"Jeszcze będziesz mówić: życie mi złamałeś, łobuzie...". Historia Agnieszki Osieckiej i Marka Hłaski
Poznali się na przełomie 1956 i 1957 r. Agnieszka Osiecka – studentka reżyserii w łódzkiej filmówce, wschodząca gwiazda STS-u. Hłasko – 24-letni pisarz, już wtedy sławny autor zbioru opowiadań „Pierwszy krok w chmurach”. Oboje piękni i niegrzeczni. Ona nieprzeciętnie inteligentna i wyjątkowo jak na tamte czasy wyzwolona. Zawsze flirtowała z kilkoma chłopakami naraz. Panienka z Saskiej Kępy. Brylowała w towarzystwie o wiele starszych od siebie literatów i filmowców. Miała skłonność do łamania serc i do efektownych puent. I jedne, i drugie kolekcjonowała z równym zapałem. Pod szklanym blatem w biurku zbierała zdjęcia zdobytych mężczyzn. Wojciech Frykowski, Andrzej Jarecki, Daniel Passent, Jeremi Przybora i wielu, wielu innych. „Hłasko był proletariackim księciem, którego mi zazdrościły koleżanki – tak go zaklasyfikowała w swojej kolekcji. – Twarz rozgrymaszonego bachora, figura cowboya, ręce Madonny. Wyższy był od naszego pokolenia o pół głowy”. On wychowany na Powiślu, edukację zakończył na poziomie podstawówki, od 16. roku życia pracował fizycznie jako robotnik na budowie i szofer. Zbuntowany i gniewny. Łudząco podobny do Jamesa Deana, na którego się zresztą robił. „Pisanie – mówił – jest tak wspaniałe, jak chlanie”. O jego nocnych wybrykach krążyły legendy, które sam podkręcał. W Kameralnej pojawiał się zwykle dopiero po północy – latem w szoferskiej skórze, zimą w swoim słynnym białym kożuchu. Wszyscy cisnęli się wtedy do baru, żeby choć się o niego otrzeć. Bo odezwać się do Hłaski było nie lada odwagą. Kto się odezwał głupio – dostawał w zęby. Agnieszka Osiecka i Marek Hłasko: jak się poznali? Oboje komponowali swoje życie jak barwną anegdotę. Lubili być w centrum uwagi. Znajomi ich kochali, bo dostarczali im tematów do plotek. Tłumy – uwielbiały. Ale oni sami nie potrafili kochać. Co było zresztą charakterystyczne dla lat 50. i 60. – czasów zabawy w miłość. Paradoksalnie rewolucja obyczajowa dotarła do Polski, jeszcze zanim na dobre opanowała Zachód. Kiedy się poznali, Hłasko był nieprzytomnie zakochany w 10 lat starszej Hannie Golde, mężatce z dwójką dzieci, obdarzonej legendarną urodą. Hania przerwała dla niego romans z pisarzem Adolfem Rudnickim. „Piękna, wyrazista twarz. Umiała wspaniale patrzeć. Było to spojrzenie pytające, słodkie, zamglone. Towarzyszył mu grymas wydatnych, kształtnych ust. Człowiek oddawał się jej we władzę” – tak wspominał ją przyjaciel, reporter Krzysztof Kąkolewski. Hłasko z Hanią w duecie stali się symbolem miłości, piękna i talentu lat 50. Ich związek pełen był upadków i wzlotów. Hłasko nieraz targał się na życie (choć nigdy na poważnie), by zatrzymać Hankę. Rytuał był taki: ona wyprowadzała się do Hłaski, zostawiając mężowi córki. Po kilku tygodniach zmęczona nieustannymi awanturami wracała do męża. Wtedy Marek dzwonił, że odkręcił gaz albo zażył tabletki. Raz podciął sobie żyły na klatce schodowej państwa Golde. Znalazł go mąż kochanki i… opatrzył rany. Mniej więcej w tym czasie Hłasko poznał Osiecką. Jej koleżanka pożyczyła od niego książkę, pokłóciła się z nim, Osiecka w zastępstwie miała książkę odnieść. Umówili się w kawiarni Kamienne Schodki. Hłasko był ostentacyjnie obojętny. Agnieszkę to wkurzyło, więc sama zaczęła go podrywać. „Z początku nie łączyło nas jakieś szczególne uczucie. Stanowiliśmy po prostu parę przyjaciół, znajomych, i to raczej dalekich” – wspominała po latach. Była pierwszą osobą, przed którą się odkrył i opowiedział o swojej miłosnej udręce. „Któregoś dnia poprosił, bym do niej zadzwoniła – wspominała Osiecka. – I wówczas po raz pierwszy miałam okazję usłyszeć jej głos. Wyobrażałam sobie, że musi to być jakaś niedosiężna, tajemnicza dama, a jednocześnie taka trochę… studenteczka. Kiedy nakręciłam numer telefonu i z pełną pokorą zaczęłam mówić, że dzwonię w imieniu Marka Hłaski, Hanna przerwała mi dość raptownie i rzekła: »Ach, to pewnie znowu te wygłupy z prochami!«”. Kilka tygodni później rzuciła Hłaskę na dobre, a on – aby zapomnieć – wyjechał do Kazimierza. Szybko zaczął się tam nudzić. Wysłał do Osieckiej telegram: „Przyjedź”. Przyjechała. „Spóźniłam się na pociąg, czekał na stacji bez sensu. Na szczęście wiedziałam, w którym pensjonacie się zatrzymał. Przyjechałam kolejnym pociągiem, zastałam go na tarasie. Wtedy po raz pierwszy dostrzegłam w jego twarzy potencjał na miłość”. Stali się niemal nierozłączni. Hłasko był zaborczy. „Pamiętasz, jak byliśmy u Ciebie na Kępie i ja powiedziałem: zostań ze mną, ale Ty nie mogłaś, bo się spieszyłaś do swojego teatrzyku. Powiedziałem Ci: zobaczysz, że kiedyś będzie za późno. Ale Ty się roześmiałaś perlistym śmiechem i powiedziałaś, że bredzę” – wypominał jej po latach. A Osiecka była w STS-ie zakochana co najmniej tak samo jak w Hłasce. Na spektakle przychodził często i lubił jej kolegów, ale nigdy nie przyszło mu do głowy, żeby coś dla STS-u napisać. Był typem literackiego samotnika i patologicznego indywidualisty. „Wy się łączycie w pęczki, aby zamaskować brak indywidualnego talentu” – dokuczał jej. Czytaj też: Byli razem ponad 30 lat. Oto historia miłości Marty Dobromirskiej-Passent i Daniela Passenta „Z niepewnym zawodem i do tego pijak!” Ojciec Osieckiej nie znosił Hłaski i od początku był przeciwny ich związkowi. Nie podobało mu się, że taki młody, że zawód niepewny i do tego pijak. Ale Osiecka nigdy nie liczyła się ze zdaniem ojca. Zaręczyli się z udziałem obu matek, obu Marii. Nie zamieszkali razem, oboje za bardzo cenili sobie wolność, poza tym mieszkanie razem nie mieściło się w ich zbójeckiej legendzie. I ciągle się mijali. „Marku! Marku! Nigdy nie dzwonisz o tej godzinie, o której proszę, i potem się tak ciągle mijamy jak wczoraj. A dzisiaj prawie cały dzień czekałam na Twój telefon”. Pod tym względem też byli do siebie podobni – każde zajęte własnymi sprawami pędziło we własnym kierunku. Co jakiś czas ich drogi się przecinały. Wiosną 1957 r. pisała do niego: „Nie wiem, czy dobrze to pamiętasz. Zadzwoniłeś do mnie parę dni temu i powtarzałeś »Jestem wrak«. I mówiłeś, że nic nie napiszesz. (…) Marek, masz w sobie najpiękniejsze, co może mieć człowiek – prawdę. Jesteś najodważniejszy z naszego pokolenia, bo widzisz prawdę nawet tam, gdzie to bardzo boli. Jesteś bardzo piękny i bardzo wiele wart. Dlatego bzdurą są te słowa, które o sobie mówisz. I bzdurą jest to, czego się boisz, że już nie będziesz pisać. Nie zrezygnujesz z prawdy, więc będziesz pisał. (…) Kończę ten trudny list i proszę Cię, żebyś i Ty czasem zostawił mi kartkę »Szukałem Ciebie«. Do widzenia, kochany”. Jesienią 1957 r. minister kultury i sztuki obiecał Hłasce stypendium w Paryżu. Wydano mu więc paszport, a Jerzy Giedroyc zaprosił go do Maisons-Laffitte, siedziby „Kultury”, gdzie pisarz mógł mieszkać i pracować. Tyle że z początkiem 1958 r. minister cofnął obietnicę. Zdesperowany Hłasko za pożyczone u przyjaciół pieniądze wyjechał do Paryża bez stypendium. To był idealny dla niego moment: romans z Osiecką wchodził w nudny okres małej stabilizacji, a na horyzoncie pojawiła się Sonja Ziemann, niemiecka aktorka, którą poznał kilka miesięcy wcześniej na planie filmu „Ósmy dzień tygodnia” (1958) w reżyserii Forda, do którego napisał scenariusz. Osieckiej zostawił na przechowanie maszynę do pisania. Niedługo miał wrócić. Wylądował na lotnisku Orly z ośmioma dolarami w kieszeni. Zaraz po przyjeździe do Paryża udzielił jakiejś francuskiej gazecie wywiadu, w którym skarżył się, że polski pisarz nie ma nawet na szczoteczkę do zębów. Prawdopodobnie właśnie ten fragment był powodem, dla którego władza ludowa wydała na niego wyrok. Ale wtedy jeszcze o tym nie wiedział. W Maisons-Laffitte się nudził. Towarzystwo Jerzego Giedroycia i Zygmunta Hertza było dla niego za grzeczne. Za mało pili, za dużo czytali. Dwa tygodnie po przyjeździe pisze do Osieckiej pierwszy list: „Co będzie, jeśli ja tu zdechnę i nie zobaczę Cię już? Może by było lepiej dla Ciebie, żebyś się zakochała i zapomniała o mnie? Może mnie już nie kochasz ”. Listy Marka Hłaski do Osieckiej Kochana Agusiu, Kochanie moje, Złota kruszynko, Stworzonko kochane, Panno Czaczkes – tak tytułował listy do niej. Mademoiselle Thackqesse, czyli panna Czaczkes, była bohaterką jakiegoś przedwojennego kryminału, który czytał, kiedy się z Osiecką poznali. Inną postacią tej samej książki był Fernando – tak podpisywał się w listach do niej. Kiedyś dla kawału przysłał jej z Paryża depeszę: „Panno Czaczkes, Twój Fernando nie żyje”. Wkrótce zaczął planować powrót do Polski. Jego listy pełne były żartów i anegdot. „Wszyscy mnie zadręczają, żebym opowiadał na Twój temat; ale udało mi się ich zrazić opowieścią na temat Twojej nieposkromionej zmysłowości – teraz mnie już nie dręczą” – pisał w marcu 1958 r. Nie podobało mu się, że ona koresponduje także z Jerzym Giedroyciem. Był zazdrosny. „Panno Czaczkes, jeśli możesz pisać do innych mieszkańców tego domu czułe listy – zdobądź się również na parę słów do mnie”. Albo: „A jeśli przysyłasz mi zdjęcia, to nie takie, jak to na łodzi w cichą noc księżycową, bo ja mam zbyt parszywą i zbyt bujną wyobraźnię”. Pozwolenie na powrót nie nadchodziło, formalności paszportowe przeciągały się niemożliwie, więc zaczął ją namawiać, aby dołączyła do niego w Paryżu. „Myślałem, że pobyt za granicą coś zmieni we mnie, że będzie mi się chciało coś robić, że będzie mi się chciało żyć inaczej – ale siedzę tutaj, nie ruszając się prawie do Paryża, nawet mi się nie chciało pojechać na film z Twoim Jamesem Deanem. (…) Źle się czuję, marnie śpię, w dzień chodzę, jakby mnie byk wyjebał. Gdybyś Ty była, gdybym mógł od czasu do czasu spojrzeć na Twoje zwężenie na móżdżek i rozszerzenie na móżdżek – wiele by się zmieniło. Strzeż się swojej nieposkromionej zmysłowości!”