Poradnik kuchnia

Pijesz kawę? Dowiedz się, jakie ma właściwości!

Kawa nie tylko pobudza

Redakcja VIVA! 20 listopada 2018 14:15
filizanki z kawy
Fot. U-WLODKA.PL

Uwielbiasz kawę? Nie wyobrażasz sobie choćby dnia bez filiżanki tego aromatycznego napoju? Dowiedz się, skąd wzięła się kawa i jakie ma właściwości. Sprawdź, kiedy warto po nią sięgać i kto zdecydowanie powinien jej unikać.

Historia kawy – skąd się wzięła?

Historia kawy sięga aż I w p.n.e. – w tym czasie na terenie Etiopii ręcznie zbierano ziarna kawowca, który rósł w naturalnych warunkach (nieznane były jeszcze plantacje kawy) i gotowano je z dodatkiem soli i masła.

Rytuał parzenia kawy – w formie praktykowanej do dzisiaj – na dobre przyjął się dopiero w XVI wieku w Stambule. To właśnie tam powstała pierwsza na świecie kawiarnia. Do Europy kawa trafiła dopiero w XVII wieku i początkowo można było ją kupić jedynie w dużych miastach portowych takich jak Londyn, Amsterdam, Hamburg.

Rozpoczęcie epoki kolonialnej przyczyniło się do znacznego wzrostu popularności kawy. Zaczęto zakładać pierwsze plantacje kawowca – na Jawie, Gujanie Francuskiej, Martynice, Brazylii. Ta ostatnia do  dzisiaj jest największym producentem kawy na świecie.

Produkcja kawy

Produkcja kawy skupiona jest w ciepłych regionach Ameryki Południowej i Środkowej, Południowej Afryki i Azji oraz Wysp Karaibskich. Jakie etapy musi przejść kawa, by trafić do sklepów?

    1.    Sadzenie: zielone ziarenka kawowca sadzi się początkowo do niewielkich pojemników wypełnionych ziemią z dodatkiem odpowiedniej mieszanki nawozu. Gdy ziarenka wykiełkują (zwykle zajmuje to ok. 8 tygodni) przesadza się je do pojedynczej foliowej doniczki na kolejne 3 miesiące. Po tym czasie należy znaleźć dla kawowca odpowiednie miejsce na plantacji (spędzi tam nawet kolejnych 20 lat) i umieścić go w ziemi.
    2.    Zbieranie owoców: Kawowiec zakwita po raz pierwszy po ok. 2 latach od wsadzenia w ziemię. Delikatna woń kwiatów przypomina z lekka zapach jaśminu i pomarańczy. Owoce dojrzewają indywidualnie i przybierają piękny czerwony kolor. Kawę najlepiej jest zbierać ręcznie, choć proces ten jest dużo droższy od mechanicznego zbierania wszystkich owoców w jednym czasie.
    3.    Obróbka i suszenie ziaren: Przed suszeniem kawę należy obrać z łupinek. Można zrobić to na dwa sposoby – na mokro (w tej metodzie specjalna maszyna usuwa miąższ z zebranych owoców. W kolejnym kroku moczy się je w wodzie i poddaje 24-godzinnej fermentacji. Następnie suszy się łupiny na słońcu lub w specjalistycznej suszarce) lub na sucho (ta metoda jest zdecydowanie prostsza i polega na rozsypaniu zebranych ziaren na powierzchni wystawionej na słońcu. Takie ziarna suszy się przez ok. 4 tygodnie).
    4.    Wypalanie: Proces palenia kawy jest niezwykle ważny – to od niego zależy, czy uda się wydobyć z ziaren pełnię smaku i aromatu. Wyselekcjonowane i wysuszone ziarna umieszcza się w specjalnym piecu, gdzie ziarna otoczone są płomieniem ze wszystkich stron. Różne warunki palenia umożliwiają uzyskanie różnych smaków kawy. Po zakończeniu palenia, ziarna są studzone do temperatury pokojowej i w takiej formie mogą być pakowane i wysyłane na sprzedaż.

Wartości odżywcze kawy

Kawa sama w sobie jest napojem nisko kalorycznym (oczywiście, jeśli dodasz do niej cukier i śmietankę, to szybko się to zmieni), zawiera sporą dawkę potasu i niacyny, które mogą być zaspokojone aż w 10% dziennego zapotrzebowania po wypiciu tylko jednej filiżanki kawy.

Powszechnie uważa się, że kawa wypłukuje magnez, więc jeśli pijesz duże jej ilości, to koniecznie suplementuj ten związek. Aż w 95% kawa składa się z wody, więc może być pomocna w nawadnianiu organizmu. Poprzez zawarte w sobie przeciwutleniacze, takie jak kwas chlorogenowy, kawa likwiduje wolne rodniki i tym samym opóźnia starzenie. Posiada również witaminę PP.

Przede wszystkim jednak kawa zawiera sporą ilość kofeiny (związku chemicznego z rodziny alkaloidów) w związku z czym działa pobudzająco - stymuluje pracę układu nerwowego i przyspiesza krążenie.

