znajduje się bowiem na obszarze morskiego parku narodowego Karaburun-Sazan. Ochroną objęte są plaże oraz wody w promieniu 2 km od brzegu. Dodatkowe obawy dotyczą również niewybuchów i terenów wymagających oczyszczenia po latach militarnej działalności. To właśnie wojskowa przeszłość sprawia, że część wyspy nadal pozostaje niebezpieczna. Krytycy inwestycji alarmują, że ogromne prace budowlane, budowa doków, zwiększony ruch jachtów oraz ścieki mogą wpłynąć na delikatny ekosystem wyspy. Biolog morski Olsi Nika cytowany przez „The Guardian” otwarcie pytał: – Co zrobią z tym miejscem duże roboty, budowa doków, ruch jachtów i ścieki? Obawy ekologów wywołują coraz większą debatę wokół projektu, który dla jednych oznacza rozwój gospodarczy, a dla innych zagrożenie dla unikalnej przyrody regionu. CZYTAJ TEŻ: Ta grecka wyspa to nowa Ibiza. Tańsza od Santorini i Mykonos, a słynie z najlepszych barów na plaży Jared Kushner odpowiada na krytykę. „Ludzie będą bardzo zadowoleni” Jared Kushner oraz jego współpracownicy zapewniają jednak, że inwestycja będzie realizowana z poszanowaniem środowiska naturalnego. Firma Affinity Partners zatrudniła globalną firmę doradczą odpowiedzialną za kwestie zrównoważonego rozwoju. Kushner podkreślał w 2024 roku, że projekt został przygotowany z dużą troską o lokalną ekologię. – Wszyscy zakładają najgorsze. Ale gdy zobaczą nasze plany, sposób, w jaki projektujemy, jak jesteśmy wierni i troskliwi wobec otaczającego nas środowiska, myślę, że ludzie będą bardzo, bardzo zadowoleni. Przy inwestycjach nigdy nie zadowolisz wszystkich – mówił. Zapowiedzi inwestorów wskazują również, że część wyspy może zostać udostępniona odwiedzającym. Chodzi między innymi o możliwość korzystania z restauracji oraz szlaków turystycznych. Jednocześnie Kushner nie ukrywa, że projekt ma być przede wszystkim produktem luksusowym nastawionym na prywatność i ekskluzywność. Premier Albanii liczy na turystyczny przełom i wielkie inwestycje Premier Albanii Edi Rama otwarcie wspiera projekt realizowany przez Kushnera i Ivankę Trump. Władze kraju widzą w tej inwestycji ogromną szansę na przyciągnięcie międzynarodowego kapitału oraz rozwój turystyki luksusowej. Dla Albanii projekt na wyspie Sazan może oznaczać nowy etap promocji kraju na świecie. Władze liczą, że inwestycja przyciągnie zamożnych turystów i stanie się symbolem nowoczesności. Wyspa, która przez lata kojarzyła się z wojskową izolacją i strachem przed wojną, już wkrótce może zamienić się w jedno z najbardziej ekskluzywnych miejsc w całym regionie Morza Śródziemnego. Źródło: RMF24
Białe miasteczka i turkusowe morze. Ta część Włoch zachwyca bardziej niż Mykonos
Białe domy, wąskie uliczki i morze w odcieniach intensywnego turkusu. Apulia coraz częściej porównywana jest do greckich wysp, ale wciąż pozostaje spokojniejsza i bardziej autentyczna niż najpopularniejsze kierunki Morza Śródziemnego. To właśnie tutaj wielu podróżników znajduje dziś „Włochy sprzed lat”.
eszcze kilka lat temu większość turystów wybierających południe Europy myślała przede wszystkim o Grecji, Amalfi albo Sardynii. Tymczasem włoska Apulia zaczyna przyciągać coraz większą uwagę – i trudno się dziwić. Region położony na samym „obcasie” Włoch zachwyca białymi miasteczkami, oliwnymi gajami i wybrzeżem, które momentami wygląda jak Karaiby. A przy tym wciąż ma w sobie autentyczność, której coraz trudniej szukać w najbardziej popularnych miejscach Europy. Apulia – południe Włoch, które wygląda jak greckie wyspy Apulia wyróżnia się już na pierwszy rzut oka. Charakterystyczne białe budynki odbijające mocne południowe światło, wąskie uliczki i morze w intensywnych odcieniach błękitu sprawiają, że wiele osób porównuje ten region do Mykonos albo innych greckich wysp. Są miejsca, gdzie kontrast między jasnym kamieniem a turkusową wodą wygląda wręcz nierealnie. Najbardziej znane miejscowości, takie jak Ostuni, Polignano a Mare czy Monopoli, wyglądają niemal jak gotowe pocztówki. Białe fasady kontrastują z zielenią oliwnych drzew i błękitem Adriatyku, tworząc krajobrazy, które zachwycają nie tylko na zdjęciach. Każde z tych miejsc ma jednak zupełnie inny klimat. Ostuni, nazywane „białym miastem”, położone jest na wzgórzu i już z daleka wygląda jak ogromna jasna mozaika. Labirynt schodów i uliczek sprawia, że spacer po mieście przypomina trochę greckie Cyklady – ale z włoskim stylem życia, kawiarniami i lokalną kuchnią. Polignano a Mare zachwyca spektakularnym położeniem na klifach. Kamienne domy dosłownie zawieszone są nad morzem, a punkty widokowe należą do najpiękniejszych w całych Włoszech. To właśnie tutaj znajduje się słynna plaża Lama Monachile, ukryta między skałami i regularnie pojawiająca się na zdjęciach z Apulii. Z kolei Monopoli jest bardziej spokojne i autentyczne. Ma niewielki port rybacki, klimatyczne stare miasto i mniej turystów niż najbardziej popularne miejscowości regionu. Wieczorami życie toczy się tu powoli – przy restauracjach nad morzem i małych placach ukrytych między białymi domami. Apulia zachwyca też tym, że wszystko znajduje się stosunkowo blisko siebie. W ciągu jednego dnia można: spacerować po białych uliczkach Ostuni, kąpać się w turkusowym morzu pod klifami Polignano, a wieczorem jeść kolację w małej trattorii w Monopoli. Ale największą siłą regionu jest coś innego – atmosfera. Mimo rosnącej popularności Apulia wciąż nie jest tak intensywnie turystyczna jak Amalfi, Capri czy Mykonos. Nie ma tu aż tylu luksusowych klubów plażowych, tłumów i „instagramowego pośpiechu”. Zamiast tego jest spokojniejsze tempo życia, lokalne restauracje, rodzinne masserie ukryte wśród oliwek i poczucie, że południowe Włochy nadal potrafią być autentyczne. I właśnie dlatego wiele osób po pierwszej podróży do Apulii wraca tu regularnie. Polignano a Mare – jedno z najbardziej fotogenicznych miejsc we Włoszech Jednym z największych symboli Apulii jest bez wątpienia Polignano a Mare – niewielkie miasteczko położone spektakularnie na wysokich wapiennych klifach nad Adriatykiem. To właśnie stąd pochodzą najbardziej rozpoznawalne zdjęcia regionu i trudno się temu dziwić. Widoki są tutaj naprawdę wyjątkowe. Największą atrakcją jest słynna plaża Lama Monachile – niewielka zatoka ukryta pomiędzy stromymi skałami i otoczona kamiennymi zabudowaniami starego miasta. Woda ma tu intensywnie turkusowy kolor, który w pełnym słońcu wygląda niemal nierealnie. Jasne skały odbijają światło, dzięki czemu morze przybiera odcienie przypominające bardziej Karaiby niż Adriatyk. Samo zejście na plażę robi ogromne wrażenie. Wąski kamienny most prowadzi pomiędzy skałami i otwiera widok na jedną z najbardziej charakterystycznych panoram południowych Włoch. To właśnie tutaj najczęściej zatrzymują się podróżnicy, żeby zrobić słynne zdjęcie Polignano. Ale największy urok miasta odkrywa się podczas spacerów bez planu. Polignano to: białe uliczki pełne małych kawiarni i restauracji, tarasy widokowe zawieszone nad morzem, schody prowadzące do ukrytych zaułków, niewielkie place, gdzie życie toczy się spokojnym rytmem. W wielu miejscach wystarczy skręcić w boczną uliczkę, by trafić na punkt widokowy z panoramą Adriatyku i klifów opadających prosto do morza. Warto odwiedzić także: historyczne centrum z kamiennymi łukami i balkonami, punkt widokowy Terrazza Santo Stefano, morskie groty dostępne podczas rejsów łodzią wokół klifów. Dużą popularnością cieszą się właśnie krótkie wycieczki łodziami, które pozwalają zobaczyć Polignano od strony wody. Dopiero wtedy najlepiej widać skalę klifów i to, jak niezwykle położone jest całe miasteczko. Wieczorem Polignano zmienia klimat. Gdy słońce zachodzi nad Adriatykiem, białe i beżowe fasady zaczynają przybierać złote odcienie, a światła restauracji odbijają się od kamiennych uliczek i morza. Atmosfera robi się spokojniejsza, bardziej elegancka i bardzo „południowowłoska”. To właśnie wtedy najlepiej usiąść na tarasie z widokiem na morze i zobaczyć, dlaczego Polignano uznawane jest za jedno z najbardziej romantycznych miejsc we Włoszech. Ostuni – „białe miasto” Apulii Jeśli Polignano zachwyca położeniem nad morzem, to Ostuni robi ogromne wrażenie już z daleka. Miasto położone jest na wzgórzu i wygląda jak ogromna, jasna mozaika rozsypana pośród oliwnych gajów. Nie bez powodu nazywane jest „białym miastem”. Większość budynków pokryta jest wapiennym, białym tynkiem, który odbija światło i sprawia, że całe Ostuni niemal świeci w słońcu. Widok jest szczególnie spektakularny o zachodzie dnia, gdy jasne ściany zaczynają przybierać złote odcienie. Spacer po Ostuni przypomina trochę klimat greckich wysp – wąskie uliczki, schody i labirynt przejść tworzą atmosferę podobną do Mykonos czy Santorini. Ale jednocześnie miasto zachowuje bardzo włoski charakter: małe trattorie z lokalną kuchnią, place pełne mieszkańców, rodzinne bary i sklepy, spokojniejszy rytm życia niż w najbardziej turystycznych regionach. Największą przyjemnością jest po prostu zgubienie się w uliczkach starego miasta. Wiele z nich jest tak wąskich, że ledwo mieszczą się dwie osoby, a co chwilę pojawiają się małe tarasy i punkty widokowe z panoramą Apulii aż po Adriatyk. W centrum warto zobaczyć: katedrę Santa Maria Assunta, Piazza della Libertà, stare kamienne bramy prowadzące do historycznej części miasta. Wieczorem Ostuni staje się jeszcze bardziej klimatyczne. Restauracje wystawiają stoliki na uliczki, w powietrzu czuć zapach oliwy i pieczonych owoców morza, a całe miasto robi się spokojniejsze i bardziej romantyczne. To właśnie taki klimat sprawia, że wiele osób uważa Ostuni za jedno z najpiękniejszych miasteczek całych południowych Włoch. Alberobello – bajkowe miasteczko Apulii Jeśli Ostuni zachwyca białymi uliczkami, to Alberobello wygląda jak miejsce wyjęte prosto z baśni. To właśnie tutaj znajdują się słynne domki trulli – niewielkie, białe budynki z charakterystycznymi stożkowymi dachami z kamienia, które stały się symbolem całej Apulii i jedną z najbardziej rozpoznawalnych atrakcji Włoch. Już pierwszy spacer po Alberobello robi ogromne wrażenie. Setki trulli stoją obok siebie, tworząc krajobraz bardziej przypominający scenografię filmu fantasy niż klasyczne włoskie miasteczko. Wiele osób porównuje to miejsce do bajkowego świata albo dekoracji przygotowanej specjalnie dla turystów – tyle że Alberobello jest całkowicie prawdziwe. Historia trulli sięga setek lat. Domki budowano z lokalnego wapienia bez użycia zaprawy, a ich charakterystyczne dachy miały praktyczne znaczenie – według jednej z teorii można je było szybko rozebrać, by uniknąć podatków nakładanych na stałe budynki. Dziś wpisane są na listę UNESCO i należą do najbardziej niezwykłych przykładów architektury we Włoszech. Najbardziej znaną częścią miasta jest dzielnica Rione Monti, gdzie znajduje się ponad tysiąc trulli. To właśnie tam wąskie uliczki pełne są małych sklepów, kawiarni, butików i punktów widokowych. Spacerując pomiędzy kamiennymi domkami, można zobaczyć charakterystyczne symbole malowane na dachach – znaki religijne, astrologiczne i ludowe, które od lat budzą zainteresowanie podróżników. Warto też zajrzeć do mniej zatłoczonej części miasta – Rione Aia Piccola. Ta okolica jest spokojniejsza i bardziej autentyczna, bo wiele trulli nadal pełni funkcję normalnych domów mieszkalnych. To właśnie tam najlepiej czuć codzienny rytm Alberobello i zobaczyć, jak naprawdę wygląda życie wśród tych niezwykłych budynków. Ogromne wrażenie robią także widoki z tarasów i punktów panoramicznych. Białe dachy trulli ciągnące się po wzgórzu wyglądają szczególnie spektakularnie o zachodzie słońca, kiedy światło staje się bardziej złote i miękkie. Choć Alberobello jest jedną z największych atrakcji Apulii, nadal ma w sobie spokojniejszy klimat niż najbardziej popularne włoskie kurorty. W ciągu dnia pojawia się tu sporo turystów, ale wieczorem atmosfera całkowicie się zmienia. Kiedy większość odwiedzających wyjeżdża, uliczki robią się ciche, a podświetlone trulli wyglądają jeszcze bardziej magicznie. To właśnie dlatego warto zatrzymać się tutaj na noc. Spacer po Alberobello po zmroku to zupełnie inne doświadczenie – bardziej spokojne, klimatyczne i autentyczne. Światła odbijające się od jasnego kamienia sprawiają, że całe miasteczko wygląda jak bajkowa scenografia. Coraz więcej osób wybiera też nocleg właśnie w jednym z trulli. Wiele dawnych domków zostało zamienionych w butikowe apartamenty i małe hotele, dzięki czemu można naprawdę poczuć klimat tego miejsca od środka. I właśnie dlatego Alberobello pozostaje jednym z najbardziej niezwykłych miejsc całych Włoch. To nie jest atrakcja, którą „odhacza się” szybko na mapie. To miejsce, które naprawdę wygląda dokładnie tak, jak na zdjęciach. A może nawet lepiej. Morze, które wygląda jak Karaiby Apulia zachwyca nie tylko architekturą i białymi miasteczkami, ale przede wszystkim wybrzeżem, które dla wielu osób okazuje się największym zaskoczeniem całej podróży. Woda ma tutaj intensywnie turkusowy kolor, a jej przejrzystość momentami naprawdę przypomina egzotyczne kierunki. Region otaczają dwa morza – Adriatyk i Morze Jońskie – dzięki czemu krajobrazy są bardzo różnorodne. Na północy dominują bardziej skaliste klify i ukryte zatoki, a im bardziej na południe, tym częściej pojawiają się szerokie, jasne plaże z miękkim piaskiem. Jednym z najbardziej znanych miejsc jest Torre dell’Orso. To szeroka zatoka z jasnym piaskiem i wodą w odcieniach jasnego błękitu oraz turkusu. Charakterystycznym elementem są ogromne skały wystające z morza, nazywane „Due Sorelle” („Dwie Siostry”), które stały się symbolem tej części wybrzeża. Duże wrażenie robi również Baia dei Turchi, położona niedaleko Otranto. Plaża otoczona jest śródziemnomorską roślinnością i sosnowym lasem, dzięki czemu wygląda bardziej dziko i naturalnie niż wiele popularnych kurortów. Woda jest tu niezwykle spokojna i przejrzysta, a kolor morza zmienia się od jasnego turkusu po głęboki błękit. Jednym z najbardziej viralowych miejsc w Apulii są jednak okolice Pescoluse, często określane mianem „Malediwów Apulii”. To fragment wybrzeża z bardzo jasnym piaskiem i płytką wodą, która przy odpowiednim świetle wygląda niemal tropikalnie. Plaże ciągną się tu kilometrami, a brak wysokiej zabudowy sprawia, że krajobraz nadal wydaje się naturalny. To właśnie tutaj wiele osób po raz pierwszy mówi, że południe Włoch bardziej przypomina Karaiby albo greckie wyspy niż klasyczny Adriatyk. Ogromną zaletą Apulii jest też różnorodność wybrzeża. W ciągu jednego wyjazdu można: pływać w ukrytych zatokach między klifami, odpoczywać na szerokich, piaszczystych plażach, nurkować w krystalicznie czystej wodzie, albo odkrywać małe nadmorskie miejscowości z lokalnymi restauracjami i portami rybackimi. W wielu miejscach morze jest tak przejrzyste, że nawet z brzegu widać dno i skały pod wodą. Najpiękniej wygląda to rano oraz późnym popołudniem, kiedy światło wydobywa najbardziej intensywne kolory. I właśnie dlatego Apulia coraz częściej pojawia się na listach najpiękniejszych regionów nad Morzem Śródziemnym. Łączy włoski klimat, świetną kuchnię i widoki, które naprawdę mogą konkurować z najbardziej znanymi plażami Europy. Jak się dostać i kiedy najlepiej jechać do Apulii Apulia jest dziś jednym z najlepiej skomunikowanych regionów południowych Włoch, a jednocześnie wciąż pozostaje spokojniejsza niż najbardziej oblegane kierunki Europy. Najłatwiej dolecieć tutaj do: Bari – największego miasta regionu, lub Brindisi, położonego bardziej na południu. Oba lotniska mają regularne połączenia z wieloma europejskimi miastami, również z Polski, szczególnie w sezonie letnim. To sprawia, że podróż do Apulii jest znacznie prostsza niż jeszcze kilka lat temu. Bari świetnie sprawdza się jako punkt startowy do zwiedzania północnej i środkowej części regionu – m.in. Polignano a Mare, Monopoli czy Alberobello. Z kolei Brindisi jest wygodniejszą opcją dla osób planujących odkrywać bardziej południowe wybrzeże i okolice Lecce. Najlepszym sposobem zwiedzania Apulii jest wynajęcie samochodu. Region idealnie nadaje się na road trip: odległości między miasteczkami są stosunkowo niewielkie, drogi prowadzą przez oliwne gaje i wybrzeże, a po drodze można zatrzymywać się w małych, mniej znanych miejscowościach. W ciągu jednego dnia bez problemu można połączyć spacer po białym Ostuni, kąpiel w Adriatyku i kolację w Monopoli lub Polignano. Kiedy najlepiej jechać? Najpiękniejsze miesiące w Apulii to zdecydowanie: maj i czerwiec, oraz wrzesień i początek października. Wiosną region jest bardzo zielony, temperatury są wysokie, ale jeszcze komfortowe, a plaże i miasteczka pozostają spokojniejsze. To idealny moment na zwiedzanie i road tripy. Wrzesień i początek jesieni to z kolei jeden z najlepszych okresów nad Morzem Śródziemnym. Woda jest nadal bardzo ciepła po lecie, temperatury przyjemniejsze niż w środku sezonu, a światło – szczególnie wieczorem – sprawia, że Apulia wygląda jeszcze bardziej malowniczo. Lipiec i sierpień są najbardziej gorące i najbardziej popularne, szczególnie wśród samych Włochów. Region staje się wtedy bardziej żywy, ale nadal pozostaje spokojniejszy niż wiele greckich wysp czy Wybrzeże Amalfitańskie. Dużą zaletą Apulii jest też to, że nawet w sezonie można znaleźć mniej zatłoczone miejsca – szczególnie poza najbardziej znanymi plażami i miasteczkami. Włochy, które zachwycają bardziej niż Mykonos Apulia pokazuje, że Włochy wciąż potrafią zaskakiwać. Białe miasteczka, turkusowe morze i autentyczny klimat sprawiają, że region coraz częściej wygrywa z najbardziej popularnymi kierunkami południa Europy. I właśnie to jest jego największą siłą. Apulia łączy wszystko, czego szukamy podczas wakacji: piękne widoki, świetne jedzenie, spokojniejszy rytm życia, i atmosferę, która w wielu miejscach wciąż pozostaje bardzo lokalna. Nie ma tu aż takiej presji „instagramowego luksusu” jak na Mykonos czy w najbardziej znanych częściach Grecji. Zamiast tego jest bardziej naturalny klimat południowych Włoch: długie kolacje przy winie, małe restauracje prowadzone przez rodziny, spokojne poranki nad morzem, i wieczory spędzane na spacerach po białych uliczkach. Apulia coraz częściej pojawia się też w trendzie quiet luxury – luksusu rozumianego nie jako przepych, ale jako jakość doświadczeń. Kameralne masserie pośród oliwek, butikowe hotele i spokojniejsze plaże sprawiają, że region przyciąga osoby szukające bardziej „dojrzałego” sposobu podróżowania. To idealny kierunek dla tych, którzy chcą połączyć włoski klimat z widokami przypominającymi greckie wyspy – ale bez tłumów i chaosu najbardziej popularnych kurortów. Na koniec koniecznie zajrzyjcie do naszej galerii – zebraliśmy w niej najpiękniejsze plaże, białe miasteczka i widoki z niezwykłej Apulii.
Europejczycy oszaleli na punkcie tej wyspy. Dżungla, lawa i widoki jak z „Jurassic Park”
La Réunion jeszcze niedawno była mało znanym kierunkiem, dziś jednak trafia na listy największych podróżniczych hitów 2026 roku. Francuska wyspa na Oceanie Indyjskim przyciąga aktywnym wulkanem, tropikalną dżunglą i niezwykłą przyrodą.
La Réunion jeszcze niedawno pozostawała w cieniu popularnych tropikalnych kierunków. Dziś francuska wyspa na Oceanie Indyjskim została uznana za jedno z najbardziej pożądanych miejsc podróży na 2026 rok. Aktywny wulkan, 400 mikroklimatów, dżungla i krajobrazy wpisane na listę UNESCO sprawiają, że coraz więcej turystów wybiera właśnie ten niezwykły zakątek świata. La Réunion ma aż 400 mikroklimatów i krajobrazy jak z innego świata La Réunion leży na Oceanie Indyjskim i coraz częściej pojawia się na listach najciekawszych kierunków podróży. Lonely Planet umieścił wyspę na szczycie regionów, które warto odwiedzić w 2026 roku. To miejsce zachwyca nie tylko tropikalnym klimatem, lecz przede wszystkim niezwykłą różnorodnością krajobrazów. Na powierzchni zaledwie 2,5 tys. km kwadratowych występuje aż 400 mikroklimatów. Turyści mogą jednego dnia zobaczyć zupełnie odmienne oblicza wyspy. W górach pojawiają się intensywne opady deszczu, wybrzeże oferuje tropikalny upał, a wyższe partie La Réunion zaskakują chłodnym wiatrem. Tak wyjątkowe warunki sprawiają, że wyspa stała się domem dla setek endemicznych gatunków roślin i zwierząt. Biolodzy określają La Réunion mianem żywego laboratorium natury. Wyjątkowe bogactwo przyrodnicze zostało docenione również przez UNESCO, które wpisało część terenów wyspy na listę światowego dziedzictwa. Górskie szlaki prowadzą przez lasy deszczowe, malownicze doliny i tereny wulkaniczne, które robią ogromne wrażenie na podróżnych z całego świata. ZOBACZ TEŻ: Ta włoska wyspa wygląda jak Sardynia, ale jest znacznie spokojniejsza Piton de la Fournaise przyciąga tysiące turystów każdego roku Największą atrakcją La Réunion pozostaje Piton de la Fournaise, uznawany za jeden z najbardziej aktywnych wulkanów świata. To właśnie on stał się symbolem wyspy i miejscem obowiązkowym dla miłośników przygód oraz trekkingu. Wejście na szczyt wulkanu przyciąga każdego roku tysiące turystów. Widok z góry zachwyca surowym krajobrazem czarnych pól lawowych kontrastujących z turkusowym oceanem. Dla wielu podróżnych jest to jedno z najbardziej niezwykłych doświadczeń, jakie można przeżyć na Oceanie Indyjskim. La Réunion szczególnie upodobali sobie turyści preferujący aktywny wypoczynek. Co roku wyspę odwiedza około pół miliona osób, które przemierzają słynne szlaki Mafate, Cilaos i Salazie. Każda z tras różni się poziomem trudności, jednak wszystkie oferują spektakularne widoki oraz kontakt z dziką naturą. La Réunion stawia na ekologiczną turystykę i ochronę natury W ostatnich latach La Réunion zdobywa popularność nie tylko dzięki niezwykłym krajobrazom. Coraz większą uwagę zwraca również podejście władz do ochrony środowiska i rozwoju ekologicznej turystyki. Liczba odwiedzających rośnie o 10 proc. rocznie, dlatego na wyspie rozwijane są projekty mające chronić lokalną przyrodę. Powstają ekologiczne hotele, nowe górskie schroniska oraz ścieżki edukacyjne, które pozwalają lepiej poznać unikalny charakter wyspy. Władze La Réunion podkreślają, że celem jest połączenie turystyki z troską o środowisko naturalne. Dzięki temu podróżni mogą odkrywać niezwykłe miejsca bez szkody dla lokalnej przyrody i społeczności. Jak dostać się na La Réunion z Polski? Ważne informacje dla podróżnych Podróż na La Réunion wymaga przesiadki w Paryżu, ponieważ z Polski nie ma bezpośrednich połączeń lotniczych. Najczęściej wybieraną opcją są loty z Warszawy lub Krakowa do stolicy Francji, a następnie rejs na lotnisko Roland Garros w Saint-Denis na La Réunion. Dla polskich turystów ważną informacją jest fakt, że do podróży wystarczy ważny dowód osobisty. To sprawia, że francuska wyspa staje się jeszcze bardziej dostępna dla osób planujących egzotyczny urlop. CZYTAJ TEŻ: Ta grecka wyspa to nowa Ibiza. Tańsza od Santorini i Mykonos, a słynie z najlepszych barów na plaży Kultura i kuchnia La Réunion to mieszanka wpływów z wielu kontynentów La Réunion wyróżnia się nie tylko przyrodą, lecz także wyjątkową kulturą. Wyspa jest domem dla społeczności o afrykańskich, europejskich, indyjskich i azjatyckich korzeniach. To właśnie ta różnorodność stworzyła niezwykłą tożsamość miejsca. Wpływy wielu kultur widać przede wszystkim w lokalnej kuchni. Na targach można spróbować pikantnego curry, aromatycznych owoców oraz deserów z wanilią. Popularnością cieszą się również lokalne festiwale i wydarzenia muzyczne przyciągające tysiące uczestników. Szczególne miejsce zajmuje Saint-Denis, gdzie nowoczesność łączy się z tradycją. Kolorowe ulice, lokalne targi i wielokulturowa atmosfera sprawiają, że La Réunion coraz częściej porównywana jest do najpopularniejszych egzotycznych kierunków świata. Źródło: Gazeta.pl
Ta włoska wyspa wygląda jak Sardynia, ale jest znacznie spokojniejsza
Turkusowa woda, białe łodzie i cisza, której coraz trudniej doświadczyć we Włoszech. Levanzo – najmniejsza z Wysp Egadzkich u wybrzeży Sycylii – wygląda jak Sardynia sprzed lat, ale wciąż pozostaje miejscem bez tłumów i pośpiechu.
