Krajobraz jak na Dzikim Zachodzie, ale to Europa. Do tego kanionu, w którym nagrywano „Winnetou”, z Polski można dotrzeć w trzy godziny
Przez lata widzowie byli przekonani, że słynna ekranizacja „Winnetou” powstała w Stanach Zjednoczonych. Tymczasem kultowe sceny nakręcono w Chorwacji. Kanion rzeki Zrmanja do dziś zachwyca surowymi krajobrazami, które niemal idealnie przypominają scenerię amerykańskich westernów.
Przez dziesięciolecia wielu widzów było przekonanych, że przygody legendarnego Winnetou powstawały w amerykańskich plenerach. W rzeczywistości jedne z najbardziej rozpoznawalnych scen nakręcono w Chorwacji. Kanion rzeki Zrmanja, z monumentalnymi wapiennymi ścianami, turkusową wodą i niemal nietkniętą przyrodą, do dziś zachwyca krajobrazem przypominającym Dziki Zachód i pozostaje jedną z najbardziej niezwykłych atrakcji północnej Dalmacji. Dlaczego kanion rzeki Zrmanja wybrano do filmów o „Winnetou”? Kanion rzeki Zrmanja od lat uznawany jest za jeden z najbardziej spektakularnych krajobrazów krasowych Chorwacji. To właśnie jego surowe wapienne ściany, rozległe przestrzenie i niemal całkowity brak śladów współczesnej zabudowy sprawiły, że w latach 60. XX wieku twórcy filmów o Winnetou, opartych na powieściach Karola Maya, wybrali północną Dalmację jako plan zdjęciowy. Choć filmowa akcja rozgrywała się na amerykańskim Dzikim Zachodzie, krajobrazy widoczne na ekranie powstały setki kilometrów od Stanów Zjednoczonych. Produkcje niemieckiej wytwórni Rialto Film odniosły ogromny sukces, a kanion rzeki Zrmanja na trwałe zapisał się w historii europejskiego kina. Nawet dziś charakterystyczne panoramy natychmiast przywołują skojarzenia z kultową serią o wodzu Apaczów. ZOBACZ TEŻ: To miasto we Włoszech UNESCO doceniło dopiero po latach. Wiele osób wciąż nieświadomie je omija Kanion rzeki Zrmanja zachwyca wyjątkową przyrodą Rzeka Zrmanja ma około 69 kilometrów długości. Jej źródło znajduje się u podnóża góry Poštak, na wysokości około 335 m n.p.m. Następnie rzeka przecina południowe stoki masywu Velebit, by ostatecznie wpłynąć do Morza Novigradzkiego. Przez tysiące lat płynąca woda stopniowo rzeźbiła miękkie wapienne skały, tworząc głęboki kanion, którego pionowe ściany miejscami osiągają ponad 200 metrów wysokości. To właśnie krasowa budowa terenu odpowiada za niezwykły charakter tego miejsca. Wąwozy, jaskinie, źródła oraz skalne tarasy tworzą krajobraz, który od wielu lat stanowi przedmiot badań geologów i przyrodników. Kanion jest również cennym ekosystemem. Spotykają się tutaj wpływy śródziemnomorskie i kontynentalne, dzięki czemu występują liczne gatunki ryb, ptaków oraz roślin charakterystycznych dla terenów krasowych. Połączenie walorów przyrodniczych i imponującej rzeźby terenu sprawia, że Zrmanja przyciąga nie tylko miłośników kina, lecz także osoby zainteresowane geologią i naturą. To nie tylko „Winnetou”. Kanion pojawiał się także w innych produkcjach Popularność kanionu rzeki Zrmanja nie zakończyła się wraz z serią o Winnetou. W kolejnych latach niezwykłe plenery wykorzystywano również podczas realizacji innych produkcji filmowych i telewizyjnych. Wśród nich znalazły się między innymi „Czerwona Sonja” z Arnoldem Schwarzeneggerem, francuska komedia „Indianin w Paryżu”, jugosłowiański dramat „Ruja” oraz nagradzany serial „Czarnobyl”, wyprodukowany przez HBO w 2019 roku. Obecność kanionu w tak różnorodnych produkcjach pokazuje, jak uniwersalnym i charakterystycznym miejscem są krajobrazy północnej Dalmacji. Monumentalne ściany skalne i dzika sceneria pozwalają tworzyć obrazy, które z powodzeniem zastępują odległe zakątki świata. CZYTAJ TEŻ: Włoszki zamiast ciasta wybierają ten deser. Powstaje w 30 sekund i zachwyca prostotą Plateau Winnetou – najbardziej znany punkt widokowy nad Zrmanją Najbardziej rozpoznawalnym miejscem w okolicy pozostaje Pariževačka glavica, znana również jako Plateau Winnetou. To właśnie stąd wykonano wiele ujęć wykorzystanych w filmach o słynnym wodzu Apaczów. Punkt widokowy oferuje panoramę charakterystycznego zakola rzeki otoczonego wysokimi wapiennymi ścianami. Widok należy obecnie do najczęściej fotografowanych krajobrazów Chorwacji. Dojazd do tego miejsca jest stosunkowo prosty. Od drogi D54 prowadzi krótki asfaltowy odcinek zakończony bezpłatnym parkingiem. Następnie do punktu widokowego pozostaje około 250 metrów łatwego spaceru. Dzięki temu z panoramy mogą korzystać również rodziny z dziećmi. Szczególnie efektownie miejsce prezentuje się późnym popołudniem. Zachodzące słońce podkreśla ciepłe barwy wapiennych skał, a turkusowa tafla rzeki nabiera jeszcze bardziej intensywnego koloru. Kajaki, rafting i piesze szlaki pozwalają odkryć kanion z różnych perspektyw Zwiedzanie kanionu nie ogranicza się wyłącznie do punktów widokowych. Rzeka Zrmanja należy do najpopularniejszych miejsc w Chorwacji przeznaczonych do kajakarstwa, raftingu oraz canyoningu. Górny odcinek rzeki obfituje w niewielkie progi, wodospady i kaskady, natomiast niżej nurt staje się spokojniejszy. Dzięki temu można podziwiać monumentalne ściany kanionu bezpośrednio z poziomu wody. W okolicy wytyczono również liczne szlaki piesze prowadzące przez krasowy krajobraz oraz trasy wspinaczkowe o zróżnicowanym stopniu trudności. Dodatkowym atutem jest położenie kanionu – znajduje się on zaledwie kilkadziesiąt kilometrów od Zadaru i niedaleko autostrady A1, dlatego można odwiedzić go podczas jednodniowej wycieczki z chorwackiego wybrzeża. Mimo rosnącej popularności kanion rzeki Zrmanja zachował swój naturalny charakter. Brak gęstej zabudowy, przejrzysta woda oraz imponujące wapienne ściany sprawiają, że łatwo zrozumieć, dlaczego właśnie to miejsce przez lata przekonywało miliony widzów, że oglądają prawdziwy amerykański Dziki Zachód. Źródło: NatGeo
Kawiarnia w Taorminie, do której ustawiają się gwiazdy — a wszystko dla jednego lodowego deseru
Na Sycylii dzień często zaczyna się w zupełnie inny sposób, niż mogłoby się wydawać. Zamiast kawy i rogalika mieszkańcy wyspy wybierają granitę – lodowy deser, który jedzą z ciepłą, maślaną brioche. Ten niezwykły zwyczaj rozsławił drugi sezon serialu „Biały Lotos", a niewielka kawiarnia w Taorminie stała się obowiązkowym przystankiem dla turystów z całego świata.
Niektóre kulinarne tradycje potrafią zaskoczyć bardziej niż najpiękniejsze widoki. Tak jest właśnie z sycylijskim zwyczajem jedzenia granity na śniadanie. Dla mieszkańców wyspy to codzienny rytuał, który od pokoleń pomaga przetrwać letnie upały. Popularność tego deseru wykracza dziś jednak daleko poza Sycylię – po premierze drugiego sezonu serialu „Biały Lotos" granita z ciepłą brioche stała się jednym z najbardziej pożądanych kulinarnych doświadczeń w Taorminie. Skąd wzięła się ta tradycja i dlaczego turyści ustawiają się w kolejkach, by spróbować właśnie tego deseru? Śniadanie, które pokochał „Biały Lotos" Drugi sezon serialu „Biały Lotos" sprawił, że miliony widzów zakochały się nie tylko w sycylijskich krajobrazach, ale także w lokalnym stylu życia. Zdjęcia powstawały przede wszystkim w San Domenico Palace w Taorminie – luksusowym hotelu sieci Four Seasons, mieszczącym się w dawnym XV-wiecznym klasztorze z widokiem na Morze Jońskie i Etnę. Obiekt od lat przyciąga znane osobistości świata filmu, mody i kultury, a dzięki serialowi stał się jedną z najczęściej fotografowanych atrakcji Sycylii. Jednak to nie hotel wywołał największą kulinarną sensację. Kilka minut spacerem od niego, przy tętniącej życiem Corso Umberto, znajduje się Bam Bar – niewielka kawiarnia, która od lat serwuje jedną z najsłynniejszych granit na wyspie. To właśnie tutaj zagląda serialowa Valentina, menedżerka hotelu. Po premierze drugiego sezonu liczba odwiedzających gwałtownie wzrosła, a Bam Bar stał się obowiązkowym przystankiem dla fanów serialu i miłośników włoskiej kuchni. W sezonie letnim przed lokalem ustawiają się kolejki już od rana, a wielu gości przychodzi przede wszystkim po jedno zamówienie – granitę podawaną z ciepłą brioche. Moda na odwiedzanie miejsc znanych z filmów i seriali, określana jako set-jetting, sprawiła, że Taormina przeżyła prawdziwy turystyczny boom. Dla wielu podróżnych śniadanie w Bam Barze stało się równie obowiązkowym punktem programu jak spacer po Teatro Antico czy widok na Isola Bella. Na Sycylii lody na śniadanie nikogo nie dziwią Dla turystów granita najczęściej jest deserem, ale dla mieszkańców Sycylii od pokoleń stanowi pełnoprawne śniadanie. Gdy już od wczesnych godzin porannych temperatura przekracza 30 stopni, lekki, lodowy posiłek okazuje się znacznie bardziej orzeźwiający niż kawa z rogalikiem czy słodkie wypieki. Nic więc dziwnego, że sycylijskie kawiarnie od rana zapełniają się osobami zamawiającymi właśnie granitę. Nieodłącznym elementem tego rytuału jest brioche col tuppo – miękka, maślana bułeczka z charakterystycznym okrągłym "czubkiem". Jej nazwa nawiązuje do tradycyjnego sycylijskiego kobiecego koka (tuppo), który przypomina kształtem wypiek. Bułkę odrywa się kawałek po kawałku i zanurza w granicie, łącząc ciepłe, puszyste ciasto z lodowym, delikatnie krystalicznym deserem. Choć najczęściej wybierane są granity cytrynowe, migdałowe i kawowe, w sezonie dużą popularnością cieszą się także smaki pistacjowy, truskawkowy czy z czarnej morwy. Dla Sycylijczyków nie jest to kulinarna ciekawostka dla turystów, lecz codzienny rytuał, bez którego wielu z nich nie wyobraża sobie letniego poranka. Historia granity zaczęła się setki lat temu Choć dziś granita jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli Sycylii, jej historia sięga czasów arabskiego panowania na wyspie między IX a XI wiekiem. To właśnie Arabowie przywieźli ze sobą zwyczaj przygotowywania chłodzącego napoju z wody, owoców i cukru, który z czasem stał się inspiracją dla dzisiejszej granity. Mieszkańcy Sycylii szybko dostosowali recepturę do lokalnych warunków. Zimą zbierali śnieg z wyższych partii Etny oraz pobliskich gór Nebrodi i Peloritani, a następnie przechowywali go w specjalnych kamiennych lodowniach, zwanych neviere. Dzięki temu nawet w środku upalnego lata mogli przygotowywać orzeźwiające desery. Początkowo śnieg mieszano z sokiem z cytryn, pomarańczy lub migdałów. Dopiero wraz z rozwojem technik chłodniczych granita zyskała charakterystyczną, delikatnie krystaliczną konsystencję, która do dziś odróżnia ją od sorbetów i lodów. Na Sycylii wielu cukierników podkreśla, że prawdziwa granita nie powinna być ani całkowicie gładka, ani zbyt twarda. To właśnie drobne kryształki lodu sprawiają, że deser jest jednocześnie lekki i niezwykle orzeźwiający. Każde sycylijskie miasto ma swoją ulubioną granitę Choć dla większości turystów granita to po prostu mrożony deser, mieszkańcy Sycylii od lat spierają się o to, gdzie smakuje najlepiej. Każdy region wyspy wypracował własny sposób przygotowania, dlatego różnice dotyczą nie tylko smaków, ale również konsystencji. W Katanii granita jest bardziej zwarta i gęsta, dzięki czemu przypomina delikatne lody. Największą popularnością cieszą się smaki migdałowy oraz pistacjowy, przygotowywany z cenionych na całym świecie pistacji z Bronte. Mesyna słynie przede wszystkim z kawowej granity podawanej z bitą śmietaną, czyli słynnej granita al caffè con panna. Dla wielu mieszkańców to obowiązkowy element letniego śniadania. Z kolei w Syrakuzach królują wyjątkowo aksamitne granity cytrynowe i migdałowe, przygotowywane z lokalnych cytrusów oraz migdałów z pobliskiej Avoli. Latem w niemal każdej kawiarni można znaleźć również smaki z czarnej morwy, truskawek, brzoskwiń czy kawy. Niezależnie od miasta jedno pozostaje niezmienne – granita niemal zawsze podawana jest z ciepłą brioche. To właśnie tutaj warto spróbować granity Jeśli wybierasz się na Sycylię, są dwa adresy, które niemal każdy miłośnik lokalnych słodkości ma zapisane na swojej liście. Pierwszym jest Bam Bar przy Via di Giovanni 45 w Taorminie. To właśnie ta niepozorna kawiarnia zyskała międzynarodową sławę po premierze drugiego sezonu „Białego Lotosu". Od lat serwuje jedne z najbardziej cenionych granit na wyspie, ale po emisji serialu przed lokalem zaczęły ustawiać się kolejki turystów z całego świata. Wśród gości lokalu wymieniani są m.in. Andrea Bocelli, Dolce & Gabbana, Kasia Smutniak, Sting, Chiara Ferragni, Bryan Adams, Zoe Saldana, którzy odwiedzali Bam Bar podczas pobytu w Taorminie. Największą popularnością w barze cieszą się granity cytrynowa, truskawkowa i kawowa, obowiązkowo podawane z ciepłą brioche. Za taki zestaw trzeba zapłacić około 8–10 euro, w zależności od wybranego smaku. Drugim kultowym miejscem jest Caffè Sicilia przy Corso Vittorio Emanuele 125 w Noto. Lokal prowadzi Corrado Assenza, uznawany za jednego z najwybitniejszych włoskich cukierników i propagatorów tradycyjnej sycylijskiej kuchni. Tutejsza granita powstaje z sezonowych owoców, migdałów i cytrusów pochodzących od lokalnych producentów. Ceny zaczynają się od około 7 euro za porcję, a świeżo wypiekana brioche kosztuje około 2,50 euro. Choć oba lokale różni styl i atmosfera, łączy je jedno – dla wielu podróżników właśnie tutaj można spróbować granity, która najlepiej oddaje smak sycylijskiego lata. Jak zrobić granitę w domu? To prostsze, niż myślisz Choć oryginalna sycylijska granita wymaga cierpliwości, jej domową wersję można przygotować bez specjalnego sprzętu. Na 4 porcje przygotuj: 500 ml wody, 150 g cukru, 150 ml świeżo wyciśniętego soku z cytryny. Podgrzej wodę z cukrem, aż całkowicie się rozpuści, a następnie pozostaw do ostygnięcia. Dodaj sok z cytryny, przelej całość do płaskiego naczynia i wstaw do zamrażarki. Co 30–40 minut przemieszaj masę widelcem, zeskrobując tworzące się kryształki lodu. Po około 3–4 godzinach granita będzie gotowa. Najlepiej podawać ją z lekko ciepłą brioche. Jeśli zależy ci na ekspresowej wersji, wystarczy zmiksować 400 g mrożonych owoców z łyżką miodu i sokiem z połowy cytryny. To nie będzie klasyczna sycylijska granita, ale w upalne dni sprawdzi się równie dobrze. Smak sycylijskiego lata we własnej kuchni Granita to coś więcej niż deser. Dla mieszkańców Sycylii jest częścią codzienności i symbolem lata, które celebruje się bez pośpiechu. Nic dziwnego, że po sukcesie „Białego Lotosu" tysiące turystów ruszyło do Taorminy, by spróbować tego prostego przysmaku w miejscu, gdzie od lat jedzą go lokalni mieszkańcy. A jeśli podróż na Sycylię musisz jeszcze odłożyć, ten smak bez problemu odtworzysz we własnej kuchni.
Rodzinne miasteczko Erlinga Haalanda podbija serca turystów. Norweska perełka zachwyca krajobrazami jak z bajki
Bryne, niewielkie miasteczko na południowym zachodzie Norwegii, jeszcze niedawno było znane głównie z rolnictwa. Dziś przyciąga turystów z całego świata, którzy chcą zobaczyć miejsca związane z dzieciństwem Erlinga Haalanda. Stadion, ulubiona restauracja piłkarza i malownicze jezioro Frøylandsvatnet to tylko część atrakcji norweskiej perełki.
Jeszcze kilka lat temu Bryne było przede wszystkim spokojnym norweskim miasteczkiem otoczonym polami uprawnymi i zielonymi krajobrazami regionu Jæren. Dziś jego nazwa pojawia się w mediach na całym świecie, a wszystko za sprawą jednego nazwiska – Erling Haaland. Jeden z najlepszych piłkarzy świata właśnie tutaj stawiał swoje pierwsze kroki, chodził do szkoły i rozpoczynał sportową karierę. Bryne, rodzinne miasteczko Erlinga Haalanda, zachwyca krajobrazami jak z bajki Sukcesy napastnika Manchesteru City oraz reprezentacji Norwegii sprawiły, że Bryne stało się miejscem pielgrzymek kibiców. Turyści przyjeżdżają nie tylko po to, by zobaczyć stadion, na którym trenował młody Haaland, ale także poczuć atmosferę niewielkiej miejscowości, która ukształtowała jednego z najbardziej rozpoznawalnych sportowców świata. Dziś w Bryne można przejść specjalnie wyznaczoną trasę śladami Haalanda. Lokalny klub Bryne FK stworzył liczne atrakcje dla odwiedzających, a zainteresowanie jest tak duże, że zdecydowano się zatrudnić osobę odpowiedzialną za rozwój turystyki. Bryne – rodzinne miasteczko Erlinga Haalanda. Gdzie leży i co w nim zobaczyć? Bryne znajduje się w regionie Jæren, w południowo-zachodniej Norwegii, w okolicach Stavanger. To niewielka miejscowość położona wśród charakterystycznych dla tego obszaru rozległych pól, zielonych wzgórz i surowych nadmorskich krajobrazów. Region słynie z rolnictwa, ale także z wyjątkowej przyrody – długich plaż, szlaków spacerowych i widoków typowych dla norweskiego wybrzeża. Najważniejszym punktem na mapie Bryne jest oczywiście stadion Bryne FK. To właśnie tutaj Haaland jako dziecko trenował i rozwijał talent, zanim rozpoczął międzynarodową karierę. Obiekt jest znacznie skromniejszy niż największe stadiony Premier League, ale dla fanów piłki ma wyjątkową wartość. Może pomieścić około czterech tysięcy osób, a jedną z jego najbardziej nietypowych atrakcji jest specjalna trybuna dla rolników, którzy podczas meczów oglądają spotkania z traktorów i przyczep. Podczas wizyty warto zajrzeć także do miejsc związanych z codziennym życiem młodego Haalanda. Popularnością cieszy się chińska restauracja Wen Hua House, gdzie piłkarz jako dziecko przychodził z rodziną. W lokalu znajduje się podpisana koszulka Manchesteru City, a odwiedzający chętnie zamawiają dania inspirowane ulubionymi smakami gwiazdy. Fani odwiedzają również lokalne piekarnie i próbują norweskich przysmaków, o których Haaland wspominał w wywiadach. Jednak Bryne to nie tylko miejsca związane z popularnym piłkarzem. Jedną z największych atrakcji przyrodniczych okolicy jest jezioro Frøylandsvatnet. Malowniczy akwen otoczony lasami, polami i ścieżkami spacerowymi wygląda jak pocztówka z norweskiego krajobrazu. Trasa wokół jeziora ma kilka wariantów długości i prowadzi przez tereny charakterystyczne dla regionu Jæren – od otwartych pastwisk po gęste lasy. Szczególnie popularnym miejscem jest Sandtangen, zielony teren rekreacyjny przy jeziorze, idealny na spacer, piknik lub spokojny odpoczynek nad wodą. Atrakcją jest również drewniany most Midgardsormen, który łączy ścieżki po obu stronach jeziora i swoim kształtem nawiązuje do węża z nordyckiej mitologii. W okolicy warto odwiedzić także miejsca związane z kulturą regionu, między innymi centrum poświęcone pisarzowi Arne Garborgowi czy historyczne zabudowania pokazujące tradycyjne życie mieszkańców Jæren. Jak dostać się do Bryne w Norwegii, rodzinnego miasteczka Erlinga Haalanda? Najłatwiej rozpocząć podróż od Stavanger – jednego z najpopularniejszych miast południowo-zachodniej Norwegii i bazy wypadowej do zwiedzania regionu. Bryne znajduje się około 30 kilometrów od Stavanger, a między miastami kursują pociągi oraz autobusy. Najbliższym lotniskiem jest Stavanger Airport Sola. Po przylocie można dojechać do Bryne komunikacją publiczną lub wynająć samochód, co daje większą swobodę w odkrywaniu okolicznych atrakcji – szczególnie plaż Jæren i naturalnych punktów widokowych. Podróż do Bryne można połączyć z większą wyprawą po norweskim wybrzeżu. W pobliżu znajdują się między innymi słynne plaże Jæren, Stavanger z zabytkową dzielnicą białych drewnianych domów oraz spektakularny punkt widokowy Preikestolen nad fiordem Lysefjord. Bryne nie jest typowym turystycznym kurortem – i właśnie w tym tkwi jego urok. To miejsce, gdzie światowa sława spotyka się z codziennością małego norweskiego miasteczka: stadionem pośród pól, lokalną piekarnią, spokojnym jeziorem i krajobrazami, które pokazują zupełnie inną twarz Norwegii. Dziś wielu przyjeżdża tu dla Haalanda, ale zostaje dla atmosfery miejsca, które wygląda jak kadr z bajki.
Włoskie desery na upały, które zrobisz w 5 minut (bez włączania piekarnika)
Gdy temperatura przekracza 30 stopni, Włosi nie sięgają po ciężkie ciasta ani nie rozgrzewają kuchni piekarnikiem. Zamiast tego przygotowują lekkie, orzeźwiające desery, które powstają w zaledwie kilka minut. Wśród nich są kultowe affogato, sycylijska granita i prosty deser z ricotty, który zachwyca smakiem mimo zaledwie kilku składników.