Kawa - właściwości

Pozytywne właściwości kawy

    •    pomaga się skupić, wzmacnia orientację
    •    sprzyja różnego rodzaju dietom – przyspiesza metabolizm
    •    ogranicza rozwój próchnicy
    •    zmniejsza ryzyko zachorowania na cukrzycę typu II, chorobę Parkinsona, marskość wątroby
    •    wywiera pozytywny wpływ na układ krążenia
    •    spowalnia proces starzenia
    •    stosowana w kosmetyce pomaga w walce z cellulitem, wzmacnia włosy, a na skórę działa odmładzająco i ujędrniająco

Negatywne właściwości kawy
    •    może uzależniać
    •    może podnosić poziom cholesterolu
    •    utrudnia zasypianie
    •    może wzmacniać uczucia niepokoju i lęku
    •    osłabia pamięć
    •    jest moczopędna, co może prowadzić do odwodnienia

kawa

Rodzaje kawy

Picie kawy to wyjątkowa przyjemność, której naprawdę trudno sobie odmówić. Poranek zaczynasz od aromatycznego cappuccino z pianką? Po obiedzie uwielbiasz wypić szklankę latte? A może częściej sięgasz po pobudzające espresso? Sprawdź jakie rodzaje kaw są najczęściej zamawiane w kawiarniach i wypróbuj nowych smaków.
    1.    Espresso: to idealny sposób na poranne pobudzenie. Espresso możesz pić solo lub traktować je jako bazę dla innych kaw. Ten napój serwuje się w malutkich filiżankach i podaje się do niego kieliszek wody. Mocna, wyrazista, pobudzająca – taka właśnie jest kawa espresso.
    2.    Cappuccino: czy może być coś lepszego od filiżanki delikatnego cappuccino i kruchego ciastka na deser? Chyba nie. Cappuccino to idealna kawa deserowa, której wyróżnikiem jest puszysta pianka – powinna mieć 1-2 cm wysokości. Tę kawę warto serwować w duecie ze słodkim deserem.
    3.    Cafe Latte: tradycyjne lub ze słodkim syropem – wszyscy je kochamy. Latte to po prostu porcja espresso zalana gorącym, spienionym mlekiem. Podawane w wysokiej szklance z efektowną pianką i słodką posypką zachwyci wszystkich łasuchów.
    4.    Mocha: smak mocnej kawy i aromat słodkiej czekolady zdecydowanie idą w parze. Do filiżanki lub dekoracyjnej szklanki wlej porcję roztopionej w kąpieli wodnej czekolady (gorzkiej, mlecznej, białej – sama wybierz) i porcję espresso. Wierzch udekoruj bitą śmietaną i cynamonową posypką. Takiemu deserowi nikt się nie oprze.
    5.    Cafe Frappe: czy w upały trzeba zrezygnować z picia kawy? Nic podobnego! Gdy żar leje się z nieba, sięgnij po orzeźwiającą kawę mrożoną. Do ręcznego shakera wsyp dwie łyżeczki kawy rozpuszczalnej, dodaj chłodną przegotowaną wodę, mleko i cukier (proporcje dobieraj do swoich preferencji) i wymieszaj całość do połączenia składników. Przelej napój do szklanki, dodaj dwie kostki lodu, a na wierzch odrobinę bitej śmietany. Pycha, prawda?
  6.  Cold brew: czyli kawa parzona na...zimno! Do jej przygotowania najlepiej użyć wysokojakościowej arabiki - powinna być świeżo palona i  grubo zmielona. Kawę zalewa się wodą w temperaturze pokojowej i odstawia na 12 godzin, a później należy ją już tylko przefiltrować. Można podawać z kostkami lodu.
    7.    Irish Coffee: aromatyczna kawa z dodatkiem whisky? Niezastąpiona w jesienne i zimowe dni! Kawę po irlandzku serwuje się w charakterystycznej wysokiej szklance na nóżce i z uchem. Jak ją przyrządzić? Do podgrzanej szklanki wlej miarkę irlandzkiej whisky, dodaj łyżkę cukru trzcinowego i kawę zaparzoną w ekspresie. Napój obowiązkowo udekoruj bitą śmietaną.


Kto nie powinien pić kawy?

Kawa pobudza, pomaga się skupić i przetrwać trudny dzień. Nie każdy jednak może pić ją bez umiaru. Kto powinien unikać picia kawy w dużych ilościach? Przede wszystkim dzieci, kobiety w ciąży i osoby mające na co dzień styczność z dużym stresem. Papierosy i kawa to wbrew pozorom kiepskie połączenie – taka mieszanka może wywołać choroby serca i układu krążenia. Również osoby cierpiące na nadciśnienie tętnicze i choroby wrzodowe powinny wystrzegać się picia mocnej kawy.


Kawa to nie tylko doskonały sposób na pobudzenie. Jest pyszna, a jej picie to prawdziwy rytuał towarzyski. Jeśli i Ty nie wyobrażasz sobie dnia bez choćby filiżanki aromatycznej kawy, to z naszego artykułu dowiesz się co nieco o historii tego popularnego napoju, poznasz proces produkcji kawy i najpopularniejsze typy kaw, które z pewnością zachęcą Cię do wypróbowania nowych smaków. 

kawa

TAGI #zdrowie #dieta #kawa

Wideo

Wiemy, jak dbać o skórę dojrzałą! 

Polecamy

Top

Magazyn VIVA!

Bieżący numer

W wielkanocnym numerze Barbara Kurdej-Szatan z mamą i córką opowiadają o rodzinnych tajemnicach, a Joanna Mazur o tym, jak naprawdę wygląda życie niewidomej sportsmenki!