Większość osób planujących wakacje we Włoszech wybiera Sardynię, Capri albo Amalfi. Tymczasem niedaleko Sycylii znajduje się niewielka wyspa, która zachwyca podobnie turkusowym morzem i śródziemnomorskim klimatem, ale nadal pozostaje spokojna i autentyczna. Levanzo to miejsce dla tych, którzy marzą o włoskich wakacjach bez resortów, beach clubów i tłumów turystów. Levanzo – najmniejsza i najbardziej spokojna z Wysp Egadzkich Levanzo należy do archipelagu Wysp Egadzkich położonych u zachodniego wybrzeża Sycylii, niedaleko Trapani. To najmniejsza zamieszkana wyspa całego archipelagu i właśnie dzięki temu zachowała charakter, który dziś coraz trudniej znaleźć we Włoszech. Już po dopłynięciu na miejsce widać, że życie wygląda tu zupełnie inaczej niż w najbardziej popularnych kurortach Morza Śródziemnego. Prom zatrzymuje się przy niewielkim porcie Cala Dogana, wokół którego skupia się niemal całe życie wyspy. Nie ma tu szerokich promenad, luksusowych marin ani głośnych beach clubów. Zamiast tego są: kolorowe łodzie rybackie kołyszące się przy brzegu, białe domy z niebieskimi i turkusowymi okiennicami, kilka restauracji z owocami morza, spokojne uliczki prowadzące prosto nad wodę. Całość wygląda bardziej jak mała rybacka osada niż typowy włoski kierunek wakacyjny. Levanzo ma zaledwie kilka kilometrów długości i bardzo niewielką liczbę mieszkańców. Większość wyspy pozostaje niemal całkowicie dzika – bez zabudowy, asfaltowych dróg i dużej infrastruktury turystycznej. W wielu miejscach krajobraz tworzą wyłącznie skały, śródziemnomorska roślinność i turkusowe morze. To właśnie dlatego wielu podróżników porównuje Levanzo do Sardynii sprzed lat – zanim stała się jednym z najbardziej popularnych kierunków wakacyjnych we Włoszech. Największą wartością wyspy jest właśnie jej prostota. Dzień toczy się tu bardzo spokojnie: rano mieszkańcy spotykają się przy kawie w porcie, w ciągu dnia większość osób spędza czas nad wodą lub na łodziach, wieczorami życie przenosi się do kilku restauracji z widokiem na morze. Nie ma pośpiechu ani presji „zwiedzania wszystkiego”. Levanzo bardziej się chłonie niż odkrywa. Dużą część uroku tworzy też sam krajobraz. Jasne skały kontrastujące z intensywnie błękitną wodą sprawiają, że wiele miejsc wygląda niemal jak Karaiby albo mniej znane fragmenty Sardynii. Szczególnie pięknie prezentuje się to rano i późnym popołudniem, gdy światło robi się bardziej miękkie. Warto też wiedzieć, że Levanzo przyciąga coraz więcej osób szukających quiet luxury – ale w bardzo subtelnej wersji. Nie chodzi tu o luksusowe resorty, tylko o: ciszę, brak tłumów, kontakt z naturą, i spokojne śródziemnomorskie życie. To jedna z tych wysp, gdzie największą atrakcją bywa po prostu siedzenie przy wodzie i obserwowanie zachodu słońca nad Sycylią. I właśnie dlatego Levanzo zostaje w pamięci znacznie dłużej niż wiele bardziej znanych włoskich kierunków. Turkusowa woda i zatoki bez tłumów Największym skarbem Levanzo jest bez wątpienia morze. Woda ma tutaj intensywnie turkusowy kolor i imponującą przejrzystość, szczególnie w słoneczne dni, kiedy skały i jasne dno odbijają światło. W wielu miejscach można bez problemu zobaczyć podwodne skały i łodzie nawet z kilku metrów wysokości. To właśnie morze sprawia, że Levanzo często porównywane jest do Sardynii sprzed lat – zanim najbardziej znane plaże zaczęły przyciągać tysiące turystów. Najpiękniejsze miejsca na wyspie to przede wszystkim niewielkie zatoki i naturalne kąpieliska rozsiane wzdłuż wybrzeża. Cala Dogana, czyli zatoka przy głównym porcie, już od pierwszych chwil robi ogromne wrażenie. Kolorowe łodzie, jasne domy i turkusowa woda tworzą krajobraz wyglądający bardziej jak mała grecka wyspa niż klasyczne Włochy. To właśnie tutaj najczęściej zaczyna się dzień – od espresso z widokiem na morze i spokojnego spaceru wzdłuż nabrzeża. Kilka minut pieszo od portu znajduje się Cala Fredda – jedna z najbardziej lubianych zatok na Levanzo. To spokojne miejsce idealne do kąpieli i snorkelingu. Nie ma tu dużych plaż ani rzędów leżaków. Zamiast tego są skały, naturalne platformy i niewielkie fragmenty żwirkowego wybrzeża. Atmosfera jest bardzo kameralna, szczególnie rano i późnym popołudniem. Jeszcze bardziej malownicza jest Cala Minnola, uznawana przez wiele osób za najpiękniejszą zatokę wyspy. Prowadzi do niej piesza ścieżka przez bardziej dziką część Levanzo. Woda ma tutaj niezwykle intensywny kolor, a otaczające zatokę sosny i skały sprawiają, że miejsce wygląda niemal filmowo. To właśnie w Cala Minnola najlepiej czuć charakter wyspy – brak pośpiechu, ciszę i kontakt z naturą. W wielu momentach słychać jedynie fale i łodzie przepływające gdzieś w oddali. Na Levanzo nie ma szerokich, piaszczystych plaż ani rozbudowanej infrastruktury turystycznej. Dominują: skały i naturalne tarasy do opalania, niewielkie pomosty, ukryte miejsca do kąpieli dostępne pieszo lub łodzią. I właśnie to tworzy klimat wyspy. Tutaj nie przyjeżdża się dla beach clubów czy luksusowych resortów, ale dla prostoty i natury. W wielu miejscach można po prostu zejść do wody prosto ze skał i pływać w niemal całkowitej ciszy. Nawet w sezonie łatwo znaleźć fragment wybrzeża, gdzie przez chwilę ma się wrażenie, że cała zatoka należy tylko do ciebie. Dużą popularnością cieszą się też rejsy wokół wyspy. Małe łodzie pozwalają dotrzeć do bardziej ukrytych fragmentów wybrzeża i zobaczyć Levanzo od strony morza – z jasnymi skałami opadającymi prosto do turkusowej wody. Slow life po sycylijsku Levanzo to miejsce, gdzie wszystko dzieje się wolniej. Nie ma tu intensywnego życia nocnego, luksusowych butików ani listy atrakcji „do odhaczenia”. I właśnie dlatego wyspa działa na ludzi tak mocno. Dzień wygląda tutaj bardzo prosto: rano kawa przy porcie i obserwowanie łodzi rybackich, później kąpiele w morzu albo spokojne spacery wzdłuż wybrzeża, długie lunche z owocami morza i lokalnym winem, a wieczorem zachód słońca nad wodą. Życie na Levanzo w dużej mierze toczy się wokół portu i kilku restauracji położonych nad morzem. Wieczorami mieszkańcy i turyści spotykają się przy stolikach ustawionych niemal tuż przy wodzie. Atmosfera bardziej przypomina małą rybacką miejscowość niż modny włoski kurort. W menu królują: świeże ryby i owoce morza, pasta z bottargą, czyli suszoną ikrą tuńczyka tuńczyk po sycylijsku, lokalne wino i proste śródziemnomorskie dania. Nie ma tu przesadnego luksusu ani „instagramowych” restauracji. Wszystko jest bardziej naturalne, spokojniejsze i mniej pokazowe. To właśnie ten klimat sprawia, że Levanzo coraz częściej wybierają osoby szukające quiet luxury – luksusu rozumianego nie jako przepych, ale jako cisza, przestrzeń i brak tłumów. Na wyspie bardzo łatwo odciąć się od codziennego pośpiechu. Nie ma potrzeby ciągłego planowania czy biegania między atrakcjami. Największą przyjemnością bywa po prostu siedzenie przy wodzie, obserwowanie zachodu słońca i życie w rytmie małej śródziemnomorskiej wyspy. I właśnie dlatego wiele osób po kilku dniach na Levanzo mówi, że to jedno z tych miejsc, do których naprawdę chce się wracać. Wyspa idealna na spacery i rejsy Levanzo najlepiej odkrywa się powoli – pieszo albo od strony morza. To właśnie brak samochodowego chaosu i dużej infrastruktury sprawia, że wyspa zachowała tak spokojny charakter. Większość ścieżek prowadzi wzdłuż wybrzeża lub przez bardziej dzikie fragmenty wyspy, gdzie krajobraz tworzą jasne skały, śródziemnomorska roślinność i widok na intensywnie błękitne morze. Spacerując po Levanzo, co chwilę trafia się na niewielkie zatoki, punkty widokowe albo miejsca, gdzie można po prostu usiąść nad wodą. Wyspa jest niewielka, dlatego wiele tras można pokonać bez pośpiechu w ciągu jednego dnia. Najpopularniejsze ścieżki prowadzą: z portu Cala Dogana do Cala Fredda i Cala Minnola, wzdłuż bardziej surowego wybrzeża, oraz do punktów widokowych nad morzem. Ogromną popularnością cieszą się też rejsy wokół wyspy. To najlepszy sposób, żeby zobaczyć Levanzo z zupełnie innej perspektywy. Jasne klify opadające prosto do turkusowej wody wyglądają od strony morza jeszcze bardziej spektakularnie. Podczas takich wycieczek można: podpłynąć do ukrytych zatok dostępnych tylko łodzią, pływać w bardzo przejrzystej wodzie, zobaczyć niewielkie groty i skalne formacje rozsiane wokół wyspy. Levanzo jest też świetnym miejscem do snorkelingu. Woda jest wyjątkowo czysta, a skaliste dno sprawia, że nawet blisko brzegu można obserwować ryby i podwodne formacje skalne. Najlepsze warunki są rano, kiedy morze jest najbardziej spokojne. Jednym z najbardziej niezwykłych miejsc na wyspie pozostaje jednak Grotta del Genovese – słynna jaskinia z prehistorycznymi rysunkami i rytami. To jedna z najważniejszych atrakcji archeologicznych całych Wysp Egadzkich. Wewnątrz znajdują się rysunki przedstawiające m.in. ludzi, zwierzęta i sceny polowań, które mają kilka tysięcy lat. Odkryto je dopiero w połowie XX wieku, a dziś można zwiedzać grotę wyłącznie z przewodnikiem. Sama droga do Grotta del Genovese również jest częścią doświadczenia. Można dotrzeć tam pieszo albo specjalnymi terenowymi pojazdami, a po drodze widać bardziej dziką i niemal pustą część wyspy. To miejsce pokazuje, że Levanzo to nie tylko piękne morze, ale też wyspa z niezwykle długą historią i atmosferą, która mocno różni się od najbardziej popularnych włoskich kierunków. Jak się dostać i kiedy najlepiej jechać Na Levanzo najłatwiej dostać się z sycylijskiego miasta Trapani, położonego na zachodnim wybrzeżu wyspy. Wodoloty kursują regularnie przez cały sezon, a sama podróż trwa zaledwie około 20–30 minut. To właśnie łatwy dojazd sprawia, że Levanzo świetnie nadaje się zarówno na kilkudniowy pobyt, jak i jednodniową wycieczkę z Sycylii. Wiele osób łączy wyspę z pobytem w Trapani, Palermo albo innymi częściami zachodniej Sycylii. Najlepszy czas na wyjazd to: maj i czerwiec – bardzo ciepło, ale nadal spokojnie i zielono, wrzesień – nadal letnie temperatury, ciepłe morze i znacznie mniej turystów, lipiec i sierpień – bardziej wakacyjna atmosfera, ale wciąż spokojniej niż na Sardynii czy w Amalfi. Wiosną i jesienią Levanzo pokazuje najbardziej autentyczne oblicze. Wyspa jest wtedy cicha, morze spokojne, a temperatury idealne zarówno do spacerów, jak i kąpieli. Latem pojawia się więcej turystów, głównie Włochów przypływających z Sycylii, ale nawet wtedy Levanzo pozostaje znacznie mniej zatłoczone niż najbardziej znane włoskie wyspy. Baza noclegowa jest niewielka i bardzo kameralna. Dominują: małe pensjonaty, apartamenty prowadzone przez mieszkańców, pokoje z widokiem na morze, proste butikowe noclegi bez dużych resortów. I właśnie to tworzy klimat wyspy. Nie ma tu ogromnych hoteli ani masowej turystyki – wszystko jest bardziej spokojne i lokalne. Warto jednak pamiętać, że liczba miejsc noclegowych jest ograniczona. Szczególnie w sezonie letnim najlepsze apartamenty i pokoje znikają bardzo szybko, dlatego noclegi najlepiej rezerwować z dużym wyprzedzeniem.
Ta grecka wyspa to nowa Ibiza. Tańsza od Santorini i Mykonos, a słynie z najlepszych barów na plaży
Grecka wyspa Ios jeszcze niedawno była spokojnym miejscem na Morzu Egejskim. Dziś mówi się o niej „nowa Ibiza”. Tłumy młodych turystów przyjeżdżają tam dla imprez, taniego alkoholu i nocnego szaleństwa.
Mała grecka wyspa Ios jeszcze niedawno była spokojnym miejscem zamieszkanym przez około 2 tys. mieszkańców. Dziś coraz częściej nazywana jest nową Ibizą. Turyści przyjeżdżają tam dla tanich alkoholi, imprez do białego rana i atmosfery, którą sami lokalsi określają mianem „wyspy szaleństwa”. Ios zmienia się z cichej wyspy w imprezowe centrum Europy Na pierwszy rzut oka Ios wydaje się spokojną i niepozorną wyspą położoną na Morzu Egejskim. Niewielki skrawek lądu o długości 15 km i szerokości 7 km przez lata był kojarzony przede wszystkim z kameralnym klimatem i lokalnym życiem mieszkańców. Dziś jednak sytuacja wygląda zupełnie inaczej. W sezonie letnim wyspa diametralnie zmienia swoje oblicze. Niegdyś spokojne miejsce zamieszkane przez około 2 tys. mieszkańców przekształciło się w jedną z najgłośniejszych atrakcji turystycznych w Grecji. Coraz częściej mówi się o niej jako o „nowej Ibizie”. Ios przyciąga przede wszystkim młodych dorosłych szukających intensywnego życia nocnego. Turyści tłumnie odwiedzają bary i kluby, a imprezy trwają tam do białego rana. Popularność wyspy rośnie szczególnie wśród brytyjskich turystów, którzy wybierają ją jako alternatywę dla znacznie droższych kierunków. Tanie alkohole i bary przyciągają młodych turystów Jednym z głównych powodów popularności Ios są ceny. Wyspa uchodzi za znacznie tańszą niż pobliskie Santorini i Mykonos, co dla wielu młodych osób ma ogromne znaczenie przy planowaniu wakacji. To właśnie tanie alkohole oraz duża liczba barów sprawiły, że miejsce zaczęło przyciągać imprezowiczów z różnych części Europy. Lokale organizują różnego rodzaju wyzwania i zabawy związane z alkoholem. Według relacji przytoczonej przez Theę Jacobs turyści ustawiają się w kolejkach, aby wziąć udział w nietypowych atrakcjach organizowanych przez bary. „Turyści ustawiają się w kolejce, żeby zapłacić pięć euro za »przyjemność« dostania klapsa po wypiciu shota” — napisała dziennikarka „The Sun”. Na Ios popularne są także konkurencje związane z szybkim piciem alkoholu oraz różnego rodzaju gry towarzyskie organizowane w lokalach. Ios tańsza niż Santorini i Mykonos. To przyciąga tłumy Rosnąca popularność Ios pokazuje, że turyści coraz częściej szukają miejsc oferujących intensywne życie nocne, ale jednocześnie bardziej przystępnych cenowo niż najbardziej znane greckie wyspy. To właśnie połączenie tańszych wakacji, licznych barów i imprez sprawiło, że Ios zaczęła być porównywana do Ibizy. Choć wyspa jest znacznie mniejsza od słynnego hiszpańskiego kurortu, coraz częściej przyciąga osoby nastawione przede wszystkim na nocne szaleństwo. Dla jednych to idealne miejsce na wakacje pełne zabawy, dla innych symbol coraz bardziej wymykającej się spod kontroli imprezowej turystyki. Jedno jest jednak pewne — Ios przestała być spokojną grecką wyspą, a coraz częściej staje się jednym z najgłośniejszych imprezowych kierunków w Europie. Źródło: Onet
San Francisco bliżej niż kiedykolwiek. LOT ruszył z bezpośrednimi lotami z Warszawy. To hit wakacji 2026
Bez przesiadek, w nieco ponad 11 godzin i prosto do serca Kalifornii. LOT właśnie uruchomił bezpośrednie połączenie z Warszawy do San Francisco, otwierając Polakom jeden z najbardziej pożądanych kierunków w USA. To może być jeden z najważniejszych trendów podróżniczych nadchodzącego sezonu.
Podróż do Kalifornii jeszcze do niedawna oznaczała długą trasę z przesiadkami i często kilkunastogodzinną logistykę. Teraz to się zmienia. LOT oficjalnie zainaugurował bezpośrednie loty na trasie Warszawa–San Francisco, skracając dystans do jednego z najbardziej ikonicznych miast świata. Nowe połączenie nie tylko ułatwia podróże, ale może też zmienić sposób, w jaki Polacy planują wyjazdy do USA. Bezpośrednio do San Francisco – co trzeba wiedzieć o nowym połączeniu LOT-u Nowa trasa LOT-u do San Francisco to jedno z najgłośniejszych połączeń dalekodystansowych ostatnich miesięcy. Choć polski przewoźnik od lat lata już do Stanów Zjednoczonych, właśnie teraz po raz pierwszy uruchomił bezpośrednie rejsy z Warszawy do San Francisco – jednego z najbardziej rozpoznawalnych miast zachodniego wybrzeża USA. Loty realizowane są cztery razy w tygodniu, a podróż trwa około 11 godzin i 30 minut. Wyloty odbywają się z lotniska Chopina w Warszawie, a pasażerowie lądują bezpośrednio na międzynarodowym lotnisku San Francisco International Airport (SFO), które jest jednym z najważniejszych portów lotniczych w Kalifornii. To ogromna zmiana dla osób planujących podróż na zachodnie wybrzeże USA. Dotychczas lot do San Francisco zazwyczaj oznaczał przesiadki i podróż, która trwała nawet kilkadziesiąt godzin. Teraz podróż jest znacznie prostsza i bardziej komfortowa – szczególnie dla osób lecących na krótszy urlop, wyjazd biznesowy albo road trip po Kalifornii. Nowe połączenie obsługuje Boeing 787 Dreamliner, czyli flagowy samolot dalekodystansowy LOT-u. To jedna z najbardziej komfortowych maszyn używanych obecnie przy lotach międzykontynentalnych. Dreamliner został zaprojektowany właśnie z myślą o długich trasach, dlatego pasażerowie odczuwają mniejsze zmęczenie podczas podróży. Na pokładzie można liczyć m.in. na: większe okna z elektronicznym przyciemnianiem, lepszą wilgotność i ciśnienie powietrza niż w starszych samolotach, cichszą kabinę, nowoczesny system rozrywki pokładowej. LOT oferuje kilka klas podróży – od ekonomicznej po biznesową, która na tej trasie może być szczególnie atrakcyjna dla osób lecących służbowo do Doliny Krzemowej. Warto też podkreślić, że San Francisco stało się szóstym kierunkiem LOT-u w Stanach Zjednoczonych. To wyraźny sygnał, że przewoźnik mocno rozwija połączenia transatlantyckie i odpowiada na rosnące zainteresowanie podróżami do USA. Nowa trasa może okazać się szczególnie ważna nie tylko dla turystów, ale również: osób odwiedzających rodzinę i znajomych w Kalifornii, pracowników branży technologicznej, startupowców i przedsiębiorców związanych z Doliną Krzemową, studentów wyjeżdżających do USA. San Francisco od lat pozostaje jednym z najbardziej pożądanych kierunków w Ameryce – zarówno turystycznie, jak i biznesowo. A teraz stało się po prostu znacznie bliżej. Koniec z przesiadkami – wygoda, która zmienia wszystko Największą zaletą nowej trasy jest oczywiście brak przesiadek. Do tej pory podróż do San Francisco z Polski bardzo często oznaczała wieloetapową logistykę: lot do Frankfurtu, Amsterdamu, Paryża czy Londynu, oczekiwanie na kolejny samolot i dopiero później wielogodzinny rejs za ocean. W praktyce wyglądało to często tak: kilkanaście godzin w podróży, dodatkowe kontrole bezpieczeństwa, stres związany z transferem bagażu, ryzyko opóźnień i utraty połączenia. Przy lotach do USA nawet niewielkie opóźnienie pierwszego samolotu mogło oznaczać poważny problem z dalszą podróżą. Szczególnie uciążliwe były też krótkie przesiadki w dużych hubach lotniczych, gdzie trzeba było szybko zmieniać terminale. Nowe połączenie LOT-u całkowicie zmienia ten schemat. Teraz podróż jest znacznie prostsza: jeden lot zamiast dwóch lub trzech, brak konieczności ponownej odprawy i transferu bagażu, mniej stresu i większy komfort całej podróży, krótszy całkowity czas dotarcia do celu. To szczególnie ważne dla osób, które nie chcą „tracić” dwóch dni tylko na samą logistykę podróży. Bezpośredni lot sprawia, że San Francisco staje się realnym kierunkiem nawet na krótszy wyjazd – np. tygodniowe wakacje, city break w wersji long haul czy szybki wyjazd biznesowy. Duże znaczenie ma też komfort po przylocie. Po ponad 11 godzinach w samolocie brak dodatkowej przesiadki oznacza mniej zmęczenia i szybsze dotarcie do hotelu. To szczególnie docenią osoby podróżujące z dziećmi, seniorzy czy pasażerowie lecący pierwszy raz do USA. Bezpośrednie połączenia są dziś jednym z najmocniejszych trendów w podróżach premium i dalekodystansowych. Coraz więcej osób wybiera wygodę i oszczędność czasu zamiast tańszych, ale bardziej męczących połączeń z przesiadkami. I właśnie dlatego nowa trasa LOT-u do San Francisco może okazać się jednym z największych hitów podróżniczych 2026 roku. San Francisco jako początek podróży po Kalifornii Nowe połączenie LOT-u ułatwia zwiedzanie nie tylko samego San Francisco, ale właściwie całej Kalifornii. I właśnie to może być jego największą siłą. Miasto idealnie sprawdza się jako pierwszy przystanek – miejsce, w którym można spędzić kilka dni, a później ruszyć dalej w drogę. San Francisco ma zupełnie inny klimat niż Los Angeles czy Las Vegas. Jest bardziej europejskie, spokojniejsze i kompaktowe, dzięki czemu świetnie nadaje się na początek amerykańskiej podróży. W ciągu kilku dni można zobaczyć: most Golden Gate, słynne tramwaje cable cars, kolorowe uliczki i wiktoriańskie domy, Fisherman’s Wharf i Alcatraz, klimatyczne dzielnice jak Mission District czy Haight-Ashbury. To miasto, które najlepiej zwiedza się powoli – spacerując, korzystając z komunikacji miejskiej i chłonąc atmosferę zachodniego wybrzeża USA. Dopiero później zaczyna się prawdziwa przygoda z Kalifornią. I właśnie tutaj nowe połączenie LOT-u robi ogromną różnicę, bo San Francisco jest idealnym punktem startowym do road tripu. W zasięgu kilku godzin jazdy znajdują się jedne z najbardziej spektakularnych miejsc w USA. Na północ od miasta leży Napa Valley – region słynący z winnic, luksusowych hoteli i kalifornijskiego wine country. To kierunek idealny na 1–2 dni odpoczynku w bardziej premium klimacie. Kilka godzin dalej znajduje się Yosemite National Park, uznawany za jeden z najpiękniejszych parków narodowych Ameryki. Ogromne granitowe ściany, wodospady i gigantyczne sekwoje sprawiają, że to obowiązkowy punkt dla fanów natury. Z kolei jadąc na południe, można ruszyć legendarną trasą przez Big Sur – jedną z najbardziej widowiskowych dróg świata. Klify opadające do oceanu, serpentyny i punkty widokowe sprawiają, że sam przejazd staje się atrakcją. Dalej czeka już: Los Angeles, Malibu i Santa Monica, Palm Springs, a nawet pustynne krajobrazy Joshua Tree. I właśnie dlatego nowe połączenie do San Francisco może być tak dużym hitem. Daje możliwość połączenia city breaku z pełnoprawną podróżą po Kalifornii – bez konieczności organizowania skomplikowanej logistyki. To idealny kierunek dla osób, które marzą o amerykańskim road tripie, ale chcą zacząć go wygodniej niż kiedykolwiek wcześniej. Czy to będzie hit wakacji 2026? Wszystko wskazuje na to, że tak. Bezpośrednie połączenia dalekodystansowe stają się dziś jednym z najważniejszych trendów w podróżach, a turyści coraz częściej wybierają kierunki, do których można dolecieć wygodnie i bez stresu. Kalifornia od lat znajduje się wysoko na listach marzeń podróżników, ale dla wielu osób problemem była właśnie logistyka. Nowa trasa LOT-u może to zmienić. San Francisco przyciąga przede wszystkim swoim wyjątkowym klimatem. To miasto zupełnie inne niż większość amerykańskich metropolii – bardziej europejskie, spokojniejsze i mocno związane z naturą. Charakterystyczne wzgórza, tramwaje, drewniane domy i widok na zatokę tworzą atmosferę, której trudno szukać gdziekolwiek indziej w USA. Ogromnym atutem jest też lokalizacja. W ciągu jednego wyjazdu można połączyć: city break w San Francisco, road trip po Kalifornii, wizytę w parkach narodowych, wypoczynek nad oceanem. To właśnie ta różnorodność sprawia, że kierunek jest tak atrakcyjny. Nie bez znaczenia pozostaje również bliskość Doliny Krzemowej. San Francisco od lat przyciąga osoby związane z branżą technologiczną, startupami i nowymi technologiami. Dla wielu podróż do Kalifornii to nie tylko wakacje, ale też możliwość zobaczenia miejsc, które wpływają na współczesny świat biznesu i technologii. Coraz większą rolę odgrywa też sam styl podróżowania. Polacy chętniej wybierają dziś: dalsze kierunki, bardziej komfortowe loty, podróże „experience travel”, czyli nastawione na przeżycia i emocje. A Kalifornia idealnie wpisuje się w ten trend. Można połączyć wielkie miasto, naturę, plaże, parki narodowe i klimat amerykańskiego road tripu w jednej podróży. Duże znaczenie ma również sezonowość. Wakacje 2026 mogą być pierwszym pełnym sezonem działania nowej trasy, co oznacza większe zainteresowanie zarówno wśród turystów indywidualnych, jak i biur podróży. Możliwe, że pojawią się też nowe oferty objazdowe i pakiety związane właśnie z Kalifornią. I właśnie dlatego nowe połączenie do San Francisco ma potencjał, by stać się jednym z największych hitów podróżniczych nadchodzącego roku.