Sekret włoskich deserów tkwi w prostocie. Dobre lody, dojrzałe owoce, kremowa ricotta czy filiżanka świeżo zaparzonego espresso wystarczą, by stworzyć słodkość, która smakuje jak z wakacji we Włoszech. To przepisy przekazywane z pokolenia na pokolenie, dostosowane do gorącego śródziemnomorskiego klimatu, gdzie liczy się świeżość, sezonowość i minimum wysiłku. Co ważne, większość z nich przygotujesz w mniej niż pięć minut, bez pieczenia i bez długiego oczekiwania. Dzięki temu sprawdzą się zarówno jako szybki deser po obiedzie, jak i słodka przekąska podczas największych letnich upałów. Nie tylko tiramisu. Te włoskie desery królują latem Choć tiramisu jest najbardziej znanym włoskim deserem, w czasie upałów mieszkańcy Italii wybierają zupełnie inne słodkości. Są lżejsze, bardziej orzeźwiające i nie wymagają włączania piekarnika. Wiele z nich przygotujesz w pięć minut lub nawet szybciej. Affogato al caffè – włoski deser, który przygotujesz w 30 sekund To jeden z tych deserów, które udowadniają, że prostota potrafi zachwycić. Nazwa affogato oznacza po włosku „utopiony” i nawiązuje do gałki lodów, którą zalewa się gorącym espresso. Kawa delikatnie rozpuszcza lody, tworząc aksamitny, kremowy sos. W efekcie powstaje deser, który jednocześnie chłodzi i pobudza, dlatego we Włoszech często podaje się go po obiedzie lub kolacji. Porcje: 1 Składniki: 1–2 gałki lodów waniliowych lub fior di latte, 30 ml świeżo zaparzonego espresso, opcjonalnie: łyżeczka likieru amaretto (dla dorosłych), posiekane pistacje lub starta gorzka czekolada. Jak przygotować? Do schłodzonej szklanki lub filiżanki włóż lody. Tuż przed podaniem zaparz espresso i od razu polej nim lody. Podawaj natychmiast, zanim lody całkowicie się rozpuszczą. Jeśli lubisz bardziej wyrazisty smak, posyp deser pistacjami lub dodaj kilka płatków gorzkiej czekolady. Fragole all'aceto balsamico – truskawki z octem balsamicznym Choć połączenie truskawek i octu balsamicznego może wydawać się nietypowe, we Włoszech jest uznawane za klasykę. Dobrej jakości balsamico podkreśla naturalną słodycz owoców i sprawia, że po kilku minutach powstaje aromatyczny syrop. Taki deser doskonale smakuje sam, ale równie dobrze komponuje się z lodami waniliowymi lub bitą śmietaną. Porcje: 4 Składniki: 500 g dojrzałych truskawek, 1–2 łyżki octu balsamicznego, 1–2 łyżki cukru lub 1 łyżka miodu, kilka listków świeżej bazylii (opcjonalnie). Jak przygotować? Truskawki umyj, usuń szypułki i pokrój na połówki lub ćwiartki. Dodaj cukier i ocet balsamiczny, delikatnie wymieszaj, a następnie odstaw na 10–15 minut. Owoce puszczą sok i stworzą naturalny syrop. Przed podaniem udekoruj bazylią lub podawaj z gałką lodów. Ricotta z miodem, orzechami i cytryną – deser bez pieczenia To jeden z najprostszych włoskich deserów przygotowywanych w domu. Kremowa ricotta doskonale komponuje się ze słodyczą miodu i chrupkością orzechów. Dodatek skórki z cytryny nadaje całości świeżości, dzięki czemu deser świetnie sprawdza się nawet podczas największych upałów. Porcje: 2 Składniki: 250 g ricotty, 2 łyżki płynnego miodu, garść pistacji lub orzechów włoskich, skórka otarta z połowy cytryny, opcjonalnie: starta gorzka czekolada lub szczypta cynamonu. Jak przygotować? Ricottę rozdziel do dwóch miseczek i lekko wygładź łyżką. Polej miodem, posyp posiekanymi orzechami oraz świeżo startą skórką cytryny. Na koniec możesz dodać odrobinę cynamonu lub gorzkiej czekolady. Podawaj od razu albo schłódź przez 15 minut. Sgroppino – wenecki deser dla dorosłych Sgroppino to połączenie deseru i koktajlu, które narodziło się w Wenecji. Delikatny sorbet cytrynowy połączony z prosecco tworzy lekką, puszystą piankę o intensywnie orzeźwiającym smaku. We Włoszech często serwuje się go między daniami lub jako zakończenie letniej kolacji. Porcje: 4 Składniki: 500 g sorbetu cytrynowego, 150–200 ml dobrze schłodzonego prosecco, opcjonalnie 40–50 ml wódki, listki mięty do dekoracji. Jak przygotować? Do blendera przełóż sorbet i wlej prosecco. Miksuj krótko, tylko do uzyskania lekkiej, puszystej konsystencji. Jeśli przygotowujesz klasyczną wersję, dodaj także wódkę. Przelej do schłodzonych kieliszków i udekoruj listkami mięty. Podawaj od razu. Granita – sycylijski sposób na ochłodę Na Sycylii granita jest czymś więcej niż deserem. Mieszkańcy wyspy często jedzą ją nawet na śniadanie, podając z ciepłą maślaną bułeczką brioche. Domową wersję można przygotować w kilka minut z mrożonych owoców, zachowując charakterystyczną, lekko krystaliczną strukturę. Porcje: 2–3 Składniki: 400 g mrożonych owoców (truskawki, mango, maliny lub arbuz), sok z połowy cytryny, 1–2 łyżki miodu lub cukru, 2–4 łyżki zimnej wody. Jak przygotować? Zmiksuj wszystkie składniki pulsacyjnie, aby masa pozostała lekko ziarnista i przypominała drobno skruszony lód. Jeśli będzie zbyt gęsta, dodaj odrobinę wody. Podawaj od razu w schłodzonych szklankach. Dla sycylijskiego akcentu możesz podać ją z maślaną bułeczką brioche. Macedonia – najprostszy włoski deser z sezonowych owoców Choć wielu osobom włoskie desery kojarzą się przede wszystkim z tiramisu, na co dzień mieszkańcy Italii bardzo często wybierają po prostu świeże owoce. Macedonia to kolorowa sałatka owocowa, której sekret tkwi w prostym cytrusowym dressingu. Jest lekka, soczysta i idealna na letnie popołudnie. Porcje: 4 Składniki: ok. 800 g sezonowych owoców (np. brzoskwinie, morele, truskawki, winogrona, melon, kiwi), sok z 1 cytryny lub połowy pomarańczy, 1 łyżka miodu lub cukru, kilka listków mięty. Jak przygotować? Owoce umyj i pokrój na kawałki podobnej wielkości. Skrop sokiem z cytryny lub pomarańczy, dodaj miód i delikatnie wymieszaj. Wstaw do lodówki na około 10–15 minut, aby smaki się połączyły. Przed podaniem udekoruj świeżą miętą. Dzięki temu deser będzie jeszcze bardziej orzeźwiający. Szybki sposób na słodkie ochłodzenie Nie bez powodu właśnie takie desery od lat królują na włoskich stołach podczas upałów. Są lekkie, bazują na sezonowych składnikach i nie wymagają pieczenia ani długich przygotowań. Niezależnie od tego, czy wybierzesz klasyczne affogato, sycylijską granitę, czy prostą macedonię, każdy z tych przepisów pozwoli w kilka minut poczuć smak włoskiego lata – bez wychodzenia z domu.
To miasto we Włoszech UNESCO doceniło dopiero po latach. Wiele osób wciąż nieświadomie je omija
Bolonia została uznana przez 175 ekspertów turystycznych za najbardziej niedoceniane miasto świata. Zdaniem specjalistów włoska metropolia zachwyca kuchnią, zabytkami i dogodnym położeniem, dzięki czemu może stać się nowym gorącym punktem na mapie Włoch.
Bolonia znalazła się na pierwszym miejscu zestawienia najbardziej niedocenianych turystycznie miast świata przygotowanego przez amerykańską stację CNBC. W badaniu udział wzięło 175 ekspertów związanych z branżą turystyczną. Ich zdaniem włoska metropolia wyróżnia się wyjątkową kuchnią, bogatą historią, imponującą architekturą oraz dogodnym położeniem, które ułatwia zwiedzanie regionu. Dlaczego 175 ekspertów wskazało właśnie Bolonię? Choć Włochy od lat należą do najchętniej odwiedzanych krajów świata, turyści znacznie częściej wybierają Rzym, Mediolan czy Wenecję. Zdaniem ekspertów cytowanych przez CNBC Bolonia pozostaje natomiast miastem, które wciąż nie cieszy się popularnością odpowiadającą jego walorom. Amerykańska stacja CNBC zwróciła się do 175 ekspertów turystycznych – podróżników, przedstawicieli biur podróży oraz blogerów podróżniczych – z pytaniem o najbardziej niedoceniane miasto świata. Najwięcej wskazań otrzymała właśnie Bolonia. Tom Marchant, założyciel biura podróży Black Tomato, ocenił, że Bolonia jest „wschodzącą gwiazdą” i ma szansę stać się nowym gorącym punktem na mapie Włoch. Według ekspertów miasto posiada wszystkie atuty, aby przyciągać coraz większą liczbę odwiedzających. ZOBACZ TEŻ: Włoszki zamiast ciasta wybierają ten deser. Powstaje w 30 sekund i zachwyca prostotą Kuchnia Bolonii przyciąga smakoszy z całego świata Pierwszym argumentem, który najczęściej pojawiał się w opiniach ekspertów, była kuchnia. Bolonia od lat kojarzona jest z tradycjami kulinarnymi i uznawana bywa za „mekkę smakoszy”. To właśnie z tym miastem związane są takie potrawy jak spaghetti po bolońsku oraz tortellini. Jeff Miller, bloger podróżniczy cytowany przez CNBC, stwierdził, że Bolonia może pochwalić się prawdopodobnie najlepszą kuchnią w całych Włoszech. Miłośnicy jedzenia znajdą tutaj nie tylko restauracje serwujące lokalne specjały. Eksperci zwracają uwagę również na targowiska, sklepy z makaronem określane jako „pastifici”, a także FICO Eataly World – park rozrywki w całości poświęcony kuchni włoskiej. Dodatkowym atutem jest położenie miasta w pobliżu Modeny i Parmy. To właśnie z tymi miejscami związane są takie produkty jak szynka prosciutto Modena oraz ser Parmigiano Reggiano, wymienione przez źródło jako kolejne kulinarne symbole Włoch. Średniowieczne wieże i podcienie wpisane na listę UNESCO Drugim powodem, dla którego eksperci wysoko ocenili Bolonię, są jej historia i architektura. Miasto znane jest z licznych zabytków, w tym 24 średniowiecznych wież. Do najbardziej rozpoznawalnych należą dwie krzywe wieże – Asinella i Garisenda. Podróżniczka Ann-Marie Cahill wskazuje, że osoby zainteresowane historią powinny rozpocząć zwiedzanie właśnie od wejścia na pierwszą z nich. Charakterystycznym elementem krajobrazu Bolonii są także podcienie, czyli arkady. Ich łączna długość przekracza 60 kilometrów, z czego 38 kilometrów znajduje się na terenie historycznego centrum miasta. Wyjątkowość tego rozwiązania została doceniona również na arenie międzynarodowej. W 2021 roku podcienie Bolonii zostały wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO. CZYTAJ TEŻ: Nie Peru i nie Malediwy. Wybrano najpiękniejsze miejsce na ziemi. Z Polski można tam dolecieć zaledwie cztery godziny Dostępność i położenie. Co ułatwia zwiedzanie Bolonii? Trzecim argumentem wskazanym przez ekspertów jest dostępność miasta. Tom Marchant podkreśla, że Bolonię można zwiedzić pieszo. Dodatkowo bilety na komunikację miejską mają być tańsze niż w większości innych dużych miast Włoch. Eksperci zwracają również uwagę na położenie Bolonii. Miasto znajduje się w odległości nieco ponad 100 kilometrów od Florencji, 150 kilometrów od Wenecji oraz 200 kilometrów od Mediolanu. Dzięki temu może stanowić dogodną bazę do poznawania innych popularnych kierunków turystycznych. Według źródła do Bolonii można także bezpośrednio dolecieć z kilku miast w Polsce, co dodatkowo ułatwia planowanie podróży. Dlaczego Bolonia może stać się nowym gorącym punktem na mapie Włoch? Zdaniem ekspertów biorących udział w badaniu CNBC Bolonia łączy cechy, których poszukuje wielu podróżnych. Oferuje rozpoznawalną kuchnię, historyczne zabytki, architekturę wyróżniającą się na tle innych włoskich miast oraz wygodny sposób zwiedzania. To właśnie dlatego otrzymała największą liczbę wskazań wśród 175 ekspertów pytanych o najbardziej niedoceniane turystycznie miasto świata. Cytowani przez CNBC specjaliści są zgodni, że Bolonia ma potencjał, aby w najbliższych latach stać się nowym gorącym punktem na mapie Włoch i przyciągnąć uwagę większej liczby turystów. Źródło: Onet
Włoszki zamiast ciasta wybierają ten deser. Powstaje w 30 sekund i zachwyca prostotą
We Włoszech po obiedzie nie zawsze na stole pojawia się tiramisu czy panna cotta. Bardzo często wybór pada na deser, który składa się z zaledwie dwóch składników. Nazywa się affogato al caffè i choć wygląda niezwykle elegancko, przygotowanie zajmuje mniej niż minutę.
Włoska kuchnia słynie z prostoty. Ta zasada dotyczy nie tylko makaronów czy pizzy, ale również deserów. Zamiast skomplikowanych receptur i długiej listy składników Włosi często wybierają rozwiązania, które pozwalają wydobyć maksimum smaku z kilku wysokiej jakości produktów. Jednym z najlepszych przykładów jest affogato al caffè. Choć wiele osób bierze je za zwykłe lody z kawą, we Włoszech to klasyczny deser z własną nazwą i historią. Dosłownie oznacza „utopione” – bo gałka lodów zostaje zanurzona w świeżo zaparzonym gorącym espresso. To właśnie ta prostota sprawia, że affogato od lat pozostaje jednym z najbardziej charakterystycznych włoskich deserów. Affogato al caffè to klasyk włoskiego stołu W najprostszej wersji affogato składa się z dwóch składników: jednej gałki lodów oraz świeżo zaparzonego espresso. Najczęściej wybiera się lody fior di latte, czyli przygotowywane wyłącznie na bazie mleka, bez dodatku jaj, albo klasyczne lody waniliowe. Tuż przed podaniem gorące espresso wylewa się bezpośrednio na zimne lody. Część lodów delikatnie się rozpuszcza, tworząc kremowy sos, a pozostała zachowuje swoją konsystencję. Efekt jest jednocześnie gorący i zimny, intensywnie kawowy, ale nadal delikatny. We Włoszech affogato najczęściej podaje się po obiedzie lub kolacji jako lekkie zakończenie posiłku. To deser, który doskonale wpisuje się w filozofię dolce vita – nie jest przesadnie słodki, nie przytłacza i nie wymaga długiego przygotowania. Dlaczego Włosi tak chętnie wybierają właśnie affogato? Liczy się nie tylko smak Affogato od lat pozostaje stałym elementem menu włoskich kawiarni i restauracji, choć trudno nazwać je efektownym czy skomplikowanym deserem. Jego fenomen polega właśnie na prostocie. W kraju, w którym kuchnia opiera się na jakości składników, dwa dobrze dobrane produkty potrafią zastąpić najbardziej wyszukane receptury. Pierwszym powodem jest szybkość przygotowania. Jeśli espresso jest już zaparzone, cały deser powstaje w około 30 sekund. Do schłodzonego pucharka trafia jedna gałka lodów – najczęściej fior di latte, czyli przygotowanych na bazie mleka, lub klasycznych lodów waniliowych – a następnie zalewa się ją świeżo zaparzonym espresso. Nie potrzeba piekarnika, miksera ani wielogodzinnego chłodzenia. To jeden z najszybszych deserów włoskiej kuchni. Drugim sekretem jest równowaga smaków. Gorzkie, intensywne espresso przełamuje słodycz lodów, dzięki czemu deser nie jest tak ciężki jak tiramisu, panna cotta czy cannoli. Włosi często zamawiają go po obiedzie, ponieważ stanowi jednocześnie deser i filiżankę kawy. To połączenie idealnie wpisuje się w ich zwyczaj kończenia posiłku espresso. Znaczenie ma również wielkość porcji. Klasyczne affogato to zazwyczaj jedna gałka lodów i pojedyncze espresso. Dzięki temu deser pozostaje niewielki i nie przytłacza po sytym posiłku. Nie chodzi o liczenie kalorii, ale o zachowanie umiaru, który od lat jest charakterystyczny dla włoskiej kultury jedzenia. W przypadku affogato ogromną rolę odgrywa jakość składników. Ponieważ deser składa się właściwie tylko z dwóch elementów, nie da się ukryć smaku słabych lodów czy przeciętnej kawy. Dlatego we Włoszech najczęściej przygotowuje się go z rzemieślniczych lodów (gelato artigianale) oraz świeżo mielonego espresso. Wiele kawiarni serwuje go dopiero po złożeniu zamówienia, aby kontrast między gorącą kawą a zimnymi lodami był jak najbardziej wyraźny. Affogato ma także swój rytuał. Nie czeka się z jego jedzeniem. Espresso powinno trafić na lody tuż przed podaniem, a deser najlepiej smakuje od razu, gdy część lodów zaczyna się delikatnie rozpuszczać, tworząc aksamitny, kawowy krem. Z każdą kolejną łyżeczką zmienia się jego konsystencja i smak, dlatego każda porcja wygląda nieco inaczej. Być może właśnie dlatego affogato od dziesięcioleci nie wychodzi z mody. To deser, który doskonale pokazuje włoską filozofię gotowania – zamiast wielu składników liczy się ich jakość, odpowiednie proporcje i umiejętność wydobycia maksimum smaku z najprostszych produktów. To nie są zwykłe lody z kawą. W affogato liczy się moment podania i jakość składników Na pierwszy rzut oka affogato może przypominać lody polane espresso, ale Włosi podkreślają, że to znacznie więcej niż prosty deser kawowy. O jego charakterze decyduje nie tylko skład, lecz przede wszystkim sposób przygotowania. Kluczowy jest moment, w którym oba składniki się spotykają – gorące, świeżo zaparzone espresso wylewa się na lody dopiero tuż przed podaniem. Dzięki temu deser żyje dosłownie przez kilka minut i z każdą kolejną łyżeczką smakuje nieco inaczej. Pierwszy kęs to wyraźny kontrast temperatur. Gorąca, aromatyczna kawa zetknięta z lodami tworzy cienką warstwę aksamitnego kremu, podczas gdy środek gałki pozostaje zimny i zwarty. Po chwili lody zaczynają się stopniowo rozpuszczać, mieszając z espresso. W efekcie powstaje gładki, kawowo-mleczny sos, którego nie da się uzyskać, przygotowując deser wcześniej i przechowując go w lodówce. Równie ważne są same lody. We Włoszech za najbardziej klasyczny wybór uchodzi gelato fior di latte – lody przygotowywane na bazie mleka i śmietanki, bez dodatku aromatu waniliowego. Ich delikatny smak nie konkuruje z intensywnym espresso, lecz pozwala wybrzmieć jego aromatowi. Poza Włochami najczęściej zastępuje się je wysokiej jakości lodami waniliowymi, ponieważ są łatwiej dostępne. Nie bez znaczenia pozostaje również kawa. W tradycyjnym affogato wykorzystuje się pojedyncze espresso przygotowane tuż przed podaniem. To właśnie świeżo zaparzona kawa, z charakterystyczną cremą na powierzchni, nadaje deserowi głęboki aromat i lekką goryczkę, która równoważy słodycz lodów. W wielu włoskich kawiarniach affogato podaje się w niewielkim szklanym pucharku lub niskiej szklance. Często espresso serwowane jest osobno w filiżance, dzięki czemu gość sam polewa nim lody przy stoliku. To niewielki rytuał, który pozwala zachować idealny kontrast temperatur i konsystencji. Co ciekawe, klasyczne affogato praktycznie nie potrzebuje dodatków. W przeciwieństwie do deserów, które dekoruje się bitą śmietaną, polewami czy owocami, tutaj główną rolę odgrywają dwa składniki. Jeśli pojawiają się ozdoby, są bardzo subtelne – cienki wafelek, kilka płatków gorzkiej czekolady, odrobina posiekanych pistacji albo skórka pomarańczy. W niektórych regionach Włoch można spotkać także wersje z dodatkiem likieru, na przykład amaretto czy Frangelico, jednak są one traktowane jako wariacje na temat klasyki, a nie jej podstawowa forma. To właśnie ta prostota sprawiła, że affogato od lat pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych włoskich deserów. Nie próbuje imponować liczbą składników ani efektowną dekoracją. Wystarczą dobre lody, doskonałe espresso i odpowiedni moment podania, by stworzyć deser, który od dziesięcioleci nie wychodzi z mody. Jak przygotować affogato w domu? Do przygotowania klasycznego affogato wystarczą: jedna gałka lodów fior di latte (śmietankowych) lub waniliowych, porcja świeżo zaparzonego espresso. Lody umieszcza się w niewielkiej szklance lub pucharku, a następnie zalewa gorącym espresso i od razu podaje. To wszystko. Żadnych kremów, bitej śmietany czy skomplikowanych dekoracji. Być może właśnie dlatego affogato od lat pozostaje symbolem włoskiego podejścia do deserów. Pokazuje, że elegancja nie zawsze wymaga wielu składników. Czasem wystarczą dwa doskonałe produkty i kilkadziesiąt sekund, by stworzyć coś, co smakuje jak wakacje we Włoszech.
Nie Peru i nie Malediwy. Wybrano najpiękniejsze miejsce na ziemi. Z Polski można tam dolecieć zaledwie cztery godziny
Picos de Europa w północnej Hiszpanii zdobyły pierwsze miejsce w rankingu Time Out obejmującym 51 najpiękniejszych miejsc na ziemi. Górski region wyprzedził wiele światowych atrakcji i został uznany za najpiękniejsze miejsce na świecie.
Picos de Europa w północnej Hiszpanii zostały uznane za najpiękniejsze miejsce na ziemi według rankingu portalu Time Out. Pasmo położone około 25 km od Atlantyku zdobyło pierwsze miejsce w zestawieniu obejmującym 51 wyjątkowych lokalizacji z całego świata. O zwycięstwie zdecydowały niezwykłe krajobrazy oraz bogactwo atrakcji znajdujących się na terenie parku narodowego. Picos de Europa zwyciężyły w rankingu Time Out Picos de Europa to najwyższe pasmo w Górach Kantabryjskich, położone w północnej Hiszpanii. Według legendy nazwę „Szczyty Europy” nadali temu miejscu żeglarze powracający z dalekich podróży, dla których góry były jednym z pierwszych znaków zbliżania się do rodzinnych stron. Dziś region jest celem podróżników z różnych części świata. Potwierdzeniem jego popularności jest ranking przygotowany przez portal Time Out. W zestawieniu obejmującym 51 najpiękniejszych miejsc na ziemi Picos de Europa zajęły pierwszą pozycję, wyprzedzając wiele rozpoznawalnych atrakcji turystycznych. Ed Cunningham z brytyjskiej redakcji Time Out podkreśla, że wyjątkowość tego miejsca wynika nie tylko z jego położenia, ale przede wszystkim z krajobrazu. Jak opisuje, góry niemal wyrastają z morza, tworząc widoki, w których jednocześnie można zobaczyć głębokie wąwozy, wysokie szczyty oraz plaże nad wzburzonym Morzem Kantabryjskim. ZOBACZ TEŻ: Nie tylko plaże i la dolce vita. Rimini skrywa świat, który ukształtował Felliniego. To miasto wciąż opowiada najpiękniejsze historie Co wyróżnia Park Narodowy Picos de Europa? Na terenie Parku Narodowego Picos de Europa znajduje się wiele miejsc wymienionych przez Time Out jako szczególnie warte odwiedzenia. Wśród nich znalazł się samotny szczyt Naranjo de Bulnes, uznawany za jeden z najbardziej charakterystycznych punktów regionu. Artykuł wskazuje również na wiekowe górskie wioski Sotres i Cain, które stanowią ważny element krajobrazu Picos de Europa. W granicach parku znajdują się także lśniące lodowcowe jeziora Covadonga oraz wykute w skale sanktuarium, które – jak opisano – sprawia wrażenie zawieszonego tuż nad wodospadem. To właśnie różnorodność krajobrazów i atrakcji sprawia, że Picos de Europa są miejscem wyróżnionym w międzynarodowym rankingu. W niewielkiej odległości od wybrzeża można znaleźć zarówno wysokie góry, jak i liczne obiekty przyrodnicze oraz historyczne. Ruta del Cares – spektakularny szlak nad przepaściami Jedną z największych atrakcji regionu pozostaje Ruta del Cares. Szlak ma około 12 km długości i prowadzi z miejscowości Poncebos w Asturii do miejscowości Cain w prowincji Leon. Choć trasa została oceniona jako średnio trudna, jej przebieg może dostarczyć wielu emocji. Wiedzie bowiem wzdłuż głębokich przepaści, a na większości odcinków nie ma barierek ochronnych. Dodatkową atrakcją są wykute w skale tunele oraz wiszące mosty prowadzące nad rzeką Cares. To właśnie ten szlak pozwala z bliska zobaczyć krajobraz, z którego słyną Picos de Europa. Trasa prowadzi przez jedne z najbardziej widowiskowych fragmentów górskiego parku i należy do najczęściej wskazywanych atrakcji regionu. CZYTAJ TEŻ: Francuzki od lat uciekają tu przed tłumami. Ten region zachwyca bardziej niż Lazurowe Wybrzeże Picos de Europa wyprzedziły znane atrakcje świata Pierwsze miejsce w rankingu Time Out oznacza, że Picos de Europa zostały ocenione wyżej niż wiele znanych miejsc z różnych części świata. Według przekazanego zestawienia hiszpańskie góry wyprzedziły między innymi Park Narodowy Komodo w Indonezji, Bibliotekę Morgana w Nowym Jorku, portugalską Dolinę Duero oraz Big Sur – spektakularny odcinek kalifornijskiego wybrzeża. Wyróżnienie pokazuje, że północna Hiszpania znalazła się na czele światowego zestawienia przygotowanego przez Time Out. O sukcesie zdecydowały opisane w rankingu walory krajobrazowe, położenie pasma w pobliżu Atlantyku oraz bogactwo miejsc znajdujących się na terenie Parku Narodowego Picos de Europa. Dlaczego Picos de Europa przyciągają podróżników? Picos de Europa od lat kojarzone są z niezwykłymi widokami i różnorodnością krajobrazu. Góry położone około 25 km od Atlantyku łączą surowe szczyty, głębokie wąwozy oraz tereny nadmorskie, tworząc scenerię wyróżnioną przez redakcję Time Out. Na obszarze parku narodowego znajdują się zarówno znane szczyty, historyczne górskie wioski, jeziora polodowcowe, jak i słynny szlak Ruta del Cares. To właśnie te elementy zostały wskazane jako najważniejsze atrakcje regionu i sprawiły, że Picos de Europa zdobyły pierwsze miejsce w rankingu 51 najpiękniejszych miejsc na ziemi. Źródło: Well
Nie tylko plaże i la dolce vita. Rimini skrywa świat, który ukształtował Felliniego. To miasto wciąż opowiada najpiękniejsze historie
Rimini to tętniący życiem kurort, symbol la dolce vita, cudowny Adriatyk i szalone noce. Ale jest też bardziej poetyckie Rimini, które wpłynęło na wyobraźnię wielkiego reżysera Federica Felliniego. Aby zrozumieć maestra, nie wystarczy oglądać jego filmów – trzeba przejść się uliczkami pachnącymi nostalgią i morską bryzą.
