Słynne modelki z lat 90-tych
VIVA! Tylko u nas

Jak świat high fashion rozstał się ze szkodliwymi nawykami?

Drinki, papierosy, głodówki...

natalia kedra 28 lutego 2020 12:08
Słynne modelki z lat 90-tych

Maj 2017. Media obiegają szokujące zdjęcia z Met Gala, najważniejszej gali w kalendarzu świata mody. Zrobione w toaletach Metropolitan Museum of Art, udostępnione na Twitterze i Instagramie, przedstawiały kluczowe postaci show-biznesu z papierosami w ręku. Palił Marc Jacobs z narzeczonym Charem Defrancesco, Bella Hadid z nieco starszą modelką Larą Stone. Paliła Dakota Johnson, aktorka, o której zainteresowanie walczyli wówczas projektanci wszystkich luksusowych marek.

Wybuchł skandal, w którym na pierwszy plan wysunęły się dwa wątki. Po pierwsze, gwiazdy demonstracyjnie zlekceważyły obowiązujący już powszechnie zakaz palenia w miejscach publicznych, budząc oburzenie w środowisku muzealniczym. Jeden z regularnych sponsorów Met mówił anonimowego wywiadu dla „Page Six”:

Jako darczyńca Met poczułem się obrażony widząc celebrytów palących i robiących selfies w łazience. To przede wszystkim brak szacunku dla kolekcji muzeum, dzieła sztuki muszą być przechowywane w środowisku wolnym od dymu. Chciałbym, żeby te osoby zostały ukarane mandatem.

Z drugiej strony, afera odsłoniła smutną prawdę o świecie mody: że nie zmienił się tak bardzo od lat 90., czasów, kiedy dnie top modelek naznaczone były specyficznym postem (kawa i papieros zamiast posiłku), a noce – niekończącym się pasmem zakrapianych imprez. Przyszedł czas na autorefleksję, pokutę i wielkie zmiany...

 

Świat mody się bawi

Moda i używki mają za sobą wieloletni, choć burzliwy związek. Nowe fasony, często zrywające z tradycją albo odwracające ją do góry nogami, miały przede wszystkim przemawiać do innowatorów, buntowników. Stąd bliskość mody ze światem muzyki rockowej, stylem życia na krawędzi, imprezami i skandalem.

Już damski smoking, rewolucyjny projekt Yves Saint Laurent'a z 1966 r. odwoływał się do nowego wzorca kobiety – wyzwolonej, równej mężczyznom, także w konsumpcji używek. Wskazówkę daje tu sama nazwa. Jedwabne klapy marynarki, zarówno w tradycyjnej męskiej wersji, ja i w tej damskiej, miały ułatwić strzepywanie popiołu.

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Post udostępniony przez Jada Loveless (@jadaloveless)

Później nadeszły szalone lata 90., czasy grunge'u i najdzikszych imprez świata mody. Ikonami stały się Kate Moss i Naomi Campbell, obie trudne do sfotografowania bez papierosa i kieliszka w dłoni. Rozkręcała się kariera Alexandra Lee McQueena, geniusza kreatywności, uzależnionego od papierosów, alkoholu i narkotyków. Sesje modowe pokazywały bunt w najbardziej banalny sposób, często w formie półnagiej piękności z „dymkiem”.

Same modelki prowadziły destrukcyjny tryb życia, głodząc się i popalając. Gwiazda wybiegów przełomu z lat 90., Carré Otis tak wspominała swoją karierę:

Moja dieta składała się z 4 do 6 filiżanek kawy dziennie, bez choćby kropli mleka, bo tak przerażała mnie myśl o dodatkowych kaloriach. Żeby nie czuć głodu, wypalałam kilka paczek dziennie. Kawa i papierosy dawały mi „kopa” energii. A energia była mi potrzebna, bo moje ciało było ciągle wycieńczone przez brak snu, przetrenowanie, wygłodzenie - opowiadała w rozmowie z australijskim „Herald Sun”.

Wpływ klimatu imprezowych lat 90. dał się odczuć na długo później. Muza McQueena, Sarah Jessica Parker, od 1998 r. kreowała wizerunek telewizyjnej ikony mody Carrie Bradshaw, stylowej, ale rozmiłowanej w paleniu i piciu. Wielokrotnie popadająca w niełaskę Kate Moss zawsze mogła liczyć na wsparcie projektantów. Gdy sfotografowano ją wciągającą kokainę, McQueen uczynił z niej gwiazdę pokazu, pokazując modelkę tańczącą na spektakularnym hologramie. Po jego śmierci o Moss przypomniał sobie Marc Jacobs, proponując buntowniczej piękności zamknięcie pokazu Louis Vuitton. Kate wyszła na wybieg w skąpej stylizacji, zaciągając się papierosem.


Zwrot ku zdrowiu

Nie znaczy to, że początek XX wieku nie przyniósł zauważalnych zmian. Sławę osiągnęły modelki prowadzące zdrowy i higieniczny tryb życia, m.in. Miranda Kerr. Te o ugruntowanej pozycji deklarowały, że dojrzały do wielkich zmian w swoim życiu. Gisele Bundchen rzuciła nałóg nikotynowy, zaczęła uprawiać jogę i zupełnie zmieniła dietę.