Zamiast muzeum — targ. To najlepszy sposób żeby poczuć miasto od środka. Oto 5 najpiękniejszych targów w Europie!
Muzea pokazują historię miasta. Targi pokazują miasto żywe — czym pachnie, co je, jak rozmawia, czego szuka. Jeśli chcesz naprawdę poczuć miejsce, w którym jesteś, wyjdź z galerii i idź tam, gdzie robią zakupy miejscowi.
Jest taki moment na każdym targu, który działa zawsze. Stoisz przy stoisku z serem albo oliwkami, sprzedawca podaje ci kawałek do spróbowania, obok sięga po to samo starsza kobieta z koszykiem, za nią młody mężczyzna w garniturze z kawiarnianym kubkiem w dłoni. Nikt na siebie nie patrzy, nikt nie pozuje. To jest miasto — prawdziwe, niesfotografowane i nieopisane w żadnym przewodniku. Targi uczą o miejscu rzeczy, których nie znajdziesz w żadnym muzeum: co się je na śniadanie, jakie warzywa są właśnie w sezonie, czy miejscowi mówią głośno czy cicho, czy targują się czy płacą od razu. Godzina na lokalnym targu mówi więcej niż dzień w galeriach sztuki. Oto pięć europejskich targów, które są warte podróży samej w sobie. 1. Mercato Centrale, Florencja — włoski ideał w jednym budynku Mercato Centrale we Florencji to niemal mityczne miejsce — dwupiętrowa żelazna hala z 1874 roku, w której na parterze handlują miejscowi sprzedawcy, a na górze działają stoiska z gotowym jedzeniem. I właśnie ta górna część jest sekretem, który zna każdy Florentczyk i niemal żaden turysta. Zamiast przepłacać za lunch przy Ponte Vecchio — wejdź na piętro Mercato Centrale, zamów lampredotto (flaki po florencku, nieobowiązkowe, ale autentyczne), talerz makaronu albo bisteccę i zjedz przy długim stole obok studentów, pracowników biur i pań w średnim wieku z siatkami zakupów. Ceny jak w barze mlecznym, jakość jak w dobrej trattorii. Na parterze: stoiska z parmigiano reggiano, finocchioną, truflami, świeżymi ziołami i florenckim winem. Można tu stać godzinę i tylko wąchać. 2. Naschmarkt, Wiedeń — Europa Środkowa na jednej ulicy Naschmarkt to najdłuższy targ w Wiedniu — kilometrowa ulica straganów między stacją metra Kettenbrückengasse a Karlsplatz, czynna od poniedziałku do soboty. I jeden z tych rzadkich targów europejskich, który pozostał prawdziwym miejscem zakupów dla mieszkańców, a nie tylko atrakcją dla turystów. Wzdłuż Naschmarkt stoją wiedeńscy Turcy i Jugosłowianie — bo to ich rodziny przywiozły tu w latach 60. i 70. najlepsze oliwki, jogurty i przyprawy w mieście. Obok stoiska z węgierską kiełbasą jest sklep z perskim szafranem. Obok greckiego baklavy — austriacka cukiernia z Topfenstrudlem. Naschmarkt to mapa migracji Europy Środkowej, zamknięta na jednej ulicy. W sobotę przy końcu targu działa pchli rynek — i tam Wiedeń robi się szczególnie interesujący. 3. La Boqueria, Barcelona — ale tylko o siódmej rano La Boqueria to jeden z najsłynniejszych targów świata — i właśnie dlatego trzeba ją odwiedzić przed ósmą rano, zanim przyjadą grupy z przewodnikami i zanim ceny przy wejściu wzrosną o 40 procent względem stoisk w głębi. O siódmej rano Boqueria jest inna: restauratorzy robią zakupy na dzień, rybacy przywożą pierwszą dostawę, barki przy wejściu serwują świeże soki i bocadillos dla tych, którzy tu pracują. To jest prawdziwa Boqueria — nie ta z turystycznymi owocowymi miseczkami za 8 euro, ale ta, która karmi barcelońskie restauracje od 1836 roku. Kupuj w głębi hali, nie przy wejściu. Rozmawiaj. I wróć następnego dnia — bo targ jest inny o każdej porze. 4. Marché des Enfants Rouges, Paryż — najstarszy kryty targ we Francji Marché des Enfants Rouges w Marais to jeden z tych paryskich sekretów, które są sekretem tylko dla turystów — każdy Paryżanin z dzielnicy zna go na pamięć. Otwarty w 1615 roku, najstarszy kryty targ we Francji, mieści się w wąskiej kamienicy między ulicami Bretagne i Charlot i wychodzi się z niego z poczuciem, że właśnie zjadło się najlepszy lunch w mieście. Bo właśnie tu się je. Nie kupuje się i nie gotuje — siada przy jednym ze wspólnych stołów pod dachem i zamawia: marokańską tagine, japońskie bento, włoskie antipasto albo klasyczny croque-monsieur. Wszystko przygotowane na miejscu, wszystko o poziom wyżej niż w okolicznych bistro. I wszystko w cenie, która w centrum Paryża wydaje się niemożliwa. Enfants Rouges w sobotnie południe to Paryż w pigułce: hałaśliwy, wielokulturowy, absolutnie niespieszący się i doskonale świadomy, że jest jednym z najlepszych miejsc w mieście. 5. Mercado de San Miguel, Madryt — tapas jako sztuka Mercado de San Miguel to targ, który poszedł w kierunku gastronomicznym tak konsekwentnie, że stał się właściwie wielkim barem tapas pod dachem z żelaza i szkła. I właśnie to sprawia, że jest inny niż wszystkie pozostałe na tej liście — i w pewnym sensie bardziej madrycki niż cokolwiek innego. Madryt żyje wieczorami i je na stojąco. San Miguel to kwintesencja tej filozofii: małe talerze, kieliszek wina lub vermouth, przemieszczanie się od stoiska do stoiska, rozmowa z sąsiadami przy barze. Jamón ibérico, anchoas, gamba al ajillo, tortilla — klasyczna tapas w najlepszym wydaniu, serwowana od rana do późnej nocy. Wejdź po 19:00, kiedy Madryt wychodzi na miasto — i zostań tak długo, jak chcesz.
Ten kierunek to numer jeden wśród Polaków w maju. Ponad 25 stopni, szmaragdowa woda i ceny niższe niż nad Bałtykiem
Podczas gdy w Polsce wiosna nadal potrafi zaskakiwać chłodem, w Tunezji temperatury przekraczają już 25 stopni. Coraz więcej Polaków wybiera ten kierunek na majowy urlop, kuszonych słońcem, ciepłym morzem i cenami niższymi niż w wielu europejskich kurortach.
Gdy w Polsce wiele osób nadal czeka na stabilną i naprawdę ciepłą pogodę, Tunezja już przyciąga turystów temperaturami przekraczającymi 25 stopni. Coraz więcej Polaków wybiera ten kierunek na maj i początek lata, kuszeni słońcem, szerokimi plażami, egzotycznym klimatem i cenami, które często okazują się niższe niż wakacje w popularnych kurortach nad Bałtykiem. Biura podróży notują rosnące zainteresowanie, a Tunezja ponownie wraca do grona najchętniej wybieranych kierunków. Polacy coraz częściej wybierają Tunezję na pierwszy letni urlop Jeszcze kilka lat temu wiele osób podchodziło do wyjazdów do Tunezji z dużą ostrożnością. Dziś sytuacja wygląda zupełnie inaczej. Biura podróży zauważają coraz większe zainteresowanie tym krajem, a liczba rezerwacji na maj oraz początek lata systematycznie rośnie. Dla wielu turystów największym atutem Tunezji pozostaje pogoda. Już w maju temperatury często przekraczają tam 25 stopni, co dla osób zmęczonych chłodną i nieprzewidywalną polską wiosną staje się ogromną zachętą do wyjazdu. Coraz cieplejsze morze oraz długie słoneczne dni sprawiają, że sezon turystyczny rozpoczyna się tam wyjątkowo wcześnie. Duże znaczenie mają także ceny. Wiele osób zaczyna porównywać koszt tygodniowego wyjazdu za granicę z wypoczynkiem nad polskim morzem i dochodzi do wniosku, że Tunezja może być bardziej opłacalna niż wakacje w popularnych miejscowościach takich jak Sopot czy Kołobrzeg. ZOBACZ TEŻ: W wieku 40 lat uciekła do Maroka, by zacząć od nowa. Ten reportaż działa jak plaster na złamane serce Tunezja przyciąga pogodą, plażami i cenami all inclusive Tunezja od lat kojarzy się turystom przede wszystkim z wakacjami all inclusive i szerokimi plażami. To właśnie połączenie wysokich temperatur, słonecznej pogody i korzystnych cen sprawia, że kierunek ponownie wraca do łask Polaków. Wielu turystów zwraca uwagę na bardzo dobry stosunek ceny do jakości. Tygodniowy pobyt w hotelu all inclusive można znaleźć już od około 1900-2500 zł za osobę, szczególnie przy wcześniejszej rezerwacji albo ofertach last minute. To właśnie atrakcyjne ceny powodują, że coraz więcej osób decyduje się na zagraniczny wyjazd jeszcze przed wakacyjnym szczytem sezonu. Dodatkowym atutem jest fakt, że w maju i czerwcu w Tunezji nie ma jeszcze tak dużych tłumów jak w środku lata, dzięki czemu urlop może być spokojniejszy i bardziej komfortowy. Turyści podkreślają jednak, że przy wyborze hotelu warto dokładnie sprawdzać standard obiektu oraz opinie innych podróżnych. Część osób zaznacza, że tunezyjskie gwiazdki nie zawsze odpowiadają standardom znanym z Europy, dlatego wielu turystów rekomenduje wybór hoteli od 4 gwiazdek wzwyż. Nie tylko plaże. Medyny, Sahara i klimat Tunezji zachwycają turystów Choć dla wielu osób Tunezja nadal pozostaje kierunkiem typowo plażowym, kraj oferuje znacznie więcej niż tylko wypoczynek przy hotelowym basenie. Ogromne wrażenie robią stare medyny pełne wąskich uliczek, lokalnych targów i charakterystycznego zapachu przypraw. Klimatyczne uliczki Mahdii czy biało-niebieskie zabudowania La Gulett przyciągają osoby szukające egzotycznej atmosfery i zupełnie innego klimatu niż europejskie kurorty. Dużym zainteresowaniem cieszą się także lokalne targi, na których można znaleźć charakterystyczną tunezyjską ceramikę oraz regionalne produkty. Wielu turystów wybiera również wycieczki na Saharę oraz przejażdżki jeepami po pustyni. Popularne są również miejsca, w których kręcono sceny do „Gwiezdnych wojen”. To właśnie połączenie egzotyki, pustynnych krajobrazów, lokalnej kultury i szerokich plaż sprawia, że Tunezja dla wielu osób staje się czymś więcej niż klasycznym kierunkiem all inclusive. CZYTAJ TEŻ: Ta hiszpańska wyspa wygląda jak powierzchnia Marsa. Artysta, który tu zamieszkał, postanowił zamienić ją w dzieło sztuki! Hammamet, Susse i Dżerba. Te miejsca cieszą się największą popularnością Od lat największą popularnością wśród turystów cieszą się miejscowości takie jak Hammamet, Susse oraz wyspa Dżerba. Hammamet wybierają przede wszystkim osoby szukające spokojniejszego wypoczynku i szerokich plaż. To kierunek dla tych, którzy chcą odpocząć w bardziej kameralnej atmosferze. Susse przyciąga natomiast turystów preferujących większe kurorty i wieczorne życie. To właśnie tam można znaleźć bardziej rozbudowaną infrastrukturę turystyczną oraz większą liczbę atrakcji. Wyspa Dżerba od lat uchodzi z kolei za jeden z najbardziej klimatycznych regionów Tunezji. Wielu turystów wybiera ją ze względu na spokojniejszą atmosferę i wyjątkowy charakter tego miejsca. Coraz większą popularność zdobywają również wyjazdy objazdowe, które pozwalają zobaczyć znacznie więcej niż tylko hotel i plażę. Dzięki temu turyści mogą odkrywać różne regiony kraju i poznawać lokalną kulturę. Maj i czerwiec to najlepszy moment na wakacje w Tunezji Wiele osób uważa, że późna wiosna to jeden z najlepszych momentów na podróż do Tunezji. Temperatury są już bardzo wysokie, ale jednocześnie nie ma jeszcze największych upałów charakterystycznych dla pełni lata. To także okres, w którym ceny wyjazdów często pozostają bardziej atrakcyjne niż w szczycie sezonu wakacyjnego. Dla wielu osób to idealny moment na pierwszy prawdziwie letni wyjazd w roku. Rosnące zainteresowanie Tunezją pokazuje, że Polacy coraz chętniej szukają kierunków oferujących gwarancję pogody, egzotyczny klimat i korzystne ceny. Wszystko wskazuje na to, że ten kraj ponownie staje się jednym z najmocniejszych hitów nadchodzącego sezonu urlopowego. Źródło: Halo tu Polsat
W wieku 40 lat uciekła do Maroka, by zacząć od nowa. Ten reportaż działa jak plaster na złamane serce
Maroko Elżbiety Sęczykowskiej nie jest jedynie miejscem na mapie, lecz przestrzenią wewnętrznej przemiany, pamięci i poszukiwania siebie. W reportażu „Trzy kolory Maroka” autorka prowadzi czytelnika przez Tanger, Asilę i kolejne miasta pełne światła, muzyki, zapachów oraz emocji, tworząc niezwykle zmysłową opowieść o podróży – tej geograficznej i tej najważniejszej, odbywającej się w głąb własnego wnętrza.
Poniżej publikujemy fragment reportażu Elżbiety Sęczykowskiej „Trzy kolory Maroka” (wyd. Purple Book), którego premiera odbyła się 6 maja 2026 roku. To nastrojowa, literacka opowieść o kobiecie, która wyrusza do Maroka, by odnaleźć spokój, oddech i własny głos. Autorka z wyjątkową wrażliwością opisuje atmosferę Tangeru i Asili, splatając obrazy oceanu, muzyki gnawa, zapachów mięty i soli z refleksją nad pamięcią, stratą oraz potrzebą nowego początku. Fragment reportażu „Trzy kolory Maroka” Elżbiety Sęczykowskiej – podróż przez Tanger i Asilę CZĘŚĆ 1. PODRÓŻ DO BŁĘKITU Tanger*. Brama wiatru 3 kwietnia 2018 Wysiadam z promu, jakbym wychodziła z własnego cienia. Niebo jest poszarpane, wiatr gorący, słony, pełen niepokoju. Szybują nade mną mewy; niosą w dziobach białe okruchy nieba. Port pachnie wilgocią, rybami i czymś jeszcze – czymś starym jak ziemia. Jak decyzja, której nie da się już cofnąć. Przez chwilę mi się wydaje, że słyszę głos matki, choć nigdy tu nie była. W rękach mam tylko jedną walizkę, a w niej aparat, notatnik, trzy sukienki i list, którego nie odważyłam się przeczytać od dnia, gdy go napisałam. List do siebie. Z tamtego czasu, gdy wszystko jeszcze miało imię. Teraz dobiegam czterdziestki, jestem wewnętrznie wypalona, doznaję poczucia straty i niewypowiedzianej potrzeby odcięcia się od przeszłości. Uczynienia pierwszego kroku w nieznane. Nie pytam już nawet, co jest na końcu drogi. Idę. Tanger nie wita mnie uśmiechem. Nie potrzebuje. Jest sobą – surowy, szorstki, czysty, piękny jak początek pieśni, której słów się jeszcze nie zna. Pachnie jak drzwi, które nie są ani zamknięte, ani otwarte, tylko lekko uchylone. Morze oddycha we mnie – jakby z każdym krokiem coś się usuwało. Ciężar, imię, może wspomnienie. Spacer przez miasto to prawdziwa przyjemność. Moim oczom ukazują się białe mauretańskie domy, intensywnie zielone drzwi z symbolami Fatimy, imponujące rezydencje pamiętające jeszcze czasy francuskich kolonizatorów, piękne parki, kołyszące się na wietrze palmy, tajemnicze zaułki. W jednym z nich fotografuję chłopca z kotem na tle pięknych, starych, zielonych drzwi. Krążąc po zakamarkach miasta, zaglądam niekiedy do prywatnych ogrodów, jeśli pozwala na to niezbyt wysoki mur. Upajam się zapachami egzotycznych kwiatów i podziwiam wspaniałą, bujną roślinność. Pnącza okalające ekspansywnie stare drzewa sprawiają wrażenie wiedźm zagarniających swymi drapieżnymi dłońmi coraz większe ich fragmenty. Przed znalezieniem noclegu postanawiam jeszcze odwiedzić Muzeum Ibn Battuty, największego średniowiecznego podróżnika – odkrywcy tamtych czasów. Zawsze mnie fascynował. Ibn Battuta przez trzydzieści lat swej duchowej drogi do Mekki odwiedził większość krajów Afryki, Azji i Europy, dokładnie je zarazem opisując. Stał się tym samym najwspanialszym dokumentalistą tamtego islamskiego świata. Zazdroszczę mu odwagi. Wieczorem sadowię się na tarasie nad medyną, czyli historycznym starym miastem. Wsłuchuję się w nawoływania muezina do modlitwy. Zdaje się, że jego pieśń niesie się hen, wysoko, ponad minarety i dachy domów, ponad wody, aż do nieba. Herbata jest gorzka, ale mięta koi spierzchnięte gardło. Zapisuję w notatniku: Nie jesteś już turystką. Nie jesteś uciekinierką. Jesteś kobietą w drodze. A skoro tak, nie potrzebujesz planu, tylko odwagi. * Następnego dnia schodzę wolno wąskimi schodami, które pachną wilgocią i solą. Otwiera się przede mną biały taras kawiarni „Hafa” – tej samej, w której od ponad stu lat przesiadują ludzie szukający w Tangerze czegoś więcej niż zwykłej podróży. Cafe „Hafa” to nie tylko kawiarnia – to punkt zwrotny, gdzie kultura bierze górę nad turystyczną rutyną. Stoły z widokiem na zamglony Gibraltar, pomarańczowe światło zachodu, śmiechy poetów, których nazwiska słyszało echo ścian – wszystko to sprawia, że każdy, kto tu wstąpi, staje się częścią historii. Zanim dostrzegę wolne miejsce, sięgam po aparat i robię wnętrzu kilka zdjęć. Siadam przy drewnianym stoliku, pamiętającym dłonie setek wędrowców. Zamawiam u kelnera szklankę gorącej herbaty z miętą. Doznaję uczucia, że w tym naparze zamyka się cały smak Maroka – ostry, słodki, zielony i nieco gorzki. Kieruję wzrok na morze – w stronę cieśniny, która dzieli dwa światy i łączy z sobą dwa kontynenty. I wtedy sobie przypominam rozmaite opowieści: tutaj siadywał Paul Bowles i notował pierwsze zdania o pustyniach i zagubieniu. Tutaj także przesiadywał William S. Burroughs, przytłoczony własnym mrokiem i papierzyskami. Tu bywali Allen Ginsberg i Jack Kerouac – przychodzili patrzeć na fale, zanim ruszali w dalszą drogę. Kiedyś, mając przed oczami ten sam krajobraz, wyobrażał sobie swoje postacie Jean Genet i szukał oddechu Tennessee Williams. Nawet Mohamed Choukri i Tahar Ben Jelloun mówili, że „Hafa” stanowiła dla nich szkołę wolności – miejsce, gdzie można było słuchać i być wysłuchanym. Teraz siedzę tu ja. Kobieta z zeszytem, która również szuka własnych słów, własnej opowieści. Czuję ich obecność – nie jako cień, lecz znak, że każdy, kto wpada do „Hafy”, staje się częścią tego niezwykłego dialogu między morzem, wiatrem i człowiekiem. Zapisuję w dzienniku: W Tangerze wszystko jest początkiem. Herbata smakuje jak zdanie, które dopiero się rodzi. Fale przemawiają językiem poetów. Kawiarnia „Hafa” jest niczym brama, przez którą każdy musi przejść, by spotkać siebie. ZOBACZ TEŻ: Ta hiszpańska wyspa przez wieki nazywana była końcem świata. Nie przeczytasz o niej w żadnym przewodniku. Ci, którzy ją znają, chcą żeby tak zostało! * Na placu Grand Socco jakaś kobieta sprzedaje liście mięty. Jej dłonie przypominają pędy oliwek, są spracowane, ale cudownie żywe. Kiedy ją pytam o drogę do hotelu, nie odpowiada, tylko dotyka mojego ramienia i mówi: – Nie szukaj mapy. Posłuchaj, dokąd prowadzi cię wiatr. I wtedy go czuję – ten wiatr znad Atlantyku, który niesie głos. Nie jest to wszakże głos zewnętrzny, raczej coś, co od dawna we mnie milczało, a teraz szeptało: „Idź. Będziesz musiała zgubić się wiele razy, nim odnajdziesz błękit”. „Tak – pomyślałam – to tutaj się łączą ciemne wody oceanu z jasnymi wodami Morza Śródziemnego, tu splatają swą mokrą, słoną bryzę w całość. One już się odnalazły”. Nieopodal tego miejsca mała dziewczynka z warkoczykami sprzedaje papierowe chusteczki za parę dirhamów. Kupuję je. Może się przydadzą, gdy trzeba będzie otrzeć łzę? Asila. Miasto pełne szeptów oceanu 5 kwietnia 2018 Nie wszystkie ściany służą temu, by się od nich odbić. Niektóre uczą, jak słuchać wiatru. Wyruszam z Tangeru bladym świtem, kiedy miasto jeszcze drzemie w gęstej mgle. Pociąg sunie wolno wzdłuż linii oceanu. Z każdym kilometrem jego oddech się pogłębia, a we mnie cichnie to, co domagało się sensu. Asila zaskakuje mnie kolorem, spokojem i otwartością. Medyna (centrum) jest tu biała, jakby oczyszczona z historii, ale jednocześnie pełna murali, śladów po festiwalach, muzyce zaklętej w ścianach. To miasto mówi cicho – przez sztukę, światło i zapach soli. Zapis z dziennika: W Tangerze ruszyłam. W Asili pierwszy raz poczułam, że jestem w drodze. Spaceruję ciasnymi wąskimi uliczkami, które kończą się nie nagle, lecz łagodnie… w oceanie. Fale biją o skały i mury, a w ich rytmie odnajduję coś, co przywodzi na myśl bicie mojego serca, kiedy jeszcze wierzyło w miłość. Na jednej ze ścian widnieje mural z cytatem: Il n’y a pas de mer sans mémoire*. Zastanawiam się nad sensem tego zdania. Może właśnie dlatego tu przyjechałam? By poczuć, że pamięć nie zawsze musi boleć. Że może być falą, która zamiast niszczyć, łagodnie obmywa. Schodzę ku wodzie i zanurzam w niej stopy. Ocean jest ciemny, zimny i ogromny. Brodzę w wodzie pośród płaskich, prawie czarnych ostrych kamieni, które stanowią tu część plaży. Natrafiam na fragment uszkodzonej mozaiki. Zabieram ją ze sobą. Nieopodal kilku wędkarzy łowi ryby, tworząc malowniczy obraz na tle zachodzącego słońca. Nie umiem się oprzeć przed zrobieniem im zdjęcia, choć wiem, że to kicz. * Niedługo później siadam na murach obronnych Asili i spoglądam na Atlantyk, który uderza o skały. Wiatr niesie zapach soli i krzyk tutejszych mew. W powietrzu wibruje echo barwnych murali, zostawianych tu co roku przez artystów z całego świata. Mimo to miasto błyszczy bielą, a jego uliczki zdają się mówić: sztuka jest sposobem na oddychanie. Z dziennika: Asila przypomina, że piękno jest wciąż żywe. I nie potrzebuje innego uzasadnienia niż samo istnienie. * Kiedy wracam z pustej plaży, słyszę dźwięki muzyki gnawa. Jeszcze jej wtedy nie znałam… Zafascynowana podążam za nimi, za tą marokańską pieśnią niewolniczą, za transowym rytmem sprzed wieków, za afrykańskim rytuałem, w której kobiety i mężczyźni, kręcąc głowami, wprawiają w ruch „pędzelki” na czapkach. Nie rozumiem tej muzyki, ale całą sobą ją czuję. Zapis z dziennika: Nie bój się tych miejsc, które nie wołają głośno. Czasem to właśnie one czekają najdłużej. Podoba mi się tutaj. Atmosfera tego miejsca w przedziwny sposób mnie pociąga. Postanawiam się zatrzymać na dłużej, niż wcześniej planowałam. Tu w Asili powietrze ma smak soli i zapach cynamonu. Ulice zadziwiają bielą wapna i błękitem drzwi; w górze nad dachami domów kołują mewy. To jest miasto spokoju i zarazem rytmu, gdzie każdy wieczór kończy się muzyką. Na targu w pobliżu murów portugalskiej fortecy spotykam znów grupę muzyków gnawa, mężczyzn w długich tunikach, z bębnami tbel i metalowymi kastanietami qraqeb. Ich muzyka niesie się jak echo po pustyni. Głęboki, transowy rytm i śpiew, w którym czuję tę samą nutę tęsknoty, co w sercu Tangeru – tylko tu ma ona jeszcze głębszy odcień oceanu. – Znasz sens tego rytmu? – pyta najstarszy z muzyków podczas przerwy na herbatę. – Nie – odpowiadam – ale czuję go w sobie. – I słusznie, bo to pieśń o wolności i pamięci. Gnawa to muzyka, w której zaklęte są duchy niewolników i wędrowców. Śpiewamy, by nie zapomnieć drogi. Sadowimy się później razem na plaży. Słońce na horyzoncie tonie z wolna w wodzie. Kobiety sprzedają na tacach świeże sardynki z cytryną i harissą, a tuż obok młody chłopak smaży kalmary (calamar à la plancha). Z pobliskiego stoiska płyną zapachy mięty, kolendry i chleba khobz. Jem powoli, słuchając dźwięków, które wydają się łączyć niebo z ziemią. * Po zmroku trafiam do małego antykwariatu przy rue Hassan II. W środku panuje półmrok, w nozdrza uderza zapach kadzidła; widzę szkatułki z inkrustowanego drewna i srebrne bransolety z agatem. Do lady podchodzi starszy mężczyzna – właściciel – o oczach jak piasek pustyni i pokazuje ciężki naszyjnik z motywem słońca. – To berberyjska ochrona – mówi. – Kamień pamięta dotyk ziemi. – Czy sprzedaje pan wspomnienia? – Uśmiecham się. – Nie, tylko rzeczy, które mają duszę. Kupując bransoletkę, mam wrażenie, że unoszę ze sobą coś więcej – okruch światła, które towarzyszyć mi będzie w dalszej podróży. W nocy Asila rozbrzmiewa muzyką. Gdzieś w oddali znów słychać śpiew gnawa – a wiatr z oceanu zanosi ich głosy hen daleko, w głąb lądu, ku Fezowi, Marrakeszowi i dalej, aż na skraj pustyni. Przysiadam obok jednej z białych latarni i kreślę w dzienniku tylko jedno zdanie: Tu nauczyłam się słuchać, nie mając nic do powiedzenia. * Po całym dniu spędzonym na targu i wśród muzyków gnawa zatrzymuję się w małej kawiarence, położonej przy murze nad oceanem. Szyld, wyblakły od słońca i soli, informuje, że to „Café Zahra”. Wnętrze pachnie kawą, farbami i wilgotnym drewnem. Zaraz przy pierwszym stoliku siedzi mężczyzna z notesem i pudełkiem farb akwarelowych. Ma dłonie poplamione błękitem i oczy, w których migoczą świetlne refleksy odbite od morza. – Czy malujesz Asilę? – pytam, siadając obok. – Nie można namalować Asili – odpowiada z uśmiechem. – Można tylko pozwolić, by sama się objawiła. Błękit nie jest kolorem. To sposób oddychania. – A więc to miasto oddycha błękitem? – Tak. Ale tylko ci, którzy zatrzymują się tu na dłużej, potrafią to dostrzec. Cieszy mnie to, co usłyszałam, bo przecież postanowiłam pozostać tu jeszcze kilka dni… „Może uda się odetchnąć błękitem?” – myślę. Rozmawiamy o sztuce, o ciszy między dźwiękami, o tym, że każda podróż zaczyna się wtedy, kiedy przestajemy szukać drogi, a zaczynamy słuchać własnych kroków. Na stole stygnie kawa, a zza murów dobiega rytm bębnów gnawa. Miasto, oddychając, szepcze swoje tajemnice. – Przyjedź pod koniec lipca – mówi malarz z uśmiechem – rozpoczyna się wówczas Asilah Arts Festival. Święto kolorów i spotkań. Ulice wypełniają się malarzami, poetami, muzykami z Afryki, Hiszpanii i Ameryki Południowej. Młodzi artyści malują murale, kobiety sprzedają naszyjniki z bursztynu, a dzieci biegają z pędzlami zamiast latawców. * Wracając do mojego małego hotelu, spotykam po drodze ciekawą artystkę z Tangeru. Ma na imię Nadia. Maluje kobiece sylwetki w błękicie i czerwieni. Zatrzymuję się obok niej, śledząc szybkie ruchy jej szczupłych dłoni, gdy nakłada farbę na płótno. – Dlaczego te kolory? – pytam zaciekawiona. – Bo między nimi jest kobieta – wyjaśnia. – Błękit to jej dusza. Czerwień to krew. Kiedy maluję, próbuję połączyć obie: duszę i krew. – A złoto? – Złoto to miłość, ale o niej maluje się dopiero po tym, jak się ją utraci. Przy tych słowach myślę o tym, którego kiedyś zostawiłam tam daleko – o spojrzeniu, które wciąż wracało w snach. O tym, że podróż to także sposób zapominania i pamiętania zarazem. * Wieczorem miasto wypełnia się ciepłym światłem i ciszą. Ci, którzy po nim spacerują, przypominają trochę zjawy, zwłaszcza kobiety przemykające w czarnych hidżabach. Ocean lśni jak lustro, a niebo różowieje, jakby świat postanowił się na chwilę zatrzymać i po prostu być pięknym. Zapis z dziennika: Asila pachnie słońcem i farbą. W nocy, gdy wszystko cichnie, słychać, jak morze opowiada historie tym, którzy potrafią słuchać. Zrozumiałam, że błękit nie zawsze jest spokojem – czasem jest tęsknotą, czasem niepokojem, który drzemie pod skórą. Dziś jadłam sardynki z kolendrą, rozmawiałam z artystą o ciszy, a muzyka gnawa brzmiała jak echo modlitwy. Nie wiem jeszcze, dokąd idę. Ale wiem, że Asila napełniła mnie światłem. Zabiorę je ze sobą dalej, może do Fezu, by rozjaśniło labirynt, który tam na mnie czeka. CZYTAJ TEŻ: Wygląda jak Sardynia sprzed lat. Ta włoska wyspa to ukryty raj bez tłumów
Ta hiszpańska wyspa wygląda jak powierzchnia Marsa. Artysta, który tu zamieszkał, postanowił zamienić ją w dzieło sztuki!