Naszą podróż zaczynamy niedaleko Placu Felliniego, przy eleganckim bulwarze Principe Amedeo, w pobliżu którego znajdował się rodzinny dom reżysera przy Cesari Clementi 2. To tutaj młody Federico chłonął świat. Gapił się na eleganckie damy, przyjeżdżające do kurortu i ekscentrycznych dżentelmenów, którzy później zaludnili ekrany w „Amarcordzie”. W dorosłym życiu tęsknił za atmosferą tego miejsca. „Rimini to wymiar pamięci”, mawiał. W drugiej połowie lat 30. ubiegłego wieku Rimini było prowincjonalnym, nadmorskim uzdrowiskiem, a nie renomowanym kurortem szczycącym się plażą równie długą co Miami Beach. Życie toczyło się monotonnie i nudno. Latem pojawiali się przybysze z wielkich miast, wzbudzając fantazję mieszkańców innością. Klimat takiego miasteczka odmalował potem reżyser w swoim filmie „Wałkonie”. Ucieczka z cyrkiem Ojciec Felliniego był komiwojażerem, który wdzięk prowincjonalnego bon vivanta łączył z mieszczańskimi cnotami umiaru i rozsądku. Trudnił się sprzedażą artykułów kolonialnych. Matka zaś zajmowała się wychowaniem Federica oraz jego młodszego rodzeństwa. Legenda głosi, że jako dziecko Federico uciekł z domu z wędrownym cyrkiem, choć zdaniem biografów była to tylko jedna z jego autokreacji. Podobno zniknął na kilka godzin, a nawet tygodni, mając siedem lub 12 lat. Zrozpaczeni rodzice mieli zawiadomić policję, która znalazła zbiega. Jeden szczegół pozostaje niezmienny – Federico opiekował się tam zebrą. Ale jego miłość do cyrku stała się legendarna: „Gdyby nie wynaleziono kina, zostałbym dyrektorem cyrku, który łączy technikę, precyzję i improwizację”, mówił. Wówczas jednak nie zdobyłby pięciu Oscarów za swoje genialne filmy. Świątynia iluzji: Kino Fulgor Tworzył swoje życie niczym własne filmy. Jego biografia stała się dziełem poetyckiej wyobraźni, co krytyków doprowadzało do rozpaczy. On sam mówił, że byłoby rzeczą okropną powtarzać to samo przez całe życie. Jedno jest pewne – urodził się 20 stycznia 1920 roku w Rimini, w domu przy Dardanelli 10, gdzie widnieje pamiątkowa tablica. Mały Federico był dzieckiem leniwym, jak twierdzą przyjaciele. Nie żywił zapału do nauki, książek nie pochłaniał. Za to lubił się wygłupiać i zwracać na siebie uwagę, odgrywając małe rólki na użytek rodziny i kolegów. Być może nigdy nie zainteresowałby się filmem, gdyby nie legendarne Kino Fulgor, mieszczące się w Pałacu Valloni przy Corso d’Augusto. Siedząc na kolanach ojca, Federico obejrzał tam pierwszy film „Maciste w piekle”. I również tam przeżył pierwszy miłosny zawód. Z zapałem też szkicował na serwetkach karykatury widzów, by zarobić na bilety, a wiele lat później zarabiał jako uzdolniony karykaturzysta w jednym z rzymskich magazynów. Dziś wnętrze Kina Fulgor, zaprojektowane przez trzykrotnego zdobywcę Oscara Dantego Ferrettiego, ocieka złotem i czerwonym aksamitem. Wszystko wygląda dokładnie tak, jak mogłoby wyglądać w sennym marzeniu maestra. Fellini mawiał, że kino jest jak kościół, tylko zamiast modlitw słychać w nim chrupanie orzeszków. Koniecznie trzeba tu zajrzeć, a najlepiej zobaczyć seans. Usiąść w złotych fotelach i poczuć się jak młody Federico, odkrywający w ciemnościach potęgę kłamstwa, które mówi prawdę… <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/48/2026/07/AdobeStock294221379KOLOR-b59014d.jpg" width="3343" height="5014" alt="Dzielnicę Rimini SanGiuliano w czasach dzieciństwa Felliniego zamieszkiwali rybacy i drobni rzemieślnicy. Dziś to najbardziej malowniczy zakątek miasta." title="Dzielnicę Rimini San Giuliano w czasach dzieciństwa Felliniego zamieszkiwali rybacy i drobni rzemieślnicy. Dziś to najbardziej malowniczy zakątek miasta." /> Zamek Sismondo: forteca snów Kino Fulgor jest tylko częścią niezwykłego Muzeum Federica Felliniego w centrum Rimini i obowiązkowym must see w tym mieście. To „muzeum bez ścian”, rozproszone między renesansowym Zamkiem Sismondo, wspomnianym już kinem i Placem Malatesty. Przypomina multimedialną machinę, która wciąga widza w sam środek rozgrzanej głowy reżysera, gdzie granica między jawą a snem jest cieńsza niż pasek celuloidu. Główna część muzeum mieści się w XV-wiecznej twierdzy Castel Sismondo. Wybór tego miejsca okazał się genialny w swojej ironii – surowe, ceglane mury obronne skrywają najbardziej ulotne i surrealistyczne wizje Felliniego. W wysokich salach unoszą się gigantyczne ekrany, na których Anita Ekberg, piękność grająca u Felliniego, wchodzi do Fontanny di Trevi, a klauni śmieją się do zwiedzających. Są też magiczne szafy, z których po otwarciu szuflad wylewają się światło i dźwięk – fragmenty scenariuszy, rysunki reżysera, kostiumy. Nowoczesną technologię wykorzystano, by oddać hołd „felliniesque”, czyli temu, co dziwne i piękne zarazem. Wchodzimy do sali wypełnionej sztuczną mgłą, nawiązującą do „Amarcordu”. Nasze ruchy rozganiają opary, odsłaniając projekcje na ścianach. W innej części wystarczy dmuchnąć w stronę mikrofonu, by na ekranie zawirowały postacie z filmów i piasek z plaży „zasypał” obraz. Dzięki multimediom każdy odwiedzający na chwilę staje się statystą w wielkiej, niekończącej się produkcji pod tytułem „Życie”. Można zajrzeć do słynnej „Księgi snów” Felliniego, które męczyły go całe życie i które przenosił na papier, szkicując je zaraz po przebudzeniu na polecenie swojego psychoanalityka. To pozwala lepiej zrozumieć jego obsesje: kult kobiety matki, cyrk, morze i wieczne poszukiwanie duchowości w kiczu. Zamek łączy się z Kinem Fulgor poprzez Plac Malatesty, nazywany przez mieszkańców „Placem Snów” – w określonych godzinach pojawia się na nim kurtyna mgły, na której wyświetlają się twarze aktorów Felliniego. Na środku placu zwraca uwagę konstrukcja przypominająca cyrkową arenę, nawiązująca do finałowej sceny z „Osiem i pół”, gdzie wszyscy bohaterowie tańczą w radosnym korowodzie. Muzeum Felliniego to hołd dla jego wyobraźni, która nie zna granic, tak jak bezgraniczne jest jego ukochane morze w Rimini. Bajecznie piękne o poranku i podczas zachodów słońca. Kursal i Molo di Rimini Można sobie wyobrazić, jak wyglądały nadmorskie eskapady młodego Federica. Tam, gdzie tętni dziś plażowe życie, znajdował się dawny „kursal”, luksusowy dom kuracyjny i salon towarzyski. Choć czas zmienił to miejsce, wciąż można tu poczuć ducha „Wałkoni” – na tarasach i murkach przesiadywali młodzi mężczyźni, patrząc w stronę horyzontu i czekając, aż życie wreszcie się zacznie. Czekał też na swoją szansę Fellini. Na samym końcu nadmorskiej drogi pojawia się Molo di Rimini, przez miejscowych nazywane czule La Palatą. Ma w sobie coś z melancholii. Zimą, w oparach gęstej mgły, motocyklista z „Amarcordu” gazował tutaj swoją maszynę, a mieszkańcy wypatrywali legendarnego liniowca Rex. Na końcu mola stoi latarnia morska Faro, będąca dla mieszkańców Rimini stałym punktem świata, co sezon zmieniającym się pod dyktando turystów. Właśnie tutaj Fellini kazał swoim bohaterom szukać odpowiedzi na egzystencjalne pytania, których nie odważyli się zadać za dnia. Grand Hotel i pokój 315 Niedaleko nabrzeża lśni elegancki Grand Hotel. Dla chłopca ze skromnej rodziny, jakim był Federico, stał się symbolem zakazanego luksusu, światem białych smokingów, egzotycznych podróżników i rajem na ziemi, który podglądał przez dziurkę w płocie. To podglądanie zainspirowało potem najsłynniejsze sceny w „Amarcordzie”. Fellini wspominał, że hotel wydawał mu się gigantycznym statkiem, który przybił do brzegu Rimini z innej planety. Tutaj słynna Gradisca z „Amarcordu” marzyła o wielkim świecie. To po części marzenia samego Felliniego, któremu dziecięca nostalgia za czymś nieosiągalnym towarzyszyła do końca życia. Kiedy stał się już sławny i wracał do Rimini, mógł w końcu przekroczyć próg swojego „zakazanego zamku”. Zawsze zatrzymywał się w apartamencie 315. Nie lubił zmian. Pokój musiał być zawsze ten sam, z widokiem na Adriatyk i z biurkiem, przy którym szkicował postacie do nowych filmów. Tak bardzo kochał to miejsce, że obsługa hotelowa do dziś wspomina, jak dzwonił do nich z Rzymu tylko po to, by zapytać, czy „morze wciąż szumi tak samo”. Grand Hotel stał się dla niego kotwicą łączącą go z przeszłością. Wśród duchów własnych wspomnień czuł się bezpiecznie. Fellini kochał ten hotel najbardziej poza sezonem, kiedy były puste korytarze, przykryte prześcieradłami meble i przygaszone światła jesienią… Ta melancholijna atmosfera przenika wiele scen w filmie „Wałkonie”. Apartament 315 do dziś zachował się w niemal niezmienionym stanie i można go wynająć! W menu hotelowej restauracji są też ulubione dania reżysera – proste, lokalne smaki Emilii-Romanii, które kochał bardziej niż wykwintne dania z kawiorem. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/48/2026/07/AdobeStock599016700EditorialUseOnlyKOLOR-c63a576.jpg" width="6720" height="4480" alt="Niezwykłe Muzeum Federica Felliniego to „muzeum bez ścian”, rozproszone między renesansowym Zamkiem Sismondo i innymi częściami Rimini." title="Niezwykłe Muzeum Federica Felliniego to „muzeum bez ścian”, rozproszone między renesansowym Zamkiem Sismondo i innymi częściami Rimini." /> Murale w Borgo San Giuliano Spacer po Rimini to jak wędrówka po planie filmowym. Wystarczy przejść do urokliwej dzielnicy Borgo San Giuliano, by zobaczyć murale wypełnione scenami z filmów Felliniego. To dawna dzielnica rybacka, oddzielona od reszty miasta starożytnym Mostem Tyberiusza. Kiedyś było to biedne miejsce, zamieszkiwane przez rybaków i drobnych rzemieślników. Dziś to najbardziej malowniczy zakątek Rimini i żywa galeria sztuki pod gołym niebem. Co ciekawe, mimo że dziś jest „dzielnicą Felliniego”, reżyser nigdy nie nakręcił tu ani jednej sceny. To miejsce było dla niego zbyt realne. Wolał budować swoje Rimini w rzymskim studiu Cinecittà z dykty i papier mâché. Jednak to mieszkańcy Borgo po śmierci maestra w 1993 roku oddali mu najpiękniejszy hołd. Zaczęli malować na fasadach swoich domów murale przedstawiające sceny i postaci z jego filmów. Spacerując labiryntem brukowanych uliczek, mamy wrażenie, że filmowa taśma ożyła i przykleiła się do murów. Na jednej ze ścian pyszni się rudowłosa piękność Gradisca z „Amarcordu” w swoim czerwonym płaszczu, będąca symbolem męskich tęsknot. Jest też Marcello Mastroianni z charakterystycznym melancholijnym spojrzeniem z „Osiem i pół” czy „Słodkiego życia”. Są Gelsomina i Zampanò, tragiczna para z „La Strady”, spoglądająca na przechodniów z muru nieopodal małego placu, przypominając o cyrkowej duszy reżysera. Niektóre murale przedstawiają samego Felliniego z ukochaną żoną i muzą Giuliettą Masiną. Niektóre pokazują go przy pracy w charakterystycznym kapeluszu i z nieodłącznym megafonem, przez który wydawał polecenia i klął jak szewc. Często wpadał w gniew, po czym przechadzał się wielkimi krokami dla uspokojenia i wracał już uciszony. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/48/2026/07/2ARGFP6-bewKOLOR-6cf5c5a.jpg" width="2953" height="1969" alt="Siedząc na kolanach ojca, Federico obejrzał tam pierwszy w życiu film. Dziś Kino Fulgor jest częścią Muzeum Federica Felliniego." title="Siedząc na kolanach ojca, Federico obejrzał tam pierwszy w życiu film. Dziś Kino Fulgor jest częścią Muzeum Federica Felliniego." /> Festival de’ Borg Borgo to nie tylko muzeum poświęcone Felliniemu, to społeczność. Każdy dom ma tu swoją historię, często wypisaną na ceramicznych tabliczkach przy drzwiach – obok nazwiska właściciela widnieje nazwa łodzi, która należała do rodziny, lub przezwisko przodka. Mówi się, że Fellini uwielbiał tutejsze trattorie, lokalne restauracje nie za ich wystrój, ale za ludzi. Podobno postać rzeźbiarza w jednym z jego filmów była inspirowana prawdziwym mieszkańcem Borgo, który potrafił kłócić się z morzem tak głośno, że słychać go było za Mostem Tyberiusza. Co dwa lata dzielnica zamienia się w wielką scenę podczas Festa de’ Borg. Na ulicach ustawiane są stoły, leje się lokalne wino sangiovese, a na murach pojawiają się nowe obrazy. To moment, w którym granica między turystą a tubylcem znika tak, jak w filmach Felliniego znikała granica między prawdą a zmyśleniem. Warto tu zajrzeć, by odpocząć od zgiełku plażowych bulwarów i zjeść najlepszą pod słońcem piadinę, tradycyjny placek z nadzieniem. A każdy zakręt będzie gotowym kadrem filmowym. Borgo to dowód na to, że Fellini nie umarł. Przeprowadził się na kolorowe ściany i z góry obserwuje, jak kolejne pokolenia marzycieli gubią się w jego świecie… Tekst Elżbieta Pawełek Artykuł pojawił się w najnowszym numerze VIVY! 13/2026
Dowbor i Koroniewska wybrali ten raj na wakacje. Wyprzedził Malediwy i Seszele
Mają dom w Hiszpanii, ale tegoroczne wakacje postanowili spędzić po drugiej stronie granicy. Joanna Koroniewska i Maciej Dowbor wybrali portugalskie Algarve – region, który od lat zachwyca podróżników, a w ubiegłym roku po raz kolejny został uznany za najlepszy kierunek plażowy świata.
Choć Hiszpania jest dla Joanny Koroniewskiej i Macieja Dowbora niemal drugim domem, tym razem postawili na zmianę scenerii. Na swoich profilach w mediach społecznościowych pokazują kadry z Algarve – południowego regionu Portugalii, który słynie z imponujących klifów, szerokich plaż i niewielkich miasteczek z widokiem na Atlantyk. Trudno o lepszą rekomendację miejsca na letni urlop. Nie jest to zresztą przypadkowy wybór. Algarve od lat znajduje się w czołówce najpiękniejszych kierunków wakacyjnych w Europie, a jego popularność nie słabnie. W ubiegłym roku region po raz czwarty zdobył tytuł World's Leading Beach Destination w konkursie World Travel Awards, pokonując wiele egzotycznych kierunków, które przez lata uchodziły za niedoścignione marzenie miłośników plażowania. Algarve zachwyca nie tylko plażami Algarve rozciąga się wzdłuż południowego wybrzeża Portugalii na długości około 150 kilometrów. To region, w którym niemal każda plaża wygląda inaczej. Obok szerokich piaszczystych zatok znajdują się niewielkie plaże ukryte między wapiennymi klifami, do których często można dotrzeć jedynie schodami wykutymi w skale lub od strony morza. Znakiem rozpoznawczym Algarve są złociste formacje skalne kontrastujące z intensywnie błękitnym Atlantykiem. Wiele z nich przez tysiące lat zostało wyrzeźbionych przez fale i wiatr, tworząc naturalne łuki, groty i jaskinie. Najsłynniejszą z nich jest Benagil Cave, ale podobnych miejsc wzdłuż wybrzeża można znaleźć znacznie więcej. Ogromnym atutem regionu jest także klimat. Algarve może pochwalić się ponad 300 słonecznymi dniami w roku, dlatego sezon turystyczny trwa tu znacznie dłużej niż w większości europejskich kurortów. Nawet jesienią temperatury często przekraczają 20 stopni Celsjusza. To właśnie Algarve pokonało Malediwy i Seszele Choć wielu podróżnikom rajskie wakacje wciąż kojarzą się przede wszystkim z Malediwami czy Seszelami, branża turystyczna od kilku lat coraz częściej wskazuje właśnie południe Portugalii jako jeden z najlepszych kierunków plażowych na świecie. Podczas ubiegłorocznej gali World Travel Awards Algarve po raz kolejny zdobyło tytuł World's Leading Beach Destination, potwierdzając swoją pozycję w światowej czołówce. To już czwarte takie wyróżnienie dla portugalskiego regionu, który od lat imponuje nie tylko krajobrazami, ale również wysokim standardem hoteli, świetną gastronomią i doskonale rozwiniętą infrastrukturą turystyczną. To właśnie połączenie spektakularnej przyrody z komfortem sprawia, że Algarve wybierają zarówno rodziny z dziećmi, jak i pary szukające romantycznego wypoczynku czy osoby aktywnie spędzające wakacje.
Francuzki od lat uciekają tu przed tłumami. Ten region zachwyca bardziej niż Lazurowe Wybrzeże
Kiedy miliony turystów ruszają latem na Lazurowe Wybrzeże, wiele Francuzek wybiera zupełnie inny kierunek. Zamiast gwaru Nicei czy Saint-Tropez stawiają na Bretanię – region pełen spektakularnych klifów, dzikich plaż, średniowiecznych miasteczek i przyjemnych temperatur. To jedno z tych miejsc, które pozwalają odkryć zupełnie inne oblicze Francji.
Bretania od lat znajduje się wśród ulubionych wakacyjnych kierunków samych Francuzów. Położona na północno-zachodnim krańcu kraju zachwyca surowym wybrzeżem Atlantyku, kamiennymi miasteczkami i wyjątkową kulturą, która wyraźnie różni się od reszty Francji. Nie znajdziemy tu wielkich kurortów ani zatłoczonych promenad. Zamiast tego są malownicze porty rybackie, latarnie morskie, kilometry szlaków prowadzących wzdłuż oceanu i klimat, który nawet w środku lata sprzyja aktywnemu wypoczynkowi. Nic dziwnego, że Bretania staje się coraz częściej alternatywą dla przepełnionego Lazurowego Wybrzeża. Bretania to Francja, jakiej wielu turystów jeszcze nie zna Choć Bretania zajmuje znaczną część północno-zachodniego wybrzeża Francji, dla zagranicznych turystów wciąż pozostaje jednym z najmniej odkrytych regionów kraju. Większość odwiedzających kieruje się do Paryża, Prowansji lub na Lazurowe Wybrzeże, tymczasem to właśnie tutaj można zobaczyć zupełnie inne oblicze Francji – bardziej surowe, autentyczne i bliskie naturze. Region otaczają wody Oceanu Atlantyckiego oraz kanału La Manche, a jego linia brzegowa liczy ponad 2700 kilometrów. Tworzą ją wysokie klify, dzikie plaże, skaliste zatoki, niewielkie wyspy i malownicze porty rybackie. To raj dla osób, które kochają długie spacery, fotografowanie krajobrazów i aktywny wypoczynek. Ogromnym atutem Bretanii jest również klimat. Nawet w lipcu i sierpniu temperatury zazwyczaj utrzymują się między 20 a 25 stopniami Celsjusza, a morskie powietrze sprawia, że upały praktycznie nie są odczuwalne. Dzięki temu można zwiedzać przez cały dzień, wybrać się na trekking wzdłuż wybrzeża lub spędzić wiele godzin na plaży bez męczącego skwaru. To właśnie dlatego Bretania od lat pozostaje jednym z ulubionych kierunków wakacyjnych samych Francuzów, którzy coraz częściej uciekają tu przed rekordowymi temperaturami panującymi na południu kraju. Saint-Malo. Miasto korsarzy, które zachwyca od pierwszego spaceru Jednym z największych symboli Bretanii jest Saint-Malo – średniowieczne miasto portowe otoczone potężnymi murami obronnymi. Dawniej było siedzibą słynnych francuskich korsarzy, którzy na zlecenie króla napadali na statki handlowe. Dziś przyciąga turystów wyjątkową atmosferą i jednym z najpiękniejszych starych miast nad Atlantykiem. Najlepiej rozpocząć zwiedzanie od spaceru po murach miejskich. Trasa prowadzi wokół całego historycznego centrum i oferuje spektakularne widoki na ocean, plaże oraz liczne forty rozsiane na niewielkich wyspach. Wąskie brukowane uliczki wypełniają restauracje serwujące owoce morza, niewielkie cukiernie i sklepy z regionalnymi specjałami. Saint-Malo słynie również z jednych z najwyższych pływów w Europie. Różnica między przypływem a odpływem może przekraczać 12 metrów, całkowicie zmieniając krajobraz. Podczas odpływu można pieszo dojść do fortów Fort Nationalczy Grand Bé, które jeszcze kilka godzin wcześniej były otoczone wodą. To niezwykłe zjawisko przyciąga fotografów z całego świata. Miasto jest także doskonałą bazą wypadową do zwiedzania północnej Bretanii i pobliskiego Mont-Saint-Michel. Różowe Granitowe Wybrzeże wygląda jak z innej planety Jeśli istnieje miejsce, które najlepiej oddaje niezwykły charakter Bretanii, jest nim Côte de Granit Rose, czyli Różowe Granitowe Wybrzeże. Na odcinku około 30 kilometrów natura stworzyła jedne z najbardziej niezwykłych formacji skalnych w Europie. Gigantyczne granitowe głazy o różowym zabarwieniu przez miliony lat były rzeźbione przez wiatr, deszcz i fale Atlantyku. Efektem są skały przypominające zamki, zwierzęta czy fantazyjne rzeźby, które szczególnie efektownie wyglądają o wschodzie i zachodzie słońca. Największą atrakcją regionu jest pieszy szlak GR34, nazywany także Szlakiem Celników. Liczy on ponad 2000 kilometrów i prowadzi praktycznie przez całe wybrzeże Bretanii. Nawet krótki spacer jego fragmentem pozwala podziwiać wysokie klify, ukryte zatoczki, latarnie morskie oraz niewielkie plaże, do których można dotrzeć wyłącznie pieszo. Warto zatrzymać się także w miejscowościach Perros-Guirec, Ploumanac'h czy Trégastel, które regularnie pojawiają się w rankingach najpiękniejszych nadmorskich miejscowości Francji. Cancale to stolica ostryg i bretońskich smaków Podróż do Bretanii trudno wyobrazić sobie bez odkrywania lokalnej kuchni. Jednym z miejsc obowiązkowych na kulinarnej mapie regionu jest Cancale, niewielkie portowe miasteczko położone nad zatoką Mont-Saint-Michel. Od setek lat uchodzi ono za francuską stolicę ostryg. W porcie niemal przez cały dzień działają stoiska, na których lokalni hodowcy sprzedają świeże ostrygi wyłowione z pobliskich hodowli. Wielu turystów kupuje je na miejscu i zjada, siedząc na murku z widokiem na ocean. Cancale to jednak znacznie więcej niż ostrygi. W restauracjach królują homary, kraby, mule, przegrzebki i świeże ryby, a obowiązkowym punktem każdego posiłku są galettes, czyli wytrawne naleśniki z mąki gryczanej, będące jednym z symboli Bretanii. Do tego podawany jest lokalny cydr produkowany z bretońskich jabłek. To miejsce pokazuje, dlaczego Bretania od lat uchodzi za jeden z najciekawszych kulinarnie regionów Francji. Mont-Saint-Michel jest niemal na wyciągnięcie ręki Choć administracyjnie Mont-Saint-Michel znajduje się już w Normandii, trudno wyobrazić sobie pobyt w Bretanii bez odwiedzenia tego miejsca. Od Saint-Malo dzieli je zaledwie około 55 kilometrów, dlatego większość turystów planuje jednodniową wycieczkę właśnie stąd. Średniowieczne opactwo wznoszące się na skalistej wyspie należy do najbardziej rozpoznawalnych zabytków Europy i od 1979 roku znajduje się na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO. Każdego roku odwiedza je kilka milionów osób, jednak nawet mimo popularności miejsce nie traci swojego niezwykłego charakteru. Największe wrażenie robią przypływy, należące do najwyższych w Europie. W ciągu kilku godzin morze potrafi całkowicie otoczyć wyspę, by następnie ponownie odsłonić rozległe połacie piasku. Widok opactwa wyłaniającego się z wody należy do najbardziej charakterystycznych obrazów Francji. Jak dolecieć do Bretanii? Choć Bretania nie jest jeszcze tak łatwo dostępna jak Paryż czy Nicea, dotarcie do regionu nie sprawia większych problemów. Najwygodniejszym rozwiązaniem pozostają loty z Polski do Paryża, skąd szybkie pociągi TGV docierają do Rennes w około 90 minut. Alternatywą są połączenia do Nantes, położonego na południowym skraju Bretanii, a w sezonie letnim również loty do Brestu. Najlepszym sposobem zwiedzania regionu jest wynajęcie samochodu. Pozwala on swobodnie przemieszczać się między niewielkimi portami, latarniami morskimi i ukrytymi plażami, do których komunikacja publiczna dociera znacznie rzadziej. To właśnie podróż samochodem wzdłuż bretońskiego wybrzeża pozwala odkryć miejsca, których próżno szukać w większości przewodników.
Zapomnij o 40-stopniowych upałach. „Coolcation” to najgorętszy trend wakacyjny 2026
Jeszcze niedawno idealne wakacje kojarzyły się z leżakiem, palmami i temperaturą przekraczającą 35 stopni Celsjusza. Dziś coraz więcej osób świadomie wybiera zupełnie inny kierunek. Zamiast rozgrzanych plaż w Hiszpanii czy Grecji stawia na fiordy, jeziora i zielone krajobrazy Skandynawii. Trend określany mianem coolcation błyskawicznie zdobywa popularność i już teraz uznawany jest za jeden z największych hitów podróżniczych 2026 roku.