. W czerwcu 1958 r. ma już serdecznie dosyć Maisons-Laffitte i jego domowników. Listy wysyła coraz krótsze. Umawia się z Sonją Ziemann w Nicei, Osieckiej pisze, że to krótkie wakacje ze znajomymi, ale nawet stamtąd zapewnia ją w listach o swojej miłości. Jesienią wraz z Sonją przenosi się do Berlina. W listach – sam. Sonja była w trakcie rozwodu z pierwszym mężem, ojcem jej dziecka i nie mogła pokazywać się z Hłaską publicznie. Bardzo jej zależało na zatrzymaniu syna, był śmiertelnie chory, każda minuta z nim spędzona była na wagę złota. Afiszowanie się z kochankiem było co najmniej niewskazane. Ale i tak do Warszawy dochodzą plotki o ich romansie. Hłasko w liście do matki pisze: „Czytam, mamo, że z mojego pobytu w Berlinie wyciągasz pewne wnioski. O ile dobrze Cię zrozumiałem, masz na myśli moje ewentualne małżeństwo. Proszę Cię o jedną przysługę: zadzwoń do Czaczkes i powiedz jej, że tylko ona jedna może być moją żoną bez względu na to, gdzie i kiedy się to stanie. Myślę, że w tej sprawie – Ty i ja – zgadzamy się chyba”. Czytaj też: Wychował ją samotnie, miał wpływ na jej związki. Taką relację miał Daniel Passent z córką Agatą Marek Hłasko: emigracja Wydaje się, że Osiecka była „opcją na powrót”, jeśli z Sonją nie pójdzie po jego myśli. Mimo planowanego małżeństwa myślał jeszcze o powrocie do Polski na poważnie, skoro pisał listy do Marii Dąbrowskiej i Jarosława Iwaszkiewicza z prośbą o wstawiennictwo u władz. I Osiecką zapewniał o swoich staraniach. W grudniu 1958 r. napisał: „Gdyby mi ktoś powiedział, gdybym miał choć odrobinę gwarancji, że będę mógł być z Tobą choć przez rok, choć przez pół roku, a potem – śmierć, tobym przyjechał do Ciebie. To nie melodramat; to wyznanie tego, który na pewno – z całym idiotyzmem i kabotynizmem – najwięcej Cię kochał. (…) Nie ma, nie było – okazuje się – nic ważniejszego od Ciebie”. Kiedy zaczynała rzadziej odpisywać, wpadał w popłoch: „Ale czekaj. Jeszcze czekaj. Ja też jestem sam; pamiętaj, że jestem zupełnie sam. Jeszcze trochę czekaj. Jeszcze trochę. Jeszcze, jeszcze. Ja też nie jestem szczęśliwy. Czekaj, czekaj”. W styczniu 1959 r. wylądował w Tel Awiwie. Już pięć dni później zgłosił się do konsulatu z pytaniem, czy jest odpowiedź z Warszawy w sprawie zgody na jego powrót do Polski. Przez kolejne miesiące był zwodzony i okłamywany. Zgody na powrót nie dostanie już nigdy. Ale wtedy był przekonany, że paszport wydadzą mu lada dzień. Do Osieckiej pisze znowu coraz częściej. „Kochaj mnie i nie zbrzydnij, bo to już by był koniec. (…) Napisz mi raz jeszcze, czy po powrocie będę mógł pojechać prosto do Ciebie, bo jak mam jechać do mamy, to wolę iść do Legii Cudzoziemskiej”. Tymczasem ona odpisuje coraz rzadziej i coraz oszczędniej. „Droga Panno Czaczkes! Pierwszy raz w życiu prowadzę tak gorliwie jednostronną korespondencję. Mój idiotyzm w tej dziedzinie zaczyna mieć coś świętego. (…) Nie bardzo rozumiem, co wpłynęło tak zasadniczo na temperaturę Twoich wiecznych uczuć i w związku z tym uprzejmie proszę o informację”. Przeczytaj też: Krzysztof Komeda i Zofia Komedowa: jazzman i jego muza. Historia wyjątkowej miłości Marek Hłasko i Agnieszka Osiecka: nic nie czekało Zazdrość Hłaski była tym większa, że choć poznali się jako nastolatki (ona miała 19 lat), to on nie był jej pierwszym mężczyzną, co zresztą od razu szczerze mu wyznała, opowiadając ze szczegółami o poprzednikach. „Cierpię na myśl, że podczas mojej nieobecności mógłby [któryś z nich] wznowić swoje pretensje do Ciebie. Moja Mała, ja tak tęsknię za Tobą, że mi się w głowie mąci i sam snuję jakieś idiotyczne opowieści”. Wysłała mu wszystkie niezbędne dane do zawarcia ślubu na odległość, ale z różnych powodów zwlekał. Pisała do niego, on nie odpisywał. Potem odwrotnie. Listy były zawsze piękne, ale oboje mieli już inne zainteresowania sercowe. Ona romansowała z Witoldem Dąbrowskim i Andrzejem Jareckim, a on nie tylko z Sonją Ziemann, ale też z aktorką Esther Steinbach i izraelską stewardesą. Osiecka powiedziała po latach, że byli za młodzi, za głupi na prawdziwe uczucia. „Że Marek krążył, że wiecznie się gdzieś włóczył, kogoś poznawał – to dla pisarza świetnie. Ale dlaczego ja się tak ciągle kręciłam? Zamiast świętować miłość, zamiast chuchać na to i dmuchać… Chyba myślałam, że jeszcze zdążę. Że będę zawsze młoda, że Marek będzie zawsze młody. Że świat na nas poczeka. Ale nic nie czekało”. Ona twierdziła, że to on ją wystawił. On – że ona. Ale 23 marca 1959 r. pisze do niej „Już jutro mogę być razem z Tobą. Chcę teraz jeszcze jednej rzeczy. Chcę listu od Ciebie, w którym mi napiszesz, że zostaniesz ze mną na zawsze, na cienkie i na grube. (…) Chcę, abyś mi napisała, że będziemy mimo wszystko wyjątkowo szczęśliwą parą ludzi; mimo mojego bydlęctwa i Twojego narcyzo-egocentryzmu”. Jest pełen entuzjazmu po rozmowie z polskim konsulem, który obiecał mu szybką interwencję. W wyniku tej rozmowy konsul dostał reprymendę z centrali. Od tej pory miał zwodzić Hłaskę przez urzędników niższej rangi. Osiecka nie wierzyła już w jego miłosne gwarancje, od plotek o jego romansach huczało. „Marek kolekcjonował słowo kocham jak koraliki – mówiła po latach. – Można by pomyśleć, że adresatka tego słowa odegrała jakąś rolę w życiu piszącego. Ale ja czuję, że żadnej roli w życiu Marka nie odegrałam. On pisał »miłość«, a myślał »czystość, godność, prawda«. I nigdy nie pokazywał, że miłość jest dla niego wartością nadrzędną. Dla niego najważniejsze było żyć po swojemu, a nadrzędną wartością była wolność”. Kiedy napisała, że doszły ją słuchy o jego romansach, ale się nie gniewa, odpisał: „Nie interesuje mnie, co Ci mówią jakieś pizdy. I mogę Cię zapewnić, że ja bardzo bym się gniewał na Ciebie, gdybym to o Tobie usłyszał. Myślę nawet, że do tego stopnia, że nie mielibyśmy okazji tego szerzej przedyskutować”. Chyba już nie wierzyła w jego święte oburzenie. Spodziewała się też, że Hłasko nie napisze nic przez kolejne lata. Przestała go już nawet o to w listach pytać. „Jakby PRL zatruł mu talent” – pisała. Domyślała się, że jeśli dostanie paszport, to na nią spadnie „zaszczyt” bycia jedynym powodem jego powrotu do Polski. Wiedziała, że Hłasko nie będzie tu szczęśliwy, że będzie cierpiał – z powodu wypalenia, niechęci władz i związanych z tym trudności. Czy była przygotowana na niańczenie zapitego od lat talentu? Na opiekowanie się mężczyzną, który jak nikt inny umiał reżyserować swoją niedolę i brak spełnienia? „Na jego twarzy dominują dwa grymasy: tragiczno-zrozpaczony i pełen oszalałego szczęścia. Jest w nim coś z błazna” – pisała. Nie są to słowa kobiety kochającej bezgranicznie. W sierpniu 1959 r. Hłasko pisze dużo o planowanym ślubie na odległość. Prosi Osiecką, by zaopiekowała się w Warszawie Władysławem Tubielewiczem, z którym w Izraelu „przez szereg miesięcy żyliśmy jak bracia”. Poznali się w Tel Awiwie kilka dni po przyjeździe Hłaski. Nowy przyjaciel towarzyszył Hłasce nawet podczas wizyt w konsulacie. W 2010 r. wyszło na jaw, że był zdeklarowanym współpracownikiem SB, autorem licznych donosów na Hłaskę, a potem Osiecką. To m.in. za sprawą tych donosów Hłasko nigdy nie dostał zgody na powrót do Polski. „Zainwestuj we Władka 0,5 l wódki. Opowie Ci o mnie i moim życiu. Opowieść będzie barwniejsza, a koszty małe” – napisał do Osieckiej w liście z września 1959 r. I posłał jej przez Tubielewicza rzecz dla siebie cenną, jeśli nie najcenniejszą – słynny biały kożuch. „Wyglądaj w nim ładnie! Kup sobie tylko do niego szeroki pas oficerski na Bazarze Różyckiego. Kosztuje 80–100 zł”. Co tak niezwykłego było w tym kożuchu? Po pierwsze, biały kożuch to był rarytas. Po drugie, temu kożuchowi towarzyszyła legenda – Hłasko kupił go ponoć od pijanego radzieckiego żołnierza i nie jest pewne, jak potoczyły się dalej jego losy. Po trzecie, kożuch Hłaski był więcej niż kożuchem – jak okulary Zbyszka Cybulskiego są więcej niż okularami. W grudniu 1959 r. Hłasko wysyła do Osieckiej list ostatni: „Jeszcze będzie wszystko dobrze, jeszcze będziesz mówić: życie mi złamałeś, łobuzie… Gdyby nie to, że za Ciebie wyszłam… (…) Przyjdzie czas, kiedy wrócę do Ciebie i będę już na zawsze Twoim alfonsem i omegą”. Dziesięć lat później napisał, że kochał w życiu tylko jeden raz. Hanię Golde. A potem już nigdy nikogo. W 1966 r. wraz z żoną Sonją Ziemann wyjechał do USA. Ściągnął go tam Roman Polański – miał napisać dla niego scenariusz. Z Osiecką spotkali się w Los Angeles dwa lata później. Nie widzieli się 10 lat. On – żonaty, na skraju rozpadu małżeństwa, po blisko roku spędzonym w zakładach psychiatrycznych. Ona – królowa warszawskiej cyganerii, miała za sobą dwa małżeństwa i romans z Przyborą. Ale bała się spotkania z Hłaską… Niewiele o tym spotkaniu wiadomo. Pewne jest, że szybko wyjechała do Santa Fe i postanowiła stamtąd do Hłaski zadzwonić. I stało się coś niezwykłego – on wpadł na ten sam pomysł w tym samym momencie [w tamtych czasach zamawiało się rozmowy międzymiastowe u operatora – przyp. red.]. „Zaczęłam coś strasznie pleść, a on na to: Słuchaj, uwielbiam, jak kłapiesz dziobem, ale… – i dał mi do zrozumienia, że strasznie szeroko gadam za jego pieniądze. – Marek, nie chcę ci niczego wymawiać, ale to jest rozmowa za moje pieniądze – odpowiedziałam. – Panno Czaczkes, ja naprawdę mam gest, ale przed chwilą tę rozmowę zamówiłem. I tak, kłócąc się o pieniądze, rozmawialiśmy ostatni raz w życiu”. Pożegnanie miłości Hłasko zmarł 53 lata temu, 14 czerwca 1969 r. w Niemczech. Okoliczności jego śmierci pozostały niewyjaśnione. Jedna z hipotez mówi, że to było samobójstwo – tym razem skutecznie zmieszał alkohol ze środkami nasennymi. Pogrzeb odbył się na warszawskich Starych Powązkach. Była zima. Osiecka przyszła w białym kożuchu, z butelką wódki. Tekst o miłości Agnieszki Osieckiej i Marka Hłaski ukazał się w „Urodzie Życia” 2/2014
Danuta Stenka: "Wciąż mam poczucie, że zaciągnęłam u mojego życia poważny kredyt"
Być kobietą? Danuta Stenka ma swoje przemyślenia na ten temat...