Lanzarote to wyspa wulkanów, czarnej lawy i krajobrazu, który nie przypomina żadnego innego miejsca w Europie. Ale to, co sprawia że jest naprawdę wyjątkowa, to jeden człowiek — César Manrique — który pół wieku temu postanowił, że architektura i natura muszą tu mówić jednym głosem.
Są miejsca, które wyglądają pięknie. I są miejsca, które wyglądają jak z innego świata. Lanzarote należy zdecydowanie do tej drugiej kategorii — i to nie jest poetycka przesada. Czarne pola lawy rozciągające się po horyzont, wulkaniczne kratery jeden obok drugiego, ziemia w kolorach, których nie ma w żadnej europejskiej palecie: rdzawa, grafitowa, ochrowa, miejscami zupełnie biała od soli. NASA używała Lanzarote do testowania sprzętu przeznaczonego na Marsa. Trudno się dziwić. A jednak — mimo że wyspa wygląda jak powierzchnia innej planety — jest tu coś ciepłego, bardzo ludzkiego i absolutnie niepowtarzalnego. I to coś ma imię i nazwisko: César Manrique. Człowiek, który stał się wyspą César Manrique urodził się na Lanzarote w 1919 roku, studiował sztukę w Madrycie i Nowym Jorku, przyjaźnił się z Warholem i Miró. Mógł zostać w Nowym Jorku. Wrócił na wyspę w 1966 roku — i to, co zrobił przez kolejne dekady, nie ma precedensu w historii europejskiej architektury i designu. Manrique miał jedno obsesyjne przekonanie: że budynki powinny wyrastać z krajobrazu, nie walczyć z nim. Że architektura i natura to nie są przeciwnicy. Że Lanzarote — ze swoją czarną lawą, białymi domami i wiecznie błękitnym niebem — jest już gotowym dziełem sztuki, któremu człowiek może tylko towarzyszyć, nie dominować. I zaczął budować. Dosłownie w lawie. Domy w lawie, winnice w kraterach Pierwszym i najbardziej osobistym projektem Manrique'a był jego własny dom — Fundación César Manrique w Tahíche. Zbudował go w bąblach powietrznych, które pozostały po zastyganiu lawy sprzed pięciu wieków. Pięć podziemnych sal, każda w naturalnej komorze wulkanicznej, połączone tunelami z wydrążonej skały. Przez okrągłe okna w suficie wchodzi światło. Na ścianach rosną rośliny. To jest dom, który nie istniałby nigdzie indziej na świecie — bo tylko Lanzarote ma taką lawę, takie bąble, taki krajobraz. Jameos del Agua to kolejny projekt — jaskinia lawowa przy oceanie, w której podziemne jezioro łączy się z morzem. Manrique zamienił ją w przestrzeń kulturalną: koncertową salę wykutą w skale, ogród w kraterze, restaurację z widokiem na ocean. I zostawił w jeziorze jej mieszkańców — endemiczne białe kraby, niewidome od milionów lat życia w ciemności. Mirador del Río to taras widokowy na klifie na północy wyspy — skromny budynek wbudowany w skałę tak precyzyjnie, że z zewnątrz niemal niewidoczny. W środku: panoramiczne okna i widok na sąsiednią wyspę La Graciosa, jeden z najpiękniejszych widoków w całej Hiszpanii. I winnice. Timanfaya, region winiarski Lanzarote, to miejsce, które trzeba zobaczyć żeby uwierzyć: każda winorośl rośnie w indywidualnym półokrągłym zagłębieniu wydrążonym w czarnej lawie — zwanym zoco — które chroni ją przed wiatrem i zbiera nocną wilgoć. Tysiące małych kraterków w czarnym polu, w każdym jedna roślina. Z lotu ptaka wygląda jak dzieło sztuki abstrakcyjnej. Czego Manrique nie pozwolił zbudować Równie ważne jak to, co Manrique zaprojektował, jest to, czego nie pozwolił zbudować. Przez lata był nieformalnym — a potem formalnym — strażnikiem estetyki wyspy. Przekonał władze Lanzarote do wprowadzenia jednych z najsurowszych regulacji budowlanych w Europie: żadnych billboardów, żadnych budynków wyższych niż dwie kondygnacje, żadnych neonów, żadnych hoteli przysłaniających linię horyzontu. Wszystkie domy muszą być białe z niebieskimi lub zielonymi detalami — kolor ustalony dla całej wyspy. Efekt jest widoczny z każdego punktu: Lanzarote wygląda jak Lanzarote, nie jak każdy inny śródziemnomorski kurort z betonowymi blokami przy plaży. Jak dojechać i kiedy Z Warszawy loty bezpośrednie na Lanzarote trwają około 5 godzin. Ceny biletów w dwie strony przy rezerwacji z wyprzedzeniem — od 400 złotych. Wyspa przyjmuje turystów przez cały rok — klimat jest tu tak stabilny, że temperatura rzadko spada poniżej 18 stopni nawet w grudniu. Najlepszy czas na wizytę to wiosna i jesień — bez letnich tłumów, z pełnym słońcem i temperaturami idealnymi do zwiedzania. Park Narodowy Timanfaya, gdzie można zobaczyć aktywne wulkany, wymaga rezerwacji — warto zrobić to z wyprzedzeniem. Lanzarote jest wyspą, na której warto wynająć samochód i odkrywać powoli — każdy zakręt drogi otwiera inny widok, każda wioska ma swój charakter. I wszędzie, w każdym budynku przy każdej drodze, można zobaczyć ślad jednego człowieka, który postanowił że jego wyspa będzie dziełem sztuki. I dotrzymał słowa.
To miasto to alternatywa dla Dubrownika. Dwa razy tańsze, a wciąż tak mało osób o nim wie
Koper to jedno z tych miejsc, które nie krzyczą atrakcjami, a mimo to zachwycają od pierwszej chwili. Spokojne uliczki, widok na Adriatyk, brak tłumów i klimat, który pozwala naprawdę zwolnić tempo. Właśnie tutaj odpoczynek smakuje najlepiej.
Koper to niewielkie miasto położone nad Morzem Adriatyckim, które coraz częściej przyciąga turystów szukających spokojnego wypoczynku. Klimatyczne Stare Miasto, piękne widoki, lokalna kuchnia i brak masowej turystyki sprawiają, że słoweńskie wybrzeże staje się ciekawą alternatywą dla popularnych kurortów we Włoszech czy Chorwacji. Koper Słowenia – spokojna perełka nad Adriatykiem Koper to ponad 23-tysięczne miasto znajdujące się na półwyspie Istria w południowo-zachodniej części Słowenii. Położenie nad Morzem Adriatyckim sprawia, że jest to jeden z najważniejszych punktów na słoweńskim wybrzeżu. Miasto znajduje się około 20 kilometrów od włoskiego Triestu, około 55 kilometrów od chorwackiego Poreča oraz ponad 100 kilometrów od Lublany. Choć Koper nie należy do największych kurortów nad Adriatykiem, właśnie to stanowi jego największą zaletę. Miasto zachowało spokojny charakter i nie jest przepełnione turystami nawet w sezonie. Można tu odpocząć od hałaśliwych promenad i zatłoczonych plaż znanych z innych popularnych kierunków wakacyjnych. Koper jest także miastem dwujęzycznym. Ze względu na historyczne związki z Włochami mieszkańcy posługują się zarówno językiem słoweńskim, jak i włoskim. Włoskie wpływy widoczne są również w architekturze oraz lokalnej kuchni. W mieście znajduje się jedyny przemysłowy port w Słowenii, który odgrywa ważną rolę w gospodarce regionu. Drugim filarem lokalnej gospodarki pozostaje turystyka. ZOBACZ TEŻ: Ta hiszpańska wyspa przez wieki nazywana była końcem świata. Nie przeczytasz o niej w żadnym przewodniku. Ci, którzy ją znają, chcą żeby tak zostało! Stare Miasto w Koprze zachwyca klimatem i architekturą Najbardziej charakterystyczną częścią miasta jest Stare Miasto położone tuż przy porcie. To właśnie tutaj można poczuć wyjątkowy klimat słoweńskiego wybrzeża i zobaczyć najważniejsze zabytki Kopru. Część znajdująca się najbliżej morza pełna jest restauracji, kawiarni, hoteli oraz sklepów. To najbardziej turystyczny fragment miasta. Wystarczy jednak oddalić się od głównych uliczek, by trafić do spokojniejszych części pełnych budynków mieszkalnych i klimatycznych zaułków. Jednym z najważniejszych punktów na mapie miasta jest Plac Tity. To centralne miejsce Starego Miasta i jednocześnie przestrzeń, w której znajduje się wiele historycznych budynków. Najbardziej charakterystycznym zabytkiem jest Pałac Pretoriański, w którym obecnie mieści się ratusz miasta. W trakcie spaceru warto zobaczyć również Katedrę Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, Regionalne Muzeum Miasta Koper oraz Bramę Miejską Muda. Jest to jedyna zachowana brama spośród dawnych 12 bram miejskich. Dużą popularnością cieszy się także Plac Carpaccia nazwany na cześć włoskiego malarza, który niegdyś mieszkał w Koprze. CZYTAJ TEŻ: Wygląda jak Sardynia sprzed lat. Ta włoska wyspa to ukryty raj bez tłumów Lokalna kuchnia to jedno z największych zaskoczeń Kopru Słoweńska kuchnia jest połączeniem wpływów bałkańskich i włoskich. W Koprze bez problemu można znaleźć zarówno tradycyjne dania regionalne, jak i włoską pizzę czy makarony. Miasto oferuje dużą liczbę restauracji i niewielkich knajpek, szczególnie w okolicach Starego Miasta oraz promenady. Popularnością cieszą się lokalne sery, wędliny oraz tradycyjne słoweńskie pierożki Štruklji. Jednym z polecanych miejsc jest „Capra Restaurant and Cafe”, gdzie można spróbować między innymi pasty z sosem truflowym. Wiele osób zwraca uwagę również na korzystniejsze ceny niż w sąsiednich Włoszech czy Chorwacji, co sprawia, że Koper staje się coraz ciekawszą alternatywą dla popularnych kurortów nad Adriatykiem. Promenada, rowery i plaże. Tak wygląda wypoczynek w Koprze Koper jest miastem, które najlepiej zwiedza się pieszo. Ze względu na niewielkie rozmiary większość atrakcji znajduje się blisko siebie. Popularnym środkiem transportu są także rowery oraz elektryczne hulajnogi. Wzdłuż wybrzeża ciągnie się szeroka ścieżka rowerowa prowadząca między innymi na trasie Koper–Piran. To łatwa i płaska trasa, dzięki czemu świetnie sprawdzi się również podczas rodzinnych wycieczek. Wypoczynek nad Adriatykiem to również plaże. Te znajdujące się w Koprze są kamieniste i stosunkowo wąskie, co jest charakterystyczne dla wybrzeża Adriatyku. Wejście do wody pokrywają kamienie, dlatego warto zabrać buty do kąpieli. Największym atutem miejscowych plaż jest jednak wyjątkowo czysta i przejrzysta woda. Nawet poza sezonem wiele osób korzysta tutaj z kąpieli morskich. Piran i Postojna. Najciekawsze wycieczki z Kopru Koper może być także świetną bazą wypadową do zwiedzania innych części Słowenii oraz pobliskiej Chorwacji. Jednym z najpopularniejszych kierunków jest Piran oddalony o niespełna 20 kilometrów. Miasto słynie z architektury przypominającej Wenecję i uznawane jest za jedno z najpiękniejszych miejsc na słoweńskim wybrzeżu. Popularną atrakcją pozostaje również jaskinia Postojna znajdująca się około 60 kilometrów od Kopru. Zwiedzanie trwa około 90 minut, a część trasy pokonywana jest kolejką elektryczną. Trasa turystyczna ma długość 5.5 kilometra i prowadzi wśród imponujących stalaktytów oraz stalagmitów. Dzięki niewielkiej odległości od granicy chorwackiej z Kopru łatwo można dostać się także do takich miejsc jak Poreč, Rovinj czy Pula. Koper to idealny kierunek dla osób szukających spokoju Koper nie próbuje konkurować z największymi kurortami Adriatyku. Nie ma tutaj ogromnych tłumów, głośnych promenad i zatłoczonych plaż. Zamiast tego miasto oferuje spokojną atmosferę, piękne widoki, dobrą kuchnię i możliwość prawdziwego odpoczynku. To miejsce szczególnie docenią osoby szukające spokojniejszych wakacji, klimatycznych uliczek i autentycznej atmosfery słoweńskiego wybrzeża. Koper pokazuje zupełnie inne oblicze Adriatyku — bardziej kameralne, spokojne i naturalne. Źródło: Gurupodrozy.pl
Ta hiszpańska wyspa przez wieki nazywana była końcem świata. Nie przeczytasz o niej w żadnym przewodniku. Ci, którzy ją znają, chcą żeby tak zostało!
El Hierro to najmniejsza z Wysp Kanaryjskich — bez sieciowych hoteli, bez klubów, bez tłumów. Przez stulecia kartografowie rysowali tu krawędź mapy. Dziś to jedno z ostatnich miejsc w Europie, gdzie cisza jest prawdziwa, a horyzont należy wyłącznie do ciebie.
Przez niemal dwa tysiące lat El Hierro było końcem świata — dosłownie. To właśnie przez tę małą wyspę na zachodnim krańcu Wysp Kanaryjskich przebiegało południkowe zero na mapach starożytnych kartografów. Dalej była już tylko nieznana otchłań oceanu. Ptolemeusz rysował tu krawędź cywilizowanego świata. Przez stulecia marynarze traktowali El Hierro jako ostatni punkt odniesienia przed wypłynięciem w nieznane. Dziś wiadomo, że za horyzontem są Karaiby. Ale El Hierro wciąż ma w sobie coś z tego poczucia granicy — miejsca, za którym kończy się znany świat i zaczyna coś innego. Wyspa, której nie ma w przewodnikach El Hierro nie pojawia się w standardowych zestawieniach wakacyjnych. Nie ma tu lotniska obsługiwanego przez tanie linie lotnicze z całej Europy, nie ma klubów, nie ma all-inclusive. Jest za to coś, co w dzisiejszej turystyce stało się rzadkością graniczącą z luksusem: autentyczność i przestrzeń. Wyspa ma zaledwie 11 tysięcy mieszkańców i powierzchnię nieco ponad 268 kilometrów kwadratowych. Większość jej wybrzeża to skaliste klify opadające prosto do oceanu — dramatyczne, dzikie i niemożliwe do sfotografowania w sposób, który odda ich prawdziwą skalę. Lasy wawrzynowe we wnętrzu wyspy pamiętają czasy sprzed ostatniego zlodowacenia. Na dnie oceanu przy El Hierro żyją endemiczne gatunki ryb, których nie znajdziesz nigdzie indziej. I jest jeszcze niebo. El Hierro jest objęte jednym z najsurowszych na świecie prawodawstw dotyczących ochrony ciemności nocnego nieba — bez zanieczyszczenia świetlnego, bez miejskiej łuny na horyzoncie. Gwiazdy są tu tak gęste i tak bliskie, że po pierwszej nocy na wyspie rozumie się, dlaczego dawni marynarze nawigowali wyłącznie po nieboskłonie. Pierwsza wyspa na świecie zasilana w 100% energią odnawialną El Hierro ma jeszcze jeden tytuł, który w erze rozmów o klimacie i zrównoważonym rozwoju nabiera szczególnego znaczenia: jest pierwszym miejscem zamieszkałym na świecie, które osiągnęło stuprocentową samowystarczalność energetyczną opartą na odnawialnych źródłach energii — wietrze i wodzie. System działa od 2014 roku. Turbiny wiatrowe produkują energię, która pompuje wodę do zbiornika na wzgórzu. Gdy wiatr słabnie, woda spływa i napędza turbiny wodne. Wyspa jest niezależna energetycznie — i robi to po cichu, bez konferencji prasowych i bez turystyki ekologicznej jako produktu. Jak dotrzeć i co zobaczyć El Hierro ma małe lotnisko z połączeniami do Teneryfy i Gran Canarii — skąd leci się stamtąd zaledwie 40 minut. Z Polski najwygodniej przez Madryt lub Teneryfę. Całkowity czas podróży — około 6–7 godzin. Valverde, jedyne miasto wyspy, leży w głębi lądu na wzgórzu — jedna z niewielu wyspiarskich stolic w Europie, która nie stoi nad morzem. Spokojne, małe, z widokiem na chmury przepływające poniżej. Przy wybrzeżu El Golfo — zatoka po zachodniej stronie wyspy, otoczona czarnymi klifami wulkanicznymi — to krajobraz, który nie przypomina żadnego innego miejsca w Europie. Naturalne baseny skalne przy Charco Azul i La Maceta wypełniane przez ocean to jedne z najpiękniejszych miejsc do kąpieli na Wyspach Kanaryjskich. Rezerwat Biosfery Frontera, pradawne lasy wawrzynowe — laurisilva — i szlaki piesze przez wnętrze wyspy to doświadczenie, które wymaga tylko butów i czasu. Nie ma kolejek, nie ma kas biletowych, nie ma tłumów. Dlaczego właśnie teraz El Hierro jest odkrywane — powoli, przez konkretny typ podróżnika: kogoś, kto nie szuka animatora i leżaka przy basenie, ale kto chce poczuć, że dotarł gdzieś naprawdę. Coraz więcej małych, rodzinnych hoteli i casas rurales otwiera się na wyspie. Ceny wciąż są ułamkiem tego, co płaci się na Majorce czy Teneryfie. Ale jest jeszcze ten moment — może ostatni — kiedy El Hierro można mieć niemal dla siebie. Kiedy "koniec świata" wciąż znaczy coś więcej niż wpis w mediach społecznościowych.
Wygląda jak Sardynia sprzed lat. Ta włoska wyspa to ukryty raj bez tłumów
Surowe klify, turkusowa woda i szlaki prowadzące przez dziką przyrodę. Capraia to włoska wyspa, która przypomina Sardynię sprzed lat – bez resortów, bez tłumów i bez turystycznego chaosu. To jedno z tych miejsc, które wciąż pozostają poza głównym szlakiem.