Końcówka czerwca 2026 roku przyniosła Europie falę upałów, która zapisała się w historii. W wielu krajach padły rekordy temperatur dla tego miesiąca, a także rekordy notowane od początku prowadzenia pomiarów. Również w Polsce ostatnie dni czerwca okazały się jednymi z najgorętszych w historii, a wysokie temperatury utrzymywały się przez wiele dni. Ekstremalny skwar ponownie wywołał dyskusję o tym, jak zmienia się klimat i jak wpływa to na nasze wakacyjne wybory. Coraz więcej osób zamiast rozgrzanych plaż wybiera kierunki, gdzie latem można odetchnąć od upału, aktywnie zwiedzać i wypoczywać na łonie natury. Tak narodził się trend określany mianem coolcation, który w 2026 roku zyskuje ogromną popularność i zmienia sposób planowania letnich podróży. Czym właściwie jest coolcation? Samo słowo coolcation powstało z połączenia angielskich wyrazów cool i vacation, czyli dosłownie „chłodne wakacje”. Nie chodzi jednak o zimowy wyjazd czy urlop na stoku narciarskim. To określenie letnich podróży do miejsc, gdzie temperatury są znacznie bardziej komfortowe niż w krajach południowej Europy – najczęściej wynoszą od 18 do 25 stopni Celsjusza. Termin zaczął pojawiać się w mediach podróżniczych około 2023 roku, kiedy rekordowe fale upałów nawiedziły Hiszpanię, Grecję, Włochy i Portugalię. Kolejne lata tylko umocniły ten trend. Coraz częściej mówi się nie o tym, gdzie jest najcieplej, ale gdzie można naprawdę odpocząć, aktywnie spędzić czas i nie rezygnować ze zwiedzania z powodu ekstremalnych temperatur. Dla wielu osób to prawdziwa zmiana w podejściu do wakacji. Jeszcze kilka lat temu wybór kierunku często uzależniony był od liczby słonecznych dni i temperatur przekraczających 30 stopni Celsjusza. Dziś coraz więcej turystów świadomie wybiera miejsca, gdzie można przez cały dzień spacerować po miastach, zdobywać górskie szczyty, pływać kajakiem po jeziorach czy przemierzać malownicze szlaki bez konieczności chowania się przed słońcem. Coolcation to także odpowiedź na zmieniający się klimat. Rekordowe upały, pożary lasów, susze i coraz częstsze ostrzeżenia meteorologiczne sprawiają, że wiele osób przenosi wakacje w Grecji, Hiszpanii czy we Włoszech na wiosnę lub jesień, a środek lata spędza w chłodniejszych regionach Europy. Największym zainteresowaniem cieszą się dziś Norwegia, Szwecja, Finlandia i Islandia, ale na popularności zyskują również Szkocja, Estonia czy Wyspy Owcze. Wszystko wskazuje na to, że ten trend nie jest chwilową modą, lecz nowym sposobem myślenia o letnim wypoczynku. Dokąd wyjechać na coolcation? Te kierunki są dziś na szczycie list marzeń Choć jeszcze kilka lat temu wakacyjne wyjazdy do Skandynawii kojarzyły się głównie z miłośnikami trekkingu czy kameralnych podróży, dziś sytuacja wygląda zupełnie inaczej. Kraje północnej Europy stały się jednymi z najbardziej pożądanych kierunków na letni urlop. Turyści coraz częściej zamieniają rozgrzane plaże Morza Śródziemnego na fiordy, jeziora, góry i spektakularne wybrzeża, gdzie nawet w szczycie sezonu można liczyć na przyjemne temperatury. Największą popularnością cieszą się Norwegia, Szwecja, Finlandia i Islandia, które od kilku sezonów odnotowują wyraźny wzrost zainteresowania wśród zagranicznych turystów. Na liście coraz częściej pojawiają się również Szkocja, zachwycająca surowymi krajobrazami i zamkami, Estonia z klimatycznym Tallinem i dziewiczą przyrodą, a także Wyspy Owcze, które kuszą spektakularnymi klifami i niewielką liczbą odwiedzających. Co ciekawe, zwolennicy coolcation nie szukają już wyłącznie pięknych widoków. Równie ważne są możliwość aktywnego wypoczynku, mniejszy tłok niż w najpopularniejszych kurortach południowej Europy oraz kontakt z naturą. Dla wielu osób ogromnym atutem jest również to, że w chłodniejszym klimacie można komfortowo zwiedzać przez cały dzień, nie rezygnując z górskich wędrówek, rowerowych wycieczek czy spacerów po miastach. To właśnie dlatego w kolejnych sezonach eksperci spodziewają się dalszego wzrostu popularności północnej Europy. Wszystko wskazuje na to, że dla wielu podróżnych lato 2026 będzie pierwszą okazją, by zamiast południa kontynentu odkryć zupełnie inne oblicze europejskich wakacji. Norwegia. Fiordy, wodospady i lato bez męczących upałów Jeżeli jest jeden kraj, który stał się symbolem trendu coolcation, to bez wątpienia Norwegia. Latem temperatury w większości regionów utrzymują się między 18 a 24 st. C, a na północy kraju często nie przekraczają 20 st. C. Dzięki temu nawet wielogodzinne zwiedzanie czy górskie wędrówki nie są wyzwaniem, lecz czystą przyjemnością. Największym magnesem pozostają oczywiście spektakularne fiordy. Geirangerfjord i Nærøyfjord, wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, zachwycają stromymi klifami, wodospadami i szmaragdową wodą. Równie popularny jest Lysefjord, nad którym znajdują się dwa najsłynniejsze punkty widokowe w kraju – Preikestolen, czyli monumentalna skalna ambona zawieszona ponad 600 metrów nad fiordem, oraz Kjeragbolten, głaz zaklinowany między skałami, będący jednym z najbardziej rozpoznawalnych miejsc w Norwegii. Coraz więcej turystów wybiera również Lofoty, archipelag uznawany za jedno z najpiękniejszych miejsc w Europie. Charakterystyczne czerwone domki rybackie, białe plaże, ostre górskie szczyty wyrastające prosto z morza i niemal całodobowe światło sprawiają, że latem miejsce wygląda niemal bajkowo. Od końca maja do połowy lipca można tu obserwować zjawisko słońca o północy, kiedy dzień praktycznie się nie kończy. Norwegia to także idealny kierunek dla osób, które lubią aktywny wypoczynek. Popularnością cieszą się rejsy po fiordach, spływy kajakowe, wycieczki rowerowe, trekkingi na Trolltungę, Preikestolen czy Kjerag, a także podróże jednymi z najpiękniejszych tras widokowych świata, takich jak Droga Atlantycka czy Droga Trolli. To właśnie możliwość spędzania całych dni na świeżym powietrzu bez ekstremalnych upałów sprawia, że Norwegia stała się jednym z najgorętszych kierunków... dla tych, którzy chcą odpocząć od gorąca. Szwecja i Finlandia zachwycają spokojem i bliskością natury Osoby marzące o wyciszeniu coraz częściej wybierają Szwecję i Finlandię. To kierunki, które oferują zupełnie inny rodzaj wakacji niż zatłoczone kurorty nad Morzem Śródziemnym. Zamiast głośnych promenad i przepełnionych plaż czekają tu rozległe lasy, tysiące jezior oraz niewielkie miejscowości, w których życie płynie znacznie wolniej. Latem temperatury w Szwecji wynoszą zazwyczaj od 20 do 25 st. C, choć na północy kraju są jeszcze niższe. Dzięki temu można komfortowo zwiedzać miasta, spacerować po parkach narodowych czy aktywnie wypoczywać na świeżym powietrzu. Ogromnym powodzeniem cieszą się archipelagi w okolicach Sztokholmu i Göteborga, liczące tysiące wysp i wysepek. Można tu wypożyczyć kajak, wybrać się w rejs promem między wyspami albo zatrzymać się w tradycyjnym drewnianym domku nad jeziorem. Wiele osób wybiera także podróż do szwedzkiej Laponii, gdzie latem można podziwiać białe noce i wędrować po niemal bezludnych terenach. Finlandia z kolei jest prawdziwym rajem dla miłośników natury. Kraj może pochwalić się blisko 190 tysiącami jezior, ponad 40 parkami narodowymi i jedną z najmniejszych gęstości zaludnienia w Europie. Letnie temperatury zwykle oscylują między 18 a 24 st. C, dzięki czemu można przez cały dzień spacerować, pływać kajakiem, łowić ryby czy odpoczywać nad wodą. To właśnie tutaj narodziła się kultura domków letniskowych, w których Finowie spędzają wakacje z dala od miast. Dzień zaczynają od kąpieli w jeziorze, później wybierają się do sauny, a wieczory spędzają przy ognisku. Dodatkowym atutem są białe noce, dzięki którym nawet późnym wieczorem jest jasno, a czasu na zwiedzanie wydaje się znacznie więcej. Islandia wygląda jak inna planeta. Tutaj lato ma zupełnie inne oblicze Jeszcze kilkanaście lat temu Islandia była kierunkiem dla najbardziej doświadczonych podróżników. Dziś znajduje się na listach marzeń turystów z całego świata i jest jednym z najczęściej wymienianych przykładów idealnego coolcation. Latem temperatury najczęściej mieszczą się między 10 a 18 st. C, a tylko sporadycznie przekraczają 20 st. C. Dla wielu osób to wymarzone warunki do zwiedzania, zwłaszcza że niemal przez całą dobę jest jasno. W czerwcu i lipcu słońce zachodzi jedynie na krótko, dzięki czemu dzień wydaje się nie mieć końca. Islandia zachwyca krajobrazami, które trudno porównać z jakimkolwiek innym miejscem w Europie. W ciągu jednego dnia można zobaczyć potężne wodospady Gullfoss, Skógafoss i Seljalandsfoss, aktywne gejzery, pola zastygłej lawy, czarne plaże w Vik, ogromne lodowce oraz gorące źródła, w których można kąpać się nawet przy temperaturze kilkunastu stopni. Większość turystów rozpoczyna zwiedzanie od słynnego Golden Circle, obejmującego Park Narodowy Þingvellir, gejzer Strokkur i wodospad Gullfoss. Coraz więcej osób decyduje się jednak objechać całą wyspę legendarną Ring Road, zatrzymując się w niewielkich rybackich miejscowościach, przy lodowcowej lagunie Jökulsárlón czy na półwyspie Snæfellsnes, nazywanym „Islandią w pigułce". To właśnie niezwykłe połączenie surowej natury, przyjemnych temperatur i możliwości aktywnego wypoczynku sprawia, że Islandia stała się jednym z najbardziej pożądanych kierunków dla osób, które chcą uciec od letnich upałów, nie rezygnując z niezapomnianych wakacyjnych wrażeń. To nie tylko Skandynawia. Te kierunki również wpisują się w trend coolcation Choć symbolem coolcation stały się kraje nordyckie, lista miejsc wybieranych przez turystów chcących uciec od upałów jest znacznie dłuższa. Coraz więcej osób odkrywa regiony Europy, które jeszcze do niedawna pozostawały w cieniu Grecji, Hiszpanii czy Chorwacji. Łączy je jedno – przyjemny klimat, spektakularna przyroda i możliwość aktywnego wypoczynku nawet w środku lata. Jednym z największych odkryć ostatnich sezonów jest Szkocja, gdzie w lipcu i sierpniu temperatury zazwyczaj wynoszą 16–22 st. C. Turyści przyjeżdżają tu przede wszystkim dla majestatycznych krajobrazów Highlands, słynnego jeziora Loch Ness, zamków rozsianych po całym kraju oraz tras trekkingowych prowadzących przez Park Narodowy Cairngorms czy dolinę Glencoe. Coraz większą popularnością cieszy się również wyspa Skye z niezwykłymi formacjami skalnymi Old Man of Storr i Quiraing, uznawanymi za jedne z najbardziej fotogenicznych miejsc w Europie. Równie chętnie wybierana jest Irlandia, gdzie latem termometry pokazują zwykle 18–22 st. C. Zielone wzgórza, słynne Klify Moheru, malownicza trasa Wild Atlantic Way licząca ponad 2500 kilometrów oraz niewielkie miasteczka z tradycyjnymi pubami sprawiają, że wyspa doskonale wpisuje się w ideę spokojnego, aktywnego wypoczynku. To kierunek dla osób, które zamiast zatłoczonych plaż wolą wielogodzinne spacery po wybrzeżu i odkrywanie lokalnej kultury. Coraz większe zainteresowanie wzbudza również Estonia, która pozostaje jednym z najbardziej niedocenianych kierunków w Europie. W lipcu temperatury wynoszą tam zazwyczaj 20–24 st. C, a największym magnesem jest średniowieczny Tallin, wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Poza stolicą warto odwiedzić Park Narodowy Lahemaa z rozległymi lasami, torfowiskami i drewnianymi dworami oraz wyspy Sarema i Hiuma, gdzie życie płynie znacznie wolniej niż w najpopularniejszych europejskich kurortach. Wśród bardziej egzotycznych propozycji coraz częściej pojawiają się Wyspy Owcze, gdzie nawet w środku lata temperatury rzadko przekraczają 15–16 st. C. Archipelag położony między Islandią a Norwegią zachwyca wysokimi klifami, wodospadami spadającymi prosto do oceanu i niewielkimi wioskami z dachami porośniętymi trawą. To kierunek dla osób szukających ciszy i spektakularnych krajobrazów z dala od masowej turystyki. Na popularności zyskuje także Grenlandia, gdzie latem można podziwiać góry lodowe, fiordy i wieloryby, a temperatury na południu wyspy wynoszą zwykle od 8 do 15 st. C. Coraz więcej podróżników wybiera również Kanadę, zwłaszcza prowincje Kolumbia Brytyjska i Alberta. Latem temperatury oscylują tam wokół 20–25 st. C, a Parki Narodowe Banff i Jasper zachwycają turkusowymi jeziorami, lodowcami i jednymi z najpiękniejszych górskich krajobrazów na świecie. To właśnie różnorodność sprawia, że coolcation przestaje być synonimem wyłącznie Skandynawii. Dziś oznacza świadomy wybór miejsc, które oferują komfortowe temperatury, bliskość natury i możliwość przeżywania wakacji w zupełnie inny sposób niż jeszcze kilka lat temu. Czy Grecja i Hiszpania przestaną być modne? Eksperci są zgodni – południe Europy nie straci swojej popularności. Grecja, Hiszpania, Włochy czy Portugalia wciąż pozostają jednymi z najchętniej odwiedzanych kierunków świata. Zmienia się jednak sposób planowania podróży. Coraz więcej osób rezygnuje z wyjazdu w samym środku lata. Zamiast lipca i sierpnia wybierają maj, czerwiec, wrzesień lub październik, kiedy temperatury wynoszą zwykle 25–30 st. C, a zwiedzanie jest znacznie bardziej komfortowe. To także okres, w którym łatwiej znaleźć atrakcyjne ceny noclegów i lotów, a największe atrakcje turystyczne nie są tak zatłoczone jak w szczycie sezonu. Zmieniają się również nawyki podróżnych. Coraz częściej wakacje dzielone są na dwa krótsze wyjazdy – jeden wiosną lub jesienią do krajów śródziemnomorskich, drugi latem do chłodniejszych regionów Europy. Dzięki temu można korzystać z uroków Grecji czy Hiszpanii bez ekstremalnych upałów, a jednocześnie odkrywać miejsca, które jeszcze niedawno nie były oczywistym wyborem na letni urlop. Branża turystyczna nie ma wątpliwości, że właśnie w tym kierunku będzie rozwijał się rynek. Podróżni coraz częściej szukają nie tylko słońca, ale przede wszystkim komfortu, kontaktu z naturą i możliwości aktywnego wypoczynku. A to sprawia, że coolcation z sezonowej ciekawostki staje się jednym z najważniejszych trendów współczesnej turystyki. Wakacje przyszłości mogą wyglądać właśnie tak Jeszcze kilka lat temu trudno było wyobrazić sobie lato bez wyjazdu do Grecji, Chorwacji, Hiszpanii czy Włoch. To właśnie południe Europy było synonimem idealnych wakacji – gwarantowało słońce, wysokie temperatury i plaże pełne turystów. Dziś ten obraz zaczyna się zmieniać. Coraz więcej podróżnych dochodzi do wniosku, że wymarzony urlop nie musi oznaczać 40-stopniowego upału, rozgrzanego betonu i planowania całego dnia wokół klimatyzowanych pomieszczeń. Zamiast tego wybierają miejsca, w których można naprawdę odpocząć. Wielogodzinne wędrówki po górach, rejsy po fiordach, spływy kajakowe, wycieczki rowerowe czy zwiedzanie miast bez konieczności ukrywania się przed słońcem stają się dla wielu znacznie atrakcyjniejszą wizją wakacji. Liczy się kontakt z naturą, autentyczne doświadczenia i możliwość aktywnego spędzania czasu od rana do późnego wieczora. Fiordy Norwegii, jeziora Finlandii, szkockie Highlands, islandzkie wodospady czy klify Wysp Owczych pokazują, że spektakularne krajobrazy nie muszą iść w parze z ekstremalnymi temperaturami. Wręcz przeciwnie – to właśnie umiarkowany klimat pozwala w pełni korzystać z uroków tych miejsc. Nic dziwnego, że coraz więcej osób świadomie rezygnuje z najbardziej rozgrzanych kierunków na rzecz chłodniejszych regionów Europy. Nie oznacza to końca popularności Grecji czy Hiszpanii. Bardziej prawdopodobne jest to, że zmieni się kalendarz podróży. Kraje śródziemnomorskie będą częściej wybierane wiosną i jesienią, natomiast lipiec i sierpień staną się czasem odkrywania północy Europy. Wszystko wskazuje na to, że coolcation nie jest chwilową modą wywołaną jedną falą upałów, lecz odpowiedzią na zmieniający się klimat i nowe oczekiwania podróżnych. Być może właśnie tak będą wyglądały wakacje przyszłości – mniej nastawione na rekordowe temperatury, a bardziej na komfort, naturę i przeżycia, które zostają w pamięci na dłużej niż letnia opalenizna.
Nie musisz lecieć na Coachellę. Te miejsca w Polsce mają festiwalowy klimat tego lata
Festiwale muzyczne już dawno przestały być tylko serią koncertów. Dziś to wydarzenia, które łączą muzykę, podróże, modę i wyjątkową atmosferę. Coraz więcej osób planuje wakacyjne wyjazdy właśnie wokół nich, zamieniając zwykły weekend w niezapomnianą przygodę. Jeśli marzysz o klimacie znanym z Coachelli, wcale nie musisz lecieć do Kalifornii. W Polsce również nie brakuje miejsc, które latem tętnią muzyką i przyciągają tysiące fanów.
Coachella od lat inspiruje nie tylko line-upem, ale także festiwalową modą, sztuką i stylem życia. To wydarzenie, które pokazuje, że koncert może być czymś znacznie więcej niż tylko występem ulubionego artysty. Podobny trend widać również w Polsce. Wakacyjne festiwale coraz częściej stają się pretekstem do krótkich podróży, odkrywania nowych miejsc i spędzania czasu w wyjątkowym otoczeniu. Nad Bałtykiem, na Śląsku czy w Małopolsce można znaleźć wydarzenia, które oferują nie tylko świetną muzykę, ale również niepowtarzalny klimat i atrakcje wykraczające daleko poza scenę. Open'er Festival. Cztery dni muzyki i wakacje nad Bałtykiem Open'er Festival od ponad dwudziestu lat pozostaje największym i najbardziej rozpoznawalnym festiwalem muzycznym w Polsce. Lotnisko Gdynia-Kosakowo na kilka dni zmienia się w ogromne miasteczko festiwalowe z kilkoma scenami, polem namiotowym, strefami gastronomicznymi i przestrzeniami do odpoczynku. Dla wielu uczestników to nie tylko koncerty, ale początek letnich wakacji. Tegoroczna edycja odbędzie się 1–4 lipca. W programie znalazły się koncerty światowych gwiazd, w tym Muse, Massive Attack, Nine Inch Nails, Gracie Abrams, Future, Linkin Park, Camila Cabello, Justice i Doechii, a także wielu cenionych polskich wykonawców. Dużym atutem Open'era jest lokalizacja. W ciągu dnia można odpocząć na plażach Gdyni i Sopotu, odwiedzić Skwer Kościuszki czy spacerować po nadmorskich bulwarach, a wieczorem wrócić na koncerty trwające do późnej nocy. To właśnie połączenie muzyki i nadmorskiego wypoczynku sprawia, że bilety znikają z dużym wyprzedzeniem. OFF Festival. Alternatywa w zielonym sercu Katowic Nie każdy szuka największych stadionowych nazwisk. Dla fanów ambitniejszych brzmień od lat obowiązkowym punktem wakacji pozostaje OFF Festival w Katowicach. Wydarzenie odbędzie się 1–3 sierpnia w Dolinie Trzech Stawów – jednym z najbardziej zielonych miejsc w mieście. To festiwal dla osób, które lubią odkrywać nowych artystów, słuchać alternatywy, indie, elektroniki czy eksperymentalnych projektów muzycznych. W tegorocznym line-upie znaleźli się m.in. James Blake, Fontaines D.C., Magdalena Bay, Molchat Doma, Geordie Greep oraz wielu artystów z Polski i zagranicy. Pobyt w Katowicach warto wykorzystać także na zwiedzanie. Kilka minut od festiwalu znajduje się Strefa Kultury z Muzeum Śląskim i NOSPR, a nieco dalej zabytkowy Nikiszowiec, uznawany za jedną z największych atrakcji regionu. Pol'and'Rock Festival. Największa muzyczna społeczność w Polsce Pol'and'Rock Festival to wydarzenie, którego nie trzeba przedstawiać fanom muzyki na żywo. Organizowany przez Fundację WOŚP festiwal co roku przyciąga setki tysięcy uczestników i pozostaje największym darmowym festiwalem w Europie. W tym roku odbędzie się 31 lipca – 2 sierpnia na lotnisku Czaplinek-Broczyno. Oprócz koncertów uczestnicy mogą korzystać z Akademii Sztuk Przepięknych, licznych stref aktywności i pola namiotowego, które na kilka dni zamienia się w ogromne miasteczko. To wydarzenie słynie przede wszystkim z atmosfery. Dla wielu osób Pol'and'Rock jest miejscem, do którego wracają co roku nie tylko dla muzyki, ale również dla ludzi i wyjątkowego klimatu. Strefa57. Koncertowe odkrycie pod Krakowem Na muzycznej mapie Polski coraz mocniej zaznacza swoją obecność również Strefa57 w Przytkowicach. To nowoczesna przestrzeń koncertowa położona zaledwie około 30 minut od Krakowa, stworzona z myślą o osobach, które cenią wysoką jakość koncertów i komfortowe warunki. Lato w Strefie57 rozpocznie się już 4 lipca mocnym hip-hopowym akcentem. Na scenie pojawią się White 2115, Young Multi, Chivas, Malik Montana, Kizo oraz Zeamsone. Organizatorzy zapowiadają widowiskowe koncerty, rozbudowaną oprawę audiowizualną i festiwalową atmosferę, która potrwa do późnych godzin nocnych. Po koncertach na uczestników czeka afterparty oraz strefa relaksu i gastronomii czynna do rana. Ale to nie koniec! Na miłośników alternatywy i rockowych brzmień Strefa57 przygotowała kolejne wyjątkowe wydarzenie. 18 lipca na scenie wystąpią Artur Rojek, Nosowska, IGO, Kuban i Kortez – artyści, którzy od lat tworzą jedne z najciekawszych koncertowych widowisk w Polsce. To będzie wieczór pełen emocji, autorskich kompozycji i charakterystycznych brzmień, które od lat przyciągają wierną publiczność. Muzyczne lato w Przytkowicach zakończy się 12 września. Tego dnia publiczność usłyszy Natalię Przybysz, Zalewskiego, Darię ze Śląska oraz Roguckiego & Normalnych Ludzi. Organizatorzy zapowiadają również kolejne nazwisko, które dopełni line-up tego koncertowego finału. Strefa57 to jednak znacznie więcej niż sama scena. Na uczestników czeka rozbudowana strefa chill z leżakami i huśtawkami, siedem punktów gastronomicznych, a po koncertach – afterparty trwające do późnych godzin nocnych. Całość uzupełniają nowoczesne nagłośnienie i oprawa świetlna, które pozwalają w pełni zanurzyć się w muzyce. Do Przytkowic można wygodnie dojechać zarówno samochodem, jak i pociągiem, dlatego koncert w Strefie57 łatwo połączyć z weekendowym wypadem do Krakowa lub odkrywaniem atrakcji Małopolski. Maybelline NY Music Stories. Warszawa stawia na muzykę i festiwalowy styl Coraz większą popularność zdobywają także miejskie festiwale. Jednym z najciekawszych wydarzeń tego lata będzie Maybelline NY Music Stories, które odbędzie się 21 sierpnia na Błoniach PGE Narodowego w Warszawie. To wydarzenie łączy koncerty z modą, makijażem i festiwalowym stylem życia. Organizatorzy właśnie ogłosili ostatnie nazwisko tegorocznego line-upu. Do grona artystów dołączył White 2115, który wystąpi obok Żabsona, Bletki, Modelek i PlanBe. Poza koncertami uczestnicy będą mogli odwiedzić strefy beauty, przestrzenie do tworzenia festiwalowych stylizacji oraz liczne atrakcje przygotowane przez organizatorów. To propozycja dla tych, którzy chcą poczuć klimat światowych festiwali bez wyjeżdżania z miasta. Salt Wave Festival. Muzyka kilka kroków od plaży Jeśli wakacje kojarzą ci się przede wszystkim z morzem, warto zwrócić uwagę na Defender Salt Wave Festival, który odbędzie się 31 lipca i 1 sierpnia 2026 roku w Jastarni na Półwyspie Helskim. To jedno z najbardziej klimatycznych wydarzeń muzycznych w Polsce. Kameralna atmosfera, koncerty odbywające się zaledwie kilka kroków od plaży oraz zachody słońca nad Bałtykiem sprawiają, że wielu uczestników traktuje ten festiwal bardziej jako wakacyjny wyjazd niż klasyczne wydarzenie muzyczne. Tegoroczny line-up zapowiada się bardzo różnorodnie. 31 lipca na scenie wystąpią Crystal Fighters, Salvatore Ganacci, Jan-Rapowanie, Vito Bambino oraz Zalia. Z kolei 1 sierpnia publiczność usłyszy Grandsona, Sokoła, Kukona, Livkę oraz Budkę Suflera w projekcie „by Unda”. Organizatorzy zapowiadają również kolejnych artystów, którzy dołączą do programu w najbliższym czasie. Salt Wave to jednak znacznie więcej niż koncerty. W ciągu dnia można odpoczywać na plaży, spacerować po Jastarni i odkrywać uroki Półwyspu Helskiego, a wieczorem przenieść się pod scenę. To właśnie połączenie muzyki, nadmorskiego krajobrazu i swobodnej atmosfery sprawia, że festiwal z roku na rok przyciąga coraz więcej osób szukających alternatywy dla największych imprez muzycznych w kraju. Festiwal może być najlepszym pomysłem na letni city break Coraz więcej osób planuje wakacje nie tylko wokół miejsca, ale również wydarzeń. Kilka dni spędzonych na festiwalu pozwala połączyć koncerty z odkrywaniem nowych regionów Polski, lokalnej kuchni i atrakcji turystycznych. Nadmorskie plaże, zielone parki, kameralne koncertowe przestrzenie czy wielkie festiwalowe miasteczka pokazują, że po muzyczne emocje wcale nie trzeba lecieć do Kalifornii. Polska ma dziś miejsca, które oferują równie wyjątkową atmosferę i mogą stać się inspiracją do niezapomnianego wakacyjnego wyjazdu.