„Kiedy patrzę na karierę aktorów – kobiety i mężczyzny – to jeśli oboje są świetni, a choćby i ona była lepsza od niego, to i tak ona wcześniej wypadnie z gry. Gdzie pan widzi te wielkie role dla kobiet?!” – mówi Danuta Stenka w rozmowie z Jakubem Janiszewskim. Poniżej przypominamy wywiad z aktorką, który ukazał się w „Urodzie Życia” 1/2016. Powiedziała pani w jednym z wywiadów, że jest wyposażona w dwa silne uczucia: ból – że to, co pani do tej pory zrobiła, jest niedoskonałe, i lęk przed nieznanym, któremu nie będzie pani w stanie sprostać. Lęk towarzyszy mi od zawsze i pewnie nigdy mnie nie opuści. Nawet w najlepszych czasach, kiedy wiatr najsilniej wiał w zawodowe żagle, nawet wtedy mnie nie odstępował. Miałam 30, 40 lat, propozycji tyle, że nie byłam w stanie wszystkich pogodzić czasowo, aż żal było rezygnować, a mimo to nie czułam się wcale pewnie. Pamiętam, jak przyjaciel z pierwszego mojego teatru, Jacek Polaczek, tłumaczył mi: „Ty robisz straszną rzecz. Powtarzając, że się boisz, programujesz się na to, że będziesz się bała”. A ja myślę, że się nie programuję, bo czasem tego lęku jest we mnie tak dużo, że raczej muszę dać upust. Ale przy tym jest coś jeszcze. W równie dużym stopniu wypełnia mnie ciekawość, która często okazuje się silniejsza od lęku, która mnie pcha. Bez niej, bez ciekawości siebie w nowej odsłonie, nowych okolicznościach, niezbadanych, nieprzewidywalnych, nie byłabym w stanie uprawiać tego zawodu. Przecież role są do siebie jakoś tam podobne, nie każda niesie unikalną jakość. Tylko że to nie o samą rolę chodzi. Chodzi też o ludzi, z którymi będę współpracowała, o ekipę, z którą wybieram się na wyprawę. Być może teren, który mamy zwiedzić, nie jest jakiś bardzo interesujący czy wyjątkowo różny od poprzednich, ale sama drużyna może być sytuacją do zbadania. Powiedziała też pani kiedyś, że w tym zawodzie wolałaby być mężczyzną. A przecież widziałem panią w rolach, w których przekraczała pani granicę płci. Na przykład Doktor z „Makbeta” w reżyserii Grzegorza Jarzyny. Z pewnością nie była to kobieta, ale też nie mężczyzna. To chyba w ogóle nie był człowiek. Tak, to rzeczywiście nie był człowiek, zgadzam się z panem. Ciekawe, że pan tę postać zapamiętał, przecież to niewielki element całości, taki koraliczek zaledwie. A z tą męskością to nie chodzi o to, kogo gram, a raczej o to, że swego rodzaju męska postawa wydaje mi się w pewnym sensie bardziej moja. Od samego początku czułam w sobie jakiś wewnętrzny hamulec. Młodzi ludzie zazwyczaj prą naprzód, idą po swoje, dążą do tego, żeby wziąć jak najwięcej. Tymczasem ja działałam jakby na zaciągniętym ręcznym hamulcu, wolałam wielu rzeczy nie robić niż pchać się w sytuacje, do których nie dorosłam i nie dojrzałam. Miałam poczucie, że w wielu miejscach mnie zwyczajnie nie powinno być, bo to jeszcze nie mój czas, że na to muszę sobie zapracować. Że owszem, mogę podjąć próbę, może się nawet udać, ale tak naprawdę zabieram przestrzeń dla kogoś, kto byłby do danego zadania, roli, przedsięwzięcia bardziej predestynowany niż ja. Myśli pani, że to nie jest kobieca cecha? Myślę, że to działanie nielogiczne, wbrew pozycji i możliwościom, jakie przypadają kobiecie w tym zawodzie. Zachowywałam się, jakbym była facetem, który ma przed sobą wieloletnią zawodową perspektywę. A dla baby w tym zawodzie przestrzeni jest mniej, więc z czysto zdroworozsądkowych pobudek powinna grać jak najwięcej i najszerzej, bo za moment jej czas się skończy. Tymczasem ja myślałam: spokojnie, pozbieraj jeszcze trochę do koszyczka, żeby było z czego czerpać. Opowiem coś panu. Gdy po latach przytrafił mi się wreszcie mój wymarzony Czechow, sytuacja wydawała się idealna. Teatr Dramatyczny, reżyser Rosjanin i „Wiśniowy sad”, w którym miałam grać rolę Raniewskiej. I co zrobiłam? Poszłam do niego, żeby go przekonywać, że ta Raniewska to nie dla mnie. Miałam wtedy 32 lata i po pierwszej próbie czytanej uświadomiłam sobie, że to całkowicie fałszywa sytuacja. Nieprawda, której współczesne czasy nie zniosą. Dzisiaj 30-letnia kobieta ma przecież jeszcze pełen gaz pod nogą, żadnego poczucia odchodzenia, utraty tego, co najciekawsze, najważniejsze, przekraczania jakiejś granicy, wszystko jeszcze przed nią. Reżyser mnie uspokajał, bo skoro Olga Knipper grała Raniewską, mając 32 lata, to i ja mogę. Uwierzyłam, że ma na to jakiś pomysł. Nie miał. Odczytaliśmy tego Czechowa po bożemu, jakby między początkiem dwudziestego wieku a jego końcem nic się ze światem nie zadziało. Masakra. Dla mnie to była wewnętrzna masakra, poczucie totalnej nieprawdy. Ale może tylko wewnętrznej. Może spektakl w gruncie rzeczy się bronił. Wiem, co się ze mną wtedy stało. Pamiętam jeden z monologów. Próbuję mówić tekst i czuję, że nie mam dostępu do mojego wewnętrznego Człowieka, nie mogę sięgnąć głębiej, zupełnie jakbym się składała z samej głowy i aparatu mowy. Pałuba, skorupa. Żadnych głębszych emocji. Dlatego sądzę, że to jednak była masakra, coś w tym spektaklu nie działało. To okropne uczucie – stawać każdego wieczoru przed publicznością i wiedzieć, że jest się zmuszonym ją oszukiwać, bo człowiek sam w to, co robi, nie wierzy. Kto powiedział, że widzowie odbierają to samo, co pani? To prawda, czasem zdarzają się wielkie zdziwienia. Ja czuję pustkę i ciemną dolinę, a z drugiej strony dostaję informację, że było ciekawie. Nie do końca wiemy, co przechodzi przez rampę i co się stwarza po tamtej stronie. Choć równocześnie, z upływem lat, mam coraz większą świadomość niuansów tego sprzężenia, które zachodzi między sceną a widownią. Coraz lepiej rozpoznaję, kiedy to oni nam podcinają skrzydła, a kiedy to my dajemy im tak niewiele albo tak fałszywie, że nie mają ochoty brać udziału w tej rozmowie. Kiedyś czułam to intuicyjnie, a teraz to po prostu wiem, widzę. I sama się mogę podręczyć. Ale to nie jest zależne ode mnie. Tak mnie wymyślono, stworzono, jestem na taką siebie skazana. Ja nie udaję tych własnych wątpliwości, choć też czasem, paradoksalnie, jakoś tam z nich korzystam. Dziwnie to zabrzmi, ale często, kiedy mam poczucie, że jestem w głębokiej dolinie, że tonę, to dopiero wtedy pojawia się siła do walki, która pomaga mi odbić się od dna i iść w górę. Czasami zaskakująco wysoko. Jak marszałek Ferdynand Foch: „Moje prawe skrzydło się cofa, moje lewe skrzydło się cofa, moje centrum w rozsypce – idealna sytuacja, uderzam do ataku”. Dużo tego minorowego tonu w pani wypowiedziach. Zawsze tak było? Zawsze. I 10, i 20 lat temu śmiano się ze mnie i mówiono, że kokietuję. A ja tak wtedy, jak i teraz uważam, że pozycja kobiety w tym zawodzie jest słabsza, że w którymś momencie jej kariera się kończy, propozycji nie ma i już. I czasem mi żal, bo jak się popatrzy na karierę kobiety aktorki i mężczyzny aktora, nawet jeśli oboje są równie świetni, a choćby i ona była od niego lepsza, to ona wypadnie z gry wcześniej. Najczęściej wtedy, kiedy zacznie się robić wielowarstwowa, złożona, gdy już będzie bardziej świadomym i dojrzałym człowiekiem i aktorką. A on wówczas rozwinie skrzydła. Czytaj też: Danuta Stenka: „Jest różnica w płacach dla aktora i aktorki, którzy są plasowani na równi na półce” 06.10.2020 r. Warszawa, scena studio, Teatr Narodowy, próba "Sonaty jesiennej" Bergmana w reżyserii Grzegorza Wisniewskiego A Danuta Szaflarska? A Stanisława Celińska? Ja nie mówię o tym, że żadna kobieta się nie ostanie, bo jakieś na pewno. Ale tych propozycji jest nieporównywalnie mniej. Szczęśliwie teatr pozostaje dla aktorek bardziej łaskawy. Ale w kinie? Zwłaszcza w polskim kinie? Niech pan sam spojrzy, widzi pan dużo ról, gęstych, ciekawych, złożonych ról dla kobiety, dojrzałej kobiety? No, nie. Dominują postaci męskie. Pani mówi: „Jestem coraz bliżej końca”. Inni mówiliby: „Teraz to dopiero mam dużo do zaproponowania”. Ależ ja mam bardzo dużo do zaproponowania, więcej, niż kiedy byłam młodsza! Słyszę przede wszystkim, że za moment ktoś pani zgasi światło. No tak, spodziewam się tej cegły, która za moment spadnie mi na głowę, bo przecież widzę, że spadają. I się ubezpieczam. Chociaż... czy ja wiem? Czy ja się ubezpieczam? Nie, ja po prostu głośno o tym mówię, że wiem, że już za chwilę mnie to spotka. Chyba raczej oswajam… Skoro ten zawód taki okrutny, to właściwie mam ochotę zapytać, po co go sobie pani wybrała. To jest właśnie zagadka. Ja ani o tym nie marzyłam, ani nawet nie podejrzewałam, że mogłabym marzyć. Wyobrażałam sobie, że zostanę nauczycielką, jak moja mama. To najciekawsze, co można było robić na mojej rodzinnej kaszubskiej wsi. O teatrze nic nie wiedziałam, byłam w nim może ze trzy, cztery razy, bo i kto woziłby uczniów z klasy matematyczno-fizycznej do teatru! To moja polonistka z wielką determinacją posłała mnie najpierw na konkurs recytatorski, a potem do szkoły teatralnej. Do której pani ostatecznie nie zdawała. Nie zdawałam, bo w ogóle nie czułam się na siłach i nie wyobrażałam sobie, że mogłabym przekroczyć jej próg. To mnie przerastało. I znowu: to moja nauczycielka dowiedziała się, że w Gdańsku, przy Teatrze Wybrzeże działa trzyletnie studium aktorskie. Krótki był zresztą jego żywot, wypuściło zaledwie pięć roczników. Tam trafiłam, choć nie od razu, bo akurat nabór został na rok wstrzymany i przez ten czas pracowałam jako nauczycielka rosyjskiego w szkole podstawowej. Po tym roku znowu ktoś się uparł, że mnie tam „umieści”. I tym razem skutecznie. To osoby trzecie wymyśliły mi ten zawód! Zawód, bez którego dzisiaj nie umiem sobie życia wyobrazić! To wciąż nie przestaje mnie zadziwiać, że też im tak zależało! I wciąż mam poczucie, że zaciągnęłam u mojego życia poważny kredyt. Oni chcieli, a pani się dała przestawiać. I tak panią poprzestawiali, że została pani bezwolnie wielką gwiazdą. Akurat. Niech mi pan wierzy, że mnóstwo zależało od ludzi, których spotkałam. Mam taką naturę, która właściwie powinna mnie z tego zawodu już dawno wykluczyć: siedź w kącie, znajdą cię. Sama sobie nie umiem niczego zorganizować. Nie pójdę do reżysera, producenta starać się o rolę. Nie powiem do dyrektora teatru: niech mnie pan zaangażuje. Gorzej, ja będę umierała ze strachu, nawet jeśli mnie ten dyrektor sam zechce zaangażować i sam zaprosi na rozmowę. Byłabym kłamcą, gdybym powiedziała, że zawdzięczam to miejsce, w którym dzisiaj jestem, wyłącznie sobie. W latach 80. do liczącej się grupy aktorów można było wejść bodaj tylko przez szkołę teatralną. To było zamknięte środowisko, niechętne prowincjonalnym aktorom, którymi skądinąd zawsze pogardzano. Kto zna minimalnie historię teatru, ten takie rzeczy wie. Dalej chce mnie pani przekonywać, że wszystko wydarzyło się poza panią? Tak, ma pan rację. Skończyłam nikomu nieznane studium. Pierwszy angaż dostałam w Szczecinie, o którym sam dyrektor mawiał: „Jak tu robić kulturę w tym centrum NRD?”