Sardynia od kilku sezonów przeżywa prawdziwe oblężenie. Coraz trudniej znaleźć tam miejsca, które zachowały swój naturalny charakter i spokój. Tymczasem niewiele osób wie, że niedaleko Toskanii znajduje się wyspa, która oferuje bardzo podobne krajobrazy – ale w znacznie bardziej kameralnej odsłonie. Capraia to kierunek dla tych, którzy chcą zobaczyć „dzikie Włochy”, zanim zrobi się o nich naprawdę głośno. Capraia – dzika włoska wyspa jak Sardynia sprzed lat Capraia należy do Archipelagu Toskańskiego i leży na Morzu Liguryjskim, mniej więcej w połowie drogi między wybrzeżem Toskanii a Korsyką. To jedna z najbardziej oddalonych od lądu wysp tego regionu – i właśnie dzięki temu zachowała swój surowy, niemal nietknięty charakter. Już z oddali widać jej wulkaniczne pochodzenie. Krajobraz tworzą tu czerwone i czarne klify, ostre zbocza i skaliste wybrzeże, które miejscami opada pionowo do morza. Kolor skał zmienia się w zależności od światła – od głębokiej czerwieni po rdzawy pomarańcz – co szczególnie spektakularnie wygląda o zachodzie słońca. To jedna z najbardziej „naturalnych” wysp we Włoszech. Ponad 80% jej powierzchni objęte jest ochroną jako część Parku Narodowego Archipelagu Toskańskiego. Dzięki temu nie znajdziesz tu dużych inwestycji turystycznych ani zabudowy ciągnącej się wzdłuż wybrzeża. Na wyspie jest właściwie tylko jedno centrum życia – Capraia Porto. To niewielka, kolorowa osada skupiona wokół portu, z kilkoma restauracjami, kawiarniami i pensjonatami. Dalej zaczyna się cisza i natura: brak dużych miast, brak kurortów i hoteli sieciowych, brak tłumów nawet w sezonie. W głębi wyspy znajduje się jeszcze Capraia Castello – historyczna, opuszczona w dużej mierze osada położona wyżej, z widokiem na morze. Można tam dojść pieszo, a sama droga jest jedną z ciekawszych tras spacerowych. Co ciekawe, przez lata Capraia była miejscem… kolonii karnej. Dopiero w latach 80. XX wieku teren ten został włączony do parku narodowego i otwarty dla turystów. Dzięki temu rozwój infrastruktury był bardzo ograniczony – i wyspa zachowała swój pierwotny charakter. Dziś Capraia to miejsce dla tych, którzy szukają czegoś więcej niż ładnych widoków. To wyspa, która nie próbuje być wygodna ani „instagramowa”. Jest surowa, dzika i autentyczna – dokładnie taka, jak Sardynia sprzed lat. 80% wyspy to park narodowy Capraia w dużej części należy do Parco Nazionale Arcipelago Toscano, jednego z największych parków morskich i wyspiarskich w Europie. W praktyce oznacza to, że ponad 80% powierzchni wyspy pozostaje pod ścisłą ochroną – a rozwój turystyki jest tu celowo ograniczony. Nie zobaczysz tu dużych hoteli, rozbudowanych resortów ani ciągnących się kilometrami plaż z leżakami. Zabudowa skupia się niemal wyłącznie w okolicach portu, a reszta wyspy pozostaje dzika i niemal nietknięta. To przekłada się bezpośrednio na to, jak wygląda pobyt. Zamiast infrastruktury turystycznej masz przestrzeń i naturę – taką, która nie została „dostosowana” do masowego odbiorcy. Wiele miejsc dostępnych jest tylko pieszo albo od strony morza, co sprawia, że nawet w sezonie można znaleźć zatoki i punkty widokowe zupełnie bez ludzi. Największą atrakcją są tu szlaki trekkingowe, które przecinają wyspę wzdłuż i wszerz. Prowadzą przez pachnące ziołami zbocza, wzdłuż klifów i w głąb dzikiego krajobrazu. Jedną z ciekawszych tras jest ta prowadząca do Punta della Teglia – najbardziej wysuniętego na północ punktu wyspy, skąd rozciąga się widok na otwarte morze i Korsykę. Inne ścieżki prowadzą w kierunku ukrytych zatok, takich jak Cala Rossa, gdzie czerwone skały kontrastują z intensywnie turkusową wodą. Brak infrastruktury oznacza też brak tłumów – i to jest największy luksus tego miejsca. Nie ma kolejek, rezerwacji „na godzinę” ani walki o miejsce na plaży. Jeśli gdzieś docierasz, to najczęściej jesteś tam sam albo z kilkoma osobami. Capraia nie jest kierunkiem dla każdego – wymaga trochę wysiłku i otwartości na bardziej „surowe” warunki. Ale właśnie dzięki temu daje coś, czego coraz trudniej doświadczyć w Europie: kontakt z naturą w jej najczystszej formie. Plaże i zatoki jak z Sardynii – ale bez ludzi Największą atrakcją Capraii jest morze – dzikie, intensywnie kolorowe i zaskakująco przejrzyste. W słoneczne dni woda przybiera odcienie turkusu i głębokiego błękitu, a widoczność sięga kilku, a czasem nawet kilkunastu metrów. To jeden z tych kierunków, gdzie naprawdę chce się spędzać całe dnie nad wodą. Trzeba jednak wiedzieć jedno – Capraia nie oferuje klasycznych, szerokich, piaszczystych plaż. Zamiast tego dominują skały, klify i naturalne platformy, z których schodzi się bezpośrednio do morza. Dla wielu to właśnie największy atut – mniej wygody, ale znacznie więcej autentyczności i przestrzeni. Jednym z najbardziej spektakularnych miejsc jest Cala Rossa – zatoka, która wygląda niemal nierealnie. Otaczają ją intensywnie czerwone skały pochodzenia wulkanicznego, kontrastujące z turkusową wodą. To jedno z najbardziej fotogenicznych miejsc na wyspie, ale mimo to nie ma tu tłumów jak na Sardynii. Dotarcie wymaga krótkiego trekkingu lub dopłynięcia łodzią – i właśnie dlatego miejsce zachowało swój dziki charakter. Cala dello Zurletto to z kolei propozycja dla tych, którzy szukają jeszcze większego spokoju. Mniej znana, bardziej surowa i trudniej dostępna, przyciąga głównie osoby gotowe na spacer i zejście po kamienistym terenie. Nagrodą jest cisza i woda, która wygląda jak z egzotycznych kierunków. Na całym wybrzeżu znajdziesz też dziesiątki małych, ukrytych zatok i miejsc do kąpieli, do których nie prowadzą żadne oznaczenia. Często odkrywa się je przypadkiem – idąc szlakiem albo obserwując linię brzegową z góry. W wielu z nich można być zupełnie samemu. Warto też rozważyć wynajem łodzi lub kajaka – tylko w ten sposób można zobaczyć najwięcej. Od strony morza widać skalne łuki, jaskinie i miejsca niedostępne z lądu, gdzie woda ma najbardziej intensywny kolor. Brak infrastruktury oznacza jedno: trzeba być przygotowanym. Zabierz wodę, coś do jedzenia, buty do wody i ręcznik. Ale w zamian dostajesz coś coraz rzadszego – miejsca, które wyglądają jak Sardynia sprzed lat, tylko bez tłumów, leżaków i rezerwacji „na godzinę”. Trekking z widokiem na morze Capraia to prawdziwy raj dla fanów pieszych wędrówek – i jeden z tych kierunków, gdzie trekking nie jest dodatkiem do wyjazdu, tylko jego główną atrakcją. Sieć szlaków prowadzi przez całą wyspę, od poziomu morza aż po najwyższe punkty widokowe, a niemal każda trasa gwarantuje spektakularne widoki. Jednym z najczęściej wybieranych kierunków jest trasa w stronę Monte Castello – jednego z najwyższych punktów na wyspie. Podejście zajmuje około 1,5–2 godzin, ale po drodze zmienia się krajobraz: od niskiej roślinności i krzewów, przez bardziej skaliste fragmenty, aż po otwarte przestrzenie z widokiem na całe wybrzeże. Na górze czeka panorama obejmująca niemal całą Capraię i – przy dobrej pogodzie – zarys Korsyki. Równie efektowne są trasy prowadzące wzdłuż klifów. To ścieżki, które momentami biegną tuż nad przepaścią, oferując widok na otwarte morze i pionowe, czerwone ściany skalne opadające w dół. To właśnie tutaj najlepiej widać, jak surowa i dzika jest ta wyspa. Ciekawą opcją są też szlaki prowadzące do mniej dostępnych zatok – takich jak okolice Cala Rossa czy mniejszych, nienazwanych miejsc. Często trzeba zejść stromą ścieżką, czasem bez wyraźnych oznaczeń, ale nagrodą są miejsca, gdzie można wykąpać się w ciszy, bez żadnej infrastruktury i bez ludzi. Warto pamiętać, że: szlaki są naturalne i miejscami wymagające, latem bywa bardzo gorąco – najlepiej wychodzić rano, konieczne są wygodne buty i zapas wody (na trasach nie ma sklepów ani punktów gastronomicznych). To właśnie podczas trekkingu najlepiej widać, jak bardzo Capraia różni się od popularnych wysp – tutaj natura wciąż jest na pierwszym miejscu. Jak się dostać i ile to kosztuje Capraia nie jest najbardziej oczywistym kierunkiem, ale właśnie to sprawia, że wciąż pozostaje spokojna. Najłatwiej dotrzeć tu z Toskanii, a konkretnie z portu w Livorno. Z Livorno kursują regularne promy: rejs trwa około 2,5–3 godzin, połączenia odbywają się kilka razy w tygodniu (częściej w sezonie letnim), bilety kosztują średnio 30–60 euro w jedną stronę w zależności od terminu i dostępności. Na wyspę można też dopłynąć z innych punktów archipelagu, ale Livorno to najprostsza opcja logistyczna. Po dopłynięciu trafiasz do Capraia Porto – jedynego większego skupiska zabudowy. I tu ważna informacja: na wyspie nie ma potrzeby wynajmowania samochodu. Większość miejsc zwiedza się pieszo, a jeśli ktoś chce większej mobilności, dostępne są skutery (ok. 40–60 euro/dzień). Noclegi i ceny Baza noclegowa jest niewielka i dość kameralna: pensjonaty i małe hotele przy porcie, apartamenty z widokiem na morze, kilka bardziej klimatycznych miejsc w stylu „slow travel”. Ceny zaczynają się od ok. 300–500 zł za noc za pokój lub apartament. W sezonie (lipiec–sierpień) mogą być wyższe, a dostępność mocno ograniczona. Warto wiedzieć: większość noclegów znajduje się w okolicach portu, wyżej położone miejsca oferują lepsze widoki, ale wymagają podejścia, rezerwacja z wyprzedzeniem jest kluczowa – wybór jest naprawdę ograniczony. Capraia nie jest kierunkiem „last minute” – ale właśnie dzięki temu zachowuje swój wyjątkowy charakter. Slow travel w najczystszej formie Capraia to kierunek dla tych, którzy nie potrzebują atrakcji „na pokaz” i nie chcą wypełniać dnia odhaczaniem kolejnych punktów z przewodnika. Tutaj wszystko dzieje się wolniej – i bardziej naturalnie. Poranek zaczyna się spokojnie, najczęściej w Capraia Porto. Kawa wypita przy małym stoliku z widokiem na łodzie, świeże powietrze i cisza, której nie przerywa ruch uliczny – bo go po prostu nie ma. Potem dzień układa się sam: bez planu, bez presji. Środek dnia to wybór między aktywnością a totalnym luzem. Można ruszyć na trekking w głąb wyspy, zatrzymywać się przy punktach widokowych i zejść do jednej z zatok. Można też spędzić kilka godzin nad wodą – na skałach, z książką, bez tłumów i bez muzyki z głośników. Często najlepsze momenty to te zupełnie nieplanowane. Po południu życie wraca do portu – pojawiają się ludzie wracający z wędrówek, małe restauracje zaczynają się zapełniać, a światło robi się coraz bardziej miękkie. Wieczory na Capraii są proste, ale wyjątkowe: kolacja z lokalnych produktów i świeżych ryb, kieliszek wina na tarasie, zachód słońca nad morzem bez tłumów wokół. Nie ma tu intensywnego życia nocnego ani klubów – dzień kończy się naturalnie, razem ze światłem. To właśnie ten brak pośpiechu i bodźców sprawia, że Capraia działa jak reset. Nie trzeba nic robić, żeby odpocząć. Wystarczy być – i to jest największy luksus tego miejsca.
Ta włoska wyspa nie ma dróg ani samochodów. To raj dla miłośników dzikiej przyrody
Zero samochodów, brak asfaltowych dróg i tylko wąskie kamienne ścieżki prowadzące przez wyspę. Alicudi to jedno z najbardziej dzikich miejsc we Włoszech – idealne dla tych, którzy chcą naprawdę odciąć się od świata i zanurzyć w naturze.
W czasach, gdy większość popularnych kierunków turystycznych jest łatwo dostępna i dokładnie zaplanowana, wciąż istnieją miejsca, które wymykają się schematom. Alicudi – najmniej znana z Wysp Liparyjskich – to właśnie taki kierunek. Tu nie ma pośpiechu, nie ma infrastruktury turystycznej i nie ma tłumów. Jest za to cisza, natura i rytm życia, który nie zmienił się od lat. Alicudi – włoska wyspa bez dróg Alicudi leży na Morzu Tyrreńskim, na najbardziej wysuniętym na zachód krańcu archipelagu Wysp Liparyjskich. Już samo dotarcie tutaj daje do zrozumienia, że to nie jest typowy kierunek wakacyjny. Rejs promem trwa kilka godzin, a po dopłynięciu nie czeka na ciebie port pełen hoteli czy taksówek – tylko niewielka przystań, kilka domów i cisza, która od razu robi wrażenie. Najbardziej niezwykłe? Na wyspie: nie ma dróg, nie ma samochodów ani skuterów, nie ma nawet klasycznych ulic. Transport odbywa się wyłącznie pieszo lub… z pomocą osłów, które od lat służą mieszkańcom do przewożenia zakupów, bagaży czy materiałów budowlanych. To nie atrakcja turystyczna, tylko codzienność. Cała wyspa to sieć stromych, kamiennych schodów – mówi się, że jest ich tu kilka tysięcy. To one łączą niewielkie, białe domy rozsiane na zboczach wygasłego wulkanu Monte Filo dell’Arpa. Im wyżej się wspinasz, tym bardziej czujesz, jak bardzo Alicudi oddzielona jest od współczesnego świata. Nie ma tu dużych sklepów, infrastruktury ani „wygód”, do których jesteśmy przyzwyczajeni. Dostawy przypływają łodziami, a wszystko, co trafia wyżej na wyspę, musi zostać wniesione – ręcznie albo z pomocą zwierząt. To miejsce wymaga pewnego wysiłku – zarówno fizycznego, jak i mentalnego. Ale właśnie dzięki temu zachowało swój unikalny charakter. Alicudi nie próbuje być łatwa ani wygodna. Jest surowa, prawdziwa i całkowicie inna niż reszta włoskich wysp. Życie w rytmie natury Na Alicudi mieszka zaledwie kilkadziesiąt osób – liczba ta zmienia się w zależności od sezonu, ale nawet latem wyspa pozostaje niemal pusta. Nie ma tu supermarketów, dużych hoteli ani klubów. Jest jeden mały sklep spożywczy, kilka pensjonatów i restauracji działających w określonych godzinach – często zależnych od dostaw i pogody. Dzień zaczyna się wcześnie, bo rytm wyznacza słońce i codzienne obowiązki mieszkańców. Poranki są ciche – słychać tylko morze i odgłosy natury. Później życie koncentruje się wokół prostych czynności: spacerów, rozmów, przygotowywania jedzenia. Wieczory kończą się szybko – wraz z zachodem słońca wyspa niemal zamiera. To miejsce, gdzie: zasięg bywa ograniczony lub znika całkowicie, Wi-Fi nie jest standardem, sklepy i restauracje mają krótkie godziny otwarcia, nie ma bankomatów ani dużych usług – wszystko planuje się z wyprzedzeniem. To może wydawać się niewygodne, ale właśnie w tym tkwi urok Alicudi. Brak bodźców sprawia, że naprawdę odpoczywasz – nie „scrollujesz”, tylko patrzysz na morze. Nie biegniesz, tylko zwalniasz. Dzika przyroda i spektakularne widoki Alicudi to jedno z najbardziej dzikich miejsc we Włoszech. Wyspa w dużej mierze pozostała nietknięta przez turystykę – porośnięta śródziemnomorską roślinnością, pachnąca ziołami i otoczona krystalicznie czystą wodą. Największą atrakcją są tu szlaki piesze, które prowadzą w górę wyspy – często wąskimi, kamiennymi ścieżkami bez oznaczeń. Wspinaczka bywa wymagająca, ale nagrodą są widoki, które trudno porównać z czymkolwiek innym. Po drodze mijasz: tarasy z dziką roślinnością i kaktusami, stare, opuszczone domy, punkty widokowe z panoramą Morza Tyrreńskiego. Na wyższych partiach wyspy nie spotkasz praktycznie nikogo – i to właśnie tam najbardziej czuć jej dziki charakter. Cisza jest absolutna, a widok ciągnie się aż po horyzont. Na dole czekają naturalne miejsca do kąpieli – kamieniste zejścia do morza, bez infrastruktury, bez tłumów. Woda jest tu wyjątkowo czysta, a kolor zmienia się od głębokiego granatu po turkus. Im wyżej się wspinasz i im dalej od portu się oddalasz, tym bardziej czujesz, że jesteś w miejscu, które nie zostało „przystosowane” dla turystów. I właśnie to robi największe wrażenie – Alicudi nie udaje dzikiej. Ona naprawdę taka jest. Czy da się tu „zwiedzać”? Alicudi to nie jest wyspa, na której „zwiedza się” w klasycznym sensie. Nie ma tu zabytków z listy must-see, muzeów ani punktów oznaczonych na mapie jako obowiązkowe. Jeśli ktoś szuka atrakcji w stylu Capri czy Rzymu – szybko się rozczaruje. Ale właśnie o to chodzi. Na Alicudi „zwiedzanie” wygląda zupełnie inaczej: wchodzisz po kamiennych schodach bez konkretnego celu, skręcasz w ścieżkę, która wygląda ciekawie, zatrzymujesz się tam, gdzie widok na morze jest najpiękniejszy, siadasz na skale i po prostu patrzysz. Największą „atrakcją” jest tu sama droga – wspinaczka przez kolejne poziomy wyspy. Można wejść wyżej w stronę Monte Filo dell’Arpa, skąd rozciąga się widok na całe Morze Tyrreńskie. To nie jest oznaczony szlak turystyczny z tabliczkami – raczej intuicyjna wędrówka, która wymaga wygodnych butów i trochę kondycji. W ciągu dnia można też zejść do morza – nie ma tu klasycznych plaż, ale są naturalne zejścia między skałami, gdzie woda jest krystalicznie czysta. Często jesteś tam zupełnie sam. Nie planujesz dnia – raczej pozwalasz, żeby sam się wydarzył. I to jest największa różnica. Alicudi to bardziej doświadczenie niż zwiedzanie. Miejsce, w którym robi się mniej, ale odczuwa więcej. Jak się dostać i gdzie spać Dotarcie na Alicudi wymaga trochę planowania – i to właśnie sprawia, że wyspa pozostaje tak spokojna. Najpierw trzeba dolecieć na Sycylię (najlepiej do Katanii lub Palermo), a następnie dostać się do portu w Milazzo. To główny punkt wypadowy na Wyspy Liparyjskie. Z Milazzo kursują: wodoloty (hydrofoile) – szybsze, ok. 3–4 godziny, promy – wolniejsze, ok. 4–5 godzin. Nie wszystkie połączenia są bezpośrednie – czasem trzeba przesiąść się na innej wyspie (np. Lipari lub Salinie). W sezonie letnim jest więcej bezpośrednich rejsów, ale i tak warto sprawdzić rozkład wcześniej i kupić bilety online. Po dopłynięciu trafiasz do jedynego portu na wyspie – i od razu zaczyna się zupełnie inny świat. Gdzie spać? Baza noclegowa jest bardzo ograniczona, ale właśnie to tworzy klimat miejsca. Do wyboru są: małe pensjonaty i B&B, często prowadzone przez mieszkańców, prywatne domy i apartamenty na wynajem, kilka prostych miejsc z widokiem na morze. Nie ma tu dużych hoteli ani resortów. Standard jest raczej prosty, ale często nadrabia widokiem i atmosferą. Ceny: od ok. 300–500 zł za noc za pokój lub apartament, więcej za miejsca położone wyżej (lepsze widoki = więcej schodów 😉). Ważne: wiele noclegów znajduje się wysoko na zboczach, więc trzeba liczyć się z codziennym chodzeniem po schodach, bagaże często transportuje się z pomocą lokalnych mieszkańców lub osłów, rezerwację najlepiej zrobić z wyprzedzeniem – wybór jest naprawdę niewielki. To nie jest wygodna destynacja – ale jeśli szukasz ciszy, natury i totalnego resetu, trudno o lepsze miejsce. Dla kogo to miejsce Alicudi nie jest dla każdego – i to jej największa zaleta. To kierunek dla osób, które świadomie wybierają brak wygód w zamian za autentyczne doświadczenie. Sprawdzi się idealnie dla tych, którzy: chcą naprawdę uciec od cywilizacji – bez hałasu, korków i tłumów, szukają miejsca na reset od telefonu i internetu, lubią trekking i aktywne zwiedzanie – bo tu każdy dzień to chodzenie, doceniają naturę i prostotę bardziej niż luksus, byli już w popularnych miejscach i chcą czegoś zupełnie innego. To też świetny wybór dla osób, które podróżują solo albo w duecie i nie potrzebują rozrywek – tylko przestrzeni i ciszy. Z drugiej strony Alicudi kompletnie nie sprawdzi się dla tych, którzy: oczekują komfortowych hoteli i infrastruktury, chcą mieć duży wybór restauracji, barów i atrakcji, nie lubią chodzić (tu schody są codziennością), potrzebują stabilnego internetu i wygody „na klik”. To wyspa wymagająca – fizycznie i mentalnie. Ale właśnie dlatego daje coś, czego trudno doświadczyć gdzie indziej. Alicudi – włoska wyspa bez dróg i samochodów. Jak się dostać i co zobaczyć
Ta włoska wyspa wygląda jak Capri, ale leży blisko Rzymu. Jest znacznie spokojniejsza i tańsza
Pastelowe domy, turkusowa woda i klify jak z pocztówki – a do tego znacznie mniej ludzi i niższe ceny. Ponza to włoska wyspa niedaleko Rzymu, która zachwyca widokami jak Capri, ale wciąż pozostaje mniej oczywistym wyborem.