Tu w sekundę zapomnisz o 35-stopniowym upale. Te parki wodne to hit tego lata
Kiedy temperatura przekracza 35 stopni Celsjusza, każdy szuka sposobu na skuteczne ochłodzenie. Zamiast spędzać cały dzień w nagrzanym mieście, warto wybrać się do jednego z największych parków wodnych w Polsce. Baseny, zjeżdżalnie, sztuczne fale i tropikalne strefy relaksu sprawiają, że nawet największy upał przestaje być problemem.
Fala upałów sprawia, że coraz więcej osób szuka sposobu na aktywny wypoczynek nad wodą. Nie każdy ma możliwość wyjazdu nad morze czy jezioro, dlatego świetną alternatywą są nowoczesne parki wodne. Oferują nie tylko baseny i plaże, ale także ekstremalne zjeżdżalnie, rwące rzeki, strefy dla najmłodszych oraz miejsca do relaksu. Wybraliśmy kilka obiektów, które latem cieszą się największą popularnością i pozwalają zapomnieć o wysokich temperaturach. Water Park Energylandia (Zator) To największy odkryty park wodny w Polsce i jedna z największych atrakcji letnich w kraju. Strefa Water Park jest częścią Energylandii, dlatego nie wymaga kupowania osobnego biletu – korzystanie z niej jest wliczone w cenę wejścia do parku rozrywki. Na gości czekają: kilkanaście basenów i wodnych placów zabaw, ponad 20 zjeżdżalni, Tropical Fun i Bamboo Bay, ogromna strefa z leżakami i piaszczystą plażą, atrakcje dla najmłodszych oraz rodzin. To miejsce pozwala połączyć wodne szaleństwo z przejażdżkami na rollercoasterach. Ceny 2026: bilet normalny od 199 zł, bilet ulgowy od 149 zł, dzieci do 3 lat – 1 zł. Water Park jest dostępny bez dodatkowych opłat dla posiadaczy biletu do Energylandii. Suntago – Park of Poland (Wręcza pod Warszawą) To największy zadaszony park wodny w Europie Środkowo-Wschodniej. Pod ogromną kopułą rośnie kilkaset palm sprowadzonych z różnych stron świata, a temperatura przez cały rok przypomina tropiki. Największe atrakcje: ponad 30 zjeżdżalni, basen z falą, rwąca rzeka, strefa Relax z basenami termalnymi, rozbudowana Saunaria, bary w wodzie i strefy wellness. Ceny 2026: całodniowy bilet od 149 zł (online), standardowy całodniowy bilet dla dorosłych – około 179 zł, parking – 25 zł. Julinek Park (pod Warszawą) To jedna z największych letnich atrakcji dla rodzin w centralnej Polsce. W sezonie działa tu rozbudowana strefa wodna z basenami, wodnym placem zabaw, zjeżdżalniami i fontannami, a cały kompleks połączony jest z parkiem rozrywki, parkiem linowym i dmuchańcami. Na miejscu znajdują się również plaża z leżakami oraz strefa wypoczynku, dzięki czemu można spędzić tu cały dzień. Ceny 2026: bilety całodniowe zaczynają się od około 79–99 zł (w zależności od terminu i zakupu online). Aktualne ceny zmieniają się sezonowo. Baseny Tropikalne Binkowski Resort (Kielce) To propozycja dla osób, które chcą poczuć egzotyczny klimat bez wyjazdu z Polski. Kompleks wyróżniają prawdziwe palmy, tropikalna roślinność oraz całoroczna temperatura sprzyjająca wypoczynkowi. Do dyspozycji gości są: baseny rekreacyjne, rwąca rzeka, jacuzzi, zjeżdżalnie, strefa saun, atrakcje dla dzieci. Ceny zależą od długości pobytu i dnia tygodnia. Bilety zaczynają się od około 60–70 zł, a całodniowe wejścia kosztują zwykle od 90 zł wzwyż. Aquapark Wrocław Od lat uznawany jest za jeden z najlepszych parków wodnych w Polsce. Znajdziemy tu zarówno część rekreacyjną, jak i sportową oraz jedną z najlepiej ocenianych stref saun. Największe atrakcje: basen z falą, rwąca rzeka, liczne zjeżdżalnie, baseny zewnętrzne, rozbudowane saunarium. Ceny 2026: bilet normalny na cały dzień od 85 zł, bilet rodzinny od 299 zł. Aquapark Reda To jeden z najbardziej nietypowych parków wodnych w Polsce. Jego znakiem rozpoznawczym jest zjeżdżalnia prowadząca przez tunel przebiegający przez akwarium z rekinami. Na odwiedzających czekają również: rwąca rzeka, baseny rekreacyjne, jacuzzi, strefa saun, wodny plac zabaw. Ceny całodniowych biletów zaczynają się od około 80–100 zł, zależnie od sezonu. Park Wodny Kraków Jeden z największych aquaparków w południowej Polsce oferuje ponad 2 tys. m² powierzchni basenowej. Największe atrakcje: pięć dużych zjeżdżalni, basen z falą, rwąca rzeka, ścianka wspinaczkowa nad wodą, strefa dla najmłodszych. Ceny 2026: ceny zależą od czasu pobytu i dnia tygodnia. Bilety rozpoczynają się od około 50–60 zł, a całodniowe wejścia kosztują około 90–110 zł. Gdzie warto pojechać? Jeżeli zależy ci na największej liczbie atrakcji, trudno przebić Water Park w Energylandii, gdzie w cenie jednego biletu można korzystać zarówno z wodnych atrakcji, jak i ponad stu urządzeń w parku rozrywki. Jednak miłośnicy typowo tropikalnego klimatu docenią Suntago i Baseny Tropikalne Binkowski, rodziny z dziećmi świetnie odnajdą się w Julinku, a osoby szukające klasycznych aquaparków mogą wybierać między Wrocławiem, Krakowem i Redą. Bawcie się dobrze!
Biały piasek i brak parawanów w sezonie. Ta polska plaża wciąż pozostaje nieodkryta i można odpocząć na niej, jak w Grecji
Plaża Stilo to miejsce, które zachwyca ciszą, śnieżnobiałym piaskiem i naturalnym krajobrazem. Ukryta za wydmami Mierzei Sarbskiej, z dala od tłumów i parawanów, przyciąga osoby szukające spokojnego wypoczynku nad Bałtykiem.
Marzysz o wypoczynku nad Bałtykiem z dala od tłumów, hałasu i rzędów parawanów? Plaża Stilo w pobliżu Osetnika w województwie pomorskim należy do miejsc, które zachowały swój naturalny charakter. Dojście prowadzi przez rezerwat przyrody Mierzeja Sarbska, a nagrodą za spacer jest szeroka plaża z białym piaskiem oraz niezwykła atmosfera sprzyjająca wyciszeniu. Dlaczego plaża Stilo nazywana jest ostatnią dziką plażą w Polsce? Polskie wybrzeże Bałtyku liczy niemal 800 kilometrów i oferuje zarówno popularne kurorty, jak i miejsca pozostające z dala od masowej turystyki. Do tej drugiej grupy zaliczana jest Plaża Stilo, położona około 10 kilometrów na zachód od Łeby, w pobliżu niewielkiej osady Osetnik. To właśnie tutaj odwiedzających wita szeroka plaża pokryta śnieżnobiałym, sypkim piaskiem. Nawet w sezonie letnim miejsce zachowuje spokojny charakter, ponieważ znajduje się około 4 kilometrów od najbliższych zabudowań. Dzięki temu plaża nie przypomina zatłoczonych nadmorskich kurortów. Zamiast gwaru można usłyszeć jedynie szum fal oraz dźwięki otaczającej przyrody. Naturalny krajobraz, brak rozbudowanej infrastruktury i kontakt z naturą sprawiają, że wielu odwiedzających określa Plażę Stilo mianem jednej z ostatnich dzikich plaż w Polsce. ZOBACZ TEŻ: Na tej japońskiej wyspie muzea stoją pośrodku pól ryżowych. To jedno z najbardziej niezwykłych miejsc na świecie i prawie nikt o nim nie wie Spacer przez rezerwat Mierzeja Sarbska prowadzi do ukrytej plaży Dotarcie na Plażę Stilo jest częścią całej wyprawy. Do plaży prowadzi około 2-kilometrowa trasa biegnąca przez sosnowy las znajdujący się na terenie rezerwatu przyrody Mierzeja Sarbska. Podczas spaceru można poczuć intensywny zapach żywicy i igliwia, a wysokie wydmy oraz stare drzewa tworzą charakterystyczny mikroklimat tego miejsca. Na trasie ustawiono również ławeczki, które pozwalają odpocząć przed dalszą drogą. Rezerwat Mierzeja Sarbska chroni wąski pas wydm o szerokości do 1 kilometra. Najwyższe wydmy osiągają ponad 24 metry nad poziomem morza. Od północy teren graniczy z plażą, natomiast od południa z jeziorem Sarbsko. To właśnie połączenie wydm, lasu i morskiej bryzy buduje wyjątkowy charakter tej części polskiego wybrzeża. Latarnia morska Stilo to obowiązkowy punkt każdej wizyty Jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli okolicy pozostaje latarnia morska Stilo. Obiekt ma wysokość 33 metrów i wyróżnia się konstrukcją wykonaną ze stalowych elementów oraz charakterystycznym malowaniem w kolorach czerwonym, białym i czarnym. W sezonie letnim latarnia jest udostępniana turystom. Wejście na jej szczyt pozwala podziwiać rozległą panoramę Bałtyku, okolicznych lasów, wydm oraz pobliskich miejscowości. Latarnia została zbudowana na początku XX wieku i do dziś pozostaje jedną z najważniejszych atrakcji regionu. Jej charakterystyczna sylwetka towarzyszy odwiedzającym niemal przez cały pobyt w okolicy Plaży Stilo. Osetnik – spokojna osada z dala od tłumów turystów Plaża Stilo znajduje się w pobliżu Osetnika, niewielkiej osady położonej w gminie Choczewo, w województwie pomorskim. Miejscowość otaczają rozległe lasy, a od morza oddziela ją rezerwat przyrody. Dojazd do Osetnika nie należy do najłatwiejszych. Najwygodniej dotrzeć tam samochodem, choć do pobliskiego Sasina kursują również autobusy z Władysławowa. Brak bezpośredniego połączenia kolejowego sprawia, że okolica nie jest oblegana przez turystów. Historia osady sięga końca XVIII wieku. Przed II wojną światową miejscowość funkcjonowała pod niemiecką nazwą Stilo-Kathen. Obecnie Osetnik pozostaje jednym z najbardziej spokojnych miejsc na polskim wybrzeżu. Jak dotrzeć na Plażę Stilo i czego można się tam spodziewać? Osoby wybierające się na Plażę Stilo powinny przygotować się na około 2-kilometrowy spacer przez teren rezerwatu Mierzeja Sarbska. Trasa prowadzi przez sosnowy las, a po jej zakończeniu odwiedzających czeka rozległa plaża z białym piaskiem. Na miejscu nie ma charakterystycznej dla popularnych kurortów infrastruktury. Zamiast barów, głośników czy dużych skupisk turystów można liczyć na ciszę, kontakt z naturą oraz przestrzeń sprzyjającą wypoczynkowi. Połączenie szerokiej plaży, wydm, lasu oraz widoku z latarni morskiej sprawia, że Plaża Stilo pozostaje jednym z najbardziej charakterystycznych i spokojnych miejsc nad polskim Bałtykiem. Źródło: RMF FM
Ta europejska wyspa zachwyca bardziej niż wiele tropikalnych kierunków. Mało kto o niej słyszał
Turkusowe jeziora, gorące źródła, zielone wzgórza i spektakularne klify nad Atlantykiem. São Miguel, największa wyspa Azorów, coraz częściej jest wymieniana jako jedna z najpiękniejszych alternatyw dla wakacji w tropikach. Choć wciąż pozostaje mniej znana niż Madera czy Wyspy Kanaryjskie, zachwyca dziką przyrodą, spokojem i krajobrazami, które trudno znaleźć gdziekolwiek indziej w Europie.
Gdy myślimy o egzotycznych wakacjach, zwykle przychodzą nam do głowy Malediwy, Bali czy Seszele. Tymczasem zaledwie kilka godzin lotu z Europy znajduje się miejsce, które oferuje równie spektakularne widoki, a przy tym pozwala uniknąć długiej podróży i tropikalnych upałów. São Miguel, nazywana "Zieloną Wyspą", jest największą wyspą portugalskiego archipelagu Azorów. Zachwyca kraterowymi jeziorami, wodospadami, naturalnymi basenami termalnymi i bujną roślinnością. To kierunek, który z roku na rok zdobywa popularność wśród miłośników natury, ale wciąż pozostaje poza głównym nurtem masowej turystyki. Dlaczego São Miguel bywa nazywana europejskimi tropikami? Choć leży na środku Oceanu Atlantyckiego i administracyjnie należy do Portugalii, São Miguel oferuje krajobrazy, które bardziej przypominają Hawaje czy Kostarykę niż typowe europejskie wyspy. Wulkaniczne pochodzenie stworzyło tu malownicze kaldery z jeziorami, gorące źródła, gejzery i strome klify, a łagodny, oceaniczny klimat sprawia, że wyspa pozostaje zielona przez cały rok. To właśnie połączenie dzikiej natury, niewielkiej liczby turystów i możliwości aktywnego wypoczynku sprawia, że wielu podróżników uważa São Miguel za jedną z najpiękniejszych wysp Europy i ciekawą alternatywę dla odległych tropikalnych kierunków. Malowniczy port i latarnia morska nad oceanem na portugalskiej wyspie São Miguel. Co zobaczyć na São Miguel? Ta europejska wyspa wygląda jak tropiki São Miguel to największa wyspa Azorów i jednocześnie miejsce, które wielu podróżników uważa za najpiękniejszy zakątek Portugalii. Nie znajdziemy tu palmowych kurortów ani luksusowych resortów znanych z Karaibów, ale krajobrazy potrafią zrobić równie duże wrażenie. Wulkaniczne jeziora, gorące źródła, wodospady, czarne plaże i zielone wzgórza sprawiają, że wyspa coraz częściej trafia na listy najciekawszych kierunków w Europie. Sete Cidades – wizytówka Azorów Najbardziej rozpoznawalnym miejscem na wyspie jest kaldera Sete Cidades z dwoma jeziorami – niebieskim i zielonym. Najlepszy widok rozciąga się z punktów widokowych Vista do Rei oraz Boca do Inferno, które należą do najczęściej fotografowanych miejsc na całych Azorach. To właśnie tutaj powstają zdjęcia, które często mylone są z krajobrazami Nowej Zelandii lub Hawajów. Furnas – miejsce, gdzie ziemia dosłownie oddycha Drugim obowiązkowym punktem jest dolina Furnas, znana z aktywności geotermalnej. Z licznych fumaroli wydobywa się para wodna i siarkowe gazy, a gorące źródła tworzą naturalne baseny termalne. Największą atrakcją jest park Terra Nostra z charakterystycznym basenem wypełnionym wodą bogatą w żelazo, utrzymującą temperaturę około 38°C. W Furnas warto również spróbować słynnego Cozido das Furnas – tradycyjnego gulaszu gotowanego przez kilka godzin pod ziemią przy wykorzystaniu ciepła wulkanicznego. Lagoa do Fogo i dzikie plaże Jednym z najpiękniejszych jezior Azorów jest Lagoa do Fogo. Położone wysoko w górach zachwyca krystalicznie czystą wodą i niemal dziewiczym otoczeniem. Na wyspie nie brakuje również plaż z czarnym, wulkanicznym piaskiem. Najpopularniejsze znajdują się w Mosteiros, Ribeira Grande oraz Praia de Água d'Alto. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/48/2026/06/AdobeStock294066393-5a0af09.jpeg" width="5472" height="3648" alt="Malowniczy widok na turkusowe wody Lagoa do Fogo (Jeziora Ognia) w słoneczny letni dzień." title="Malowniczy widok na turkusowe wody Lagoa do Fogo (Jeziora Ognia) w słoneczny letni dzień. Na pierwszym planie kwitnące kwiaty, a w tle krajobraz wyspy São Miguel na Azorach w Portugalii" /> Jedyna plantacja herbaty w Europie São Miguel słynie z plantacji herbaty Gorreana, działającej nieprzerwanie od XIX wieku. To jedyna komercyjna plantacja herbaty w Europie. Zwiedzający mogą zobaczyć proces produkcji, spacerować pomiędzy krzewami oraz bezpłatnie degustować lokalne herbaty. W pobliżu znajduje się także plantacja ananasów uprawianych w szklarniach – kolejna nietypowa atrakcja wyspy. Co robić na São Miguel? Wyspa jest idealnym kierunkiem dla osób lubiących aktywny wypoczynek. Do najpopularniejszych atrakcji należą: rejsy w poszukiwaniu wielorybów i delfinów – w wodach wokół Azorów można obserwować nawet kilkadziesiąt gatunków waleni i delfinów, kąpiele w naturalnych gorących źródłach w Furnas i Ponta da Ferraria, trekkingi do wodospadów i punktów widokowych, spływy kajakowe po jeziorach Sete Cidades, canyoning oraz surfing na północnym wybrzeżu wyspy. Jak dolecieć z Polski? Na São Miguel nie ma obecnie regularnych lotów bezpośrednich z Polski. Najłatwiej dostać się tam z jedną przesiadką – najczęściej w Lizbonie lub Porto. Loty oferują m.in. TAP Air Portugal oraz Azores Airlines, a sezonowo dostępne są także połączenia przez Frankfurt, Londyn czy Barcelonę. Czas podróży z Polski wynosi zwykle od 8 do 12 godzin, w zależności od długości przesiadki. Lotnisko znajduje się w Ponta Delgada – największym mieście wyspy. Ile kosztują wakacje na São Miguel? Choć Azory uchodzą za egzotyczny kierunek, ceny na miejscu są zbliżone do tych w Portugalii kontynentalnej. Przykładowe koszty: lot z Polski – od około 900–1600 zł w dwie strony poza szczytem sezonu, latem najczęściej 1400–2200 zł, noclegi w pensjonatach – od 60–90 euro za pokój, hotele 4-gwiazdkowe – od 130–220 euro za noc, wynajem samochodu – od 35–60 euro dziennie poza sezonem, obiad w restauracji – 15–25 euro za osobę, rejs na obserwację wielorybów – około 65–90 euro. Kiedy najlepiej jechać? Najlepszy okres na podróż przypada od maja do października. Temperatury wynoszą wtedy zazwyczaj od 20 do 26 stopni Celsjusza, a oceaniczny klimat sprawia, że upały praktycznie nie występują. Nawet latem pogoda potrafi zmieniać się kilka razy dziennie, dlatego mieszkańcy żartują, że na Azorach można doświadczyć czterech pór roku w ciągu jednego dnia.
Kiedy cała Europa poci się w 40-stopniowym upale, w tym kraju jest 18 stopni, zielono i pusto. To najlepszy kierunek na lipiec!
Szkocja latem to odwrócony sezon: kiedy Grecja, Włochy i Hiszpania są zatłoczone i przegrzane, szkockie Highlands są zielone, puste i chłodne. Zamki na klifach, fiordopodobne jeziora, whisky przy kominku i krajobrazy, które wyglądają jak z innego świata.
Lipiec to najtrudniejszy miesiąc do planowania wakacji. Wszędzie, gdzie jest ciepło i pięknie — jest też tłum i drogo. Santorini oblężona, Amalfi nieprzejezdna, Barcelona z transparentami "turyści do domu," Dubrownik z kolejkami na murach. Tymczasem w tym samym lipcu, gdy południe Europy się dusi, Szkocja ma 16-20 stopni, zielone wzgórza po horyzont, zamki, przy których nie ma kolejek, i drogi, na których można jechać godzinami bez spotkania innego samochodu. To nie jest marketing turystyczny. To prosta prawda geograficzna: Szkocja leży na północy, ma atlantycki klimat i jest jednym z tych rzadkich miejsc w Europie, które w lipcu wyglądają lepiej niż w jakimkolwiek innym miesiącu — i nie są przy tym przepełnione. Highlands — krajobraz, który nie mieści się w kadrze Szkockie Wyżyny — Highlands — to jeden z najbardziej dramatycznych krajobrazów w Europie. Rozległe wrzosowiska w kolorze fioletu i ochry, jeziora zwane lochami, które wyglądają jak fiordy przeniesione z Norwegii, i wzgórza pokryte trawą w odcieniach zieleni, których nie ma nigdzie na południu Europy. Loch Ness jest najsłynniejszy — i mimo legendy o potworze jest naprawdę piękny: długi, ciemny i otoczony wzgórzami, które odbijają się w wodzie przy bezwietrznej pogodzie. Ale znacznie piękniejsze i znacznie mniej zatłoczone są Loch Lomond, Loch Torridon i Loch Maree na zachodzie — miejsca, przy których można stać godzinami i nie zobaczyć nikogo. Glencoe to dolina, która w pochmurne dzień wygląda jak plan filmowy do nordyckiego eposu. Pionowe ściany gór opadające do wąskiej doliny, chmury snujące się między szczytami i cisza przerywana tylko wiatrem. I właśnie to jest szkocki krajobraz w swojej najczystszej formie. Zamki, które robią wrażenie Szkocja ma ponad tysiąc zamków — i wiele z nich jest w stanie, który trudno zobaczyć gdziekolwiek indziej: nie odrestaurowane na błysk, nie zamienione w muzea z biletami i sklepem z pamiątkami, ale stojące w krajobrazie tak jak stały przez stulecia, z mchem na kamieniach i widokiem na jezioro albo morze. Eilean Donan to jeden z najsłynniejszych — zamek na małej wyspie połączonej mostem z lądem, z Loch Duich w tle i górami po obu stronach. Wygląda dokładnie jak na zdjęciach — i jest tak piękny, że trudno w to uwierzyć stojąc przed nim na żywo. Dunnottar Castle na klifie nad Morzem Północnym — ruiny twierdzy, która przez wieki była jednym z najważniejszych miejsc w historii Szkocji — to z kolei jedno z tych miejsc, które w mgle i przy wietrze wyglądają jak koniec świata w najlepszym sensie tego słowa. Urquhart Castle nad Loch Ness, Stirling Castle na skale w centrum kraju, Edinburgh Castle górujący nad stolicą — każdy z nich jest osobnym rozdziałem historii Szkocji i każdy dostępny bez kilkugodzinnych kolejek. Whisky — przy źródle Speyside, Islay, Highlands, Lowlands — regiony whisky szkockiej to mapa kraju opisana smakiem. Każdy region daje inny charakter: Islay słynąca z torfowej, dymnej whisky jak Laphroaig i Ardbeg, Speyside z łagodną i owocową jak Glenfiddich i Macallan, Highlands z pełną gamą stylów. Destylarnię można odwiedzić bezpośrednio — większość oferuje zwiedzanie i degustacje za kilkanaście funtów, a w mniejszych, rodzinnych wytwórniach właściciel często jest jednocześnie przewodnikiem i opowiada historię miejsca tak, jak żaden audioguide nie potrafi. Whisky kupiona w destylarni bezpośrednio — szczególnie te z limitowanych serii dostępnych tylko na miejscu — smakuje inaczej niż ta sama butelka kupiona w sklepie. I jest ta sama cena albo taniej. Edynburg jako baza Edynburg to jedno z najpiękniejszych miast w Europie — i w lipcu jest tu najlepiej, bo odbywa się Edinburgh Festival, największy festiwal sztuki na świecie, który zamienia całe miasto w jeden wielki spektakl. Ulice pełne artystów, setki spektakli każdego dnia i atmosfera, której nie ma nigdzie indziej. Z Edynburga w dwie godziny samochodem dociera się w serce Highlands. To idealna baza: miasto z pełną infrastrukturą i dzikie góry za rogiem. Jak dojechać Bezpośrednie loty z Warszawy do Edynburga — kilka razy w tygodniu, ceny od 200 złotych w dwie strony przy wcześniejszej rezerwacji. Alternatywnie przez Londyn — więcej połączeń, podobna cena. Samochód w Szkocji jest niezbędny do odkrywania Highlands — komunikacja publiczna między mniejszymi miejscowościami jest ograniczona. Wynajem samochodu w Edynburgu to koszt od 150 złotych za dzień. Uwaga: ruch lewostronny. Lipiec i sierpień to technicznie szczyt sezonu — ale to nadal mniej ludzi niż w dowolnym popularnym miejscu na południu Europy. Wrzesień jest jeszcze lepszy: heather — wrzos — zaczyna kwitnąć i Highlands zamieniają się w fioletowy dywan.
Sarkofagi, wykute w skale grobowce, a do tego lazurowa woda. Ta turecka wyspa zachwyca pozostałościami po starożytnej cywilizacji
Pod powierzchnią wód wokół wyspy Kekova kryją się ruiny starożytnego miasta Dolichiste. Zniszczone przez potężne trzęsienia ziemi miejsce dziś przyciąga turystów niezwykłymi zabytkami i krajobrazami Wybrzeża Licyjskiego.