. Musiałam przejść długą drogę. Może mi pan wierzyć albo nie, ale to moi koledzy ze szczecińskiego teatru wywiedzieli się, że u Cywińskiej, w Teatrze Nowym w Poznaniu są wolne miejsca, bo Janusz Wiśniewski odszedł do Warszawy z częścią zespołu. I to właśnie oni kazali mi napisać list, umówili mnie na spotkanie, kazali pojechać. Pchano mnie i ciągnięto. I co z tego mieli ci wszyscy dobrzy ludzie, którymi świat jest usłany? Tego właśnie nie wiem. Pani wdzięczność? To na pewno. Z okazywaniem wdzięczności nie mam problemu, choć nie wiem, czy to dość satysfakcjonujące. A ja myślę, że musiała się pani wykazać olbrzymim hartem ducha, żeby całą tę ścieżkę przejść. Niezależnie od dobrych ludzi. Jak to ktoś kiedyś powiedział: musiałaś im w tym pomóc czy ich zainspirować. To prawda, ale jedyny mój wkład to była moja praca. Jedyny, choć pewnie zasadniczy. Nigdy nie miałam poczucia, że coś mi się należy. To były raczej prezenty, które pojawiały się po drodze, te kolejne otwierające się przede mną drzwi. Czułam ogromny strach, mój przyjazd do Warszawy był potwornym stresem, pierwsze próby w Teatrze Telewizji, praca z kamerą, ci znani aktorzy, to wszystko było porażające. Z czasem okazywało się, że chyba jednak nie jestem jakąś aktorską niedoróbką czy podróbką, że chyba jednak coś umiem. Ale nie miałam ani wielkich marzeń o Warszawie, ani poczucia, że marnuję czas w Szczecinie, Poznaniu. Dzisiaj czasem zdarza mi się usłyszeć, a nawet pomyśleć, że może szkoda, że tak późno się tu znalazłam, że może nie wykorzystałam w pełni tych kilku lat. Ale coś mi mówi, że tak miało być. Byłam przewidziana na długie dojrzewanie. A ten facet we mnie, w środku, już wtedy mi podpowiadał, że przecież ja trafię do tej Warszawy, że nie ma co przeć. We własnym tempie tam dotrę. To zadziwiające, przy wszystkich moich lękach, jednak ten spokojny, pewny głos też we mnie jakoś działał. To dlaczego dzisiaj już go nie słychać? Jestem w gotowości, czuję swój potencjał. Patrzę na to i myślę, że warto byłoby to jakoś wykorzystać. Ale sama sobie nie umiem tego zagospodarować. Sama sobie tego dać nie potrafię. To brzmi jednak absurdalnie. Siedzimy tu, tuż obok Teatru Narodowego, w którym przed chwilą skończyła pani próbę do „Kordiana”. Zastałem panią naczytującą rolę do Teatru Telewizji. Cały czas jest pani w pracy, a mówi o tym tak, jakby nic się nie działo. Ostatnie dwa, trzy lata były wyjątkowo ciekawe, to prawda. Po pierwsze „Lód” według Sorokina w Teatrze Narodowym. Piekielnie kontrowersyjny spektakl, niektórzy nazywali go audiobookiem. Założeniem reżysera, Konstantina Bogomołowa, było, aby powściągnąć środki aktorskie, aby odłożyć na bok takie typowe narzędzia do obróbki roli, które każdy aktor w swoim warsztacie ma i z których na co dzień korzysta. Walczył o to, żebyśmy nie narzucali się widzowi ze swoją historią – może jej posłuchać, jeśli chce, ale nie musi. Zupełnie jakby nam nie zależało na zainteresowaniu publiczności, a tak naprawdę chodziło o to, żeby to widz sam dokonywał interpretacji, aktywnie wszedł w czytanie znaczeń. Sam sobie stwarzał ten świat. Przedziwna, trudna i fantastyczna praca. Wymagała skupienia i piekielnej dyscypliny. I jaka zdobycz! Po kilkunastu latach pracy w Narodowym po raz pierwszy miałam uczucie, że jestem w zespole, bo kiedy reżyser wyjechał i przestał nad nami czuwać, poczuliśmy potrzebę, żeby się pilnować nawzajem. Żeby nie zboczyć na stare, wydeptane ścieżki. A to wszystko na takiej pajęczynie utkane! Pani lubi eksperymenty. Tak. Tutaj mój wewnętrzny szczeniak, który musi wszędzie nos wpakować, ma wielkie pole do popisu. Ryzykowne historie, które niosą ze sobą ryzyko dużej wywrotki. Nie takiej zwykłej, codziennej, ale dużej, naprawdę dużej. Wtedy jest szansa na to, że wyprawa poniesie nas w bardzo ciekawe rejony, gdzie być może nigdy byśmy nie dotarli. Jest jakiś rodzaj wyzwania teatralnego, któremu z całą pewnością by pani odmówiła? Rola w farsie? W wodewilu? Grałam w farsie na samym początku mojej drogi zawodowej, w Szczecinie. Gdyby trafiła się ciekawa propozycja i dobry reżyser, zagrałabym i dziś, choć od lat jestem raczej kojarzona z repertuarem dramatycznym. A wodewil? Chyba bym nie umiała… ale spróbować bym chciała. Kiedyś usłyszałam, jak pewien reżyser, wychodząc ze spektaklu, pogardliwe go skomentował: „To nie jest teatr!”. Jakże to? Kuglarstwo uliczne, jeśli ma widzów, też jest teatrem. Każda relacja aktor–widz stwarza teatr. I ma prawo istnieć. Oczywiście nie muszę być miłośniczką każdej propozycji teatralnej, choć jako aktorka, dla zdobycia nowych narzędzi, chętnie spróbowałabym wszystkiego. Więc chciałabym zagrać i w wodewilu… To znaczy chciałabym umieć zagrać. Chętnie przeszłabym przez cały okres prób z zaangażowaniem, walką, determinacją. Pod jednym warunkiem: żeby nie musiało dojść do premiery, gdyby efekt mojej pracy okazał się żałosny. W tym przypadku konsekwencje mogłyby mnie przerosnąć – udręka widza, wszystkich wkoło i moja własna. Tak, pod tym warunkiem chętnie zbadałabym ten teren. Czytaj też: Kryzys w małżeństwie Danuty Stenki? „Romans wisiał w powietrzu’’ Danuta Stenka, 11.09.2021 r. Rozmowa z Danutą Stenką ukazała się w „Urodzie Życia” 1/2016
„Ta cholera ma w życiu szczęście!” Kim jest Gabriela Muskała, gwiazda „Fugi” i „Szóstki”?
„Miałam ogromny kompleks, że wyglądam jak dziecko”
Gabriela Muskała dawno wyrosła z ról dziewczynek (wyjątek zrobiła tylko dla Marka Koterskiego) – teraz woli grać dojrzałe kobiety – ostre, silne, chropawe. Taka m.in. jest w „Fudze” (2018), filmie, w którym zagrała główną rolę i do którego napisała scenariusz. I za który dostała statuetkę Orła w kategorii Odkrycie roku! Przypominamy wywiad, jakiego laureatka Orłów 2019 udzieliła „Urodzie Życia” z okazji premiery „Fugi”. Rozmowa z Gabrielą Muskałą ukazała się w „Urodzie Życia” 1/2019. Projekt, nad którym pracowałaś 13 lat, zaczyna żyć własnym życiem. „Fuga” właśnie wchodzi na ekrany. Czujesz euforię czy przeżywasz żałobę? „Fuga” miała premierę w maju 2018 r., w ramach festiwalu w Cannes. Bardzo się na to cieszyłam, ale jakoś tak spokojnie, bez większej ekscytacji... I nagle, tuż przed pokazem, ostatniego dnia, poczułam, że coś mnie trzyma za gardło. Jakieś wzruszenie, ale takie dobre, ciepłe, fajne. Musiałam pobyć sama w hotelu. Siedziałam i przełykałam łzy, bo dotarło do mnie, że tu, w Cannes, po raz pierwszy zobaczę film, a moja opowieść po raz pierwszy skonfrontuje się z widzem! I że to jest jakiś rodzaj nagrody za te 13 lat ciężkiej pracy, wielu wyrzeczeń, zwątpień, walki o scenariusz. To była długa droga, na jej końcu jestem innym człowiekiem. Zaczęło się od programu „Ktokolwiek widział, ktokolwiek wie” – zobaczyłaś kobietę, która nie wiedziała, kim jest. Wtedy zadzwonił jej dawny sąsiad. I powiedział, że ona ma męża i dwójkę dzieci. To, co zobaczyłam wtedy na jej twarzy, było jak objawienie. Zafascynowała mnie pustka w jej oczach, która wypełniała się zdziwieniem. Nie wiedziałam wtedy, z czego się to brało. A to był brak pamięci. Każdy z nas ma w oczach zapisaną historię życia: w sposobie patrzenia, w rodzaju uważności. W jej oczach nic się nie zapisało. Miała w sobie zdziwienie osoby, której ktoś wymazał biografię. Czujny kamerzysta oczywiście podjechał blisko, kiedy ona pytała: „Boże, ja mam dzieci? Ja mam dzieci?”. Siedziała totalnie oszołomiona tą wiadomością. A ja razem z nią. Długo szukałaś tematu na scenariusz. Ciekawe, że akurat ta historia tak cię poruszyła i zainspirowała. Dlaczego? Temat pamięci, a właściwie niepamięci, i tożsamości to moje niewyczerpane źródło poszukiwań. O tym był już mój pierwszy monodram „Podróż do Buenos Aires”, który napisałam z siostrą [Moniką Muskałą – red.]. Tam bohaterką była staruszka chora na alzheimera. Tutaj zobaczyłam inne, nieznane mi oblicze utraty pamięci. Drugą sprawą było macierzyństwo. Mój syn miał wtedy dziewięć lat. Zaczęłam zadawać sobie pytania: co się stanie, gdy ta kobieta wróci do domu, a jej dzieci będą dla niej po prostu obcymi ludźmi? Jak to jest: zapomnieć swoje dziecko? Czy w ogóle można wykorzenić coś tak pierwotnego, organicznego, zapisanego w trzewiach? Wreszcie: co musiało się stać w jej głowie, żeby do tego doszło? Dla mnie to było niewyobrażalne, a przy tym fascynujące. W Wikipedii czytamy, że fuga dysocjacyjna to zaburzenie nerwicowe, polegające na ucieczce z dotychczasowej sytuacji. Może objawiać się zmianą pracy zawodowej albo daleką podróżą. Osoby w stanie fugi mają całkowitą amnezję wsteczną. Zaskoczyło mnie to, że fuga dysocjacyjna nie jest rzadkim zaburzeniem. Co roku dotyka wiele osób. A najczęstszym powodem tego typu amnezji jest to, że człowiek tkwi w sytuacji, której nie akceptuje. W toksycznych układach małżeńsko-rodzinnych, które go uwierają. Ale brakuje mu siły, żeby się z nich wydostać, żeby coś w życiu zmienić. Wtedy pojawia się fuga – kasuje pamięć, a jednocześnie zmienia osobowość. Zanim zaczęłam pisać scenariusz, zrobiłam bardzo solidny research, jeździłam wspólnie z Agnieszką Smoczyńską [reżyserką filmu – red.] po Polsce, spotykałyśmy się z psychiatrami, z policjantami, którzy przesłuchiwali takie osoby, odwiedziłyśmy też panią Marię, którą wówczas zobaczyłam w telewizji. Rozmawiałyśmy m.in. z kobietą, której mąż po 30 latach dobrego małżeństwa po prostu wyparował. Jego samochód znaleziono na poboczu, było w nim pełno ziemi i żadnych śladów wypadku. Po sześciu latach został przypadkiem odnaleziony podczas rutynowej kontroli policji: w innym mieście, w innym aucie, z włosami do pasa, słuchający rockowej muzyki. Wcześniej był poważnym panem w garniturze i z teczką, który nie znosił głośnej muzyki. Kiedyś nie odróżniał koloru pomarańczowego od różowego, a teraz widział 20 odcieni oranżu. Gdy wrócił do domu, córki rzuciły mu się na szyję, a on patrzył na nie obojętnie jak na rozhisteryzowane panienki. Jego żona powiedziała nam: „Do domu wrócił obcy mężczyzna w skórze mojego męża”. Nic więcej nie trzeba dodawać. Podobnie dzieje się w przypadku twojej bohaterki: kiedyś Kingi, teraz Alicji. Dawniej perfekcyjna matka i żona, która znika na dwa lata z domu, a wraca w legginsach w panterkę i z papierosem w ręku… Długo nie mogłam się dobić do Alicji. Przypominała tę panią z programu – trochę cierpiąca, trochę zawieszona w przestrzeni, odrealniona, odklejona od rzeczywistości. Kiedy dowiedziałam się o zmianie osobowości w okresie fugi, pomyślałam: „Niech w kontrze do dobrze wychowanej, sympatycznej i opiekuńczej matki Polki będzie wyzwolona, silna i dzika kobieta”. Ale Alicję niełatwo polubić. Pisząc scenariusz i grając tę rolę, doskonale to wiedziałam. Ona nie zabiega o niczyją sympatię, nie dba o to, co inni o niej myślą. Oczywiście przed pierwszymi pokazami zastanawiałam się, czy widzowie pójdą za bohaterką, która zostawia rodzinę, a kiedy wraca do domu po dwóch latach, jest obojętna, wulgarna i ma swoje dziecko gdzieś. Ludzie z fugą nie mają empatii, ponieważ bliscy, do których wracają, są dla nich tak naprawdę obcy. Podobnie jak oni stają się obcy dla swoich bliskich. Alicja po powrocie do domu traktowana jest przez rodzinę jak przybysz z kosmosu, jak totalny alien. A jaki ty masz do niej stosunek? Ja ją bardzo kocham! Żeby ją stworzyć – napisać, a potem zagrać – musiałam się do niej zbliżyć. I zacząć myśleć jej głową. Myślisz, że postać Alicji uświadamia coś ważnego współczesnym kobietom? Czuję i widzę po bardzo emocjonalnych reakcjach widzów, że kobiety silnie utożsamiają się z tą często głęboko ukrytą potrzebą wolności, niezależności, buntu. Te wszystkie kobiety, które dbają o dom, rodzinę, męża, dzieci, gotują, piorą, nagle odkrywają w sobie kogoś, kto istnieje poza tymi społecznymi rolami. Kogoś, o kim może zapomniały w natłoku zadań, jakie stawia przed nimi codzienność. Ten film im w tym pomaga. Na festiwalu Nowe Horyzonty podczas dyskusji po pokazie „Fugi” wstała kobieta i powiedziała: „Chciałam paniom podziękować za ten film i powiedzieć, że pomógł mi w podjęciu bardzo ważnej życiowej decyzji”. My z Agnieszką Smoczyńską po prostu zamarłyśmy. Ogromna odpowiedzialność. Dokładnie to powiedziałam, niemal krzyknęłam: „Boże, jaka odpowiedzialność!”