Większość turystów lecących do Rzymu myśli o zwiedzaniu miasta lub krótkim wypadzie nad morze. Mało kto wie, że zaledwie kilka godzin od stolicy znajduje się wyspa, która wygląda jak południowe Włochy w najpiękniejszym wydaniu. Ponza – bo o niej mowa – od lat jest sekretem samych Włochów. Ponza – włoska wyspa blisko Rzymu Ponza należy do archipelagu Wysp Poncjańskich i leży na Morzu Tyrreńskim, około 50 km od wybrzeża Lacjum. To sprawia, że jest jedną z najłatwiej dostępnych wysp dla osób przebywających w Rzymie – i jednocześnie jedną z najbardziej niedocenionych. Najwygodniej dostać się tu właśnie ze stolicy. Z Rzymu można wsiąść w pociąg regionalny lub szybki i w około godzinę dojechać do Anzio albo w około 1–1,5 godziny do Formii. Oba porty oferują regularne połączenia promowe i wodolotowe. Z Anzio (najbliżej Rzymu) kursują szybkie wodoloty – rejs trwa około 1,5–2 godzin i to najlepsza opcja na jednodniowy lub weekendowy wypad. Z kolei z Formii dostępne są zarówno wodoloty, jak i większe promy – podróż trwa 2–2,5 godziny, ale często jest tańsza i daje więcej opcji godzinowych. W sezonie (maj–wrzesień) połączeń jest kilka dziennie, ale warto pamiętać: w weekendy i wakacje bilety szybko się wyprzedają, poranne rejsy są najbardziej oblegane, wodoloty są szybsze, ale bardziej wrażliwe na warunki pogodowe. Po dopłynięciu trafia się od razu do głównego portu Ponza Porto, który jest sercem wyspy. To właśnie tu znajdują się pastelowe domy, restauracje, bary i większość noclegów. Już samo wejście do portu robi ogromne wrażenie – kolorowe fasady budynków odbijające się w wodzie to jeden z najbardziej charakterystycznych widoków. Na miejscu najlepiej poruszać się: skuterem (ok. 30–50 euro/dzień), lokalnym autobusem kursującym wokół wyspy, lub… pieszo, jeśli planujesz spokojniejsze zwiedzanie. Wyspa nie jest duża, ale drogi są kręte i momentami strome, dlatego skuter daje największą swobodę. To właśnie ta dostępność – bliskość Rzymu i prosta logistyka – sprawia, że Ponza jest idealna nawet na krótki wypad. A jednocześnie wciąż nie została „przejęta” przez masową turystykę, co czyni ją jednym z najbardziej atrakcyjnych kierunków we Włoszech dla wtajemniczonych. Widoki jak z Capri, ale bez tłumów Pierwsze wrażenie po dopłynięciu na Ponzę? Pastelowe domy w odcieniach różu, żółci i bieli, które kaskadowo opadają w stronę portu, oraz intensywnie turkusowa woda. Widok przypomina Capri – ale w bardziej kameralnej, spokojniejszej wersji. Bez tłumów na każdym kroku, bez pośpiechu i bez „turystycznego show”. Już sam Ponza Porto jest jedną z największych atrakcji – to tutaj skupia się życie wyspy. Wąskie uliczki, małe bary i restauracje z widokiem na wodę tworzą klimat, który szczególnie wieczorem robi ogromne wrażenie. To też najlepsze miejsce na spacery i kolacje. Jeśli chodzi o najbardziej spektakularne miejsca, zdecydowanie wyróżnia się Chiaia di Luna – ikoniczna zatoka z wysokimi, jasnymi klifami, które tworzą półkolisty amfiteatr. Choć dostęp do samej plaży bywa ograniczony ze względów bezpieczeństwa, widok z góry i z łodzi nadal należy do najpiękniejszych na całej wyspie. Dużo bardziej „dostępna” jest Cala Feola – to jedno z nielicznych miejsc na Ponzie, gdzie można wygodnie wejść do wody. Znajdują się tu naturalne baseny skalne, niewielkie platformy do opalania i spokojniejsza atmosfera. To dobre miejsce na kilka godzin relaksu bez konieczności wspinania się po skałach. Jednak prawdziwe piękno wyspy odkrywa się dopiero z wody. Wynajem małej łodzi (ok. 80–150 euro za dzień) albo rejs wokół wyspy to absolutny must. Tylko w ten sposób można dotrzeć do: ukrytych zatok niedostępnych od lądu, jaskiń i grot skalnych, naturalnych łuków i formacji wyrzeźbionych przez wodę, miejsc, gdzie woda ma najbardziej intensywny kolor. Wśród nich warto zobaczyć m.in. Grotta di Pilato – starożytne rzymskie groty wykute w skale, czy Arco Naturale – naturalny łuk skalny wychodzący wprost nad morze. To właśnie morze jest tu największą atrakcją. Woda jest wyjątkowo czysta i przejrzysta, często o intensywnie turkusowym kolorze, a dno widoczne nawet kilka metrów w głąb. W wielu miejscach można po prostu wskoczyć do wody ze skał i pływać w ciszy, bez tłumów wokół. I to jest największa różnica w porównaniu do Capri – na Ponzie wciąż można znaleźć miejsca tylko dla siebie. Najlepiej zwiedzać ją z wody Ponza najlepiej odkrywać… od strony morza – i to nie jest tylko sugestia, ale wręcz konieczność, jeśli chcesz zobaczyć to, co najpiękniejsze. Większość najbardziej spektakularnych miejsc na wyspie jest trudno dostępna z lądu albo w ogóle nie ma do nich zejścia. Najpopularniejszą opcją jest wynajem małej łodzi – nie potrzeba patentu, a koszt zaczyna się od ok. 80–150 euro za dzień (w zależności od sezonu i typu łodzi). Do tego dochodzi paliwo, ale i tak jest to jedna z najlepszych inwestycji podczas pobytu. Alternatywnie można wybrać: zorganizowaną wycieczkę łodzią wokół wyspy (ok. 40–70 euro/os.), mniejsze łodzie z kapitanem, jeśli nie chcesz prowadzić samodzielnie. Dzięki temu zobaczysz miejsca, do których nie da się dojść pieszo: ukryte groty, jak Grotta di Pilato – rzymskie baseny wykute w skale, spektakularne formacje skalne i naturalne łuki, małe zatoki, w których często jesteś zupełnie sam, klify opadające pionowo do morza, które najlepiej wyglądają właśnie z wody. Można zatrzymywać się gdziekolwiek, wskakiwać do wody i odkrywać miejsca bez żadnych ograniczeń. To zupełnie inne doświadczenie niż klasyczne „plażowanie”. Alternatywą jest wynajem skutera (ok. 30–50 euro/dzień) lub korzystanie z lokalnych autobusów, które kursują wokół wyspy. To dobre rozwiązanie, jeśli chcesz zobaczyć punkty widokowe i miasteczka, ale nie daje tego efektu „wow”, który oferuje morze. Ceny, które pozytywnie zaskakują W porównaniu do Capri czy wybrzeża Amalfi Ponza jest zdecydowanie bardziej przystępna cenowo – i to jedna z jej największych zalet. Noclegi: od ok. 300–500 zł za noc w pensjonatach i prostych apartamentach, 500–900 zł za lepsze lokalizacje, często z tarasem i widokiem na morze, wyżej – apartamenty premium i wille, ale nadal taniej niż na Capri. Najlepsze miejsca znajdują się w okolicach portu lub na zboczach z widokiem na wodę. Warto rezerwować wcześniej, szczególnie na lato. Jedzenie: proste trattorie z owocami morza – dania od ok. 15–25 euro, świeże ryby dnia – ok. 20–30 euro, kolacje z winem dla dwóch osób – ok. 50–80 euro. To kuchnia bez zbędnego „turystycznego show” – oparta na świeżych produktach i lokalnych przepisach. Popularne są małe restauracje przy porcie oraz bardziej kameralne miejsca poza centrum. To właśnie ten balans sprawia, że Ponza jest tak atrakcyjna – można tu poczuć klimat luksusowej wyspy, mieć spektakularne widoki i świetne jedzenie, ale bez wydawania fortuny. Slow life w wersji włoskiej Ponza ma zupełnie inny rytm niż znane kurorty – i to czuć od pierwszych godzin na wyspie. Nie ma tu wielkich klubów, głośnych beach barów ani napiętego harmonogramu „atrakcji”. Dzień układa się naturalnie, a największą wartością jest czas. Poranki zaczynają się przy Ponza Porto – espresso wypite przy małym stoliku, z widokiem na kolorowe domy i łodzie kołyszące się w porcie. Potem wszystko zależy od nastroju: może szybki wypad łodzią, może kąpiel w jednej z zatok, a może po prostu spacer i zatrzymanie się tam, gdzie widok jest najpiękniejszy. Środek dnia to przede wszystkim morze – kąpiele w turkusowej wodzie, opalanie się na skałach albo dłuższy postój w Cala Feola czy przy naturalnych basenach. Nie ma tu presji „zaliczania miejsc” – często najlepsze chwile to te spędzone bez planu. Popołudnia i wieczory to już klasyczne włoskie dolce vita. Długie kolacje przy zachodzie słońca, świeże owoce morza, lokalne wino i widok na port, który powoli rozświetla się światłami. Najlepsze restauracje znajdują się właśnie przy porcie – warto zarezerwować stolik wcześniej, szczególnie w sezonie. Spacer po zmroku to obowiązkowy punkt dnia – wąskie uliczki, ciepłe powietrze i spokojna atmosfera sprawiają, że wszystko zwalnia jeszcze bardziej. To właśnie ta prostota i brak pośpiechu sprawiają, że Ponza tak bardzo przyciąga – i że wielu wraca tu co roku. Kiedy jechać, żeby było najlepiej Wybór terminu ma ogromne znaczenie – szczególnie jeśli zależy ci na spokojnej atmosferze. Maj–czerwiec to najlepszy moment: temperatury są przyjemne (ok. 22–28°C), wyspa nie jest jeszcze zatłoczona, a ceny noclegów bardziej przystępne. To idealny czas na zwiedzanie i korzystanie z łodzi. Wrzesień to druga świetna opcja – morze jest wtedy najcieplejsze po całym lecie, pogoda nadal stabilna, a turystów znacznie mniej. Wiele osób uważa, że to najlepszy miesiąc na Ponzę. Lipiec–sierpień to szczyt sezonu – pojawia się więcej ludzi, głównie Włochów z Rzymu, ceny rosną, a restauracje są bardziej oblegane. Mimo to wyspa nadal pozostaje spokojniejsza niż Capri czy Amalfi. Włoska wyspa, którą znają tylko wtajemniczeni Ponza to idealny przykład miejsca, które oferuje wszystko, co kochamy we Włoszech – spektakularne widoki, świetne jedzenie i wyjątkowy klimat – ale bez nadmiaru turystów i bez poczucia „przeładowania”. To wyspa dla tych, którzy chcą czegoś więcej niż oczywiste kierunki. Dla tych, którzy wolą odkrywać niż podążać za trendami, i którzy szukają miejsc, gdzie wciąż można poczuć autentyczne Włochy. Na koniec koniecznie zajrzyjcie do naszej galerii – zebraliśmy w niej najpiękniejsze miejsca, zatoki i widoki z tej niezwykłej wyspy.
Dwa razy taniej niż we Włoszech, bajecznie jak w Grecji. Ten kraj to wciąż niedoceniany wakacyjny kierunek w Europie
Jeszcze niedawno Albania była omijana przez turystów. Dziś zachwyca Polaków turkusową wodą, klimatycznymi miastami i cenami znacznie niższymi niż w Grecji czy Chorwacji. To jeden z najbardziej zaskakujących kierunków wakacyjnych w Europie.
Jeszcze kilkanaście lat temu Albania pozostawała dla wielu turystów tajemniczym i nieoczywistym krajem Bałkanów. Dziś sytuacja wygląda zupełnie inaczej. Polacy coraz częściej wybierają Albanię na wakacje, zachwycając się turkusowym morzem, klimatycznymi miastami i cenami znacznie niższymi niż w popularnych kurortach Grecji czy Chorwacji. To kraj pełen kontrastów, gdzie ślady komunizmu spotykają się z luksusowymi hotelami i rajskimi plażami. Tirana po upadku komunizmu zmieniła się nie do poznania Jeszcze na początku lat 90. Tirana była niewielkim i spokojnym miastem. Granice stolicy Albanii wyznaczały ulice, które dziś znajdują się w samym centrum. Wszystko zmieniło się po 1991 r., gdy upadł komunizm i mieszkańcy kraju mogli swobodnie zmieniać miejsce zamieszkania. Do Tirany zaczęły napływać tłumy ludzi z całej Albanii. Miasto eksplodowało energią i chaosem. Ulice, które wcześniej były niemal puste, zapełniły się samochodami, sklepami i nowymi budynkami. Dawniej samochód był symbolem luksusu i władzy. Po mieście jeździli głównie partyjni działacze, a mieszkańcy wspominają czarnego mercedesa Envera Hodży, który przez 40 lat rządził Albanią żelazną ręką. W czasach komunizmu w Tiranie brakowało niemal wszystkiego. Zakupy robiło się z własnymi woreczkami, a produkty sprzedawano bez opakowań. Dziś stolica Albanii jest zupełnym przeciwieństwem dawnej rzeczywistości. Wszędzie widać reklamy, nowoczesne wieżowce, restauracje i tłumy ludzi. ZOBACZ TEŻ: To miasto jest różowe. Dosłownie. I większość Europejczyków nigdy o nim nie słyszała! Kolorowa rewolucja Edi Ramy odmieniła stolicę Albanii Ogromną rolę w przemianie Tirany odegrał Edi Rama – były burmistrz miasta, a obecnie premier Albanii. To właśnie on rozpoczął słynną „kolorową rewolucję”, która zmieniła wygląd stolicy. Szare budynki zaczęły pokrywać intensywne kolory: zieleń, róż, żółć i fiolet. Tirana szybko stała się jednym z najbardziej charakterystycznych miast Bałkanów. Kolor pojawił się wszędzie – na elewacjach, w restauracjach, kawiarniach i przestrzeni miejskiej. Dziś stolica Albanii zachwyca kontrastami. Obok luksusowych butików stoją prowizoryczne punkty usługowe, a nowoczesne wieżowce sąsiadują z chaotyczną zabudową. Tirana jest jednocześnie dynamiczna i spokojna. Albańczycy godzinami siedzą w kawiarniach, rozmawiają o polityce i spotykają się ze znajomymi. W centrum miasta znajduje się plac Skanderbega – serce Tirany. Można tam zobaczyć meczet Ethem Beja, wieżę zegarową, Pałac Kultury oraz Narodowe Muzeum Historyczne. Berat i Gjirokastër wyglądają jak miasta z baśni Osoby, które chcą zobaczyć bardziej historyczne oblicze Albanii, powinny odwiedzić Berat i Gjirokastër. To dwa wyjątkowe miasta, które zachowały orientalny klimat i dawną architekturę. Berat nazywany jest „miastem tysiąca okien”. Charakterystycznym symbolem miasta jest dzielnica Mangalem z małymi białymi domami i regularnymi rzędami okien. Miasto wygląda jak kamienna baśń rozciągnięta na zboczu wzgórza. Z kolei Gjirokastër określane jest mianem „miasta tysiąca schodów”. Nad miejscowością góruje forteca, a kamienne uliczki i domy tworzą niezwykły klimat. Symbolem miasta jest trzypiętrowy dom Zakate z dwiema potężnymi wieżami. To właśnie w Gjirokastër urodził się Ismail Kadare – najsłynniejszy albański pisarz. Miasto od lat uznawane jest za jedno z najbardziej niezwykłych miejsc w Albanii. ZOBACZ TEŻ: Mało kto o niej słyszał. Ta włoska wyspa to zielona alternatywa dla Capri i ukryty hit Włoch Ksamil i Albańska Riwiera stały się wakacyjnym hitem Polaków Największą popularnością wśród turystów cieszy się dziś Albańska Riwiera. Region rozciąga się od przełęczy Llogara aż do Lukovë i zachwyca malowniczym wybrzeżem. Jednym z najbardziej znanych miejsc jest Saranda. Wieczorami promenada zamienia się tam w tętniące życiem centrum spacerów, muzyki i spotkań towarzyskich. Albańczycy wychodzą na tradycyjne xhiro, czyli wspólny spacer po mieście. Ogromną popularność zdobyły również Himarë i Dhërmi. Himarë przyciąga spokojniejszą atmosferą i pięknymi plażami, natomiast Dhërmi słynie z imprezowego klimatu i licznych klubów. Prawdziwą gwiazdą albańskiego wybrzeża pozostaje jednak Ksamil. To właśnie tam znajdują się najbardziej znane plaże Albanii – piaszczyste, złociste i otoczone turkusową wodą. Kurort rozwija się bardzo dynamicznie i każdego roku przyciąga coraz więcej turystów z Polski. Niedaleko Ksamilu znajduje się Butrint – dawna grecka kolonia nad jeziorem. Wśród ruin teatru, świątyń i wież można zobaczyć łodzie wyławiające małże, które są lokalnym przysmakiem. Małże w winie to jedna z najbardziej charakterystycznych potraw regionu. Jak zaplanować podróż do Albanii i nie przepłacić? Podróż do Albanii jest dziś łatwa i stosunkowo tania. Najwygodniejszym rozwiązaniem pozostaje lot do Tirany, szczególnie w sezonie letnim, gdy dostępnych jest wiele połączeń tanich linii lotniczych. Do Albanii można również dopłynąć promem z włoskich portów, między innymi z Bari i Ankony, do Durres lub Vlory. Polacy mogą przebywać w Albanii do 90 dni bez wizy. Wystarczy ważny dowód osobisty lub paszport. Po kraju kursują tanie busy i autobusy, jednak wielu turystów decyduje się na wynajem samochodu, który daje większą swobodę zwiedzania. Albania nadal pozostaje jednym z najtańszych kierunków w Europie Południowej. Dotyczy to zarówno noclegów, jak i restauracji. Najlepszym okresem na podróż są wiosna oraz wczesna jesień, gdy temperatury są przyjemne, a liczba turystów znacznie mniejsza niż latem. Źródło: National Geographic
To miasto jest różowe. Dosłownie. I większość Europejczyków nigdy o nim nie słyszała!
Erywań jest zbudowany z różowego tufu wulkanicznego i o zachodzie słońca całe miasto płonie w kolorach, których nie widać nigdzie indziej na świecie. Armenia czeka na odkrycie. Loty bezpośrednie z Warszawy, wino z sześciu tysięcy lat tradycji i historia, przy której Europa wydaje się młoda.
Jest taki moment w Erywaniu, tuż przed zachodem słońca, kiedy staje się na tarasie widokowym Kaskady i patrzy na miasto rozciągające się poniżej i wtedy wszystko dosłownie robi się różowe. Nie metaforycznie. Dosłownie: budynki, chodniki, fontanny, mury. Cały Erywań jest zbudowany z lokalnego tufu wulkanicznego — różowego kamienia wydobywanego z okolicznych gór od tysiącleci — i kiedy zachodzące słońce pada na tę strukturę, miasto zamienia się w coś, co trudno opisać słowami i czego żadne zdjęcie nie odda w pełni. Erywań jest jedną z najstarszych nieprzerwanie zamieszkałych stolic świata — starszą od Rzymu, starszą od Aten. Armenia była pierwszym krajem na świecie, który przyjął chrześcijaństwo jako religię państwową — w 301 roku naszej ery, ponad dekadę przed Konstantynem. I jest krajem, w którym wino produkuje się od sześciu tysięcy lat, co czyni go jednym z najstarszych regionów winiarskich na Ziemi. Większość Europejczyków nigdy tam nie była. I to jest właśnie ten moment, żeby to zmienić. Miasto, które zaskakuje na każdym kroku Erywań jest miastem pełnym kontrastów, które działają razem lepiej niż osobno. Sowiecka architektura sąsiaduje z kawiarniami na poziomie Kopenhagi. Starożytne kościoły stoją obok nowoczesnych galerii sztuki. Bazary z suszonymi owocami i przyprawami, które pachną jak Bliski Wschód, są dwie ulice od restauracji z menu degustacyjnym i naturalnym winem z lokalnych winnic. Kaskada — monumentalna klatka schodowa z ogrodami tarasowymi, rzeźbami i kawiarniami — to jedno z tych miejsc, gdzie spędza się godzinę i wychodzi po czterech. Na każdym poziomie inne widoki, inne instalacje artystyczne, inny powód, żeby się zatrzymać. A na szczycie widok na Ararat — świętą górę Armenczyków, która leży już po tureckiej stronie granicy i której Armenia nie może dotknąć, ale którą widzi każdego dnia. Garni i Geghard — świątynia z I wieku i klasztor wykuty w skale — to godzina drogi od centrum i obowiązek absolutny. Klasztor Chor Wirap z widokiem na Ararat to jedno z tych miejsc, przy których aparat pracuje bez przerwy, bo każde ujęcie jest lepsze od poprzedniego. Wino, które zmienia wyobrażenie o winie Armenia produkuje wino od sześciu tysięcy lat. Nie jest to marketingowe hasło — to fakt archeologiczny potwierdzony odkryciem winiarni w jaskini Areni-1, datowanej na około 4100 rok przed naszą erą. Najstarsza winiarnia świata jest w Armenii. Lokalne szczepy — Areni Noir, Voskehat, Kangun — są nieznane poza regionem i właśnie dlatego są odkryciem. Areni Noir to ciemne, taniczne czerwone wino z nutami czereśni i granatu, które przy pierwszym kieliszku zaskakuje, a przy drugim rozumiesz, dlaczego Ormianie piją je od sześciu tysięcy lat. W Erywaniu jest kilkanaście winiarni i wine barów, gdzie można degustować lokalne wino z sommelier, który traktuje je jak Burgundię — z szacunkiem i historią. I kosztuje to ułamek tego, co degustacja w Bordeaux. Koniak armeński to osobny rozdział — produkowany od XIX wieku, eksportowany do całej Europy i ceniony przez koneserów bardziej niż niejeden cognac. Fabryka Ararat w centrum miasta ma wycieczki z degustacją, które warto zaplanować na jeden z dni pobytu. Jedzenie, które zatrzymuje Kuchnia ormiańska jest jedną z najstarszych i najbardziej niedocenianych kuchni Bliskiego Wschodu i Kaukazu. Dolma — liście winogron nadziewane ryżem, mięsem i ziołami — to danie, które każda ormiańska rodzina robi inaczej i każda twierdzi, że jej przepis jest jedyny słuszny. Chasz — wywar z nóżek wołowych z czosnkiem — jada się tradycyjnie tylko w niedzielne poranki i tylko z dużą ilością lavash, cienkiego ormiańskiego chleba pieczonego na kamieniu. Lavash sam w sobie jest wpisany na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO — i pieczywo, które jada się w Erywaniu, różni się od tego sklepowego jak niebo od ziemi. Świeże, ciepłe, elastyczne, z delikatnym aromatem dymu. Rynek Malatia w centrum Erywania to jedno z tych miejsc, gdzie chodzi się bez listy zakupów i wraca z torbami pełnymi rzeczy, których się nie planowało kupić — suszonych moreli, orzechów włoskich w miodzie, lokalnych serów i przypraw. Jak dojechać i ile kosztuje Z Warszawy do Erywania latają bezpośrednie samoloty — czas lotu około 3,5 godziny. Ceny biletów w dwie strony przy wcześniejszej rezerwacji od 500 do 900 złotych. Koszty życia w Erywaniu są niskie w europejskiej skali — kolacja dla dwojga z winem w dobrej restauracji to 100–160 złotych. Kawa w kawiarni specialty w centrum — 8–12 złotych. Nocleg w butikowym hotelu w centrum — 200–350 złotych za noc. Taxi przez całe miasto — 15–25 złotych. Najlepszy czas: maj, czerwiec i wrzesień. Erywań latem bywa gorący — temperatura powyżej 35 stopni nie jest rzadkością. Wiosną i wczesną jesienią jest idealnie. Dlaczego teraz Armenia jest na radarze podróżników, którzy szukają autentyczności i są zmęczeni miejscami, które zostały zaprojektowane pod turystów. Erywań nie jest jeszcze Tbilisi — nie dotarła tu jeszcze fala "digital nomadów" i boutique hotele są wciąż w mniejszości. Ale to się zmienia.
Mało kto o niej słyszał. Ta włoska wyspa to zielona alternatywa dla Capri i ukryty hit Włoch
Zamiast tłumów i luksusowych butików – winnice, zielone wzgórza i spokojne zatoki. Salina to jedna z najpiękniejszych włoskich wysp, która zachwyca naturą i autentycznym klimatem. Tu Włochy smakują inaczej – wolniej, ciszej i zdecydowanie bardziej lokalnie.
Włoskie wyspy od lat przyciągają turystów z całego świata, ale nie wszystkie zostały odkryte na masową skalę. W cieniu Capri i Sardynii istnieją miejsca, które oferują równie spektakularne widoki, a przy tym zachowują swój naturalny charakter. Jednym z nich jest Salina – zielona perła archipelagu Wysp Liparyjskich, która coraz częściej trafia na listy najbardziej niedocenionych kierunków w Europie. Salina – najbardziej zielona z włoskich wysp Salina wyróżnia się już na pierwszy rzut oka. W archipelagu Wysp Liparyjskich, gdzie dominują surowe, wulkaniczne krajobrazy i czarne skały, ona wygląda zupełnie inaczej – jak zielona oaza na środku morza. Zamiast jałowych terenów zobaczysz tu gęstą roślinność, winnice ciągnące się po zboczach wzgórz i drzewa dające przyjemny cień nawet w upalne dni. Wyspa zawdzięcza to dwóm wygasłym wulkanom – Monte Fossa delle Felci i Monte dei Porri, które tworzą charakterystyczny, pagórkowaty krajobraz. Dzięki nim Salina ma też więcej opadów niż sąsiednie wyspy, co bezpośrednio przekłada się na bujną zieleń. Efekt? Widoki, które bardziej przypominają Toskanię lub włoską prowincję niż typową śródziemnomorską wyspę. To właśnie tutaj powstają jedne z najbardziej charakterystycznych produktów regionu – kapary z Saliny, uznawane za jedne z najlepszych na świecie, oraz słynne słodkie wino Malvasia delle Lipari. Winnice i plantacje kaparów są dosłownie wszędzie – widać je przy drogach, na tarasach i wokół małych, rodzinnych gospodarstw. Wyspa jest niewielka, ale zróżnicowana. Każda jej część ma trochę inny klimat: Santa Marina Salina – główne miasteczko i port, z restauracjami i życiem wieczornym, Malfa – spokojniejsza, bardziej elegancka część z widokami na inne wyspy, Rinella – bardziej dzika, z czarną plażą i autentycznym klimatem. Poruszanie się po wyspie jest proste – można wynająć skuter lub mały samochód, a odległości są na tyle niewielkie, że w jeden dzień da się zobaczyć najważniejsze miejsca. Jednocześnie droga między punktami widokowymi sama w sobie jest atrakcją – serpentyny prowadzą przez winnice, punkty widokowe i małe wioski. To właśnie ta naturalność, różnorodność i „zieloność” sprawiają, że Salina przyciąga osoby szukające spokojniejszej alternatywy dla bardziej „wypolerowanych” kierunków. Tu nie chodzi o spektakularność na pokaz, tylko o klimat, który czuje się od pierwszych chwil. Widoki jak z filmu i miejsca bez tłumów Salina była planem zdjęciowym kultowego filmu „Listonosz” (Il Postino) i do dziś zachowała swój filmowy, nieco nostalgiczny klimat. To jedno z tych miejsc, gdzie krajobraz wygląda jak gotowa scenografia – bez potrzeby retuszu czy filtrów. Światło, kolory i przestrzeń tworzą tu wyjątkową atmosferę, która szczególnie mocno wybrzmiewa o wschodzie i zachodzie słońca. Najbardziej znanym punktem wyspy jest Pollara – spektakularna zatoka powstała w kraterze dawnego wulkanu. Otaczające ją półkoliste klify opadają stromo do morza, a kolor wody zmienia się w zależności od światła – od głębokiego granatu po turkus. To jedno z najlepszych miejsc we Włoszech na zachód słońca. Warto przyjechać tu wcześniej, usiąść na skale i po prostu obserwować, jak światło powoli znika za horyzontem. Zejście do wody jest możliwe, ale wymaga krótkiego spaceru stromą ścieżką. Na drugim końcu wyspy znajduje się Lingua – niewielka, spokojna miejscowość przy samym morzu. To właśnie tu mieści się słynny bar serwujący jedną z najlepszych granit na całej Sycylii – lodowy deser z owoców, który w upale smakuje jak idealne orzeźwienie. Lingua ma też charakterystyczne słone jezioro i latarnię morską, a wieczorami zamienia się w kameralne miejsce na kolację z widokiem na wodę. Rinella to zupełnie inny klimat – bardziej surowy i autentyczny. Znajdziesz tu jedną z nielicznych na wyspie czarnych, wulkanicznych plaż, łagodniejsze zejście do wody i zdecydowanie mniej ludzi niż w bardziej popularnych miejscach. To dobre miejsce na spokojne pływanie i odpoczynek z dala od głównego ruchu. Dla tych, którzy lubią aktywne zwiedzanie, obowiązkowym punktem jest wejście na Monte Fossa delle Felci – najwyższy szczyt wyspy (ponad 900 m n.p.m.). Szlak prowadzi przez zielone tereny, momentami przypominające bardziej górskie lasy niż śródziemnomorską wyspę. Na górze czeka panoramiczny widok na cały archipelag – przy dobrej pogodzie widać nawet Stromboli. Warto też zboczyć z głównych tras i zatrzymywać się w mniejszych zatokach, punktach widokowych i przy drogach prowadzących przez winnice. Na Salinie wiele najpiękniejszych miejsc nie ma nazw ani oznaczeń – odkrywa się je przypadkiem. Największa zaleta? Nawet w sezonie letnim te miejsca nie są zatłoczone w takim stopniu jak na Capri czy Amalfi. Wciąż można znaleźć przestrzeń tylko dla siebie – i to właśnie robi największe wrażenie. Slow life, który uzależnia Salina to kierunek dla tych, którzy naprawdę chcą zwolnić – nie tylko na chwilę, ale na dobre kilka dni. Tu nie ma napiętego planu zwiedzania ani listy „top 10 atrakcji”, które trzeba odhaczyć. Dzień układa się naturalnie, a największą przyjemnością jest właśnie brak pośpiechu. Poranki zaczynają się spokojnie – espresso wypite w małym barze w Santa Marina Salina, często przy stoliku z widokiem na port i łodzie rybackie. Później może być krótki przejazd skuterem lub autem w stronę jednej z zatok, spontaniczny postój przy punkcie widokowym albo kąpiel w morzu jeszcze zanim pojawią się inni. W ciągu dnia życie toczy się wokół jedzenia i prostych przyjemności. Długie lunche w cieniu drzew, lokalne produkty, rozmowy bez pośpiechu. Popularne są małe trattorie w Malfie czy Lingui, gdzie siada się na kilka godzin – bez presji szybkiej obsługi czy rotacji stolików. Popołudnia to czas na spacery – między winnicami, wzdłuż wybrzeża albo w małych wioskach, gdzie życie wygląda dokładnie tak samo jak kilka lat temu. A wieczory? To przede wszystkim zachody słońca – często w Pollara – i kolacje, które przeciągają się do późna. To właśnie ten rytm sprawia, że Salina uzależnia. Nic spektakularnego się tu nie dzieje – i właśnie dlatego chce się wracać. Kuchnia, dla której warto tu przyjechać Salina uchodzi za jedno z najlepszych miejsc kulinarnych na całych Wyspach Liparyjskich – i trudno się z tym nie zgodzić. Jedzenie jest tu proste, ale oparte na świetnych produktach i lokalnych tradycjach. Wyspa słynie przede wszystkim z kaparów z Saliny – małych, intensywnych w smaku, które trafiają do większości dań: od makaronów po sałatki. Drugim symbolem jest Malvasia delle Lipari – słodkie, aromatyczne wino deserowe, które idealnie pasuje do wieczorów na tarasie. W restauracjach królują: pasta ai capperi – makaron z kaparami, oliwą i pomidorami, świeże ryby dnia – grillowane lub w bardzo prostych sosach, owoce morza – szczególnie ośmiornica i kalmary, klasyczne sycylijskie przystawki z lokalnych warzyw. Warto odwiedzić małe, rodzinne miejsca – często bez rozbudowanych kart i bez rezerwacji online, ale z jedzeniem, które smakuje najlepiej właśnie tutaj. Popularne są restauracje w Malfie i Santa Marina, ale równie dobrze można trafić na świetne jedzenie w mniej oczywistych miejscach. Nie można też pominąć granity – szczególnie w Lingua, gdzie podaje się ją z brioche i widokiem na morze. To jeden z tych prostych rytuałów, które szybko stają się częścią dnia. Na Salinie jedzenie nie jest dodatkiem do wyjazdu – jest jego ważną częścią. I często to właśnie dla niego wraca się tu ponownie. Jak się dostać i kiedy jechać Na Salinę nie dolecisz bezpośrednio z Polski, ale sama podróż jest prostsza, niż się wydaje – i właśnie dzięki temu wyspa wciąż pozostaje mniej zatłoczona. Najwygodniejsza opcja to lot na Sycylię – do Katanii (najwięcej połączeń) lub Palermo. Stamtąd trzeba dostać się do portu w Milazzo, który jest głównym punktem wypadowym na Wyspy Liparyjskie. Transfer z Katanii do Milazzo zajmuje około 1,5–2 godzin (samochodem lub autobusem). Z Milazzo kursują: szybkie wodoloty (hydrofoile) – ok. 1,5–2 godziny, klasyczne promy – ok. 2,5–3 godziny (wolniejsze, ale tańsze). Połączeń jest kilka dziennie, szczególnie w sezonie letnim. Warto kupić bilety wcześniej online, bo w lipcu i sierpniu najpopularniejsze godziny szybko się wyprzedają. Na wyspie są dwa główne porty: Santa Marina Salina – największy, z restauracjami i noclegami, Rinella – mniejszy, bardziej kameralny, z czarną plażą. Po przypłynięciu najlepiej wynająć skuter lub małe auto (ok. 40–70 euro/dzień), bo komunikacja publiczna jest ograniczona, a najpiękniejsze miejsca są rozsiane po całej wyspie. Kiedy jechać? Salina zmienia się w zależności od miesiąca – i to naprawdę robi różnicę. Maj–czerwiec to najlepszy moment: wyspa jest intensywnie zielona, temperatury wynoszą 22–28°C, a turystów jest niewielu. To idealny czas na zwiedzanie, spacery i spokojne odkrywanie zatok. Wrzesień to druga złota opcja – morze jest najcieplejsze po całym lecie, dni nadal słoneczne, a atmosfera zdecydowanie spokojniejsza. Wiele osób uważa, że to najlepszy miesiąc na Salinę. Lipiec–sierpień to szczyt sezonu – pojawia się więcej turystów, głównie Włochów, ceny noclegów rosną, a restauracje są bardziej oblegane. Mimo to wyspa i tak pozostaje mniej zatłoczona niż Capri czy Amalfi. Włochy, które wciąż są autentyczne Salina to miejsce, które nie próbuje być modne – i właśnie dlatego przyciąga. Nie znajdziesz tu luksusu „na pokaz”, beach clubów ani tłumów influencerów. Zamiast tego jest codzienne życie, które toczy się swoim rytmem – bez pośpiechu i bez scenariusza. To wyspa dla tych, którzy chcą zobaczyć Włochy w ich bardziej naturalnej odsłonie. Takiej, w której najważniejsze są widoki, jedzenie i atmosfera, a nie lista atrakcji. Tu wszystko jest trochę prostsze, ale przez to bardziej prawdziwe. Nie ma tu wielkich resortów ani spektakularnych hoteli. Są za to małe pensjonaty, rodzinne restauracje i miejsca, które zachowały swój charakter. To właśnie ta autentyczność sprawia, że Salina zostaje w pamięci na długo – i że wielu wraca tu ponownie. Na koniec koniecznie zajrzyjcie do naszej galerii – zebraliśmy w niej najpiękniejsze miejsca, widoki i momenty z tej niezwykłej wyspy.