Kekova to jedno z najbardziej niezwykłych miejsc na Wybrzeżu Licyjskim. Pod powierzchnią morza znajdują się pozostałości starożytnego miasta Dolichiste, które zostało zniszczone przez kolejne trzęsienia ziemi. Dziś region zachwyca zatopionymi ruinami, licyjskimi grobowcami, zabytkami antycznymi oraz malowniczym wybrzeżem, przyciągając turystów z całego świata. Kekova i zatopione miasto Dolichiste – historia zniszczona przez trzęsienia ziemi Wyspa Kekova należy do najciekawszych miejsc Wybrzeża Licyjskiego. Z pokładu łodzi można obserwować kamienne ściany dawnych budynków, schody prowadzące wprost do morza oraz fragmenty zabudowy zachowane pod powierzchnią przejrzystej wody. Widoczne są również pozostałości murów i dawnych podwórzy, które przypominają o historii starożytnego miasta. Źródło opisuje, że miejsce znane dziś jako Kekova było w starożytności portowym miastem Dolichiste. O jego istnieniu wspominali Pliniusz oraz Ptolemeusz. Miasto zostało zniszczone przez dwa silne trzęsienia ziemi z 141 i 240 r., natomiast kolejne trzęsienie w VI w. doprowadziło do jego ostatecznego upadku. Według wyliczeń archeologów domy położone przy nabrzeżu zapadły się w ciągu jednej sekundy aż o 4,5 m. Pod wodą zachowały się fundamenty budynków, kanały, rury z terakoty oraz dawne portowe konstrukcje. Archeolodzy prowadzący badania odkryli również liczne wraki statków. Wśród nich znajduje się liczący 3600 lat wrak nazwany Kumluca, uznany za najstarszy odkryty wrak świata. Badania prowadzone na tym stanowisku archeologicznym wciąż trwają, dlatego obowiązują ograniczenia dotyczące pływania wpław i nurkowania. ZOBACZ TEŻ: AI wybrało najpiękniejszą europejską wyspę. To nie Sardynia ani Kreta Kaleköy i Demre – licyjskie sarkofagi oraz zabytki starożytnej Myry Po drugiej stronie przesmyku znajduje się Kaleköy, utożsamiane z antyczną Simeną. Nad miejscowością dominują ruiny zamku, a w okolicy zachowały się charakterystyczne kamienne sarkofagi. Jeden z nich stoi na płyciźnie tuż przy porcie i według opisu znalazł się tam wskutek dawnego trzęsienia ziemi. Materiał wskazuje, że Licyjczycy wierzyli w przenoszenie dusz do zaświatów przez uskrzydlone demony, dlatego swoje grobowce umieszczali wzdłuż wybrzeża oraz wysoko na klifach. Sarkofagi widoczne w Kaleköy są przykładem wpływów greckich, natomiast wcześniejsze grobowce były wykuwane bezpośrednio w skałach. Niedaleko znajduje się Demre, gdzie zachowały się pozostałości starożytnej Myry. Na zboczach wzgórz można oglądać liczne licyjskie grobowce wykute w piaskowcu. Obok nich znajduje się dobrze zachowany teatr z czasów rzymskiej kolonizacji, określany w materiale jako największy w Licji. Obiekt wyróżnia się również bardzo dobrą akustyką. Licyjczycy i Federacja Licyjska – cywilizacja, która stworzyła wyjątkowy związek miast Artykuł przedstawia również historię Licyjczyków. Homer wspominał o nich jako o sprzymierzeńcach Trojan. Według przytoczonych historyków cywilizacja ta była określana mianem „Szwajcarów starożytności”, ponieważ starała się zachowywać neutralność, jednocześnie skutecznie broniąc swoich miast. Bogactwo Licyjczyków wynikało z handlu oraz pracowitości mieszkańców. Ważnym elementem ich historii była Federacja Licyjska – unia 23 państw-miast. Każde z nich zachowywało niezależność, jednocześnie korzystając ze wspólnego bezpieczeństwa i współpracy. Materiał podkreśla także, że kobiety posiadały w Licji prawa równe mężczyznom. CZYTAJ TEŻ: Na tej japońskiej wyspie muzea stoją pośrodku pól ryżowych. To jedno z najbardziej niezwykłych miejsc na świecie i prawie nikt o nim nie wie! Patara i Kaş – najważniejsze miejsca Wybrzeża Licyjskiego Najważniejszym miastem Federacji Licyjskiej była Patara. Według źródła pełniła funkcję stolicy i była wspominana przez Herodota jako święte miasto Apollina. W ostatnich latach przeprowadzono tam prace konserwatorskie obejmujące między innymi najstarszy zachowany budynek demokratycznego parlamentu, bramę wjazdową, latarnię morską oraz kolumnadę głównej ulicy. Badania archeologiczne wykazały również, że port w Pata­rze należał do największych w tej części Morza Śródziemnego. Z biegiem czasu jego znaczenie malało wraz z postępującym zamulaniem, co doprowadziło do utraty dawnej pozycji miasta. Podróż po Wybrzeżu Licyjskim kończy się w Kaş, dawnym Antiphellos. Obecnie miejscowość łączy funkcję kameralnego kurortu i miasta portowego. Artykuł opisuje liczne restauracje, butikowe hotele, sklepy z rękodziełem oraz nadmorskie tarasy prowadzące bezpośrednio do morza. W pobliżu znajduje się również odrestaurowany teatr grecki mogący pomieścić 4 tys. osób, w którym odbywa się letni festiwal filmowy krótkich metraży. Kekova pozostaje jedną z największych atrakcji Wybrzeża Licyjskiego Kekova stanowi wyjątkowe połączenie historii i krajobrazu. Zatopione ruiny Dolichiste, liczne stanowiska archeologiczne, licyjskie grobowce, starożytne teatry oraz miejscowości Kaleköy, Demre, Patara i Kaş tworzą trasę pozwalającą poznać dziedzictwo dawnej Licji. Zachowane pod wodą pozostałości miasta oraz odkrycia archeologiczne sprawiają, że region pozostaje jednym z najbardziej charakterystycznych miejsc opisanych w materiale źródłowym. Źródło: NatGeo
AI wybrało najpiękniejszą europejską wyspę. To nie Sardynia ani Kreta
Turkusowe zatoki, gorące źródła, bujna śródziemnomorska roślinność i bajkowy zamek wyrastający z morza. Choć większość turystów wybiera Sardynię, Kretę czy Sycylię, sztuczna inteligencja wskazała inną wyspę jako jedną z najpiękniejszych w Europie. To Ischia – wulkaniczna perła Zatoki Neapolitańskiej, która od lat zachwyca podróżników i regularnie pojawia się w światowych rankingach.
Jeszcze do niedawna Ischia pozostawała w cieniu słynnego Capri. Dziś coraz częściej to właśnie ona przyciąga osoby szukające pięknych plaż, spokojniejszej atmosfery i wyjątkowych krajobrazów. W prestiżowych zestawieniach, m.in. magazynu Travel + Leisure, wyspa wielokrotnie była uznawana za jedną z najlepszych wysp Europy, wyprzedzając znacznie bardziej znane kierunki. Ischia zachwyca połączeniem morza i gór Położona zaledwie kilkadziesiąt minut rejsu od Neapolu Ischia jest największą wyspą Zatoki Neapolitańskiej. Ma około 47 kilometrów kwadratowych powierzchni, ale pod względem różnorodności krajobrazów może konkurować z dużo większymi wyspami. W jednym miejscu łączy plaże, zielone wzgórza, winnice, strome klify, zatoki z turkusową wodą i gorące źródła termalne. Wyspa powstała w wyniku aktywności wulkanicznej, co do dziś widać niemal na każdym kroku. Jej wnętrze jest pagórkowate i zielone, a wybrzeże pełne jest zatok, skalnych półek oraz naturalnych punktów widokowych. W przeciwieństwie do wielu typowo plażowych kierunków Ischia nie opiera swojego uroku wyłącznie na morzu. To miejsce, w którym można rano wybrać się na trekking, po południu odpoczywać na plaży, a wieczorem zanurzyć się w ciepłych wodach termalnych. Najwyższym punktem wyspy jest Monte Epomeo, wznoszący się na wysokość 789 metrów nad poziomem morza. To wygasły masyw wulkaniczny i jeden z najlepszych punktów widokowych w całej Kampanii. Ze szczytu widać niemal całą Ischię, Zatokę Neapolitańską, Wezuwiusza, Capri, Procidę, a przy dobrej pogodzie także fragmenty wybrzeża Amalfi. Szlak na Monte Epomeo najczęściej rozpoczyna się w miejscowości Fontana. Trasa nie jest bardzo długa, ale miejscami prowadzi pod górę po kamienistych ścieżkach, dlatego warto zabrać wygodne buty. Po drodze można zobaczyć tarasy uprawne, kamienne domy, winnice i typową dla wyspy śródziemnomorską roślinność. Na szczycie znajduje się niewielka kaplica wykuta w skale oraz punkt widokowy, który wielu turystów uznaje za najpiękniejsze miejsce na Ischii. Wyspa słynie również z malowniczych miasteczek. Ischia Porto jest głównym portem i najbardziej ruchliwą częścią wyspy, pełną restauracji, kawiarni i sklepów. Ischia Ponte zachowała bardziej historyczny charakter, z wąskimi uliczkami i widokiem na Zamek Aragoński. Forio, położone po zachodniej stronie wyspy, słynie z zachodów słońca, białego kościoła Soccorso oraz bliskości najpiękniejszych plaż i ogrodów termalnych. Duże wrażenie robią także południowe i zachodnie wybrzeża wyspy. W okolicach Sant’Angelo, dawnej wioski rybackiej, krajobraz staje się bardziej kameralny i elegancki. Kolorowe domy, niewielki port i zatoki ukryte między skałami sprawiają, że miejsce uchodzi za jedno z najbardziej romantycznych na Ischii. Właśnie ta różnorodność sprawia, że Ischia jest czymś więcej niż typową włoską wyspą plażową. Na niewielkiej powierzchni oferuje krajobrazy, które kojarzą się jednocześnie z Capri, Toskanią i wybrzeżem Amalfi, ale bez tak intensywnego tłumu jak w najbardziej znanych punktach regionu. Zamek Aragoński jest symbolem wyspy Najbardziej rozpoznawalnym zabytkiem Ischii jest Castello Aragonese, monumentalna twierdza położona na skalistej wysepce u wybrzeży Ischia Ponte. Z lądem łączy ją kamienny most o długości około 220 metrów. Już z daleka zamek wygląda jak fragment filmowej scenografii – wyrasta prosto z morza, a jego mury dominują nad zatoką. Historia tego miejsca sięga starożytności. Pierwsze umocnienia miały powstać tutaj już w V wieku p.n.e., gdy mieszkańcy szukali ochrony przed najazdami. Obecny charakter twierdza zyskała jednak w XV wieku, za panowania Alfonsa V Aragońskiego, który rozbudował fortyfikacje i nadał im monumentalny wygląd. Przez stulecia Castello Aragonese pełnił wiele funkcji. Był twierdzą obronną, schronieniem dla mieszkańców wyspy podczas najazdów piratów, siedzibą arystokracji, klasztorem i miejscem życia religijnego. W najlepszym okresie na zamkowej skale znajdowały się kościoły, klasztory, domy, ogrody i zabudowania gospodarcze. Mieszkało tu nawet kilka tysięcy osób. Dziś zamek jest jedną z największych atrakcji Kampanii. Zwiedzający mogą zobaczyć dawne dziedzińce, ruiny katedry, tarasy widokowe, ogrody i fragmenty dawnych zabudowań klasztornych. Szczególne wrażenie robią panoramy rozciągające się z murów – z jednej strony widać kolorowe domy Ischia Ponte, z drugiej bezkresny błękit Morza Tyrreńskiego. Castello Aragonese jest również jednym z najbardziej fotogenicznych miejsc na wyspie. Najpiękniej prezentuje się o zachodzie słońca, gdy ciepłe światło podkreśla kamienne mury, a morze przybiera złote i różowe odcienie. To właśnie stąd pochodzą jedne z najbardziej rozpoznawalnych zdjęć Ischii. Dla wielu podróżników zamek jest symbolem wszystkiego, co wyróżnia wyspę: historii, spektakularnego położenia, romantycznego klimatu i widoków, które zapadają w pamięć na długo po powrocie z wakacji. Gorące źródła przyciągają turystów z całego świata Ischia od ponad dwóch tysięcy lat słynie z leczniczych wód termalnych. Już starożytni Grecy i Rzymianie korzystali z naturalnych źródeł, wierząc w ich właściwości zdrowotne. Do dziś wyspa jest największym ośrodkiem termalnym we Włoszech i jednym z najważniejszych w całej Europie. Na Ischii znajduje się ponad 100 gorących źródeł oraz kilkadziesiąt fumaroli, czyli miejsc, z których wydobywa się gorąca para i gazy wulkaniczne. W niektórych punktach temperatura wody przekracza nawet 90 stopni Celsjusza, dlatego część źródeł wykorzystywana jest do zasilania basenów termalnych oraz zabiegów leczniczych. Najbardziej znanym kompleksem jest Poseidon Gardens w zatoce Citara. To ogromny park termalny zajmujący ponad sześć hektarów. Znajduje się tutaj ponad 20 basenów o temperaturze od około 28 do 40 stopni Celsjusza, strefy hydromasażu, sauny wykute w skale oraz prywatny dostęp do plaży. Równie dużą popularnością cieszy się Negombo Thermal Park, położony w malowniczej zatoce San Montano. Baseny otaczają egzotyczne ogrody pełne palm, bugenwilli i śródziemnomorskiej roślinności. To jedno z najbardziej fotogenicznych miejsc na wyspie, często wybierane przez osoby szukające relaksu w luksusowym otoczeniu. Na uwagę zasługuje także Castiglione Thermal Park, położony na zboczu z widokiem na Zatokę Neapolitańską. Oferuje baseny termalne, kąpiele błotne oraz zabiegi wellness, z których słynie Ischia. Jednym z najbardziej niezwykłych miejsc pozostaje jednak Sorgeto. To naturalna zatoka, w której gorąca woda termalna wypływa bezpośrednio do morza. Dzięki temu tworzą się naturalne baseny o różnych temperaturach. Nawet zimą można tutaj kąpać się na świeżym powietrzu, obserwując fale Morza Tyrreńskiego. Sorgeto jest dostępne bezpłatnie i uchodzi za jedną z największych atrakcji wyspy. W południowej części Ischii można zobaczyć również słynne fumarole na plaży Maronti. Piasek jest tam tak gorący, że od wieków mieszkańcy wykorzystują jego naturalne ciepło do gotowania potraw. Do dziś można spotkać osoby przygotowujące jajka lub warzywa zakopane w rozgrzanym piasku. Plaże i śródziemnomorski klimat zachwycają przez cały rok Choć Ischia kojarzona jest przede wszystkim z termami, wyspa oferuje również ponad 30 kilometrów malowniczego wybrzeża z piaszczystymi plażami, kameralnymi zatokami i skalistymi klifami. Najbardziej znana jest Spiaggia dei Maronti, niemal trzykilometrowa plaża będąca najdłuższą na wyspie. Otaczają ją zielone wzgórza i niewielkie restauracje serwujące świeże owoce morza. Dzięki łagodnemu zejściu do wody chętnie odwiedzają ją rodziny z dziećmi. Dużą popularnością cieszy się także Citara Beach, uznawana za jedną z najpiękniejszych plaż Ischii. To właśnie tutaj można podziwiać jedne z najbardziej spektakularnych zachodów słońca w całej Kampanii. Tuż obok znajduje się kompleks Poseidon Gardens, dzięki czemu wiele osób łączy dzień na plaży z kąpielami termalnymi. Miłośnicy spokojniejszych miejsc wybierają San Montano, niewielką zatokę z jasnym piaskiem i spokojną wodą, lub romantyczną plażę Cartaromana, z której rozciąga się jeden z najpiękniejszych widoków na Castello Aragonese. Ischia zachwyca również klimatem. Średnio notuje się tutaj ponad 250 słonecznych dni w roku. Nawet zimą temperatury często przekraczają 15–18 stopni Celsjusza, natomiast latem utrzymują się zwykle w granicach 27–30 stopni, a morska bryza sprawia, że upały są mniej odczuwalne niż w wielu innych regionach południowych Włoch. Dzięki temu sezon turystyczny trwa praktycznie od wczesnej wiosny do późnej jesieni, a wielu turystów odwiedza wyspę także zimą, korzystając z gorących źródeł termalnych i spokojniejszej atmosfery. Dlaczego AI wskazało właśnie Ischię? Przy wyborze najpiękniejszej europejskiej wyspy sztuczna inteligencja analizowała krajobrazy, walory przyrodnicze, zabytki, opinie podróżników oraz wyniki prestiżowych międzynarodowych rankingów. Ischia od lat pojawia się wysoko w zestawieniach przygotowywanych przez magazyny podróżnicze, takie jak Travel + Leisure czy Condé Nast Traveler, gdzie doceniana jest za wyjątkowe połączenie natury, historii i jakości wypoczynku. Na stosunkowo niewielkiej wyspie można znaleźć niemal wszystko, czego oczekują podróżnicy: rajskie plaże, gorące źródła termalne, górskie szlaki, zabytkowe twierdze, urokliwe miasteczka, winnice oraz doskonałą kuchnię opartą na świeżych rybach, owocach morza i lokalnych winach. Ogromnym atutem pozostaje także atmosfera. W przeciwieństwie do pobliskiego Capri Ischia jest spokojniejsza i bardziej autentyczna. Nie ma tu tak dużych tłumów jednodniowych wycieczek, a życie toczy się wolniejszym rytmem. To właśnie dlatego wyspa od lat jest ulubionym miejscem wypoczynku Włochów, którzy często wybierają ją zamiast bardziej komercyjnych kurortów. Ischia zachwyca także różnorodnością. W ciągu jednego dnia można wejść na szczyt wygasłego wulkanu, zwiedzić średniowieczny zamek, wykąpać się w gorących źródłach, odpocząć na piaszczystej plaży i zakończyć wieczór kolacją z widokiem na zachodzące nad Morzem Tyrreńskim słońce. To właśnie ta niezwykła kombinacja przyrody, historii, termalnych atrakcji i śródziemnomorskiego klimatu sprawia, że coraz więcej ekspertów i podróżników uznaje Ischię za jedną z najpiękniejszych wysp Europy. Dla wielu osób jest dowodem na to, że największe włoskie skarby wciąż można znaleźć z dala od najbardziej oczywistych kierunków, takich jak Sardynia czy Kreta.
Na tej japońskiej wyspie muzea stoją pośrodku pól ryżowych. To jedno z najbardziej niezwykłych miejsc na świecie i prawie nikt o nim nie wie!
Naoshima to mała japońska wyspa na Morzu Śródlądowym, którą artyści i architekci zamienili w galerię sztuki bez ścian i sufitu. Muzea zaprojektowane przez Tadao Ando, instalacje artystyczne na plażach i w sadach, żółta dynia na pomoście — i prawie żadnych masowych turystów.
Naoshima leży na Morzu Śródlądowym Japonii, między wyspami Honsiu i Sikoku, i ma zaledwie 3 tysiące stałych mieszkańców. Przez większość swojej historii była zwykłą japońską wyspą rybacką — cicha, spokojnie prowadząca swoje życie z dala od turystycznych szlaków. Wszystko zmieniło się w 1992 roku, kiedy wydawnictwo Benesse Corporation postanowiło zamienić ją w projekt artystyczny na nieznaną wcześniej skalę. Dziś Naoshima jest jednym z najbardziej wyjątkowych miejsc na świecie — miejscem, gdzie nowoczesna architektura i sztuka współistnieją z polami ryżowymi, starymi świątyniami i codziennym życiem rybaków. Miejscem, do którego przyjeżdżają architekci, artyści i miłośnicy sztuki z całego świata — i które mimo rosnącej popularności wciąż zachowuje charakter wyspy, na której dzieje się coś niezwykłego. Tadao Ando i architektura zbudowana pod ziemią Tadao Ando to jeden z najważniejszych architektów świata — japoński mistrz betonu i światła, laureat nagrody Pritzkera, twórca budynków, które wyglądają jak filozofia zamieniona w materię. Na Naoshimie stworzył kilka swoich najważniejszych dzieł — i właśnie one są sercem całego projektu. Chichu Art Museum — dosłownie "Muzeum w Ziemi" — jest zakopane niemal całkowicie pod powierzchnią wzgórza. Widać z zewnątrz tylko geometryczne wcięcia w ziemi, przez które wpada naturalne światło. Wewnątrz, w betonowych salach oświetlonych wyłącznie światłem dziennym, stoją trzy dzieła: monumentalne instalacje Claude'a Moneta, Jamesa Turella i Waltera De Marii. Muzeum jest zaprojektowane tak, żeby każda praca była oglądana w konkretnym świetle, o konkretnej porze dnia. Efekt jest niezapomniany — szczególnie sala Moneta, gdzie jego "Lilie wodne" otoczone są betonowymi ścianami i światłem wpadającym z góry. Benesse House Museum — hotel i muzeum w jednym budynku projektu Ando — jest jednym z tych miejsc, w których można zostać na noc i budzić się otoczona sztuką. Prace artystów z całego świata eksponowane są zarówno wewnątrz, jak i wzdłuż wybrzeża, na plaży i w ogrodach. Nocleg tu to jedno z najbardziej wyjątkowych doświadczeń, jakie Japonia ma do zaoferowania. Żółta dynia i sztuka w przestrzeni publicznej Jednym z najbardziej rozpoznawalnych obrazów Naoshimy jest żółta dynia Yayoi Kusamy — wielka, pokryta czarnymi kropkami rzeźba stojąca na drewnianym pomoście nad morzem. Kusama, japońska artystka znana z obsesji na punkcie kropek i wzorów, stworzyła dla Naoshimy dwie dynie — żółtą i czerwoną — które stały się symbolami wyspy i jednymi z najczęściej fotografowanych obiektów w całej Japonii. Ale Naoshima to nie tylko muzea i rzeźby przy wejściu. Projekt Art House Project zamienił kilka opuszczonych domów w starej wiosce Honmura w galerie artystyczne. Każdy dom to oddzielna instalacja stworzona przez innego artystę — i chodzenie między nimi przez wąskie uliczki starej japońskiej wioski, między mieszkańcami idącymi do sklepu i kotami śpiącymi na progach, jest doświadczeniem, które nie ma odpowiednika nigdzie na świecie. Jak wygląda dzień na Naoshimie Naoshima jest mała — można ją objechać rowerem w kilka godzin. I właśnie rower jest tu głównym środkiem transportu: wypożyczalnie działają przy każdym przystanku promowym, a drogi między muzami prowadzą przez pola ryżowe, obok starych świątyń i wzdłuż wybrzeża. Dzień na Naoshimie zaczyna się od Chichu Art Museum — warto zarezerwować bilet z wyprzedzeniem przez internet, bo liczba wejść jest limitowana. Potem Benesse House i instalacje przy plaży. Popołudnie w wiosce Honmura i Art House Project. Wieczór przy żółtej dyni Kusamy, kiedy zachodzące słońce zmienia kolor morza. I gdzieś pomiędzy — kawa w małej kawiarni prowadzonej przez mieszkańca wyspy, obiad w restauracji, której właściciel pływa na ryby rano i gotuje z tego, co złowi. Naoshima jest wyjątkowa nie tylko przez sztukę — jest wyjątkowa przez połączenie sztuki światowej klasy z codziennym życiem małej japońskiej wyspy, którego nikt nie zamierzał zmieniać. Jak dojechać Naoshima jest dostępna promem z Takamatsu na wyspie Sikoku — przeprawa trwa około godziny. Alternatywnie z Uno w prefekturze Okayama — 20 minut. Okayama leży na trasie Shinkansen między Osaką a Hiroszimą. Z Polski najwygodniej lotem do Tokio lub Osaki — bezpośrednie loty z Warszawy kilka razy w tygodniu. Z Osaki do Okayamy Shinkansenem to 40 minut, a stamtąd na wyspę kolejne 20 minutowym promem. Bilety do poszczególnych muzeów warto rezerwować online z wyprzedzeniem — szczególnie Chichu Art Museum bywa wyprzedane z kilkudniowym wyprzedzeniem w sezonie. Noclegi na wyspie to Benesse House Museum dla tych, którzy chcą spędzić noc otoczeni sztuką, lub mniejsze pensjonaty i guesthousy w wioskach dla tych szukających skromniejszych opcji. Naoshima jest warta podróży do Japonii samej w sobie. I jest jednym z tych miejsc, do których wraca się — bo za pierwszym razem nie zdąży się zobaczyć wszystkiego.
To miejsce nazywają ostatnim tropikalnym rajem na Ziemi. Turystów jest tu zaskakująco mało
Turkusowe laguny, wapienne wysepki porośnięte tropikalną dżunglą i podwodny świat, który zachwyca nawet najbardziej doświadczonych nurków. Raja Ampat w Indonezji od lat uchodzi za jeden z najpiękniejszych zakątków naszej planety. Choć krajobrazy wyglądają jak z pocztówki, archipelag wciąż pozostaje wolny od masowej turystyki. Wielu podróżników nazywa go ostatnim tropikalnym rajem na Ziemi.