. A Agnieszka wzięła do ręki mikrofon i dodała: „Mam nadzieję, że to dobra decyzja...”. Ta kobieta już nic nie odpowiedziała, ale miała w oczach jakąś niesamowitą determinację i pewność. Czego ty sama nauczyłaś się dzięki tej roli? Alicja bardzo dużo mi dała. Myślę, że pozwoliła mi uwierzyć w moją samodzielność, siłę. Na pewno jestem inną osobą niż wtedy, kiedy zaczynałam pisać scenariusz. Historię opowiedzianą w „Fudze” na początku budowałam z perspektywy Kingi, która tak jak ja miała uporządkowane życie, dziecko i troszczyła się o wszystkich naokoło. Kończyłam, będąc bliżej Alicji. I pozwalając sobie podczas rozmowy z drugim człowiekiem na myślenie o tym, jak ja się z nim czuję, a nie jak on ze mną. Mówisz jak osoba, która przeszła poważną psychoterapię. Tak, przeszłam. I ona również pomogła mi odgruzować w sobie wiele zapomnianych, pierwotnych cech. Kiedy to było? Po trzydziestce. Przyszłam z jakimś problemem, a okazało się, że chodzi tak naprawdę o coś zupełnie innego. Co było dla mnie niesamowitym odkryciem. Pomijając wartość psychoterapii dla mojego osobistego życia, uważam, że jest fantastyczną sprawą dla aktora. Są reżyserzy, którzy twierdzą, że aktorzy nie powinni chodzić na terapię, bo uświadamiając sobie pewne procesy, stają się mniej spontaniczni. A prawda jest taka, że aktorem, który jest kłębkiem nieprzepracowanych emocji, łatwiej manipulować. Aktor, który przechodzi psychoterapię, wcale nie traci kontaktu ze swoimi demonami, traumami, emocjami. Co więcej – nadal ma do nich dostęp, ale jest ich świadomy. Na tym polega profesjonalizm: obudzić emocje, rozwibrować je nawet do apogeum histerii, ale grać na nich tak, jak samemu się chce, a nie tak, jak chcą one. Długo miałaś syndrom grzecznej dziewczynki? Bardzo długo. Ale od dzieciństwa imponowały mi silne, zdecydowane kobiety. Najpierw uwielbiałam niewolnicę Isaurę. A gdy miałam jakieś szesnaście lat, zobaczyłam w kinie „Krzyk” Barbary Sass z Dorotą Stalińską. Patrząc na nią, poczułam swoją zapomnianą siłę, dzikość i moc. Prawdziwy woman power. Bardzo chciałam być taka jak ona! Wyszłam z kina, plułam i przeklinałam. Ale kiedy spotkałam sąsiadkę, automatycznie ukłoniłam się jej i cienkim głosikiem powiedziałam: „Dzień dobry”. Dobrze wychowana dziewczynka zwyciężyła. Natomiast już wtedy uwielbiałam naśladować, wczuwać się w różne postaci. Kiedy byłam w liceum, mieszkała z nami babcia chora na alzheimera. Prototyp Walerki z „Podróży do Buenos Aires”. Chodziła i pomstowała przez całe dni i noce, że wszyscy chcą ją okraść, zamordować, otruć… Wkładałam babci płaszczyk, kapelusik, wchodziłam do domu i monologowałam jej tekstami. Później na egzaminie wstępnym do filmówki wykorzystałam jeden z jej autentycznych monologów, w którym modlitwa „Ojcze nasz” płynnie przeplatała się z przekleństwami i życzeniem, żeby ci, co chcą ją skrzywdzić, połamali ręce i nogi. Filmówka była twoim trzecim podejściem, wcześniej dwukrotnie zdawałaś do krakowskiej szkoły teatralnej. W Krakowie dwa razy usłyszałam, że mam jeszcze czas. Bo wyglądam na 12 lat. A w łódzkiej filmówce, do której się wreszcie dostałam, na konsultacjach pewien profesor powiedział tak: „Pięknie mówisz te wiersze, ale jak na egzamin przyjdzie też dziesięć tak uzdolnionych jak ty, ale dużych i dorodnych – to weźmiemy te dziesięć”. Niewiarygodne. Miałam ogromny kompleks tego, że jestem drobniutka i wyglądam jak dziecko, ale w szkole błyskawicznie się go wyzbyłam. Okazało się, że ról dziewczynek jest bardzo dużo, a niewiele młodych aktorek, które mają warunki dziecka. Moim teatralnym debiutem była tytułowa Ania z Zielonego Wzgórza, potem zagrałam m.in. Dorotkę w „Czarodzieju z krainy Oz”, uczennicę w „Lekcji” Ionesco. Ostatnio znowu zagrałaś dziewczynkę. W „7 uczuciach” Marka Koterskiego. I jestem mu za tę rolę niesamowicie wdzięczna. Dawno pożegnałam się z tymi dziewczynkami, a tu nagle dzwoni Marek, którego filmy uwielbiam, i proponuje rolę Weronki. Byłam bardzo mile zaskoczona, ale później ogarnęły mnie wątpliwości: po pierwsze, zupełnie inaczej jest grać dziecko, kiedy od dzieciństwa dzieli cię 8-10 lat, a inaczej, kiedy 35-40... Poza tym byłam w trakcie bardzo intensywnych przygotowań do „Fugi”. Pracowałam nad tym, żeby tę moją naturalną spontaniczność, pozytywną energię, ciepło i wszystko to, co mogło się przydać tej dziewczynce – zabić. Agnieszka Smoczyńska powiedziała: „Gabrysia, chciałabym, żebyś zaczęła chodzić na kick boxing. Musisz przełamać tę swoją łagodność, delikatność, kobiecość. Stać się bardziej chropawa, ostra”. Trenowałam przez trzy miesiące, nawalałam prętami w opony i pięściami w worek. Jak się w tym odnalazłaś? Jak ryba w wodzie! Mój trener, Radek Brzuszczyński, mistrz Polski, śmiał się: „Kurczę, ty jesteś fighterka! Ja cię na zawody wystawię”. W dzieciństwie trenowałaś przecież sztuki walki. Wiele lat – najpierw karate, potem taekwondo. Moim idolem był Bruce Lee. Miałam jego zdjęcie na ścianie. Taekwondo trenowałam z mistrzem świata Che Cha Chilem. Przyjechał z Korei do Wrocławia i raz w tygodniu trenował nas w Kłodzku. Pamiętam, że jego żona nosiła za nim walizki: on, silny, umięśniony i ona, przecineczek chudziutki – pięć metrów za nim, z walizami. A wracając do „7 uczuć”, bałam się, że to, co wypracowałam do roli w „Fudze”, spowoduje, że nie będę mogła wrócić do tej delikatnej dziewczynki w sobie. Nic bardziej mylnego. Okazało się, że ona wcale mnie nie opuściła. Siedziała sobie cicho i czekała na film Marka. Nagrodzono cię za tę rolę na Festiwalu Aktorstwa Filmowego we Wrocławiu. Wiele rzeczy w historii Weronki składało mi się z moim dzieciństwem. Wychowałam się na wsi. Mój tata nie był wprawdzie takim tyranem, jak ojciec Weronki, ale był wymagający. Wiele ocen w szkole wypracowywałam pod ciśnieniem tych jego wymagań. Czułam przed nim respekt. Też musiałaś być w szkole najlepsza? Musiałam mieć dobre oceny, ale nie byłam kujonką, jak Weronka. Po szkole najchętniej rzucałam torbę w kąt i biegłam albo do gospodarstwa sąsiadki – jej krów, świń, królików, kur, kaczek i koni – albo za dom: na łąki, lasy i pola. To był mój świat, a nie podręczniki. Natomiast tata, lekarz, wysoko stawiał poprzeczkę. Woził nas do Kłodzka do szkoły muzycznej, na narty, na lekcje niemieckiego... Wtedy nie rozumiałam, dlaczego moje koleżanki po lekcjach idą na huśtawkę do PGR-u, a ja muszę ćwiczyć gamy na pianinie. Teraz to doceniam. Niedawno chodziłam po górach, tata zadzwonił do mnie i mówi: „Rób kondycję – za rok, na moją osiemdziesiątkę, wchodzimy razem na Rysy!”. I zrobi to, ja to wiem. W 2019 roku skończysz 50 lat. Brzmi poważnie. Przygotowujesz się emocjonalnie czy wypierasz tę myśl? Ani jedno, ani drugie. Nie przeżywam jakoś szczególnie tej daty, podobnie jak wcześniejszych przełomowych trzydziestki i czterdziestki. Na moją pięćdziesiątkę albo zrobię wielką imprezę, albo pojadę gdzieś sama. Ale dziś jest tu i teraz, i to jest najważniejsze. Pamiętam, jak kończyłam trzydziestkę i od dwóch lat byłam samotną matką z dzieckiem. Koleżanka z podstawówki martwiła się o mnie i robiła plany: „Gabrysia, poznam cię z moim znajomym, to taki porządny, fajny chłopak, pracuje w telekomunikacji”. Ja jej na to: „Ale po co?”. A ona: „Gabrysia, ty masz 30 lat! I dziecko! Gdzie ty faceta znajdziesz?!”. A ja nigdy nie miałam lęku o to, że będę samotna i biedna. I nie byłam. Czuję się spełniona i doceniona nie tylko jako aktorka. Jako kobieta też. Czujesz się młoda? Młodsza niż wtedy, kiedy miałam dwadzieścia parę lat i mnóstwo nieprzepracowanych demonów w sobie. Często spotykam młodych ludzi, którzy mają 80 lat. Młodość jest w duszy, w pasji, a nie w kalendarzu. Czemu teraz oddajesz się z pasją? Zaczynam nowy projekt, fabularno-dokumentalny. Nie chcę wiele zdradzać, to będzie osobisty film, adaptacja jednej z moich ukochanych powieści Iris Murdoch. Ale sama w nim nie zagram, chcę się zająć reżyserią. I obsadzić w rolach głównych dwie bardzo bliskie mi osoby. Ciągnie cię reżyseria? To chyba naturalny etap, potrzeba poszerzania artystycznych środków wypowiedzi, wychodzenia poza granice aktorskiego podwórka. W zeszłym roku zadebiutowałam jako reżyserka w Teatrze Ludowym w Krakowie sztuką o Nowej Hucie „Tożsamość Wila”. Napisałyśmy ją z moją siostrą według improwizacji aktorów. Ale to wcale nie znaczy, że aktorstwo mi się znudziło. Wręcz przeciwnie. Czuję, że teraz mam wspaniały czas. W listopadzie zaczęłam gościnne próby w Teatrze Narodowym – zagram główną rolę w adaptacji opowiadania Kazimierza Brandysa i filmu Wojciecha Hassa „Jak być kochaną”. Reżyseruje Lena Frankiewicz. Film Hassa jest wybitny, podobnie jak rola Barbary Krafftówny jako Felicji. Pełna. Skończona. Absolutnie tak! To jedna z najpiękniejszych kobiecych ról w polskim kinie. Dlatego głupotą byłoby ją naśladować. Historię Felicji – z jej melancholią, bólem i drążącym wspomnieniem – muszę i chcę opowiedzieć przez siebie. Wiem, że to historia dla mnie, na ten czas. Lepiej ci ze sobą niż te kilkanaście lat temu? Zdecydowanie. A wszystkie demony, dawniejsze i dzisiejsze, z przyjemnością przerabiam na sztukę. (śmiech) W moim dzieciństwie w sąsiedniej wsi mieszkał jasnowidz Filipek. Mnóstwo osób do niego chodziło, chociaż on większość przepędzał i wyzywał od choler. Ale ci, którzy dostąpili „audiencji”, byli szczęśliwcami. Bo widział naprawdę niesamowicie dużo. Kiedyś poszła do niego moja przyjaciółka. Pokazała mu zdjęcia rodziny, chłopaka, w którym się kochała, i moje. Wziął je do ręki i powiedział krótko, bez zastanowienia: „Ta cholera będzie miała w życiu szczęście”. I chyba tak jest – ta cholera ma w życiu szczęście. Rozmowa z Gabrielą Muskałą ukazała się w „Urodzie Życia” 1/2019
Adam Driver: „Nie jestem taki zły, na jakiego wyglądam”. Jak wyglądała jego droga do sukcesu?