Mieszkańcy tego miasta deklarują się, jako najszczęśliwsi w Polsce. To fenomen na skalę Europy
Sopot znalazł się wśród najwyżej ocenionych polskich miast w rankingu Happy City Index 2026. Nadmorski kurort został uznany za jedno z najszczęśliwszych miejsc do życia na świecie i wyprzedził wiele znanych europejskich miast.
Sopot znalazł się w światowej czołówce miast ocenianych pod względem jakości życia mieszkańców. W rankingu Happy City Index 2026 nadmorski kurort został jednym z najwyżej sklasyfikowanych polskich miast. Wyniki zestawienia przygotowanego przez londyński Instytut Jakości Życia pokazują, że Sopot wyróżnia się między innymi jakością życia, bezpieczeństwem oraz warunkami do codziennego funkcjonowania mieszkańców. Sopot wysoko w rankingu Happy City Index 2026 Londyński Instytut Jakości Życia opublikował ranking Happy City Index 2026 obejmujący 251 miast z całego świata. W zestawieniu znalazło się 13 polskich miast, a Sopot uplasował się bardzo wysoko – na 57. miejscu. To drugi najlepszy wynik spośród wszystkich polskich miast uwzględnionych w rankingu. Wyżej znalazła się jedynie Warszawa. Autorzy zestawienia analizowali aż 64 wskaźniki wpływające na poziom życia mieszkańców. Pod uwagę brano między innymi: bezpieczeństwo, jakość powietrza, mobilność, dostęp do edukacji, dostępność mieszkań, innowacyjność, politykę lokalną. Tak wysoka pozycja Sopotu pokazuje, że miasto zostało dostrzeżone jako miejsce zapewniające mieszkańcom wysoki komfort życia. ZOBACZ TEŻ: To polskie miasto wygląda jak średniowieczna Praga. Jest na liście UNESCO i większość Polaków nigdy tam nie dotarła! Dlaczego Sopot został uznany za szczęśliwe miasto? Twórcy rankingu podkreślają, że celem zestawienia nie było wybranie „najlepszego miasta świata”, ale wskazanie miejsc, które skutecznie łączą rozwój z troską o mieszkańców. W przypadku Sopotu szczególne znaczenie miały wskaźniki związane z jakością życia oraz funkcjonowaniem miasta. Badacze oceniali m.in. poziom bezpieczeństwa, dostępność usług oraz warunki środowiskowe. Sopot od lat jest postrzegany jako jedno z najbardziej prestiżowych i atrakcyjnych miejsc do życia w Polsce. Wysoka pozycja w międzynarodowym rankingu potwierdza, że miasto skutecznie konkuruje z wieloma znanymi europejskimi ośrodkami. CZYTAJ TEŻ: Ta włoska wyspa to definicja quiet luxury. To tu odpoczywał Giorgio Armani, ale noclegi znajdziesz za mniej niż 300 zł Sopot wyprzedził wiele znanych miast miejsce w światowym rankingu oznacza, że Sopot znalazł się przed wieloma rozpoznawalnymi miastami z różnych części świata. Autorzy rankingu oceniali nie tylko wielkie metropolie, ale również miasta średniej wielkości, analizując realny wpływ polityki społecznej i jakości zarządzania na codzienne życie mieszkańców. Wyniki zestawienia pokazują, że o pozycji miasta nie decyduje wyłącznie liczba mieszkańców czy znaczenie gospodarcze. Coraz większe znaczenie mają: komfort życia, jakość przestrzeni miejskiej, bezpieczeństwo, zrównoważony rozwój, dostępność usług publicznych. Sopot został zauważony właśnie jako miasto, które skutecznie realizuje te założenia. Happy City Index 2026. Kopenhaga numerem jeden Pierwsze miejsce w rankingu Happy City Index 2026 zajęła Kopenhaga. W ścisłej światowej czołówce znalazły się również Helsinki, Genewa oraz Tokio. Sopot został sklasyfikowany jako jedno z najlepiej ocenionych polskich miast i jedno z najwyżej notowanych miast Europy Środkowo-Wschodniej. Autorzy zestawienia podkreślili, że ranking ma pokazywać miasta, w których widoczny jest wpływ skutecznej polityki społecznej oraz działań poprawiających jakość życia mieszkańców. Dla Sopotu tak wysoka pozycja to ogromne wyróżnienie i sygnał, że nadmorski kurort jest dziś postrzegany jako jedno z najbardziej przyjaznych miejsc do życia w Polsce. Źródło: TVN24
Ta włoska wyspa to definicja quiet luxury. To tu odpoczywał Giorgio Armani, ale noclegi znajdziesz za mniej niż 300 zł
Wulkaniczne krajobrazy, naturalne termy i cisza, której próżno szukać na Capri. Pantelleria to jedna z najbardziej niezwykłych włoskich wysp – surowa, autentyczna i wybierana przez tych, którzy cenią prywatność, w tym Giorgio Armaniego. Co zaskakuje najbardziej? Ten „cichy luksus” wcale nie musi oznaczać wysokich cen – noclegi znajdziesz tu już od około 300–400 zł za noc.
Są miejsca, o których nie mówi się głośno – bo ich największą wartością jest właśnie cisza. We Włoszech, kraju pełnym turystycznych hitów, wciąż istnieją wyspy, które wybierają tylko wtajemniczeni. Jedna z nich od lat przyciąga ludzi świata mody i designu, ale nadal pozostaje poza głównym szlakiem. Pantelleria – włoska wyspa, która wymyka się schematom Pantelleria leży między Sycylią a Tunezją i już sam jej krajobraz jasno pokazuje, że to nie jest typowy włoski kierunek. To wyspa pochodzenia wulkanicznego – surowa, momentami wręcz dzika, zdominowana przez czarne skały, klify i intensywną zieleń niskiej roślinności. Zamiast szerokich, piaszczystych plaż znajdziesz tu naturalne baseny skalne, ukryte zatoki i miejsca, do których często trzeba dojść pieszo. Zamiast zatłoczonych promenad – ciszę, wiatr i przestrzeń, która daje poczucie całkowitego odcięcia od świata. To właśnie ten kontrast sprawia, że Pantelleria jest tak wyjątkowa. Nie ma tu wielkich hoteli, kurortów ani beach clubów znanych z Capri czy Sardynii. Architektura jest niska, stonowana i wpisana w krajobraz – charakterystyczne kamienne domy dammusi z grubymi murami i białymi dachami chronią przed słońcem i wiatrem. Całość wygląda bardziej jak prywatna, ukryta enklawa niż turystyczna destynacja. Na wyspę najłatwiej dostać się samolotem z Palermo lub promem z Trapani (rejs trwa kilka godzin), ale już sama podróż sprawia, że docierają tu głównie osoby, które naprawdę chcą tu być – a nie przypadkowi turyści. I to czuć od pierwszych chwil. Pantelleria od lat przyciąga osoby z branży mody, designu i sztuki. Giorgio Armani ma tu swoją posiadłość i regularnie wraca, by odpocząć w absolutnej prywatności. Nie jest to jednak luksus „na pokaz” – nie zobaczysz tu paparazzich ani tłumów. To raczej miejsce, które wybiera się świadomie: dla ciszy, natury i estetyki. To wyspa, która nie próbuje nikogo zachwycić na siłę – i właśnie dlatego robi tak duże wrażenie. Quiet luxury w praktyce – bez pokazowego luksusu Pantelleria nie oferuje klasycznych resortów i beach clubów znanych z Capri czy Sardynii – i to jest jej największa siła. Luksus wygląda tu inaczej: jest dyskretny, zakorzeniony w naturze i architekturze, a nie w logo czy przepychu. Najbardziej charakterystycznym typem noclegu są dammusi – tradycyjne, kamienne domy z grubymi murami i zaokrąglonymi dachami, które utrzymują chłód nawet w największe upały. Wiele z nich zostało przekształconych w stylowe wille na wynajem – często z prywatnym ogrodem, basenem i tarasem z widokiem na morze. To właśnie w takich miejscach zatrzymują się osoby szukające prywatności i estetyki. Jeśli chodzi o bardziej „hotelowe” opcje, wyspa oferuje kilka wyjątkowych miejsc: Sikelia Luxury Retreat – butikowy hotel zaledwie z kilkunastoma pokojami, minimalistyczny, elegancki i bardzo spokojny, Zubebi Resort – bardziej designerski, z basenem i restauracją, idealny dla osób, które chcą połączyć komfort z lokalnym klimatem, kameralne agriturismo i pensjonaty, które oferują autentyczne doświadczenie i często świetną kuchnię. Są też bardziej przystępne opcje – apartamenty i małe B&B prowadzone przez lokalnych mieszkańców, często w podobnym stylu architektonicznym, ale bez „luksusowej etykiety”. Zamiast hotelowych basenów – tarasy z widokiem na morze. Zamiast restauracji „na pokaz” – kolacje z lokalnych produktów: oliwy, kaparów, świeżych warzyw i ryb. Zamiast głośnych klubów – cisza, którą przerywa tylko wiatr i dźwięk fal. To kierunek dla tych, którzy szukają jakości, prywatności i spokoju – bez zbędnego przepychu. Tu luksus nie polega na tym, co widać, ale na tym, co się czuje. Ile kosztują noclegi na Pantellerii? Zaskoczenie Największe zaskoczenie? Ceny – bo choć Pantelleria ma opinię kierunku dla wtajemniczonych i kojarzy się z „quiet luxury”, w praktyce można tu znaleźć noclegi znacznie bardziej przystępne niż na Capri czy Sardynii. Najtańsze opcje zaczynają się już od około 300–400 zł za noc – to głównie małe pensjonaty, rodzinne B&B albo proste apartamenty w miasteczku Pantelleria lub Scauri. Często są bardzo zadbane, z lokalnym klimatem i tarasem, choć bez basenu czy designu „z Instagrama”. W przedziale 500–800 zł za noc zaczyna się prawdziwa magia wyspy. To ceny za stylowe apartamenty i odrestaurowane dammusi – z grubymi kamiennymi ścianami, prywatnymi patio i widokiem na morze. W wielu przypadkach w cenie masz przestrzeń, ciszę i estetykę, której trudno szukać w typowych hotelach. Wyżej zaczyna się segment premium: butikowe hotele i design retreaty, większe dammusi z prywatnym basenem, wille wynajmowane na wyłączność. Tu ceny mogą sięgać kilku tysięcy złotych za noc, ale wciąż są bardziej „uzasadnione” niż w najbardziej znanych włoskich kurortach – płacisz za przestrzeń i prywatność, a nie za lokalizację „do zdjęć”. Warto pamiętać o kilku praktycznych rzeczach: ceny rosną znacząco w lipcu i sierpniu, najlepsze miejsca (zwłaszcza dammusi) znikają z rezerwacji nawet kilka miesięcy wcześniej, tańsze noclegi często znajdują się trochę dalej od morza – ale na tej wyspie to nie problem, bo i tak większość czasu spędza się, przemieszczając się po różnych zatokach. To właśnie ten kontrast najbardziej zaskakuje: wyspa wybierana przez osoby z branży mody i designu wcale nie musi być niedostępna cenowo. Wystarczy wiedzieć, gdzie szukać – i zarezerwować odpowiednio wcześnie. Co robić na Pantellerii i jak się tam dostać Pantelleria to nie jest wyspa „do leżenia na plaży” – choć oczywiście można tu godzinami spędzać czas nad wodą. To przede wszystkim kierunek dla tych, którzy chcą doświadczać natury i odkrywać miejsca, które nie są oczywiste ani łatwo dostępne. Jednym z najbardziej charakterystycznych punktów jest Laghetto di Venere – naturalne jezioro termalne, w którym można kąpać się i korzystać z mineralnego błota. To coś pomiędzy spa a dziką przyrodą, bez infrastruktury, ale z niezwykłym klimatem. Równie wyjątkowe są gorące źródła przy klifach, gdzie woda morska miesza się z termalną – kąpiel w takim miejscu, szczególnie o zachodzie słońca, to jedno z tych doświadczeń, które trudno porównać z czymkolwiek innym. Na wyspie znajdziesz też liczne naturalne baseny skalne, do których często trzeba zejść pieszo. To właśnie tam woda jest najbardziej przejrzysta, a widoki najbardziej spektakularne. Warto zatrzymywać się spontanicznie – wiele najlepszych miejsc nie jest oznaczonych i odkrywa się je po prostu, jadąc wzdłuż wybrzeża. Pantelleria słynie również z winnic – charakterystyczne niskie krzewy winorośli są wpisane na listę UNESCO. Lokalne wina, szczególnie słodkie passito, można degustować bezpośrednio u producentów, często w bardzo kameralnej atmosferze. Dzień najlepiej kończyć przy zachodzie słońca nad otwartym morzem – bez tłumów, bez muzyki, tylko z widokiem, który robi wrażenie sam z siebie. Jak się tam dostać? Na Pantellerię można dotrzeć na dwa sposoby: Najwygodniej samolotem – w sezonie letnim dostępne są bezpośrednie loty z większych włoskich miast, takich jak Palermo, Katania czy Mediolan. Lot trwa około godziny, a samo lotnisko jest niewielkie i położone blisko głównego miasteczka. Druga opcja to prom z Sycylii, najczęściej z Trapani. Rejs trwa od około 2,5 do 4 godzin w zależności od typu jednostki. To dobre rozwiązanie, jeśli podróżujesz z większym bagażem albo chcesz zabrać samochód. Na miejscu najlepiej poruszać się autem lub skuterem – wyspa jest większa niż się wydaje, a wiele najciekawszych miejsc znajduje się z dala od głównych dróg. Wynajem samochodu to koszt od ok. 40–60 euro dziennie i zdecydowanie daje największą swobodę. To właśnie połączenie dzikiej natury, braku tłumów i konieczności „odkrywania” sprawia, że Pantelleria zostaje w pamięci na długo. Włochy, których się nie spodziewasz Pantelleria udowadnia, że luksus nie musi być głośny ani oczywisty. Tu nie chodzi o to, żeby coś pokazać – tylko żeby coś poczuć. Zamiast perfekcyjnie przygotowanych kadrów pod zdjęcia, jest surowa natura, która nie potrzebuje filtrów. Zamiast listy „must see” – spontaniczne odkrywanie miejsc, do których często prowadzi tylko wąska droga albo ścieżka między skałami. To właśnie brak tłumów, prostota i bliskość natury stają się największą wartością. Dni płyną wolniej, a rytm wyznacza słońce, wiatr i morze. Można spędzić kilka godzin w jednym miejscu, nie robiąc nic – i to wystarczy. To zupełnie inny rodzaj odpoczynku niż w popularnych kurortach, gdzie wszystko dzieje się szybko i intensywnie. Pantelleria to także przypomnienie, że Włochy mają wiele twarzy – i nie wszystkie są oczywiste. To kierunek dla tych, którzy chcą wyjść poza utarte schematy i zobaczyć coś bardziej autentycznego, mniej „gotowego”, ale przez to bardziej prawdziwego. Jeśli szukasz miejsca, które nie jest jeszcze oczywiste, które daje przestrzeń i prywatność, a jednocześnie zachwyca krajobrazem – to może być właśnie ten adres.
To polskie miasto wygląda jak średniowieczna Praga. Jest na liście UNESCO i większość Polaków nigdy tam nie dotarła!
Gotyckie wieże, brukowane uliczki, mury obronne i rynek, przy którym Kraków musi się postarać. Toruń od 30 lat jest na liście UNESCO — i od 30 lat czeka, aż Polacy w końcu go odkryją. Najwyższy czas.
Kiedy po raz pierwszy wchodzi się do Torunia przez Bramę Mostową i patrzy na gotyckie kamieniczki odbijające się w Wiśle, pierwsza myśl jest zawsze ta sama: dlaczego tu nie ma więcej ludzi? Gotyk tak gęsty i tak dobrze zachowany, że architekci przyjeżdżają tu studiować proporcje. Rynek z ratuszem, który stoi od XIV wieku. Mury obronne, po których można spacerować. I Wisła — szeroka, spokojna, z panoramą, która o zachodzie słońca wygląda jak obraz. Toruń jest na liście Światowego Dziedzictwa UNESCO od 1997 roku. Ale w przeciwieństwie do Krakowa czy Gdańska — wciąż nie trafił do świadomości masowego turysty. Co jest, obiektywnie rzecz biorąc, najlepszą wiadomością dla tych, którzy już o nim wiedzą. Skąd się wziął „polska Norymberga”? Toruń to jedno z najstarszych miast w Polsce — założone w XIII wieku przez Krzyżaków, przez stulecia jedno z najważniejszych miast Hanzy, bogatej sieci handlowej łączącej porty Bałtyku. Pieniądze z handlu szły w kamienice, kościoły i mury — i właśnie te inwestycje przetrwały do dziś w stanie, który zapiera dech. W odróżnieniu od Gdańska czy Wrocławia Toruń nie był intensywnie bombardowany podczas II wojny światowej. Stare Miasto ocalało niemal w całości — i właśnie dlatego spacerując po nim dziś, ma się poczucie, że czas się zatrzymał. Brukowane uliczki, gotyckie spichlerze nad Wisłą, ruiny zamku krzyżackiego, kościoły z XIV i XV wieku. Niemcy nazywają to miasto „polską Norymbergą” — i patrząc na jego sylwetkę od strony rzeki, trudno się nie zgodzić. Tu urodził się też Mikołaj Kopernik — i Toruń pamięta o tym na każdym kroku, od pomnika na rynku po interaktywne Centrum Nauki Kopernik, które warto odwiedzić nawet bez dzieci. Co zobaczyć — i jak nie zmarnować weekendu Stare Miasto da się spokojnie obejść w jeden dzień, ale ci, którzy zostają na dwie noce, wracają z poczuciem, że to i tak za mało. Rynek Staromiejski z Ratuszem Staromiejskim — jednym z najpiękniejszych gotyckich ratuszy w Europie — to punkt startowy. Ratusz mieści dziś muzeum, z którego tarasu roztacza się widok na całe miasto i Wisłę. Warto wejść dla samego widoku. Ruiny Zamku Krzyżackiego to jeden z tych obiektów, które działają na wyobraźnię bardziej niż niejeden odrestaurowany zamek — właśnie dlatego, że są ruiną. Wieczorne spacery wzdłuż murów obronnych, kiedy miasto zapala latarnie i kładzie się na nim pierwsze zmierzchowe światło, to jeden z tych momentów, które się zapamiętuje. Dom Kopernika, Kościół świętych Janów z gotyckimi freskami, Brama Mostowa — każdy zaułek Starego Miasta ma swoją historię. I żaden nie jest ogrodzony, zatłoczony ani upchnięty w audioprzewodniku. Toruń po prostu stoi i czeka. Pierniki, które zmieniają wyobrażenie o piernikach Toruń i pierniki — to połączenie tak silne, że miasto oficjalnie nosi tytuł "miasta piernika." Ale toruński piernik to nie jest ta twarda, sklepowa wersja w kształcie serca z lukrem. To miękkie, korzenne, ciemne ciastko z tradycją sięgającą średniowiecza — produkowane według przepisów, które przez stulecia były pilnie strzeżoną tajemnicą cechów piernikarskich. Żywe Muzeum Piernika to jeden z tych obiektów, który wygląda jak atrakcja dla dzieci — ale dorośli wychodzą z niego równie zachwyceni. Warsztaty, podczas których własnoręcznie wałkuje się i wykrawa ciasto, a potem wychodzi z własnoręcznie upieczonym i ozdobionym piernikiem, to doświadczenie, które działa na każdym wieku. Na pierniki warto też zajrzeć do małych cukierni przy Rynku — toruńskie "katarzynki" i pierniki miodowe w czekoladzie to poziom, przy którym wszystkie inne pierniki w Polsce tracą rację bytu. Jak dojechać i ile to kosztuje Z Warszawy pociągiem — około 2,5 godziny, bilety od 49 złotych przy wcześniejszej rezerwacji. Samochodem — trasa przez A1 to niecałe 3 godziny. Z Gdańska — godzina i kwadrans pociągiem. Z Poznania — godzina i czterdzieści minut. Nocleg w centrum Starego Miasta — butikowe hotele i pensjonaty w historycznych kamienicach — od 200 do 350 złotych za pokój dwuosobowy. Kolacja dla dwojga z winem w dobrej restauracji przy Rynku — 120–180 złotych. Toruń jest wyraźnie tańszy niż Kraków i Gdańsk przy tym samym standardzie — i wyraźnie mniej zatłoczony. Dlaczego właśnie teraz? Toruń zaczyna być odkrywany. Nowe butikowe hotele w gotyckich kamienicach, restauracje z ambicjami i kawiarnie specialty — miasto powoli wybudza się turystycznie. Ale wciąż jest tu przestrzeń — dosłowna i metaforyczna. Wciąż można sfotografować rynek bez tłumu w tle. Wciąż można usiąść na murach obronnych i mieć widok wyłącznie dla siebie. Za kilka lat może być inaczej. Teraz jest jeszcze ten moment, kiedy Toruń można mieć prawie dla siebie. Dwie i pół godziny z Warszawy. Bilet za pięćdziesiąt złotych. I miasto, które wygląda jak żywcem wyjęte ze średniowiecza — bez tłumów, bez kolejek i bez poczucia, że jesteś jednym z tysięcy turystów robiących to samo zdjęcie.