Najbardziej słyszalny był jednak głos Christy Turlington. Po 30. roku życia u modelki zdiagnozowano przewlekłą obturacyjną chorobę płuc, a na raka płuc zmarł jej tata. Turlington rzuciła nałóg i chętnie udzielała się w mediach promując zdrowy tryb życia. Wystąpiła nawet w antynikotynowej kampanii społecznej.

Dyskusje o zdrowiu modelek szybko zaowocowały inną niespodziewaną zmianą. Branża mody postanowiła rozpocząć walkę z zaburzeniami żywienia i notorycznymi głodówkami. Pionierem był Madryt, gdzie przed tygodniem mody w 2006 r. wprowadzono regulacje dotyczące wagi modelek, ustawiając minimum na BMI równe 18. Jedna trzecia uczestniczek castingów została odrzucona ze względu na zbyt dużą niedowagę. Wkrótce Włochy i USA poszły za ciosem, wymagając od modelek zaświadczeń od lekarza. W Paryżu obowiązkowe badania wprowadzono dopiero w 2017 r., ale za to z jawnym poparciem wiodących francuskich domów mody, które zadeklarowały zaniechanie współpracy z modelkami z niedowagą także w pokazach zagranicznych.
 

Po Met Gala

Idea mody wolnej od używek nabrała rozgłosu właśnie w przełomowym 2017 r. Skandal na Met Gala zmusił do zabrania stanowiska nawet nowojorską komisarz ds. zdrowia:

Kiedy młodzi ludzie widzą gwiazdy palące papierosy i ignorujące prawo, niweczony jest postęp, którego dokonaliśmy w depopularyzacji palenia i podnoszenia świadomości zagrożeń dla zdrowia” - pisała dr Mary Basset w liście otwartym.

Komisarz nie doceniła jednak młodych, których do szkodliwości palenia nie trzeba przekonywać. Według danych Centers for Disease Control and Prevention grupa wiekowa 18-24 pali znacznie rzadziej niż pozostałe (młodych palących jest w Stanach niecałe 8 proc.). Podobne tendencje obserwuje się w Europie – w Norwegii palenie wśród najmłodszych dorosłych udało się niemal wyeliminować, w Polsce z kolei zmianę pokoleniową najbardziej widać wśród kobiet (wg raportu CBOS „Palenie papierosów” problem w najmniejszym stopniu dotyczy dziewczyn w wieku 18-24).

De facto, młodzi fani mody zabrali stanowisko już na miesiąc przed wpadką w Met. To wtedy magazyn „LOVE” opublikował jedną ze swoich najbardziej kontrowersyjnych sesji. Wystąpiły w niej trzy najważniejsze amerykańskie top modelki – Kendall Jenner i siostry Hadid, ubrane w seksowną bieliznę i zaciągające się papierosami. Gdy gwiazdy pokazały zdjęcia z „LOVE” na swoich Instagramach, w sieci zawrzało. Fani zarzucili im fetyszyzację papierosów i pokazywanie ich w pozytywnym kontekście.

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

i don't smoke

Post udostępniony przez Kendall (@kendalljenner)

W efekcie Jenner musiała się tłumaczyć, że pali tylko na planie zdjęciowym, a w lipcu Bella Hadid ogłosiła na Instagramie, że rzuciła palenie. W rzeczywistości Hadid przerzuciła się jednak na e- papierosy.

Dziś badane są też inne, alternatywne systemy takie jak podgrzewacze tytoniu IQOS, które zadebiutowały na amerykańskim rynku w ubiegłym roku, po dwóch latach badań. Z dokumentów opublikowanych przez Amerykańską Agencję ds. Żywności i Leków (FDA) wynika, że stężenia akroleiny i benzo(a)pirenu w aerozolu z podgrzewaczy IQOS są zredukowane o ponad 90%, a formaldehydu o ponad 80%, w porównaniu do dymu papierosowego.

Podobno obecnie Hadid jest już zupełnie wolna od nałogu, a na stronach luksusowych magazynów znacznie częściej niż zdjęcia palących modelek, znajdziemy porady o stylu życia bez nałogów, w harmonii z własnym ciałem i fit stylem życia. Trudno jednak powiedzieć, czy świat mody zmienia się na lepsze z własnej inicjatywy czy chodzi raczej o naciski ze strony odbiorców. Gdyby nie ruch body positive, nie mielibyśmy troski o zdrowie zbyt chudych modelek. Gdyby nie rosnąca świadomość szkodliwości palenia, papierosy nadal byłyby gadżetem w stylu glamour. Następny krok? Odpowiedź na kryzys klimatyczny, która dla branży pochwalającej nadmierną konsumpcję będzie szczególnie trudna.

Wideo

Wiosna 2020 - design, kulinarne inspiracje, podróże bez wychodzenia z domu!

Polecamy

Magazyn VIVA!

Bieżący numer

„Pandemia nie zmieniła mojego życia, to ja sama je zmieniłam…”, mówi AGNIESZKA MACIĄG. Kraśko, Olejnik, Rodowicz, Rusinek, Szczygieł, Wojciechowska… o emocjach i rodzinnych relacjach w izolacji domowej. JACEK SANTORSKI radzi, jak nie zwariować w czasie pandemii. Zmierzch zachodniej cywilizacji? Beata Pawlikowska w egzystencjalnych rozważaniach w dobie koronawirusa.