Śmieje się całym sobą, porusza się susami. Ma za długie ręce, nogi, ponad metr dziewięćdziesiąt wzrostu. Ale przede wszystkim Adam Driver to niespotykany talent. Wzbudzał w nas strach w „Gwiezdnych wojnach”, i wzruszał w „Historii małżeńskiej” (Netflix). Już niebawem będziemy mieli okazję obejrzeć go w roli Maurizio Gucci'ego w produkcji "Dom Gucci". Adam Driver to od lat nagradzany aktor – za rolę detektywa, który dostał się w szeregi Ku Klux Klanu w filmie „BlackKklansman. Czarne bractwo” zdobył Złoty Glob oraz nominacje do Oscara i nagrody BAFTA. Za występ w serialu „Dziewczyny” trzykrotnie był nominowany do Emmy. Za melodramat „Złaknieni” zdobył Puchar Volpi, przyznawany najlepszemu aktorowi na festiwalu w Wenecji. Dwa lata temu był również nominowany do nagrody Tony za rolę w spektaklu „Spal to” wystawionym przez Hudson Theatre w Nowym Jorku. Adam Driver to aktor wszechstronny „Chciałem kiedyś pojeździć po mieście na rowerze. Nie minęły dwie sekundy, jak zatrzymał mnie patrol, a policjanci spytali, czy mogą sobie zrobić ze mną zdjęcie. Ale przejechałem na czerwonym świetle, więc w sumie to było fair”, wspomina Driver. Mieszka w Nowym Jorku, gdzie nawet największe gwiazdy kina zazwyczaj dają radę zachować anonimowość. Jemu udaje się to coraz rzadziej. Przyznaje jednak, że byłby głupi, gdyby narzekał na swoją pracę. W końcu robi to, o czym marzył. I czasami nie dowierza swojemu szczęściu: może przebierać w ofertach od największych mistrzów kina, czterokrotnie był nominowany do Oscara, publiczność go kocha. Czy gra w dramacie obyczajowym, czy filmie przygodowym, czy jest współczesnym młodym mężczyzną, czy bohaterem baśniowym, najczęściej zachowywanie zimnej krwi to główna cecha jego postaci. Często na ekranie przypomina poważnego dorosłego w ciele wyrośniętego nastolatka. To wszystko sprawia, że wydaje się atrakcyjny. A jego role – takie jak spokojnego, opanowanego poety w „Patersonie” – pozwalają uwierzyć, że także prywatnie jest człowiekiem o spokojnym spojrzeniu, który budzi zaufanie. Tym, który nie odmówi pomocy, a dla prawdziwej miłości czy przyjaźni gotowy jest skoczyć w ogień. Ale Driver wciąż powtarza, że jego kariera to „cholerny cud”. Przecież jeszcze niedawno był zwyczajnym chłopakiem z prowincji. Adam Driver: życie prywatne, dzieciństwo, związek Z punktu widzenia plotkarskich portali internetowych może wręcz wydawać się nudziarzem: unika kontrowersji, nie chodzi na modne imprezy, od lat jest w stałym związku – żonę, Joanne Tucker, poznał podczas studiów. Pobrali się w 2013 roku. Na ślubie nie było reporterów, ceremonia odbyła się tylko z udziałem ich najbliższych przyjaciół. „Żona jest dla mnie największą bohaterką – mówił w radiowym wywiadzie. – Sprawia, że mimo hollywoodzkiego szaleństwa pozostaję normalnym człowiekiem. Mieć kogoś takiego w życiu to o wiele bardziej istotna sprawa niż kariera i sukces”. Prywatne życie chronią przed mediami do tego stopnia, że brukowce na poważnie zastanawiały się jakiś czas temu, czy Driver i Tucker mają syna, którego wychowują w sekrecie. Do dziś ta kwestia nie została jednoznacznie rozstrzygnięta. Na pewno mają psa Moose’a, z którym Driver chętnie pozuje do zdjęć. Pytany o małżeństwo Adam z reguły żartuje, podkreślając swoje małomiasteczkowe pochodzenie: „Moja żona z Nowego Jorku nauczyła mnie, co to jest ser gouda. I że nie wolno mówić z pełnymi ustami ani pluć na chodnik”. Wychowywał się w miasteczku Mishawaka w stanie Indiana. Jego ojczym jest pastorem w kościele baptystów, matka – prawniczką. Dzieciakiem, jak sam twierdzi, był raczej niesfornym. Wspinali się z kumplami na wieże radiowe, podpalali śmietniki i – po obejrzeniu słynnego filmu „Fight Club” Davida Finchera – założyli własny klub, w którym walczyli na gołe pięści. Ale jednocześnie był przyzwyczajony do dyscypliny, śpiewał w kościelnym chórze, a po skończeniu szkoły średniej pracował jako akwizytor i telemarketer. Już wtedy wiedział, że chce być aktorem – dzięki zasobom lokalnej wypożyczalni wideo dokładnie poznał filmową klasykę. Niestety egzaminy do szkoły aktorskiej oblał. „Wtedy chciałem po prostu być popularny i zabawny”, opowiadał, dodając, że z takim podejściem nie mógł liczyć na karierę. Nie miał zbyt wiele czasu, by zastanawiać się nad porażką, bo ataki na World Trade Center i Pentagon z 11 września 2001 roku zmieniły jego priorytety. Czytaj też: Kim jest żona Adama Drivera? Oto wszystko, co wiemy o Joanne Tucker Adam Driver z żoną Joanne Tucker Droga Drivera od serialu „Dziewczyny” do „Star Wars” W filmie „Paterson” Jima Jarmuscha Adam Driver zagrał kierowcę autobusu piszącego w wolnym czasie wiersze, z czułością wspierającego żonę, która ma mnóstwo energii i coraz to nowe pomysły. Z takimi rolami kojarzymy go najczęściej: jest wiarygodny w swoim opanowaniu i stoickim spokoju. Ale w tym filmie pojawia się też drobny, choć ważny szczegół: w jednej ze scen widać stojące na nocnej szafce zdjęcie bohatera w wojskowym mundurze. To prawdziwa fotografia aktora z młodości. Po zamachu na WTC, jak wielu Amerykanów, Driver zaciągnął się do armii, czując, że musi w konkretny sposób działać. W wojsku spędził ponad dwa lata, lecz na krótko przed wysłaniem jego oddziału do Iraku, spadł z roweru, złamał mostek i został zwolniony ze służby ze względów medycznych. Przejście do cywila odczuł jako dotkliwą porażkę. Mógł jednak wrócić do marzeń o kinie. Tym razem dostał się do Juilliard School, jednej z najlepszych aktorskich szkół w Nowym Jorku. I chociaż początkowo czuł się tam wyobcowany – wspomina, że ze względu na doświadczenie wojskowe postrzegano go jako człowieka onieśmielającego i nieobliczalnego – skończył studia bez problemów. Mówi, że wojsko dało mu solidną podstawę do kariery filmowej. Nauczyło go pracy zespołowej, dyscypliny, dodało mu pewności siebie. Uważa, że w porównaniu ze służbą wojskową aktorstwo jest banalnie łatwe, za to biurokracja w kinie – zwłaszcza w produkcjach o wielkim budżecie – jest znacznie większa i bardziej nieznośna niż w wojsku. A z armią w pewnym sensie nigdy się nie rozstał. Wraz z żoną założył fundację Arts in the Armed Forces, której misją jest rozpowszechnianie sztuki – w szczególności teatru – wśród żołnierzy, weteranów i ich rodzin. Trudno uwierzyć, że debiutował zaledwie 12 lat temu – ma 37 lat – i to w podrzędnych serialach telewizyjnych, bo gra dziś tak dobrze u najważniejszych reżyserów: Spielberga, braci Coen, Scorsesego, Soderbergha. Na wielkim ekranie po raz pierwszy pojawił się w 2011 roku w filmie „J. Edgar” Clinta Eastwooda. A rok później przyszedł przełom i ważna rola w serialu „Dziewczyny” Leny Dunham. Zagrał tam chłopaka głównej bohaterki – niezbyt zdolnego aktora, marzącego o wielkiej karierze, nieporadnego, z tikami nerwowymi. „Naprawdę był niezwykły. Gdy wszedł na pierwsze przesłuchanie, pomyślałyśmy, że ten koleś to cholerny dziwoląg”, wspominała Dunham. Serial okazał się ogromnym sukcesem, a Driver dostał za swoją rolę trzy nominacje do nagrody Emmy. Z Dunham, z którą przyjaźni się do dziś, stworzyli przekonujący duet. Wielokrotnie musiał odpowiadać na pytania dotyczące realistycznych scen seksu, pojawiających się w serialu. „Rozmawialiśmy o scenach nagości tak samo dużo jak o dialogach. Gdyby nie miały sensu, czułbym się bardzo niekomfortowo”, mówił. To dzięki „Dziewczynom” zaczął dostawać kolejne propozycje ról. Czasami były to występy epizodyczne, ale Adam przyjmował je z radością. A gdy po sześciu latach serial schodził z anteny, Driver był już wielką gwiazdą, laureatem aktorskiej nagrody na festiwalu w Wenecji (za „Złaknionych”) i symbolem seksu – choć dość nieoczywistym. „Wygląda jak ożywiony portret dorosłego wykonany przez dziecko”, pisała o nim dziennikarka „Guardiana”. Ma głęboki, niski głos ponad metr dziewięćdziesiąt wzrostu, za długie ręce i nogi. Czytaj także: Jared Leto w charakteryzacji do House Of Gucci jest nie do poznania! Skywalker z małego miasteczka Kilka lat temu w komedii braci Coen „Co jest grane, Davis?” Adam Driver z Justinem Timberlakiem i Oscarem Isaakiem śpiewali żartobliwą piosenkę, w której prosili prezydenta Kennedy’ego – akcja filmu toczyła się w latach 60. – by nie wysyłał ich w kosmos. Ale ostatecznie jako aktor tam trafił: w dwóch częściach „Gwiezdnych wojen” – premiera kolejnej, „Skywalker – odrodzenie”, już 19 grudnia. Zagrał tam Kyla Rena, bezlitosnego wroga rycerzy jedi. Nie miał łatwego zadania, bo jego postać była przecież skazana na porównania z Darthem Vaderem – Adam jako Kylo wygląda niemal tak samo jak kultowy zły bohater Vader. Jako aktor też nie był w łatwej sytuacji, bo musiał stworzyć postać podobną, a jednak zbudowaną z innych emocji. Poradził sobie doskonale. Pokazał jeszcze więcej odcieni zła, niż można się spodziewać po większości czarnych charakterów. Wielu widzów odkryło go właśnie dzięki tej roli. „Gwiezdne wojny” przyniosły mu kolosalną popularność, za którą jednak nie przepada. „Wolę obserwować, niż być obserwowanym”, mówi. Prośby o autografy czy wspólne zdjęcia znosi z pokorą, ale o „Gwiezdnych wojnach” mówi też: „To nie jest kino, o jakim myślałem, gdy zdawałem do szkoły aktorskiej”. Podkreśla, że jako aktor nie ma wpływu na ostateczny kształt takiej produkcji, a tym bardziej na sukces, jaki odniosła. „Cieszę się, że widzom się podoba, ale to nie moja zasługa. Wszystkie decyzje – jak ta, że używam miecza świetlnego, który jest niedokończony i niewypolerowany – podejmował ktoś inny”. Sam jest jak rycerz. Scarlett Johansson, z którą zagrał w nowym filmie Noah Baumbacha „Historia małżeńska” (dostępny w serwisie Netflix), wspominała, że dzięki niemu praca na planie była bardziej znośna, niż zapowiadał to scenariusz. W filmie grają małżeństwo rozstające się w bardzo burzliwej atmosferze. „Przez dwa dni kręciliśmy scenę, w której nieustannie na siebie wrzeszczymy. To było wyczerpujące. Gdybym nie miała partnera tak silnego jak Adam, gotowego wziąć ten ciężar na siebie, nie dałabym rady”, mówiła. Driver bywa podporą nie tylko aktorską. Któregoś dnia pojawił się w internecie krótki klip, który aktor nagrał, by pomóc odnaleźć zaginionego psa. Kręcił właśnie w Brukseli zdjęcia do nowego filmu, gdy Javelot, piesek reżysera Leosa Caraxa, uciekł wystraszony hałasem ulicznym. „To członek naszej filmowej rodziny. Pozwolimy ci zagrać w filmie, damy czekoladę, ochrzcimy twoje dziecko”, obiecywał Driver znalazcy. Apel okazał się skuteczny, bo Javelot wrócił do właściciela po krótkiej nieobecności – pieska uratowali pracownicy stacji kolejowej. Czy wystąpią w filmie, tego jeszcze nie wiadomo, ale szansę, by zagrać u boku Adama Drivera, głupio byłoby przegapić. Adam Driver i Lady Gaga na planie filmu "Dom Gucci" *** TEKST: Sylwia Niemczyk Artykuł ukazał się w „Urodzie Życia” 12/2019
Małgorzata Foremniak z córką w „Urodzie Życia”! Rozmowa o rodzinie, miłości i trudnej przeszłości
„Wszystko można przegadać” – mówią matka i córka
W rozmowie z „Urodą Życia” Małgorzata Foremniak szczerze wyznaje: – Nasza rodzina była skomplikowana: rozwody, przeprowadzki, patchworkowa rodzina, żałoba. Każdy miał w niej jakieś straty. Wyjątkowy wywiad z matką i córką – Małgorzatą Foremniak i Aleksandrą Jędruszczak – to rozmowa o miłości i mocy rozmowy, dzięki której można przepracować trudną przeszłość i na nowo zbudować relację. – Nigdy nie postrzegałaś się jako silnej, będąc jednocześnie babą, która wszystko sama ciągnie: dziecko, pracę, kredyt, mieszkanie – mówi do Małgorzaty Foremniak jej córka. – Do mnie też długo nie docierało, jak silną kobietą jesteś! Cała rozmowa w „Urodzie Życia” 2/2020 – zobacz wideo z sesji!