Podczas gdy Bali, Malediwy czy Phuket co roku odwiedzają miliony turystów, Raja Ampat pozostaje miejscem znacznie mniej znanym. Archipelag leży u wybrzeży zachodniej części Nowej Gwinei, w indonezyjskiej prowincji Papua Południowo-Zachodnia. Dotarcie tutaj wymaga kilku lotów i rejsu łodzią, dlatego dla wielu osób sama podróż staje się częścią przygody. Nagrodą są jednak krajobrazy, które trudno porównać z jakimkolwiek innym miejscem na świecie. Ponad 1500 wysp, wysepek i skalistych ostańców rozsianych po turkusowym oceanie tworzy jeden z najbardziej spektakularnych archipelagów naszej planety. Nic dziwnego, że Raja Ampat regularnie trafia do rankingów najpiękniejszych miejsc świata. Raja Ampat zachwyca krajobrazami jak z innej planety Największym symbolem archipelagu są charakterystyczne wapienne wysepki porośnięte bujną tropikalną roślinnością. Wyrastają one niemal pionowo z krystalicznie czystej wody, tworząc krajobrazy, które bardziej przypominają scenografie z filmów science fiction lub fantasy niż prawdziwe miejsce na Ziemi. To właśnie te niezwykłe formacje skalne sprawiły, że Raja Ampat stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych kierunków podróżniczych w Indonezji. Archipelag obejmuje ponad 1500 wysp, wysepek i skalistych ostańców, rozsianych pomiędzy czterema głównymi wyspami: Waigeo, Misool, Batanta i Salawati. Większość z nich pozostaje całkowicie bezludna. Nie ma tu hoteli, asfaltowych dróg ani restauracji – jedynie tropikalna dżungla, wapienne skały i lazurowe laguny. Najbardziej znanym miejscem jest Piaynemo, jeden z najsłynniejszych punktów widokowych w całej Azji Południowo-Wschodniej. Aby dotrzeć na szczyt, trzeba pokonać około 300 drewnianych schodów prowadzących przez tropikalny las. Wysiłek wynagradza panorama na dziesiątki niewielkich wysp otoczonych wodą o niezwykłym, turkusowym kolorze. To właśnie zdjęcia wykonane z Piaynemo najczęściej pojawiają się na okładkach magazynów podróżniczych, w kampaniach promujących Indonezję oraz w mediach społecznościowych. Jeszcze bardziej spektakularny jest Wayag, uznawany za prawdziwą ikonę Raja Ampat. Region znajduje się w północnej części archipelagu i jest znacznie trudniej dostępny niż Piaynemo. Aby tam dotrzeć, trzeba odbyć kilkugodzinny rejs łodzią motorową. Na miejscu czeka krótka, ale wymagająca wspinaczka po ostrych wapiennych skałach. Ze szczytu rozciąga się widok na setki zielonych wysepek rozsianych pośród błękitnego oceanu. Wielu fotografów i podróżników uważa tę panoramę za jedną z najpiękniejszych na świecie. Równie niezwykłe są liczne ukryte laguny i naturalne baseny morskie, do których można dopłynąć jedynie niewielkimi łodziami. Woda jest tutaj tak przejrzysta, że z pokładu łodzi bez trudu widać rafy koralowe oraz pływające kilka metrów pod powierzchnią ryby. W słoneczne dni widoczność często przekracza 30 metrów, a odcienie wody zmieniają się od jasnego turkusu po intensywny szafir. Jednym z najbardziej niezwykłych miejsc archipelagu jest Pasir Timbul, czyli piaszczysta ławica, która pojawia się jedynie podczas odpływu. Wówczas pośrodku oceanu wyłania się długi pas śnieżnobiałego piasku otoczony wodą o niemal nierealnym kolorze. Przez kilka godzin można spacerować po plaży, która chwilę później ponownie znika pod powierzchnią morza. Na uwagę zasługuje również wyspa Misool, uznawana za najbardziej dziewiczą część archipelagu. To właśnie tutaj znajdują się liczne wapienne jaskinie, ukryte laguny i skalne łuki tworzone przez tysiące lat działania fal. W wielu miejscach można zobaczyć również prehistoryczne malowidła naskalne pozostawione przez dawnych mieszkańców regionu. Wyjątkowość Raja Ampat wynika także z niemal całkowitego braku masowej zabudowy. Nie znajdziemy tu wielkich hoteli ani nadmorskich promenad charakterystycznych dla popularnych kurortów. Zamiast tego dominują niewielkie ekologiczne resorty i rodzinne pensjonaty, dzięki czemu krajobraz zachował swój naturalny charakter. To właśnie połączenie wapiennych wysp, tropikalnej dżungli, turkusowych lagun i niemal dziewiczej przyrody sprawia, że Raja Ampat od lat znajduje się na liście marzeń fotografów, nurków i podróżników z całego świata. Wielu z nich zgodnie przyznaje, że trudno znaleźć drugie miejsce, które wygląda równie spektakularnie i jednocześnie pozostaje tak mało zmienione przez działalność człowieka. Karawapop – laguna w kształcie serca w archipelagu Raja Ampat w Papui Zachodniej w Indonezji. Dlaczego Raja Ampat wciąż omijają tłumy? Jednym z głównych powodów pozostaje położenie archipelagu. Raja Ampat znajduje się na dalekim wschodzie Indonezji, u wybrzeży Nowej Gwinei, z dala od najpopularniejszych tras turystycznych Azji. Dotarcie tutaj wymaga znacznie więcej czasu niż podróż na Bali, Phuket czy do Bangkoku. Z Europy najczęściej trzeba odbyć dwa lub trzy loty z przesiadkami – zazwyczaj przez Dżakartę lub Makasar – aby dostać się do miasta Sorong, będącego bramą do archipelagu. Stamtąd podróżni przesiadają się na prom lub szybką łódź płynącą do głównych wysp Raja Ampat, takich jak Waisai na Waigeo. Cała podróż z Europy zajmuje zwykle ponad 24 godziny. Dłuższy i bardziej wymagający dojazd sprawia, że archipelag odwiedzają przede wszystkim osoby świadomie szukające kontaktu z naturą. Nie jest to kierunek dla turystów planujących krótki weekendowy wyjazd czy wakacje typu all inclusive. Właśnie dlatego nawet w szczycie sezonu można znaleźć plaże, na których przez wiele godzin nie spotyka się nikogo poza lokalnymi rybakami. Duże znaczenie ma również polityka ochrony przyrody. Raja Ampat uznawany jest za jeden z najcenniejszych ekosystemów morskich na świecie, dlatego indonezyjskie władze oraz organizacje ekologiczne od lat rozwijają turystykę w sposób kontrolowany. Znaczna część archipelagu znajduje się na obszarach chronionych, obejmujących zarówno rafy koralowe, jak i lasy tropikalne. Odwiedzający muszą wykupić specjalny Raja Ampat Marine Park Entry Permit, a środki z opłat przeznaczane są na ochronę przyrody i wsparcie lokalnych społeczności. W przeciwieństwie do wielu popularnych kurortów Azji nie znajdziemy tutaj wielkich sieci hotelowych, ogromnych resortów ani nadmorskich promenad pełnych sklepów i klubów. Dominują niewielkie ekologiczne ośrodki, rodzinne pensjonaty oraz tradycyjne homestaye, prowadzone przez mieszkańców wysp. Często mieszczą się one w drewnianych domach zbudowanych na palach tuż nad wodą, co pozwala turystom poznać codzienne życie lokalnych społeczności. Lokalne przepisy ograniczają również rozwój masowej infrastruktury turystycznej. Dzięki temu większość wysp zachowała swój naturalny charakter, a krajobrazu nie zakłócają wysokie hotele czy rozbudowane mariny. To zupełnie inne doświadczenie niż na Bali, gdzie wiele plaż otacza gęsta zabudowa. Warto również pamiętać, że Raja Ampat nie jest najtańszym kierunkiem w Indonezji. Koszty transportu łodziami, zakwaterowania na odległych wyspach oraz organizowanych wycieczek są wyższe niż w popularnych kurortach. Dla wielu podróżników właśnie ta mniejsza dostępność stanowi jednak największy atut – pozwala zachować wyjątkowy charakter archipelagu. To wszystko sprawia, że Raja Ampat pozostaje jednym z nielicznych miejsc na świecie, gdzie nadal można poczuć atmosferę prawdziwej wyprawy. Zamiast tłumów na plażach czekają tu bezludne wyspy, cisza przerywana jedynie szumem fal i śpiewem egzotycznych ptaków oraz poczucie, że odkrywa się zakątek świata, który wciąż wygląda niemal tak samo jak przed setkami lat. Dlaczego nazywają go ostatnim tropikalnym rajem na Ziemi? Trudno znaleźć drugie miejsce, które łączyłoby tak spektakularne krajobrazy z wyjątkowym bogactwem przyrody i spokojem. Wapienne wysepki, turkusowe laguny, dziewicze plaże, tropikalne lasy oraz jeden z najbogatszych podwodnych światów sprawiają, że Raja Ampat od lat zachwyca podróżników z całego świata. To właśnie dlatego archipelag często określany jest mianem ostatniego tropikalnego raju na Ziemi. Dla wielu osób pozostaje dowodem na to, że nawet dziś istnieją miejsca, gdzie natura wciąż wygrywa z masową turystyką, a rajskie krajobrazy można podziwiać bez tłumów.
To tutaj ślub wzięła Dua Lipa. Rezydencja należy do niezwykłej księżniczki, która przyjaźniła się z Salvadorem Dalim
Bajkowa rezydencja z widokiem na Morze Tyrreńskie, XVIII-wieczne wnętrza i właścicielka, której życiorys brzmi jak scenariusz filmu. To właśnie Villa Valguarnera na Sycylii Dua Lipa i Callum Turner wybrali na miejsce swojego ślubu. Pałac należy do księżniczki Vittorii Alliaty di Villafranca – tłumaczki „Władcy Pierścieni”, poliglotki i przyjaciółki Salvadora Dalego oraz Roberta Rauschenberga.
Choć światowe media rozpisywały się przede wszystkim o ślubnej sukni Dua Lipy i liście gwiazd zaproszonych na uroczystość, równie interesujące okazało się miejsce, w którym para powiedziała sobie „tak”. Villa Valguarnera od ponad 300 lat należy do najbardziej prestiżowych rezydencji na Sycylii i od dawna przyciąga artystów, pisarzy oraz przedstawicieli europejskiej arystokracji. Dziś zachwyca nie tylko architekturą i położeniem nad Morzem Tyrreńskim, ale również historią swojej właścicielki. Księżniczka Vittoria Alliata di Villafranca to postać, której życiorys wykracza daleko poza stereotyp arystokratki – tłumaczyła „Władcę Pierścieni”, przyjaźniła się z największymi artystami XX wieku i po latach podróży wróciła na Sycylię, by uratować rodzinny pałac przed zniszczeniem. Bajkowy pałac nad Morzem Tyrreńskim Villa Valguarnera znajduje się w miejscowości Bagheria, około 15 kilometrów od Palermo. Monumentalna rezydencja została zbudowana na początku XVIII wieku dla jednej z najpotężniejszych sycylijskich rodzin arystokratycznych i do dziś uchodzi za jeden z najcenniejszych przykładów architektury późnego baroku na wyspie. Pałac położony jest na wzgórzu z widokiem na Morze Tyrreńskie. Otaczają go rozległe ogrody, tarasy oraz aleje palm i cyprysów. Wnętrza zachowały historyczny charakter – znajdują się tu reprezentacyjne sale z freskami, marmurowe schody i ogromne okna wychodzące na zatokę Palermo. Nic dziwnego, że rezydencja często określana jest mianem jednej z najpiękniejszych historycznych posiadłości Sycylii. To właśnie tutaj Dua Lipa i Callum Turner zorganizowali swoje wesele. Wśród gości pojawiły się znane nazwiska ze świata muzyki i mody, a zdjęcia z uroczystości szybko obiegły media społecznościowe. Właścicielką pałacu jest niezwykła księżniczka Jednak równie fascynująca jak sama rezydencja okazuje się jej właścicielka. Księżniczka Vittoria Alliata di Villafrancaod lat uchodzi za jedną z najbardziej nietuzinkowych postaci włoskiej arystokracji. Urodziła się w szwajcarskim Lugano, dorastała w Rzymie i już jako nastolatka dała się poznać jako wyjątkowo uzdolniona językowo. Miała zaledwie 16 lat, gdy otrzymała propozycję przetłumaczenia na język włoski pierwszych tomów „Władcy Pierścieni” J.R.R. Tolkiena. Była to pierwsza włoska wersja słynnej powieści fantasy, a sam Tolkien przesyłał jej wskazówki dotyczące przekładu. Później ukończyła studia prawnicze, specjalizowała się w kulturze i prawie islamu oraz biegle opanowała kilka języków, między innymi francuski, angielski, niemiecki, hiszpański i arabski. Przez wiele lat mieszkała w Europie, Stanach Zjednoczonych i na Bliskim Wschodzie, gdzie zajmowała się tłumaczeniami, pisarstwem oraz badaniami nad kulturą arabską. Przyjaźniła się z Salvadorem Dalím i Robertem Rauschenbergiem Lata spędzone w Nowym Jorku otworzyły jej drzwi do świata sztuki. Vittoria Alliata obracała się w środowisku największych artystów XX wieku. Przyjaźniła się z amerykańskim malarzem Robertem Rauschenbergiem, współpracowała z legendarnym marszandem Leo Castellim i bywała na wydarzeniach organizowanych przez Museum of Modern Art. W swoich wspomnieniach opowiadała również o znajomości z Salvadorem Dalím, jednym z najwybitniejszych przedstawicieli surrealizmu. Kontakty z artystami i intelektualistami ukształtowały jej zainteresowania sztuką współczesną oraz literaturą. Publikowała książki, tłumaczyła dzieła wybitnych autorów i pisała o kulturze oraz filozofii. Jej życie było pełne niezwykłych zwrotów akcji. Przez pewien czas mieszkała w Syrii, gdzie studiowała islamistykę i metafizykę, interesowała się sufizmem, a nawet prowadziła hodowlę wielbłądów. Trudno znaleźć drugą przedstawicielkę europejskiej arystokracji o równie barwnym życiorysie. Walczyła o uratowanie rodzinnej rezydencji Po latach podróży Vittoria Alliata wróciła na Sycylię. Zamiast prowadzić życie z dala od obowiązków, postanowiła ratować rodzinny majątek. Wielokrotnie podkreślała, że musiała bronić Villa Valguarnera przed skutkami niekontrolowanej zabudowy, zaniedbań oraz wpływami mafii, które przez lata odciskały piętno na okolicach Bagherii. Dzięki jej determinacji pałac zachował historyczny charakter i dziś uchodzi za jedną z najcenniejszych rezydencji na Sycylii. Organizowane są tu wydarzenia kulturalne, sesje zdjęciowe i wyjątkowe uroczystości, takie jak ślub Dua Lipy i Calluma Turnera. Dlaczego Dua Lipa wybrała właśnie to miejsce? Villa Valguarnera zachwyca nie tylko architekturą, ale również atmosferą. To miejsce, w którym historia splata się ze sztuką, a sycylijska tradycja spotyka się z nowoczesnością. Położenie nad Morzem Tyrreńskim, rozległe ogrody i zabytkowe wnętrza tworzą idealną scenerię dla jednego z najważniejszych dni w życiu. Nic dziwnego, że właśnie tę niezwykłą rezydencję wybrali Dua Lipa i Callum Turner. To nie tylko jeden z najpiękniejszych pałaców we Włoszech, ale także dom kobiety, której życie było równie fascynujące jak historia samej Sycylii.
Hiszpańska Wenecja to raj dla miłośników łodzi. Widok z góry robi ogromne wrażenie
Empuriabrava nie bez powodu nazywana jest Wenecją Hiszpanii. Kurort na Costa Brava zachwyca 25 kilometrami kanałów żeglownych, luksusową mariną i wyjątkowym położeniem w sąsiedztwie cennych terenów przyrodniczych. To miejsce, które każdego roku przyciąga tysiące turystów szukających niecodziennych atrakcji i niezwykłych widoków.
Empuriabrava na Costa Brava od lat przyciąga podróżnych szukających wyjątkowych wakacyjnych doświadczeń. Miasto, które zyskało przydomek Wenecji Hiszpanii, zachwyca siecią 25 kilometrów kanałów żeglownych, luksusową mariną, niezwykłymi terenami przyrodniczymi oraz bogatym dziedzictwem historycznym. To właśnie tutaj można dopłynąć łodzią niemal pod własny dom i odkrywać uroki Katalonii z zupełnie innej perspektywy. Dlaczego Empuriabrava nazywana jest Wenecją Hiszpanii? Empuriabrava to kurort położony na Costa Brava, należący do gminy Castelló d’Empúries. Miejscowość wyróżnia się na tle innych hiszpańskich destynacji dzięki rozbudowanej sieci kanałów żeglownych. Łącznie tworzą one system o długości 25 kilometrów, który sprawił, że miasto zaczęto określać mianem Wenecji Hiszpanii. Historia tego niezwykłego projektu sięga 1968 roku. Wówczas grupa lokalnych wizjonerów dostrzegła potencjał podmokłych terenów otaczających miasto. Ich celem było stworzenie wyjątkowej przestrzeni mieszkalnej, w której mieszkańcy mogliby cumować łodzie bezpośrednio przy swoich domach. Pomysł został zrealizowany, a Empuriabrava zyskała niepowtarzalny charakter, który do dziś przyciąga odwiedzających z różnych części świata. Każdego lata miejscowość odwiedza ponad 80 tysięcy turystów. Wielu z nich wybiera wynajem domów wyposażonych we własne pomosty, aby w pełni korzystać z wodnego stylu życia, który stał się wizytówką miasta. ZOBACZ TEŻ: AI wybrało tropikalny raj. To miejsce zachwyca bardziej niż Malediwy 25 kilometrów kanałów i luksusowy styl życia nad wodą Zwiedzanie Empuriabravy najlepiej rozpocząć od jej największej atrakcji – kanałów. Zajmują one obszar 500 hektarów i umożliwiają przemieszczanie się po mieście drogą wodną. Turyści mogą wypożyczyć łódź w jednej z lokalnych wypożyczalni i odkrywać miasto z poziomu wody. To właśnie ten sposób zwiedzania sprawia, że Empuriabrava wyróżnia się na tle innych kurortów Costa Brava. Możliwość dopłynięcia motorówką do restauracji czy własnego miejsca zakwaterowania tworzy atmosferę kojarzoną z najbardziej ekskluzywnymi marinami Europy. Przystań w Empuriabrava oferuje również dostęp do dwóch plaż – Empuriabrava oraz Rubina. Dodatkowym atutem jest sąsiedztwo terenów o szczególnej wartości przyrodniczej, takich jak mokradła Aiguamolls de l’Empordà oraz rezerwat Parque Natural de Cabo de Creus. Aiguamolls de l’Empordà – przyrodniczy skarb Katalonii Niedaleko Empuriabravy znajduje się jeden z najważniejszych obszarów jezior i mokradeł w Katalonii – Aiguamolls de l’Empordà. Cały ekosystem objęto ochroną prawną, a w 1986 roku został uznany za Narodowy Park Przyrodniczy (Parque Natural Nacional). To miejsce szczególnie docenią miłośnicy przyrody i fotografii. Mokradła zamieszkuje aż 300 gatunków ptaków. Wśród nich znajdują się ibis czarny, kormorany, kos zwyczajny oraz czapla biała. Rezerwat można odwiedzać przez cały rok. Wyznaczone szlaki prowadzą przez najbardziej interesujące fragmenty parku, a specjalne punkty obserwacyjne pozwalają podglądać zwierzęta bez zakłócania ich naturalnego środowiska. Dla wielu odwiedzających jest to okazja do kontaktu z przyrodą w niemal nienaruszonej formie. Przy wejściu do parku dostępne są mapy ułatwiające poruszanie się po terenie rezerwatu oraz poznawanie występujących tam gatunków. Camino Natural del Rio Muga i aktywne odkrywanie Costa Brava Osoby preferujące aktywny wypoczynek mogą wybrać się na szlak Camino Natural del Rio Muga. Trasa liczy 40 kilometrów i prowadzi wzdłuż naturalnego koryta rzeki Muga. Szlak rozpoczyna się na plaży Empuriabrava i biegnie przez tereny o wyjątkowych walorach krajobrazowych. Po drodze można podziwiać Parque Natural de las Marismas del Empurdan, saliny oraz wiele charakterystycznych dla regionu krajobrazów. Trasa kończy się w Sant Llorenç de la Muga. Według informacji zawartych w źródle, koszt wypożyczenia roweru na cały dzień oscyluje w okolicy 12€, co sprawia, że jest to atrakcyjna forma zwiedzania okolic Empuriabravy. CZYTAJ TEŻ: To jedna z najpiękniejszych wiosek w całej Hiszpanii. Leży 45 minut od Marbelli i Polacy prawie jej nie znają! Średniowieczne dziedzictwo Castelló d’Empúries i gotyckie zabytki Empuriabrava i pobliskie Castelló d’Empúries oferują również wiele atrakcji dla miłośników historii. Jednym z najważniejszych wydarzeń regionu jest Festiwal Średniowieczny Ziemia Trubadurów, którego celem jest przypomnienie tradycji dawnej stolicy Condado de Empúries. Festiwal nawiązuje do kultury średniowiecznej, turniejów rycerskich, poezji trubadurów oraz dawnych targów. W źródle wskazano, że edycja opisana w artykule miała odbywać się od 8 do 10 września i była związana z jubileuszem 700-lecia założenia klasztoru Convento de Santo Domingo oraz Palacio Condal d'Empuries. Wśród najcenniejszych zabytków regionu znajduje się Bazylika Santa Maria de Castelló położona przy Plaça Mossèn Cinto Verdaguer. Budowę świątyni rozpoczęto w XIII wieku. W XIV wieku była rozbudowywana, natomiast w XV wieku uzyskała obecny kształt wraz ze słynną fasadą. W jej wnętrzu znajdują się między innymi alabastrowy ołtarz, sarkofagi lokalnych hrabiów oraz gotyckie witraże. Warto również odwiedzić mieszczące się w bazylice Museu Paroquial, prezentujące kolekcje związane z historią regionu. Na uwagę zasługują także La Gran Casa w Portal Nou, XIX-wieczna fortyfikacja La Torre Carlina przy Carrer Calciners oraz średniowieczny most Pont Vell, którego początki sięgają XIV wieku. Empuriabrava zachwyca różnorodnością atrakcji Empuriabrava to miejsce, które łączy luksusowy wypoczynek, wyjątkową przyrodę i bogate dziedzictwo historyczne. Sieć 25 kilometrów kanałów, sąsiedztwo chronionych terenów przyrodniczych oraz zabytki Castelló d’Empúries sprawiają, że Wenecja Hiszpanii pozostaje jednym z najbardziej charakterystycznych miejsc na Costa Brava. To kierunek, który pozwala odkryć Katalonię zarówno z perspektywy wody, jak i fascynującej historii regionu. Źródło: wakacje-hiszpania.pl
AI wybrało tropikalny raj. To miejsce zachwyca bardziej niż Malediwy
Turkusowe laguny, wapienne klify wyrastające prosto z morza i plaże, które wyglądają jak stworzone przez grafikę komputerową. Gdy poproszono sztuczną inteligencję o wskazanie jednego z najpiękniejszych tropikalnych kierunków świata, wybór padł na Palawan. Filipińska wyspa od lat zachwyca podróżników i regularnie wygrywa rankingi najpiękniejszych miejsc na Ziemi.