Szmaragdowa woda i różowy piasek. To nie Bali ani Karaiby, dolecisz tam w kilka godzin z Polski za grosze
Laguna Balos na Krecie zachwyca turkusową wodą, białym piaskiem i widokami, które wyglądają jak z egzotycznej pocztówki. To jedno z najbardziej niezwykłych miejsc w Grecji, które co roku przyciąga tysiące turystów marzących o rajskiej plaży i dzikiej naturze.
Laguna Balos na Krecie od lat uznawana jest za jedną z najpiękniejszych plaż świata. Turkusowa woda, biały piasek i monumentalne klify tworzą krajobraz, który wygląda jak egzotyczna pocztówka. To miejsce przyciąga tysiące turystów marzących o rajskich widokach i kontakcie z dziką naturą. Sprawdź, jak dostać się do Balos, kiedy najlepiej zaplanować wycieczkę i o czym trzeba pamiętać przed podróżą. Dlaczego Laguna Balos na Krecie zachwyca turystów z całego świata? Laguna Balos to jedno z najbardziej spektakularnych miejsc na Krecie. Znajduje się na półwyspie Gramvousa i od lat pojawia się w rankingach najpiękniejszych plaż świata. To właśnie tutaj turkusowa, krystalicznie czysta woda spotyka się z białym piaskiem i surowymi klifami, tworząc niezwykły krajobraz. Balos zachwyca nie tylko wyglądem, ale także wyjątkową przyrodą. Obszar znajduje się w programie Natura 2000, co oznacza, że jest chroniony ze względu na unikalną florę i faunę. Można tu spotkać rzadkie gatunki ptaków oraz kolorowe ryby żyjące w płytkich lagunach. To miejsce ma również znaczenie historyczne. W pobliżu znajduje się wyspa Gramvousa z ruinami weneckiej twierdzy. Dawniej wyspa była strategicznym punktem i schronieniem dla piratów. Dziś przyciąga turystów niezwykłymi widokami i historią regionu. Laguna Balos regularnie zdobywa wysokie miejsca w prestiżowych rankingach. W plebiscycie „The World’s 50 Best Beaches” zajęła 44 miejsce. W 2022 roku TripAdvisor umieścił Balos na 24 miejscu wśród 25 najlepszych plaż świata. Z kolei portal Big 7 Travel przyznał jej 35 pozycję w zestawieniu 50 najpiękniejszych plaż globu. ZOBACZ TEŻ: Ta włoska wyspa wygląda jak Malediwy. Wciąż prawie nikt o niej nie wie Jak dotrzeć do Laguny Balos? Rejs statkiem czy podróż samochodem Dotarcie do Laguny Balos samo w sobie jest wyjątkowym doświadczeniem. Turyści mają do wyboru dwie najpopularniejsze opcje: podróż statkiem lub samochodem. Najwygodniejszym sposobem jest rejs z portu w Kissamos, położonego około 50 km na zachód od Chanii. Podróż trwa około godziny i pozwala podziwiać spektakularne widoki kreteńskiego wybrzeża oraz wyspy Gramvousa. Koszt rejsu wynosi około 30-50 euro za osobę dorosłą. Rejsy są bardzo popularne, dlatego warto zarezerwować bilety wcześniej. Drugą możliwością jest podróż samochodem. Ostatni odcinek trasy prowadzi jednak drogą szutrową i kończy się parkingiem nad laguną. Stamtąd trzeba zejść pieszo około 20-30 minut do plaży. Trasa może być wymagająca, szczególnie w upalne dni. Osoby podróżujące wypożyczonym autem powinny dokładnie sprawdzić warunki umowy. Wiele wypożyczalni zabrania wjazdu na drogę prowadzącą do Balos, a ubezpieczenie często nie obejmuje szkód powstałych na drogach szutrowych. Ciekawostką są lokalne kozy, które często spacerują po okolicy i zdarza się, że wskakują nawet na zaparkowane samochody. CZYTAJ TEŻ: Wygląda jak Chorwacja, kosztuje dwa razy mniej. Spędź tu wakacje z zachwycającymi widokami Najlepsze punkty widokowe na Balos. To tutaj powstają kultowe zdjęcia Jednym z najbardziej znanych punktów widokowych jest miejsce przy parkingu nad laguną. To właśnie stąd wykonuje się najbardziej rozpoznawalne zdjęcia Balos. Widać stamtąd charakterystyczny półwysep Tigani, biały piasek oraz intensywnie turkusową wodę. Kolejne niezwykłe widoki można podziwiać podczas zejścia ścieżką prowadzącą na plażę. Krajobraz zmienia się z każdym krokiem, odsłaniając nowe perspektywy laguny i okolicznych skał. Dla bardziej aktywnych turystów ciekawą opcją jest wejście na wzgórze Geroskinos po południowej stronie laguny. Z tego miejsca rozciąga się szeroka panorama obejmująca Balos, okoliczne wyspy i bezkresne morze. Wyjątkową perspektywę oferuje również rejs statkiem. Widok laguny z pokładu pozwala dostrzec piękno całego wybrzeża i stopniowo zbliżać się do jednego z najbardziej znanych miejsc na Krecie. Kiedy najlepiej odwiedzić Lagunę Balos na Krecie? Sezon letni, czyli okres od czerwca do sierpnia, to czas, gdy Balos prezentuje się najbardziej widowiskowo. Morze jest ciepłe, a niebo bezchmurne. To jednak również szczyt sezonu turystycznego. Plaża bywa wtedy zatłoczona, a temperatury często przekraczają 30°C. Wielu turystów uważa, że najlepszym okresem na odwiedzenie Balos jest wczesna jesień – wrzesień i październik. Temperatury pozostają przyjemne, ale liczba odwiedzających jest znacznie mniejsza. To idealny czas na spokojne zwiedzanie i fotografowanie laguny. Dobrym momentem na wycieczkę jest także wiosna. W kwietniu i maju okolica zachwyca kwitnącą roślinnością, a temperatury są łagodniejsze. Morze może być jeszcze chłodne, ale widoki pozostają spektakularne. Zimą Balos pokazuje zupełnie inne oblicze. Plaża jest niemal pusta, jednak pogoda może być nieprzewidywalna, a rejsy statków często nie kursują. Co trzeba wiedzieć przed wycieczką na Balos? Parking, opłaty i praktyczne wskazówki Przed wyjazdem na Lagunę Balos warto odpowiednio się przygotować. Parking przy lagunie kosztuje około 2 euro za godzinę. Dodatkowo obowiązuje opłata 1 euro przeznaczana na ochronę obszaru i utrzymanie drogi. Na miejscu znajdują się toalety, jednak ich liczba jest ograniczona. W okolicy nie ma rozbudowanej infrastruktury gastronomicznej ani sklepów. Czasami pojawiają się niewielkie stoiska z napojami i przekąskami, ale oferta jest ograniczona. Turyści powinni zabrać ze sobą odpowiedni zapas wody, jedzenia oraz ochronę przed słońcem. Zalecane są także buty do wody, ponieważ w niektórych miejscach znajdują się kamienie, muszle i fragmenty koralowców. Laguna Balos zachowała swój naturalny charakter, dlatego tak ważne jest dbanie o czystość i zabieranie ze sobą wszystkich śmieci. Balos to miejsce, które zachwyca zarówno miłośników natury, jak i osoby szukające najbardziej spektakularnych widoków na Krecie. Turkusowa laguna, biały piasek i surowe klify sprawiają, że wycieczka do tego miejsca na długo pozostaje w pamięci. Źródło: Nekera.pl
Ta włoska wyspa wygląda jak Malediwy. Wciąż prawie nikt o niej nie wie
Włochy wciąż potrafią zaskakiwać – nawet jeśli wydaje się, że widzieliśmy już wszystko. Z dala od Capri i Sardynii istnieje miejsce, które wygląda jak egzotyczna wyspa, ale leży zaledwie godzinę od Sycylii. I co najważniejsze – wciąż nie ma tam tłumów.
urkusowa woda jak na Malediwach, białe skały i zatoki, w których zamiast tłumów znajdziesz ciszę i przestrzeń. Favignana to włoska wyspa, która wygląda jak egzotyczny raj, ale leży zaledwie kilkadziesiąt minut od Sycylii i wciąż pozostaje poza głównym szlakiem turystycznym. Można tu dopłynąć szybkim promem, objechać całość rowerem w jeden dzień i zatrzymać się w miejscach, które nie są jeszcze zdominowane przez masową turystykę. To idealny kierunek dla tych, którzy chcą połączyć spektakularne widoki z autentycznym włoskim klimatem – i zrobić to, zanim odkryją go wszyscy. Favignana – gdzie to jest i jak się tam dostać Favignana to największa z Wysp Egadzkich – niewielkiego archipelagu położonego u zachodnich wybrzeży Sycylii. Choć geograficznie leży bardzo blisko lądu, mentalnie to już zupełnie inny świat: spokojniejszy, wolniejszy i zdecydowanie mniej turystyczny niż najbardziej znane włoskie kierunki. Najwygodniej dostać się tu samolotem do Palermo lub – znacznie bliżej – do Trapani. To właśnie Trapani jest główną „bramą” na wyspę i zdecydowanie najlepszym wyborem logistycznym. Z lotniska można w około 20–30 minut dojechać taksówką lub autobusem do portu, skąd odpływają promy. Rejs na Favignanę jest szybki i bezproblemowy. W sezonie kursuje kilka połączeń dziennie – zarówno szybkie wodoloty, które pokonują trasę w około 30–40 minut, jak i wolniejsze promy (ok. godziny), które są dobrą opcją, jeśli podróżujesz z większym bagażem. Bilety warto kupić wcześniej online, szczególnie w lipcu i sierpniu, kiedy zainteresowanie rośnie. Po dopłynięciu od razu widać, że to nie jest typowa „instagramowa wyspa”. Port jest niewielki, bez wielkich marin i luksusowych jachtów na każdym kroku. Zamiast tego – spokojne miasteczko, lokalne kawiarnie i klimat, który bardziej przypomina Sycylię sprzed lat niż popularne kurorty. Na miejscu nie ma potrzeby wynajmowania samochodu – wręcz przeciwnie. Wyspa jest mała i płaska, dlatego najlepiej poruszać się rowerem lub e-bike’iem. Wypożyczalnie znajdują się tuż przy porcie i działają sprawnie – często można po prostu podejść i od ręki wziąć rower bez wcześniejszej rezerwacji. To właśnie łatwość dojazdu, połączona z wciąż ograniczoną liczbą turystów, sprawia, że Favignana jest tak wyjątkowa. To jedno z tych miejsc, do których naprawdę łatwo dotrzeć – ale które wciąż nie zostały „przejęte” przez masową turystykę. Włoskie plaże jak Malediwy. Turkusowa woda bez filtrów To właśnie dla wody przyjeżdża się na Favignanę – i naprawdę trudno się rozczarować. Kolor morza potrafi przechodzić od jasnego błękitu po intensywny turkus, a przejrzystość jest na tyle duża, że bez problemu widać dno nawet kilka metrów pod powierzchnią. W słoneczne dni efekt jest niemal nierealny – dokładnie taki, jak na zdjęciach z egzotycznych kierunków. Największą gwiazdą wyspy jest Cala Rossa – zatoka otoczona jasnymi, wapiennymi skałami, które tworzą naturalne platformy do opalania. To jedno z najbardziej fotogenicznych miejsc na całej wyspie, ale też stosunkowo popularne, dlatego najlepiej przyjechać tu rano lub późnym popołudniem. Woda jest tu głęboka i niezwykle przejrzysta – idealna do pływania i snorkelingu. Cala Azzurra to z kolei bardziej „przyjazna” opcja – spokojniejsza, z łagodniejszym zejściem do wody i jaśniejszym kolorem dna. To dobre miejsce na dłuższy relaks, szczególnie jeśli chcesz po prostu poleżeć i wejść do wody bez skakania ze skał. Dla tych, którzy szukają czegoś bardziej surowego i mniej oczywistego, świetnym wyborem będzie Bue Marino. To dawne kamieniołomy, gdzie klify tworzą spektakularne formacje, a woda ma głęboki, intensywny odcień błękitu. Jest tu mniej ludzi, ale też mniej „komfortu” – to raczej miejsce dla tych, którzy lubią dzikie, naturalne krajobrazy. Warto wiedzieć, że Favignana nie oferuje klasycznych, szerokich, piaszczystych plaż jak w kurortach. Większość miejsc to skały, kamienne platformy lub niewielkie zatoki. Dlatego absolutny must-have to buty do wody, ręcznik i zapas wody – infrastruktura jest tu minimalna, ale właśnie to stanowi o uroku wyspy. To miejsca, które nie są „zorganizowane”, tylko autentyczne – i właśnie dzięki temu robią największe wrażenie. Kiedy jechać i dlaczego Favignana to najlepsza alternatywa dla Capri Wybór terminu ma tu ogromne znaczenie – nie tylko dla pogody, ale też dla całego doświadczenia wyspy. Favignana potrafi być zupełnie innym miejscem w zależności od miesiąca. Najlepszy moment na wyjazd to maj i czerwiec – temperatury sięgają wtedy 22–28°C, morze zaczyna być przyjemnie ciepłe, a turystów jest wciąż niewielu. To idealny czas na spokojne zwiedzanie, jazdę rowerem i odkrywanie zatok bez konieczności „rezerwowania” miejsca na skale o świcie. Równie dobrym wyborem jest wrzesień – woda jest wtedy najcieplejsza po całym lecie, temperatury nadal wysokie (ok. 25–30°C), ale atmosfera zdecydowanie spokojniejsza niż w szczycie sezonu. To moment, kiedy wyspa wraca do swojego naturalnego rytmu, a jednocześnie nadal oferuje pełnię wakacyjnego klimatu. Lipiec i sierpień to oczywiście najgorętszy okres – dosłownie i turystycznie. Pojawia się więcej osób, szczególnie Włochów spędzających wakacje, ceny noclegów rosną, a najpopularniejsze zatoki bywają zatłoczone. Mimo to, nawet wtedy Favignana pozostaje spokojniejsza niż Capri czy Amalfi – i to jest jej ogromna przewaga. I właśnie dlatego coraz częściej mówi się o niej jako o jednej z najlepszych alternatyw dla Capri. Oferuje podobny efekt „wow” – turkusową wodę, spektakularne widoki i śródziemnomorski klimat – ale bez tłumów, bez przesadnego luksusu i bez cen, które potrafią zaskoczyć. Na Favignanie zamiast ekskluzywnych butików znajdziesz lokalne knajpki, zamiast prywatnych plaż – dzikie zatoki, a zamiast pozowania do zdjęć – autentyczne doświadczenie miejsca. Jest spokojniej, bardziej naturalnie i zdecydowanie mniej „pod Instagram”. To kierunek dla tych, którzy chcą poczuć Włochy naprawdę – nie tylko zobaczyć je przez pryzmat najpopularniejszych miejsc, ale zanurzyć się w ich codzienności, rytmie i prostych przyjemnościach. Włochy, które wciąż istnieją naprawdę Favignana to jedno z tych miejsc, które przypominają, że w Europie – nawet w tak popularnym kraju jak Włochy – wciąż można znaleźć kierunki wolne od masowej turystyki. Bez tłumów na każdym kroku, bez kolejek do zdjęć i bez poczucia, że wszystko zostało już „odkryte”. Tutaj dzień zaczyna się powoli – kawą wypitą w małym barze przy porcie, bez pośpiechu i bez planu. Później jest rower, spontaniczne zatrzymywanie się przy zatokach i kąpiele w wodzie, która wygląda jak z egzotycznych wysp. Nie ma napiętego grafiku zwiedzania, nie ma presji „odhaczania atrakcji” – jest za to przestrzeń, cisza i prawdziwy odpoczynek. To kierunek dla tych, którzy chcą: naprawdę zwolnić i odciąć się od codzienności, zobaczyć Włochy w ich bardziej autentycznej odsłonie, odkryć miejsce, które nie jest jeszcze oczywiste, i wrócić z poczuciem, że byli gdzieś wyjątkowym – zanim stanie się modne. Favignana nie próbuje być luksusowa ani spektakularna na siłę. Jej siłą jest prostota, naturalność i to, że wszystko dzieje się tu trochę wolniej. I właśnie dlatego zostaje w pamięci na długo. Na koniec koniecznie zajrzyjcie do naszej galerii – zebraliśmy w niej najpiękniejsze miejsca, zatoki i widoki z tej niezwykłej wyspy.
Wygląda jak Chorwacja, kosztuje dwa razy mniej. Spędź tu wakacje z zachwycającymi widokami
Wygląda jak Chorwacja, ale potrafi zaskoczyć znacznie niższymi cenami i bardziej dzikim charakterem. Czarnogóra przyciąga turystów widokami gór wpadających wprost do morza, klimatycznymi miasteczkami i spokojem poza kurortami.
Wygląda jak Chorwacja, ale zaskakuje niższymi cenami i bardziej dziką naturą. Czarnogóra to kierunek, który coraz częściej wybierają turyści szukający wyjątkowych widoków nad Adriatykiem. Czarnogóra wakacje – dlaczego przypomina Chorwację? Czarnogóra wakacje to temat, który coraz częściej pojawia się wśród osób planujących wyjazd nad Morze Adriatyckie. Nie bez powodu – oba kraje leżą w tym samym regionie Europy, na styku Bałkanów i basenu Morza Śródziemnego. Łączy je nie tylko klimat, ale też wpływy kulturowe widoczne w architekturze i kuchni. Podobieństwo do Chorwacji widać przede wszystkim w nadmorskich krajobrazach. Krystalicznie czysta woda, kameralne zatoki i słoneczne wybrzeże tworzą niemal identyczny klimat wakacyjny. Jednak na tym podobieństwa się kończą. Czarnogóra jest krajem mniejszym i mniej rozwiniętym turystycznie. Dzięki temu wiele miejsc zachowało bardziej naturalny charakter, a podróżowanie często wiąże się z większym poczuciem odkrywania. ZOBACZ TEŻ: Kawa, spacer i jeden mały gest. Dlaczego "mikro-momenty" znaczą więcej niż spektakularne sukcesy. Spektakularne widoki – co wyróżnia Czarnogórę nad Adriatykiem To właśnie krajobrazy sprawiają, że Czarnogóra wakacje stają się coraz popularniejszym wyborem. W przeciwieństwie do Chorwacji, tutaj góry niemal stykają się z morzem, tworząc wyjątkowe kontrasty. W rejonie Budvy można jednocześnie korzystać z uroków nadmorskich kurortów i obserwować dziką przyrodę. Jeszcze większe wrażenie robi Zatoka Kotorska, której widoki często porównywane są do fiordów. W głębi kraju znajdują się miejsca takie jak Durmitor, Park Narodowy Lovćen czy Góry Prokletije. To właśnie tam można zobaczyć kaniony, jeziora i rozległe tereny górskie, które znacząco różnią się od typowych wakacyjnych krajobrazów nad morzem. Ile kosztują wakacje w Czarnogórze? Różnice cenowe Jednym z najważniejszych powodów, dla których Czarnogóra wakacje przyciągają turystów, są ceny. W porównaniu do Chorwacji, koszty pobytu są zazwyczaj niższe. Tańsze są noclegi, szczególnie w mniejszych pensjonatach i apartamentach prowadzonych przez lokalnych gospodarzy. Również jedzenie w restauracjach oraz koszty zwiedzania wypadają korzystniej. Wiele atrakcji przyrodniczych dostępnych jest bezpłatnie lub za niewielką opłatą, co pozwala ograniczyć wydatki bez rezygnowania z aktywnego wypoczynku. Warto jednak pamiętać, że od czerwca do września ceny rosną także w Czarnogórze, podobnie jak w Chorwacji. CZYTAJ TEŻ: Wszyscy lecą do Wiednia. Tymczasem dwie godziny od Krakowa czeka miasto, które wygląda tak samo i kosztuje trzy razy mniej Miasta i klimat – bardziej surowa alternatywa dla Chorwacji Czarnogóra różni się od Chorwacji także pod względem klimatu miast. Zamiast dużych, rozwiniętych ośrodków turystycznych dominują tu mniejsze, bardziej kameralne miejscowości. Starówki miast takich jak Kotor czy Bar mają bardziej surowy, bałkański charakter. Zabytki nie są odseparowane od codziennego życia, lecz stanowią jego naturalną część. To tworzy autentyczną atmosferę, która przyciąga osoby szukające mniej komercyjnych doświadczeń. Dla porównania, chorwackie miasta są bardziej uporządkowane i przygotowane na turystów, z rozwiniętą infrastrukturą i szeroką ofertą gastronomiczną. Dla kogo Czarnogóra będzie lepszym wyborem niż Chorwacja Czarnogóra wakacje to idealna opcja dla osób, które szukają czegoś więcej niż tylko klasycznego wypoczynku nad morzem. To kierunek dla tych, którzy cenią naturę, kontrasty krajobrazowe i spokojniejszą atmosferę. Sprawdzi się także w przypadku osób z ograniczonym budżetem, które chcą zobaczyć Adriatyk bez ponoszenia wysokich kosztów. Jednocześnie oferuje szerokie możliwości aktywnego wypoczynku – od trekkingu po zwiedzanie parków narodowych. Chorwacja pozostaje bardziej przewidywalna i komfortowa, ale to właśnie Czarnogóra daje poczucie odkrywania mniej oczywistego kierunku. Źródło: Triverna
Kawa, spacer i jeden mały gest. Dlaczego "mikro-momenty" znaczą więcej niż spektakularne sukcesy.
W świecie, który nieustannie popycha nas do wielkich osiągnięć, łatwo przeoczyć to, co najbliżej. Tymczasem to właśnie krótkie chwile – łyk ulubionej kawy, promień słońca na twarzy czy spontaniczny uśmiech – coraz częściej okazują się kluczem do prawdziwego dobrostanu.
Codzienność nie brzmi spektakularnie. Składa się z powtarzalnych rytuałów, drobnych obowiązków i chwil, które z pozoru nie mają większego znaczenia. A jednak to właśnie one – odpowiednio przeżyte – potrafią zmienić jakość życia bardziej niż największe sukcesy. ZOBACZ TAKŻE: Pranie pachnące luksusem? Ten trend zachwyca, ale ma swoją cenę. Małe chwile, wielki wpływ Psychologia pozytywna od lat podkreśla rolę tzw. mikro-momentów – krótkich doświadczeń przyjemności, które pojawiają się w ciągu dnia. Nie wymagają planowania ani dużych nakładów energii. To raczej subtelne sygnały: zapach świeżo zmielonej kawy, cisza poranka przed rozpoczęciem pracy, krótka rozmowa z kimś bliskim. Badania nad dobrostanem pokazują, że regularne dostrzeganie takich chwil może obniżać poziom stresu, poprawiać nastrój i wzmacniać poczucie sensu. Co więcej, osoby, które świadomie celebrują drobne przyjemności, częściej deklarują wyższą satysfakcję z życia – niezależnie od statusu materialnego czy zawodowych osiągnięć. Dlaczego gonitwa za „więcej” nie działa Od dziecka uczymy się, że szczęście to efekt zdobywania: lepszej pracy, większego mieszkania, kolejnych celów do odhaczenia. Problem w tym, że te momenty, choć ważne, są rzadkie i krótkotrwałe. Reszta życia to przestrzeń pomiędzy nimi. To właśnie tam pojawia się luka. Jeśli uzależniamy poczucie szczęścia wyłącznie od wielkich wydarzeń, większość dni wydaje się „niewystarczająca”. Mikro-momenty wypełniają tę przestrzeń, nadając znaczenie temu, co zwyczajne. Kawa jako rytuał, nie nawyk Poranna kawa to jeden z najbardziej niedocenianych mikro-momentów. Wypijana w pośpiechu, między wiadomościami a obowiązkami, traci swój potencjał. Tymczasem wystarczy kilka minut uważności, by zamienić ją w mały rytuał. Zamiast traktować ją jako element checklisty, warto zatrzymać się na chwilę: poczuć aromat, ciepło filiżanki, pierwszy łyk. To drobna zmiana, która pozwala rozpocząć dzień z większym spokojem i świadomością. Spacer, który porządkuje myśli Krótki spacer – nawet kilkunastominutowy – potrafi zdziałać więcej niż kolejna godzina przed ekranem. Kontakt z naturą, ruch i zmiana otoczenia wpływają na nasz układ nerwowy, redukując napięcie i poprawiając koncentrację. Nie chodzi o intensywny trening, ale o chwilę oddechu. Spacer bez celu, bez słuchawek, bez pośpiechu. Taki, który pozwala myślom swobodnie płynąć. Jeden gest, który zmienia relacje Mikro-momenty to nie tylko doświadczenia indywidualne. To także drobne interakcje z innymi ludźmi: wiadomość wysłana bez okazji, szczery komplement, uważne wysłuchanie. CZYTAJ TEŻ: Kończysz trening i… co dalej? Te rytuały wellness robią największą różnicę. Takie gesty budują więzi silniej niż wielkie deklaracje. Są autentyczne, spontaniczne i – co najważniejsze – powtarzalne. To właśnie w nich kryje się jakość relacji. Jak wprowadzić mikro-momenty do codzienności Nie potrzeba rewolucji, by zacząć. Wystarczy kilka świadomych decyzji: Zwolnij tempo choć na chwilę Zauważ detale – kolory, dźwięki, zapachy Doceniaj powtarzalność – rutyna może być źródłem komfortu Ogranicz rozpraszacze – telefon często odbiera nam kontakt z „tu i teraz” Twórz własne rytuały Szczęście bliżej, niż myślisz Paradoks współczesności polega na tym, że im bardziej szukamy spektakularnych przeżyć, tym łatwiej tracimy z oczu to, co naprawdę dostępne. Mikro-momenty nie zastąpią wielkich marzeń, ale mogą sprawić, że droga do nich stanie się pełniejsza.