Diety odchudzające szkodzą! – mówi szef Europejskiego Instytutu Żywienia ​​​​​
"Człowiek nie grzeszy dziś w sypialni, tylko stojąc przed lodówką."
Diety to kłamstwo – nie tylko nie pomagają nam schudnąć, ale szkodzą – przekonuje dr Udo Pollmer*, szef Europejskiego Instytutu Żywienia w rozmowie z Bartoszem Janiszewskim. Udo Pollmer – słynny i kontrowersyjny niemiecki dietetyk, naukowiec, specjalista chemii żywności. Wykładał m.in. na uniwersytetach w Fuldzie, Oldenburgu i Monachium. Od 1994 roku jest dyrektorem Europejskiego Instytutu Żywności w Monachium, zajmuje się m.in. badaniem większości nowych produktów spożywczych i diet trafiających na rynek. W Niemczech od lat wzbudza kontrowersje. W swoich badaniach i komentarzach często atakuje dietetyków, producentów żywności (m.in. za produkty light, które jego zdaniem są ordynarnym oszustwem), a nawet rząd federalny (za programy odchudzania, które wprowadza do szkół). Bartosz Janiszewski: Będzie zamawiał pan coś do jedzenia? Udo Pollmer: Tylko kawę, dziękuję. Już jadłem. Jest pan wybitnym specjalistą do spraw żywienia, więc to pewnie było coś zdrowego. Sałatka? Nie, gulasz. Nie mam nic przeciwko sałatkom, ale tylko jeśli podawane są razem z mięsem albo chociaż kartoflami. Sama sałata nie jest zbyt pożywna. A eksperci przekonują nas, że jest. Jeśli ktoś jest królikiem, to pewnie tak. Dla ludzi niekoniecznie. Chociaż wiele osób bardzo lubi sałatę. Być może dlatego, że ma w sobie substancje mogące przypominać działaniem opium, a także środki uspokajające. Kiedyś ekstraktu z soku sałaty używano do produkcji środków przeciwbólowych, a w Ameryce Południowej do dziś robi się napój ułatwiający dzieciom zasypianie. U innych zaś powoduje ciężkie migreny. Pogubiłem się. Warto więc jeść sałatę czy nie? Warto, o ile ją pan lubi. Osoby, które lubią sałatę, potrzebują jej. Osoby, które jej nie lubią, prawdopodobnie jej nie potrzebują. To takie proste? Tak. Oczywiście, stoją za tym skomplikowane procesy. U ludzi, którzy mają bóle głowy po zjedzeniu sałaty, jest to efekt tego, w jakie są wyposażeni enzymy; najprawdopodobniej brakuje im sulfotransferazy, która ma za zadanie neutralizowanie określonych toksyn zawartych w roślinach. Jeśli ktoś nie lubi sałaty, prawdopodobnie odziedziczył po przodkach taki zestaw genetyczny enzymów, jaki mają ludy wędrowne, nomadzi, którzy przez długie lata spożywali tylko produkty zwierzęce. Jeśli więc lubi pan sałatę, proszę ją jeść. Jeśli ktoś panu mówi, żeby ją pan jadł, bo jest zdrowa, to niech mu pan każe uciekać. Ale jakąś dietę muszę wybrać. Najlepiej nie wybierać żadnej. Są bardzo szkodliwe. Jak to? Od lat cały świat przekonuje mnie, że muszę wybrać jakąś dietę. Jeśli nie wybiorę żadnej, czeka mnie zguba. Będę nieszczęśliwy, brzydki i szybko umrę. Przypomina to panu coś? To samo z grubsza mówi panu większość religii. Bo tak zwane zdrowe żywienie to współczesna religia. Kiedyś największe grzechy człowiek mógł popełniać w sypialni, dzisiaj popełnia je, stojąc w kuchni przed lodówką. Moja praca polega między innymi na tym, że badam wszystkie diety, jakie tylko pojawiają się na niemieckim rynku. Robię to od 30 lat i zapewniam pana, że to bez wyjątku absolutna szarlataneria. Bardzo szkodliwa. Zaraz, zaraz. Być może diety nie pomagają, ale dlaczego miałyby szkodzić? Jest cała masa przyczyn. Zacznijmy od początku. Dlaczego człowiek przechodzi najczęściej na jakąś dietę? Bo chce schudnąć? Zgadza się. Tymczasem to kompletnie nie działa. Od kilkudziesięciu lat setki milionów ludzi słuchają setek rad o tym, co jeść, żeby chudnąć. Efekt jest taki, że większość z nich tyje. Bo nie przestrzega diet. Mamy za słabą wolę. Powtarza pan religijne slogany. Przyczyna leży w tym, że sterowanie żołądkiem za pomocą decyzji podejmowanych świadomie przez głowę musi się tak skończyć. Większość osób stosujących rygorystyczne diety tyje mocniej, niż gdyby obżerało się wszystkim, czym chcą. Są setki badań udowadniających, że świadome hamowanie apetytu w perspektywie kilkunastu miesięcy przynosi prawie zawsze wzrost wagi. Nasz organizm nie wie przecież, że przeczytaliśmy w kolorowym piśmie o tym, że nowa dieta zapewni nam szczęście, i nasze głodzenie się traktuje jak klęskę głodu. Zmniejsza zużycie energii i mocniej wykorzystuje każdy kawałek pożywienia, które nagle jest bardzo ograniczone. To źle? Przez pierwsze tygodnie diety waga nam z tego powodu spada, więc się cieszymy. Ale potem organizm orientuje się, że jest oszukiwany. Przestajemy tracić na wadze. Każdy, kto próbował diet, zna ten mechanizm. Człowiek widzi, że dieta przestaje działać albo osiąga cel zrzucenia kilku kilogramów i odstawia dietę. Zaczyna jeść normalnie i natychmiast wraca do normalnej wagi. Znowu idzie na dietę. I tak w kółko. Potem pojawia się słynny efekt jo-jo. Kolejne diety to dla organizmu powtarzające się klęski głodu. Całkiem rozsądnie nasze ciało zakłada więc, że skoro co parę miesięcy nawiedza je kryzys, należy robić sobie zapasy tłuszczu na te gorsze czasy. Po każdej stracie wagi przy pierwszej możliwej okazji z nadwyżką odbudowuje więc to, co stracił. Magazynuje więcej, szykując się na naszą kolejną dietę. Ale przecież problem nadwagi na świecie obiektywnie istnieje. Skąd pan to wie? Na Zachodzie co chwila ogłasza się, że wzrasta procent osób zmagających się z nadwagą. W Polsce ma ją grubo ponad połowa społeczeństwa. Nie mają nadwagi, tylko są ponad ustalonymi normami. A te to sztuczny twór. Normy właściwej wagi określa się na podstawie indeksu BMI. Kiedyś prawidłową wagę ustalano, odejmując 100 od wzrostu danej osoby. Potem odjęto od tego jeszcze 10 procent. Później kolejne 10 procent. W ciągu kilkunastu lat okazało się, że człowiek musi być chudszy? Przecież to bzdura. To jakby zalecił pan ludziom, żeby mieli rozmiar buta 42. Na rozmiar stopy nie mam wpływu. Na wagę mam. Ale niewiele większy, tymczasem układy trawienne i sposób, w jaki działają, mają bardzo różne właściwości. Pamięta pan, co mówiłem o sałacie? Ludzie są różni. Jedni lubią sałatę, inni nie. Są grubi, chudzi, więksi, mniejsi. W większości wypadków nie należy nic z tym robić. Dzieje się jednak inaczej, bo żyjemy w świecie, w którym sztucznie stworzono presję na niską wagę. Większość dzieci, które dziś uważane są za mające odpowiednią wagę, 30 lat temu wysłano by na wieś, żeby jadły i się zregenerowały. Tymczasem nachalne promowanie przez rząd, media, gwiazdy, polityków i firmy tak zwanego zdrowego żywienia jest tragiczne w skutkach. W Niemczech od czasu wprowadzenia rządowej kampanii żywieniowej w zastraszającym tempie rozprzestrzenia się problem anoreksji i bulimii. To wina tego programu? Tak, bo młodzi ludzie, zwłaszcza dziewczyny, fetyszyzują jedzenie. Widzą w nim grzech, który je zgubi. Powtarza się im, że od najmłodszych lat muszą dbać o wagę. Jedz mniej, jedz zdrowiej, nie ruszaj słodyczy. Bo będziesz gruby. Jak będziesz gruby, nikt nie będzie cię lubił i będziesz miał całą masę schorzeń. Oczywiście, dzieci chorobliwie grube należy leczyć, ale większości trzeba po prostu pozwolić być sobą. Inaczej będą nieszczęśliwe. A ci wszyscy uśmiechnięci ludzie, którzy zamiast 120 kilogramów ważą 80? Oni są szczęśliwsi, uśmiechnięci, machają do nas z mety maratonu i krzyczą, że wszystko jest możliwe. Nie znam wielu, którzy potrafiliby zrzucić tak dużą wagę. Cieszę się, że im lepiej. Chociaż, niestety, nie jest to dla nich zbyt zdrowe. Jak to nie? Przecież nadwaga powoduje całą masę chorób. Zawał serca nie wiąże się z nadwagą? Owszem. Ale przy drastycznej diecie ryzyko jest znacznie większe niż przy nadwadze. Jeśli ktoś jest grubasem i będzie się głodził, żeby ważyć mniej niż 70 kilogramów, nie będzie przecież tą samą osobą, która waży 70 kilogramów z natury. I tu dochodzimy do poważniejszego problemu z dietą. Nie chodzi o to, że ona tuczy, tylko że bardzo szkodzi. Poproszę przykłady. W Niemczech od kilkunastu lat rząd prowadzi kampanię „5 razy dziennie” promującą jedzenie pięciu małych posiłków dziennie. Ostatnio przeanalizowałem dane z Instytutu Roberta Kocha. Widać tam wyraźną paralelę: równolegle z rozwijaniem się programu wzrasta wskaźnik ludzi cierpiących na choroby jelit. Dlaczego? Z kilku powodów. Często ten model jedzenia wiąże się z małymi posiłkami, więc ludzie jedzą dużo, znacznie więcej, niż powinni, surowych warzyw i owoców. Surowizna zaś jest dla jelit ogromnie szkodliwa. Przede wszystkim sam pomysł, że jedzenie pięciu posiłków jest dobry dla wszystkich, to głupota. Wszyscy mi to powtarzają, kiedy zapomnę o obiedzie i nie jem niemal nic do wieczora. I pewnie jeszcze mówią panu, że należy zjeść porządne śniadanie... …bo to najważniejszy posiłek dnia. To przekonanie pochodzące z czasów, kiedy brakowało jedzenia. Wierzono wtedy, że lepiej z pełnym żołądkiem wyjść do pracy i głodnemu iść spać niż odwrotnie. Przecież wszystko zależy od tego, jaką pracę wykonujemy, w jakim żyjemy klimacie. Eskimos odżywia się inaczej niż Sycylijczyk. W diecie śródziemnomorskiej z racji gorąca główny posiłek dnia je się późnym wieczorem, dyskutuje się przy stole, a potem idzie spać. W Niemczech wszystkim zalecają dietę śródziemnomorską, ale jeśli my zjemy obiad wieczorem, będziemy się przez parę godzin wiercili w łóżku z pełnym żołądkiem. Człowiek pracujący w biurze je inaczej niż drwal. Dziennikarz może wypić rano dwie kawy i dopiero o 11 poczuć głód. Drwal bez porządnego śniadania nie wyjdzie z domu, bo jego organizm wie, że padnie po parunastu minutach pracy. Nie ma recept dobrych na wszystko. Dietetycy twierdzą, że są. Potrafią skomponować dzienne zapotrzebowanie białka, węglowodanów, cukrów, żelaza, wapnia, witamin C, B i całej reszty. Aż dziw bierze, że ludzkość tyle lat przetrwała bez tych tabelek, prawda? Ciekawe, jak te wszystkie konieczne pierwiastki w posiłku wyliczano jeszcze 100 lat temu. Żeby dostarczyć sobie wapnia, jemy dużo nabiału, ale wtedy mamy już wypełnione ponad miarę dzienne limity białka. Nie możemy więc zjeść ryby, chociaż koniecznie jej potrzebujemy, żeby dostarczyć sobie jod i witaminę D. Tę zawsze możemy wziąć z suplementu. Po pierwsze, to bez sensu, bo ma niemal zerową przyswajalność. Po drugie, ile właściwie mamy jej wziąć? Wie pan, jak wyglądają dzienne normy spożycia witaminy C na świecie? Amerykanie mają jej brać 90 mg, Brytyjczycy 30 mg, Francuzi 80 mg, za to Włosi 45 mg. Przecież to wierutna bzdura. Ustawianie cyferek na podstawie jakichś sztucznych wyliczeń. Podobnie jest z kaloriami. Nawet