Malediwy od lat są symbolem rajskich wakacji. Dla wielu osób pozostają synonimem białego piasku, turkusowej wody i luksusowego wypoczynku. Coraz częściej jednak w zestawieniach najpiękniejszych wysp świata pojawia się inny kierunek, który według wielu podróżników oferuje jeszcze bardziej spektakularne krajobrazy. Mowa o Palawanie – filipińskiej wyspie położonej pomiędzy Morzem Południowochińskim a Morzem Sulu. To miejsce słynie z dziewiczej przyrody, imponujących formacji skalnych i lagun o niezwykłych odcieniach błękitu. W rankingach magazynów podróżniczych Palawan wielokrotnie wyprzedzał Malediwy, Bora Bora czy Seszele. Palawan zachwyca krajobrazami jak z filmu Palawan ma ponad 450 kilometrów długości i jest jedną z największych wysp Filipin. Rozciąga się pomiędzy Morzem Południowochińskim a Morzem Sulu, tworząc długi, górzysty pas lądu otoczony setkami mniejszych wysp i wysepek. Mimo rosnącej popularności wśród turystów znaczna część regionu zachowała dziki charakter. Gęste lasy tropikalne, wapienne klify, ukryte plaże i laguny sprawiają, że Palawan jest często określany mianem jednej z ostatnich prawdziwie rajskich wysp Azji. To właśnie tutaj znajdują się jedne z najbardziej spektakularnych krajobrazów Azji Południowo-Wschodniej. Nic dziwnego, że Palawan regularnie zwycięża w rankingach magazynów takich jak Travel + Leisure czy Condé Nast Traveler, wyprzedzając Malediwy, Bora Bora i Seszele. Wielu podróżników podkreśla, że wyspa oferuje znacznie bardziej różnorodne krajobrazy niż klasyczne kierunki wypoczynkowe. Największą sławę zdobyło El Nido, położone na północnym krańcu Palawanu. To właśnie stąd wypływają łodzie zabierające turystów do jednego z najpiękniejszych archipelagów świata – Bacuit Archipelago. Tworzy go około 45 wapiennych wysp i wysepek wyrastających wprost z turkusowego morza. Strome ściany skalne osiągają miejscami ponad 100 metrów wysokości i przypominają krajobrazy znane z filmów przygodowych. Najbardziej rozpoznawalnymi atrakcjami są Big Lagoon i Small Lagoon. Pierwsza zachwyca ogromną przestrzenią otoczoną monumentalnymi klifami, druga ukryta jest za wąskim przejściem skalnym, przez które można przepłynąć kajakiem lub wpław. W obu miejscach woda ma niezwykły, niemal fluorescencyjny kolor. W słoneczne dni widoczność pod powierzchnią często przekracza 15–20 metrów, dzięki czemu można obserwować ryby i formacje koralowe bez konieczności nurkowania. Równie słynna jest Secret Lagoon, ukryta we wnętrzu wapiennej wyspy. Aby się do niej dostać, trzeba przecisnąć się przez niewielki otwór w skale. Po drugiej stronie czeka zamknięta laguna otoczona pionowymi ścianami skalnymi, która przez lata pozostawała niemal nieznana światu. Ogromne wrażenie robi również Shimizu Island, uznawana za jedno z najlepszych miejsc do snorkelingu w regionie. Woda wokół wyspy jest tak przejrzysta, że kolorowe ryby i rafy koralowe można obserwować już kilka metrów od brzegu. Na Palawanie znajdują się także plaże regularnie uznawane za jedne z najpiękniejszych na świecie. Nacpan Beachzachwyca czterokilometrowym pasem złotego piasku, palmami kokosowymi i niemal całkowitym brakiem zabudowy. Z kolei Seven Commandos Beach słynie z białego piasku i pocztówkowych widoków na wapienne klify. Palawan zachwyca również z lotu ptaka. Zdjęcia wykonane dronem pokazują setki zielonych wysp rozsianych pośród turkusowej wody, tworzących krajobrazy przypominające bardziej Polinezję Francuską niż typowe wyspy Azji. To właśnie te widoki sprawiają, że wiele hollywoodzkich produkcji i kampanii reklamowych wykorzystuje Palawan jako naturalną scenerię egzotycznego raju. Dla wielu podróżników największym atutem wyspy pozostaje fakt, że mimo światowej sławy wciąż można znaleźć tutaj miejsca pozbawione tłumów. Wystarczy odpłynąć kilkanaście minut od najpopularniejszych tras, aby odkryć bezludne plaże, ukryte zatoki i fragmenty wybrzeża wyglądające tak, jakby człowiek nigdy tu nie dotarł. Podziemna rzeka należy do cudów natury Jedną z największych atrakcji Palawanu jest Puerto Princesa Subterranean River National Park, wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO i uznawany za jeden z najbardziej niezwykłych cudów natury Azji. Park znajduje się około 80 kilometrów na północ od miasta Puerto Princesa i każdego roku przyciąga setki tysięcy turystów z całego świata. Największym skarbem tego miejsca jest podziemna rzeka przepływająca przez rozległy system wapiennych jaskiń. Jej całkowita długość wynosi około 8,2 kilometra, co przez wiele lat pozwalało uznawać ją za najdłuższą żeglowną rzekę podziemną świata. Rzeka uchodzi bezpośrednio do Morza Południowochińskiego, a jej dolny odcinek znajduje się pod wpływem pływów oceanicznych, co jest zjawiskiem niezwykle rzadkim w skali świata. Zwiedzanie odbywa się niewielkimi łodziami, które wpływają do ogromnej jaskini przypominającej wejście do podziemnego królestwa. Już po kilku minutach krajobraz całkowicie się zmienia. W świetle reflektorów pojawiają się gigantyczne stalaktyty i stalagmity tworzone przez tysiące lat. Niektóre formacje skalne osiągają wysokość kilkudziesięciu metrów i przypominają katedry, zamki oraz monumentalne kolumnady. Najbardziej znana komora nosi nazwę Cathedral Cave. Jej sklepienie wznosi się na wysokość kilkudziesięciu metrów, a układ skał przypomina wnętrze gotyckiej świątyni. Inne formacje otrzymały nazwy takie jak „Warzywa”, „Koń”, „Dinozaur” czy „Święta Rodzina”, ponieważ turyści i przewodnicy od lat dopatrują się w nich charakterystycznych kształtów. Park zajmuje powierzchnię ponad 22 tysięcy hektarów i chroni jeden z najcenniejszych obszarów przyrodniczych Filipin. Występują tutaj tropikalne lasy deszczowe, lasy namorzynowe, wapienne góry oraz liczne gatunki endemiczne. Można spotkać między innymi makaki długoogonowe, warany, kolorowe zimorodki oraz rzadkie gatunki nietoperzy zamieszkujące jaskinie. W 2012 roku podziemna rzeka została wybrana jednym z Nowych 7 Cudów Natury, trafiając do grona najbardziej niezwykłych miejsc na Ziemi. Dla wielu turystów jest to punkt obowiązkowy podczas wizyty na Palawanie i jedna z atrakcji, która najbardziej odróżnia wyspę od innych tropikalnych kierunków. W pobliżu wejścia do Podziemnej Rzeki na Palawanie na Filipinach. Raj dla miłośników nurkowania Palawan jest również uznawany za jedno z najlepszych miejsc do nurkowania na świecie. Otaczające wyspę morza należą do tzw. Koralowego Trójkąta – regionu obejmującego Filipiny, Indonezję i Malezję, gdzie występuje największa różnorodność biologiczna pod wodą na całej planecie. Wody wokół Palawanu są wyjątkowo przejrzyste. W wielu miejscach widoczność przekracza 20–30 metrów, co pozwala obserwować podwodne krajobrazy nawet bez profesjonalnego sprzętu. Miłośnicy snorkelingu mogą podziwiać kolorowe rafy koralowe, ławice tropikalnych ryb, żółwie morskie, rozgwiazdy oraz liczne gatunki mięczaków. Prawdziwą legendą w świecie nurkowania jest jednak Coron, położone w północnej części prowincji Palawan. Podczas II wojny światowej amerykańskie lotnictwo zatopiło tutaj japońską flotę zaopatrzeniową. Do dziś na dnie morza spoczywa kilkanaście dużych wraków statków, które z czasem zostały porośnięte koralowcami. Wraki znajdują się na głębokości od kilku do kilkudziesięciu metrów i są uznawane za jedne z najlepszych miejsc do nurkowania wrakowego na świecie. Nurkowie mogą wpływać do dawnych ładowni, maszynowni oraz pokładów statków, obserwując jednocześnie bogate życie morskie, które opanowało konstrukcje. Ogromną popularnością cieszą się także jeziora Kayangan Lake i Barracuda Lake. Choć formalnie nie są miejscami do klasycznego nurkowania morskiego, przyciągają osoby chcące zobaczyć niezwykłe zjawiska geologiczne. Szczególnie Barracuda Lake słynie z gwałtownych zmian temperatury wody, które nurkowie odczuwają podczas zanurzania. W okolicach Palawanu regularnie obserwowane są również manty, rekiny rafowe, żółwie zielone i delfiny. Dzięki ogromnemu bogactwu podwodnego świata region jest marzeniem zarówno dla początkujących, jak i doświadczonych nurków. Dlaczego AI wskazało właśnie Palawan? Przy wyborze najpiękniejszego tropikalnego kierunku sztuczna inteligencja analizowała krajobrazy, różnorodność przyrodniczą, opinie podróżników, prestiżowe rankingi turystyczne oraz wyjątkowość miejsca. Palawan wyróżnia się praktycznie w każdej z tych kategorii. Na jednej wyspie można zobaczyć wapienne klify przypominające krajobrazy z filmu „Avatar”, turkusowe laguny porównywane do najpiękniejszych zakątków Polinezji, jedną z najdłuższych podziemnych rzek świata, tropikalne lasy deszczowe i jedne z najlepszych miejsc nurkowych na Ziemi. Dużą rolę odgrywa również autentyczność regionu. W przeciwieństwie do wielu luksusowych kurortów Malediwów znaczna część Palawanu zachowała naturalny charakter. Nadal można znaleźć bezludne plaże, niewielkie rybackie wioski i zatoki, do których można dotrzeć wyłącznie łodzią. To właśnie połączenie spektakularnych krajobrazów, bogactwa przyrody i poczucia odkrywania prawdziwego raju sprawia, że Palawan regularnie pojawia się w rankingach najpiękniejszych wysp świata. Dla wielu podróżników jest dowodem na to, że nawet w czasach masowej turystyki wciąż istnieją miejsca wyglądające dokładnie tak, jak wyobrażamy sobie tropikalny raj.
To jedna z najpiękniejszych wiosek w całej Hiszpanii. Leży 45 minut od Marbelli i Polacy prawie jej nie znają!
Frigiliana to andaluzyjska wioska w górach nad Costa del Sol, gdzie wąskie brukowane uliczki, bielone ściany i doniczki z pelargoniami tworzą krajobraz, który wygląda bardziej jak Maroko niż Europa. Pół godziny od plaż Nerji i 45 minut od Marbelli — i prawie żadnych polskich turystów.
Frigiliana leży 7 kilometrów od wybrzeża, na zboczach gór Sierra de Almijara, na wysokości około 300 metrów nad poziomem morza. Stąd w pogodne dni widać Morze Śródziemne błyszczące na horyzoncie — i właśnie ten widok morza z górskiej wioski jest jednym z tych obrazów, przy których rozumie się, dlaczego Andaluzja jest tym, czym jest. Wioska jest regularnie wybierana jedną z najpiękniejszych w całej Hiszpanii — i jedną z najlepiej zachowanych Pueblos Blancos, białych wiosek andaluzyjskich, których architektura sięga czasów mauryjskich. Kiedy Arabowie panowali nad tym regionem przez ponad 700 lat, zostawili ślad, który widać w każdym zaułku Frigiliany: w kształcie ulic, w sposobie zdobienia ścian i w ceramicznych tabliczkach opowiadających historię ostatniego powstania Maurów z 1569 roku. Białe uliczki, które wyglądają jak z innego świata Stara część Frigiliany — El Barribarto — to labirynt wąskich uliczek zbiegających się ku centrum, tak wąskich że dwie osoby z koszykami ledwo się miną. Ściany są bielone wapnem, chodniki wyłożone otoczakami ułożonymi w mozaikowe wzory, a przy każdych drzwiach stoją doniczki z pelargoniami, bugenwillami i innymi kwiatami w kolorach od różowego po intensywną czerwień. Chodzenie po Frigilianie nie wymaga mapy ani planu — wystarczy iść przed siebie, skręcać w zaułki, wspinać się po schodkach i zaglądać za każdy róg. Co kilkadziesiąt metrów otwiera się nowy widok: na morze w oddali, na dachy niżej położonych domków albo na kolejną uliczkę, która wygląda jeszcze piękniej niż poprzednia. Calle Real to główna ulica starej części wioski — i jednocześnie galeria na świeżym powietrzu. Wzdłuż całej ulicy wmurowane są ceramiczne tabliczki z ilustracjami i tekstami opowiadającymi historię ostatniego powstania Maurów przeciwko Hiszpanom. Każda tabliczka to osobny rozdział — i spacer Calle Real jest jednocześnie lekcją historii i estetyczną przyjemnością. Historia, która czuć w każdym kamieniu Frigiliana była jednym z ostatnich bastionów mauryjskiej kultury w Europie. Po rekonkwiście — kiedy Hiszpania wygnała Arabów pod koniec XV wieku — wielu z nich przyjęło chrzest i zostało jako moriscos, ukryci muzułmanie żyjący pod chrześcijańskim panowaniem. W 1569 roku wybuchło ostatnie wielkie powstanie morysków — i właśnie w Frigilianie i jej okolicach doszło do jednych z ostatnich bitew. Ta historia jest wszyta w tkankę wioski — w kształt uliczek zaprojektowanych tak, żeby utrudnić atak, w mauryjskie zdobnictwo na ścianach i w ceramiczne tabliczki wzdłuż Calle Real. Frigiliana jest piękna — ale jest też miejscem z prawdziwą, głęboką historią, która nadaje jej charakter niemożliwy do podrobienia. Miód i trzcina cukrowa — lokalne skarby Frigiliana ma dwie lokalne specjalności, których nie znajdziesz prawie nigdzie indziej w Europie. Pierwsza to vino de naranja — wino pomarańczowe, słodkie i aromatyczne, produkowane w okolicy od wieków. Druga to melaza trzcinowa — ciemny, gęsty syrop z trzciny cukrowej, który produkuje jedyna wciąż działająca fabryka trzciny cukrowej w Europie, zlokalizowana właśnie we Frigilianie. Fabryka El Ingenio działa od 1771 roku i jest jednym z tych miejsc, które warto zobaczyć nie dlatego, że jest atrakcją turystyczną, ale dlatego, że jest żywą historią rzemiosła. W sezonie można ją zwiedzać i kupić lokalną melasę, która w andaluzyjskiej kuchni używana jest do marynat, deserów i moczenia mięsa. W małych sklepikach przy uliczkach Frigiliany można też kupić lokalny miód z kwiatów pomarańczy i migdałów, ceramikę w andaluzyjskich wzorach i wyroby z ratanu i wikliny produkowane przez miejscowych rzemieślników. Widok na morze i okoliczne góry Z wyższych punktów Frigiliany roztaczają się jedne z najpiękniejszych panoram na Costa del Sol. Na południu widać Morze Śródziemne — w słoneczne dni intensywnie niebieskie, w mgliste srebrzyste i spokojne. Na północy góry Sierra de Almijara wznoszą się nad wioską, zielone i dzikie, z kilkoma szlakami prowadzącymi w głąb parku naturalnego. Mirador de Frigiliana to oficjalny punkt widokowy, ale najpiękniejsze widoki otwierają się spontanicznie — przy każdym zakręcie uliczki, z każdego tarasu i z każdej kawiarni z widokiem. To jest ta szczególna cecha Frigiliany: że w każdym miejscu jest coś do oglądania, i że nie trzeba szukać punktu widokowego, bo całe miasteczko jest jednym wielkim punktem widokowym. Jak dojechać Frigiliana leży 7 kilometrów od Nerji — jednego z najpiękniejszych miasteczek Costa del Sol — i 45 kilometrów od Marbelli. Samochodem z Nerji to 10 minut, z Marbelli około 45 minut autostradą A-7. Najbliższe duże lotnisko to Málaga — 60 kilometrów od Frigiliany. Bezpośrednie loty z Polski do Málag kursują przez cały sezon letni, ceny w dwie strony od 300 złotych przy wcześniejszej rezerwacji. Do samej wioski można dojechać samochodem i zaparkować na jednym z parkingów przy wejściu do starej części — wąskie uliczki są niedostępne dla samochodów. Alternatywnie autobus z Nerji kursuje kilka razy dziennie. Najlepszy czas na wizytę to maj, czerwiec i wrzesień — mniej turystów niż w lipcu i sierpniu, temperatury przyjemne do zwiedzania pieszo i kwiaty przy domach w pełnej krasie.
To nie zabytki są największą atrakcją Madrytu. Turyści odkrywają to dopiero na miejscu. Po kilku dniach nie będziesz chciał stąd wyjeżdżać
Nie ma morza. Nie ma wielkiej rzeki. Nie może pochwalić się antycznym rodowodem. A jednak trudno wyobrazić sobie Hiszpanię bez niego. Więcej, trudno wyobrazić sobie współczesną Europę bez Madrytu, miasta, które stworzyło własny, niepowtarzalny styl życia.
Madryt fascynuje z wielu powodów, także dlatego, że jest pewnym historycznym paradoksem. Hiszpanie czasem żartują, że to miasto wymyślone. Nie chodzi o architekturę czy historię, ale o logikę jego powstania. Większość wielkich europejskich metropolii rozwijała się stopniowo dzięki naturalnym przewagom. Londyn miał Tamizę, Paryż Sekwanę, Amsterdam port, Lizbona Atlantyk. Tymczasem Madryt przez wieki pozostawał niewielką osadą położoną na suchym płaskowyżu w samym sercu Półwyspu Iberyjskiego. Przełom nastąpił w 1561 roku, gdy król Filip II podjął decyzję, która na zawsze zmieniła historię Hiszpanii. Przeniósł tutaj swój dwór i uczynił Madryt stolicą królestwa. Była to decyzja polityczna, nie geograficzna. W pewnym sensie Madryt nie wyrósł naturalnie z historii – został zaprojektowany. Powstał dlatego, że ktoś postanowił, iż właśnie tutaj będzie centrum państwa. To niezwykłe, bo przez kolejne stulecia miasto nie tylko utrzymało ten status, ale zamieniło się w jedno z najważniejszych miejsc na mapie Europy. Spacer przez centrum Być może właśnie dlatego Madryt tak bardzo różni się od innych stolic. Nie próbuje nikogo uwodzić na siłę. Nie ma jednego symbolu, który natychmiast kojarzy się z miastem, jak Wieża Eiffla z Paryżem czy Koloseum z Rzymem. Oczywiście są miejsca obowiązkowe, na przykład Plaza Mayor, najbardziej znany plac Madrytu. Odbywały się tutaj walki byków, procesy inkwizycyjne, spektakle i eleganckie bale. To żywa historia miasta. Majestatyczny Pałac Królewski należy do największych rezydencji Europy. Imponujący gmach liczy blisko trzy tysiące pomieszczeń i do dziś pozostaje symbolem hiszpańskiej monarchii, choć król już w nim nie mieszka. Powstawał w XVIII wieku jako wyraźne nawiązanie do największych europejskich dworów, przede wszystkim Wersalu. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/48/2026/06/AdobeStock1762338880EditorialUseOnlyKOLOR-6c8036e.jpg" width="3072" height="4080" alt="Ogród wertykalnyprzy Alei Paseo del Prado. Ta żywa ściana zieleni złożona z 15 tysięcy roślin znajduje się na fasadzie centrum kulturalnego." title="Ogród wertykalny przy Alei Paseo del Prado. Ta żywa ściana zieleni złożona z 15 tysięcy roślin znajduje się na fasadzie centrum kulturalnego." /> <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/48/2026/06/AdobeStock550826070KOLOR-3001c9c.jpg" width="5410" height="3942" alt="Panorama Madrytu. Na pierwszym planie Gran Vía i budynekMetrópolis. W tle gmach Telefónica, który miał tytuł pierwszego wieżowca w Europie." title="Panorama Madrytu. Na pierwszym planie Gran Vía i budynek Metrópolis. W tle gmach Telefónica, który miał tytuł pierwszego wieżowca w Europie." /> Spacerując po centrum, trudno nie trafić na Plac Puerta del Sol. To tutaj znajduje się słynna tablica „Kilometr zerowy”, od której mierzone są wszystkie najważniejsze drogi Hiszpanii. Kilka kroków dalej stoi niedźwiedź wspinający się na drzewo poziomkowe – symbol Madrytu, który pojawia się na miejskim herbie, w tysiącach pamiątek i zdjęć, które robią turyści. Najlepiej jednak zrozumieć miasto, ruszając Gran Víą. To reprezentacyjna arteria, którą mieszkańcy często nazywają madryckim Broadwayem. Trudno się dziwić. Znajdują się tu teatry, kina, sklepy, restauracje i hotele, a życie nie zamiera praktycznie przez całą dobę. Architektura ulicy robi ogromne wrażenie. Monumentalne kamienice z początku XX wieku przypominają momentami Paryż, Chicago lub Nowy Jork. Charakterystyczny budynek Metrópolis z kopułą w stylu beaux-arts stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych punktów miasta. Z kolei smukły Edificio Carrión z legendarnym neonem Schweppes mógłby równie dobrze stanąć na Manhattanie. To właśnie jedna z cech Madrytu – umiejętność czerpania inspiracji z różnych stylów przy jednoczesnym zachowaniu własnej tożsamości. Noc zaczyna się późno Ale prawdziwy Madryt zaczyna się poza zabytkami. Wystarczy usiąść przy stoliku na jednym z placów, zamówić tapas i kieliszek wina albo popularnego tutaj wermutu i obserwować toczące się życie. Wtedy szybko okazuje się, że najważniejszą atrakcją miasta są ludzie. Madryt żyje na ulicy jak niewiele europejskich metropolii. Nie jest to slogan, lecz codzienność. Mieszkańcy spędzają ogromną część życia poza domem. Spotykają się w barach, rozmawiają na placach, jedzą wspólne kolacje, przesiadują w ogródkach kawiarnianych. I zawsze mają tematy do rozmów. Przestrzeń publiczna nie jest dodatkiem do życia społecznego. Jest jego centrum. Widać to szczególnie po zmroku. Podczas gdy w wielu europejskich stolicach życie miejskie wyraźnie zwalnia po godzinie 20, Madryt dopiero nabiera rozpędu. Kolacja o 22? Nikogo nie dziwi. O północy restauracje są pełne. O pierwszej w nocy wielu mieszkańców dopiero rozpoczyna wieczorne spotkania. Kluby i bary zapełniają się często dopiero około drugiej w nocy. Madryckie spanie to kilka godzin snu nad ranem. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/48/2026/06/GettyImages-149700367KOLOR-db7fc7d.jpg" width="4368" height="2912" alt="Przed słynną„Guernicą” Pabla Picassa z 1937 roku zawsze gromadzą się tłumy. Obraz znajduje się w Muzeum Narodowym Centrum Sztuki Królowej Zofii." title="Przed słynną „Guernicą” Pabla Picassa z 1937 roku zawsze gromadzą się tłumy. Obraz znajduje się w Muzeum Narodowym Centrum Sztuki Królowej Zofii." /> Hulanka i wolność Najbardziej znane dzielnice nocnego życia to Chueca, Malasaña, La Latina oraz okolice Huertas. Każda ma własny charakter. Chueca stała się symbolem nowoczesnego, otwartego Madrytu. To jedna z najbardziej znanych dzielnic LGBTQ+ w Europie, pełna barów, restauracji, butików, targów. Malasaña zachowała bardziej alternatywny charakter i do dziś przyciąga artystów, studentów oraz ludzi związanych z kulturą niezależną. La Latina słynie z tapas i niedzielnych spotkań przeciągających się do późnej nocy. To właśnie tutaj najlepiej można zrozumieć fenomen madryckiej movidy. La movida madrileña – madrycka hulanka to ruch kontrkulturowy i obyczajowy, który rozkwitł w Madrycie na przełomie lat 70. i 80. XX wieku. Zaraz po śmierci generała Francisca Franca i upadku jego dyktatury. Jego znakiem stała się wolność, zabawa, nocne życie, narkotyki. Z wyzywającego ducha movidy wyrasta Pedro Almodóvar, który stał się jedną z ikon tej subkultury. Movida była czymś więcej niż tylko modą. Stała się manifestem nowoczesnej Hiszpanii, która po dekadach dyktatury chciała korzystać z wolności pełnymi garściami. Jej ślady są widoczne w mieście do dzisiaj. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/48/2026/06/GettyImages-2239819370KOLOR-bd7f511.jpg" width="4000" height="2250" alt="Widok na KatedręMatki Bożej Almudena – przykład madryckiego eklektyzmu. Jej bryła jest neoklasycystyczna, wnętrze neogotyckie." title="Widok na Katedrę Matki Bożej Almudena – przykład madryckiego eklektyzmu. Jej bryła jest neoklasycystyczna, wnętrze neogotyckie." /> Tylko muzea Madryt jest również jednym z najważniejszych ośrodków sztuki na świecie. Można wręcz zaryzykować stwierdzenie, że miłośnik malarstwa mógłby spędzić cały pobyt wyłącznie w muzeach i nadal nie zobaczyć wszystkiego. Największym skarbem pozostaje Muzeum Prado, które jest jedną z najważniejszych galerii sztuki na świecie. Znajdują się tu dzieła Velázqueza, Goi, El Greca, Rubensa, Tycjana i Boscha. Samo Prado potrafi pochłonąć kilka dni. Wielu odwiedzających wraca tu wielokrotnie podczas jednego pobytu, bo niemożliwe jest zobaczenie całej kolekcji podczas jednej wizyty. Kilka minut spacerem dalej znajduje się Muzeum Reina Sofía, gdzie można podziwiać najsłynniejsze chyba dzieło Pabla Picassa – monumentalną „Guernicę”. To miejsce poświęcone jest głównie sztuce nowoczesnej i współczesnej. Trzecim filarem słynnego Złotego Trójkąta Sztuki jest Muzeum Thyssen-Bornemisza, które w wyjątkowy sposób uzupełnia kolekcje dwóch pozostałych instytucji. Razem tworzą jeden z najważniejszych zespołów muzealnych na świecie. W stolicy Hiszpanii jest kilkadziesiąt muzeów i można w nich naprawdę spędzić tygodnie. Warto pewnie wspomnieć, że jest tu także Muzeum Banksy’ego. Zobaczymy w nim 170 reprodukcji prac naturalnej wielkości, wśród nich słynną „Dziewczynkę z balonikiem”. A jednak nawet te skarby kultury nie dominują nad codziennym charakterem miasta. Madryt nie jest muzeum pod gołym niebem. To żywy organizm. Miasto funkcjonuje przede wszystkim dla swoich mieszkańców, a nie dla odwiedzających. Być może właśnie dlatego wielu turystów wraca tu wielokrotnie. Nie po to, by oglądać kolejne zabytki, ale by ponownie poczuć atmosferę miejsca. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/48/2026/06/forum-ddp12.09886799KOLOR-3e24219.jpg" width="4240" height="2832" alt="La Tabacalera –dawna fabryka tytoniu zmieniona w niezależne centrum kultury zarządzane przez artystów i mieszkańców. Ważne miejsce alternatywnego Madrytu." title="La Tabacalera – dawna fabryka tytoniu zmieniona w niezależne centrum kultury zarządzane przez artystów i mieszkańców. Ważne miejsce alternatywnego Madrytu." /> Wysokie niebo Coraz częściej zwracają na to uwagę także autorzy książek poświęconych stolicy Hiszpanii. Jedną z najciekawszych publikacji ostatnich miesięcy jest „Wysokie niebo nad Madrytem” Klaudii Pieszczoch, iberystki i pisarki, która proponuje spojrzenie całkowicie odmienne od typowych przewodników. Autorka niemal celowo odsuwa na bok pocztówkowy Madryt. Interesuje ją codzienność. Sklepy prowadzone przez te same rodziny od dziesięcioleci. Fryzjerzy znający swoich klientów po imieniu. Targowiska, gdzie mieszkańcy nadal robią codzienne zakupy. Bary z lekko wytartymi blatami, które nie zostały stworzone z myślą o mediach społecznościowych, ale po prostu służą ludziom. To spojrzenie pozwala lepiej zrozumieć, dlaczego Madryt tak mocno wyróżnia się na tle wielu europejskich metropolii. W epoce masowej turystyki zachował zaskakująco dużo normalności. Wciąż można znaleźć miejsca funkcjonujące przede wszystkim dla mieszkańców. Wciąż można obserwować życie sąsiedzkie, które w wielu innych stolicach zostało wyparte przez ruch turystyczny. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/48/2026/06/shutterstock2499556903KOLOR-dd1d3cb.jpg" width="5917" height="3776" alt="LegendarnaChocolateria San Ginés założona w 1894 roku. Od ponad wieku ma te same receptury i nie jest zabójczo droga. Dobrze tu zajrzeć." title="Legendarna Chocolateria San Ginés założona w 1894 roku. Od ponad wieku ma te same receptury i nie jest zabójczo droga. Dobrze tu zajrzeć." /> Szczególnie ciekawie wypada w książce Lavapiés – jedna z najbardziej wielokulturowych dzielnic miasta. To właśnie tutaj najlepiej widać współczesny Madryt. Obok siebie działają afrykańskie sklepy, hinduskie restauracje, tradycyjne hiszpańskie bary i nowoczesne inicjatywy społeczne. Lavapiés nie jest idealne. Bywa chaotyczne, głośne i pełne sprzeczności. Ale właśnie dzięki temu pokazuje prawdziwą energię miasta. Madryt to miasto rozmowy, spotkania i obecności. Place, chodniki, targi i bary pozostają naturalnym przedłużeniem domu. Być może właśnie dlatego stolica Hiszpanii tak łatwo zapada w pamięć. Nie imponuje od pierwszego spojrzenia w taki sposób jak Paryż czy Rzym. Trzeba spędzić tu kilka dni, przejść się bez planu bocznymi ulicami, usiąść na placu przy kawie. Skosztować słodkich churros maczanych w filiżance ciemnej czekolady. Wtedy zaczyna być zrozumiałe, dlaczego tak wielu podróżników uważa Madryt za jedno z najlepszych miejsc do życia w Europie. To stolica zbudowana nie wokół wielkiego symbolu, ale wokół stylu życia. Miasto, które nie próbuje nikogo olśnić, a mimo to zostaje w pamięci na długo. Tekst Agnieszka Dajbor „Wysokie niebo nad Madrytem” Klaudii Pieszczoch to opowieść, która wciąga i intryguje. Wydawnictwo Czarne, Warszawa, 2026.