kiedy porównamy ludzi o tej samej masie ciała i w tym samym wieku, przy braku wysiłku fizycznego normy wahają się od 1200 do 2200 kalorii. Nie da się ustalić jednej drogi dla wszystkich. Można jednak stwierdzić, że warzywa są zdrowsze od hamburgerów. Jest pan pewien? I pewnie jeszcze razowe pieczywo? W mojej ukochanej pizzerii jest nawet wersja fit: na cieście razowym. Nic dziwnego, że jest. W Polsce też specjaliści przekonują, że jest znacznie zdrowsze od białego, nie tuczy i dostarcza miliona cennych minerałów, niezbędnych do naszego szczęścia. Ludzkość, która przez setki lat wykonuje tyle prac związanych z mieleniem ziaren, widocznie traciła czas. A na poważnie: razowe pieczywo niszczy nam jelita. W jaki sposób? Upraszczając to nieco: nikt nie lubi być jedzony. Zwierzęta uciekają przed kimś, kto chce je zjeść, rośliny uciekać nie mogą, więc psują apetyt tym, którzy chcą je zjeść. Mają całą masę strategii obronnych. Liście, czyli elementy, które odrastają, są chronione znacznie słabiej niż elementy mające znaczenie egzystencjalne, jak na przykład łodyga czy nasiona. Zwierzęta, które je spożywają, przez miliony lat wykształcały sobie odpowiedni system żołądkowy. Człowiek zaś wymyślił młyn. Gdyby jedzenie ziaren było tak zdrowe, ludzie na całym świecie jedliby musli, a nie budowali młyny. We wszystkich kulturach, niezależnie od miejsca na świecie, zboże miele się w podobny sposób. Ale co właściwie nam może zrobić to nieprzemielone ziarno? Jedna z najpopularniejszych strategii obronnych roślin to tworzenie inhibitorów enzymu, które utrudniają jedzącemu trawienie. Na przykład w nieprzetworzonym ziarnie mamy nieprzetworzoną skrobię. Jeśli trafi ona z jelita cienkiego do jelita grubego, to tam osadza się we florze jelitowej. Flora jelitowa bardzo się cieszy, widząc takie duże ilości nieprzetworzonej skrobi, bo może nastąpić fermentacja. Wtedy zaś powstają w naszym organizmie alkohole resztkowe, drożdże, dwutlenek węgla. Mówiąc po ludzku, mamy wzdęcia. Niegroźne. Ale kiedy robimy to przez wiele lat, niszczymy doszczętnie nasze jelita. I wtedy dopiero musimy przejść na dietę, bo poszczególne produkty zaczynają nam szkodzić. Na przykład laktoza? Bez przerwy słyszę, że ktoś nie toleruje mleka. Przez tysiące lat był to jeden z podstawowych produktów spożywczych dla ludzi, a teraz co druga osoba nie może go spożywać. Kiedy 25 lat temu zaczynałem się interesować nietolerancją laktozy, większość moich kolegów dietetyków mnie wyśmiewała. Przecież mleko jest w oczywisty sposób zdrowe. Wapń, białko, minerały i tak dalej. Teraz wahadło przechyliło się w drugą stronę i połowa ludzi twierdzi, że nie toleruje laktozy. W większości przypadków to oczywiście efekt mody. Natomiast oprócz grupy ludzi, która nie toleruje laktozy genetycznie, mamy coraz większą liczbę osób, głównie kobiet, które nabyły ją wskutek porad dietetyków. Pan naprawdę ich nie lubi. Ich porady doprowadziły do tego, że niektóre osoby uszkodziły sobie jelita. Z powodu uszkodzenia jelit dochodzi do tak zwanej enzymopatii, która skutkuje m.in. nietolerancją laktozy i fruktozy, co oznacza, że ludzie nie mogą pić mleka czy jeść owoców. Nikt nie mówi im, że spowodowały to: razowa mąka, surowe owoce, głodzenie się i diety. To kogo właściwie powinniśmy słuchać? Siebie. To najlepszy doradca. Ale cały czas nas oszukują. Wszędzie dodają ulepszacze smaku. Zawsze kiedy mijam w trasie McDonalda, mam ochotę zjechać na hamburgera. Wiem, że będzie mi smakował. I co w tym złego? To przecież niezdrowe. Tuczące, sztuczne i tak dalej. Mój organizm jest oszukany. A próbował pan kiedyś jeść tylko w McDonaldzie? Na studiach. Po dwóch tygodniach czułem się fatalnie. A przecież hamburger dalej smakował tak samo, prawda? Smak to tylko narzędzie wykorzystywane przez nasz organizm, ale wcale nie najsilniejsze. Badaliśmy kiedyś różnice w sprzedaży pieczywa, gdy piekarze wprowadzali gotowe mieszanki zamiast pieczenia na zakwasie. Starannie przy tym komponowano smak, żeby niczym się nie różnił od smaku klasycznego chleba. Początkowo wszyscy byli zachwyceni. Po pół roku jednak nastąpił ogromny spadek sprzedaży, ale tylko tego sztucznego. Dlaczego tak się stało, skoro smakowało tak samo? Ludzie odczuli, że dostają co innego? No właśnie. Z tego samego powodu producenci jogurtów owocowych bez przerwy oferują nam nowe smaki. Organizm rozpoznaje różnice między brzoskwinią a jogurtem brzoskwiniowym. Początkowo czuje się oszukany. Smak przecież zapowiedział, że dostanie brzoskwinię, tymczasem jej nie ma. Jemy więc więcej, żeby organizm dostał to, czego oczekuje. Ale po pewnym czasie nie możemy patrzeć na ten produkt. Dlatego mamy 50 smaków, żeby producenci mogli nas wciąż oszukiwać. Smak to sygnał przekazywany do organizmu wraz z informacją, co za chwilę będzie trzeba strawić. Jednak to nie on jest najważniejszy. Najważniejszy jest mózg. To akurat wiedziałem. Ale nie ten w głowie, tworzący układ nerwowy. Mózg jelitowy, nazywany również wtórnym. Jelitowy? Czy ja mam taki mózg? Każdy go ma, proszę pana, proszę się nie martwić. Nie ma oczywiście takiego kształtu jak ten mózg w głowie, to splot komórek nerwowych. Ale mózg sterujący układem nerwowym – ten w głowie – jest w sensie ewolucyjnym jedynie uzupełnieniem mózgu jelitowego. Bo to mózg jelitowy powstawał wcześniej, musiał analizować, czego organizm potrzebuje do przetrwania. I jako starszy w kwestii jedzenia wygrywa raczej z mózgiem w głowie. Dlatego tak trudno nam wytrzymać na diecie. Ale jak właściwie działa ten mózg jelitowy? Proszę sobie wyobrazić prymitywne istoty żyjące. To, co najłatwiej jest im przyswoić, to forma pierwotnej zupy. Kiedy system się rozwija, zaczyna wyszukiwać w tej zupie takie komórki, które są najbardziej wartościowe i najlepiej działają na nasz organizm. Mózg jelitowy tego wszystkiego się uczy. Czerpie ze smaku, zapachu, wyglądu, ale też z doświadczeń, bo organizm zapamiętuje, jak dana potrawa na nas działa. I wybierze sobie lepsze menu niż dietetycy, którzy co parę lat kreują nowe trendy. Raz każą nam jeść same ziarna, jakby nasz układ trawienny wyglądał tak samo jak u kury. Za chwilę mówią, że musimy jeść surowe owoce i warzywa, zupełnie jak gdyby nasze żołądki były jak u owcy. Tymczasem, wbrew pozorom, one nie zmieniają się co parę lat. Obala pan wszystkie reguły. Może da pan chociaż jedną radę: co należy jeść, żeby być szczęśliwym? Jedzcie, co chcecie. Bóg Zdrowego Żywienia nie istnieje. Jest tylko wasze ciało i trzeba go słuchać. Rozmowa z Udo Pollmerem ukazała się w „Urodzie Życia” 08/2016.
Zobacz, co jeszcze się działo na festiwalu
To był dla nas wyjątkowy festiwal z filmowym happy endem i nagrodą, którą zdobył za reżyserię filmu "Zimna wojna" Paweł Pawlikowski. Ale tegoroczne Cannes było niezwykłe także z innego powodu. Po raz pierwszy w historii festiwalu kobiety tak głośno i wyraźnie pokazały, że są silne i świadome swoich praw i swojej wartości. To był kobiecy festiwal Już samo to, że przewodniczącą jury została Cate Blanchett, świadczyło o tym, że tegoroczne Cannes będzie odbywać się pod znakiem kobiet i kobiecości. I chociaż w samym konkursie głównym na 21 filmów zaledwie trzy były dziełem reżyserek, a nie reżyserów – co zresztą było jednym z najważniejszych tematów konferencji prasowej otwierającej festiwal – to kobieca tematyka zdecydowanie dominowała. Na zdjęciu: Cate Blanchett w dwóch odsłonach – podczas ceremonii otwarcia i zamknięcia festiwalu w Cannes Głośnym echem odbił się kobiecy manifest na słynnych canneńskich schodach, podczas którego największe aktorki, reżyserki i inne kobiety kina sprzeciwiały się nierównościom, jakie ciągle panują w branży filmowej. W proteście wzięło udział 82 kobiety – tyle, ile filmów zostało wyreżyserowanych przez kobiety w ciągu całej historii festiwalu w Cannes. Na czerwonym dywanie stanęły obok siebie m.in. Helen Mirren, Marion Cotillard, Salma Hayek, Kristen Stewart, a także reżyserka "Wonder Woman", Patty Jenkins, i sama przewodnicząca jury festiwalu, Cate Blanchett. Kobieca akcja przed Pałacem Festiwalowym była pokłosiem skandalu z października 2017 r, rozpoczętego oświadczeniami aktorek molestowanych przez znanego producenta filmowego Harveya Weinsteina. Kobiecość, ale w nowym wydaniu O nowej definicji kobiecości, pięknie i kobiecej sile dyskutowano też podczas wieczornych talk shows zorganizowanych przez L'Oreal Paris, oficjalnego partnera festiwalu Cannes już od 21 lat. Dyskusje odbywały się w codziennie między 8-14 maja pod hasłem "Worth It" i wzięły w nich udział takie gwiazdy jak Julianne Moore, Jane Fonda, Aja Naomi King czy Thylane Blondeau. Poza dyskusjami podczas "Worth It", marka przygotowała także niesamowite pokazy makijażu na czerwony dywan, które wykonywała sama Val Garland, charyzmatyczna artystka i global make-up director L’Oreal Paris. Polskie ambasadorki na czerwonym dywanie Val Garland była także odpowiedzialna za olśniewający makijaż polskiej gwiazdy, Grażyny Torbickiej, która od lat bierze udział w festiwalu w Cannes zarówno jako międzynarodowa ambasadorka L’Oreal Paris, jak i jedna z największych polskich znawczyń kina. Dziennikarka jak co roku zachwycała niewymuszoną elegancją i stylem – na czerwony dywan wybrała prostą srebrzystą sukienkę od Violi Piekut i delikatne, srebrne sandałki na obcasie. Na zdjęciu: Grażyna Torbicka w Cannes w 2018 r. Oprócz Grażyny Torbickiej na czerwonym dywanie pojawiły się także dwie inne polskie wysłanniczki L’Oreal Paris: zachwycająca jak zawsze Julia Wieniawa i Jessica Mercedes, która w Cannes gości już drugi rok z rzędu. Na zdjęciu: Jessica Mercedes i Julia Wieniawa Obie gwiazdy uczestniczyły też w indywidualnych pokazach i lekcjach makijażu z Val Garland. Wizażystka zapoznała je z najnowszymi trendami i kosmetykami marki L'Oreal Paris. Były to takie produkty jak sztyfty do konturowania Infallible, matowe pomadki w płynie Infallible Les Chocolates czy paletka cieni Cherry My Cheri. Na zdjęciu: Val Garland z Julią Wieniawą i Jessiką Mercedes na warsztatach marki L'Oreal Paris Materiał powstał z udziałem L'Oréal Paris
„Zaprzyjaźniłabym się z Witkacym, posiedziałabym w Ziemiańskiej…” Katarzyna Pakosińska o nowej książce i marzeniach!
Katarzyna Pakosińska to kobieta wszechstronna: artystka kabaretowa, aktorka, autorka scenariuszy i dziennikarka. Studiowała polonistykę na Uniwersytecie Warszawskim, a przy okazji współtworzyła Kabaret Moralnego Niepokoju. Mama prawdziwej Mai i Maliny – postaci literackiej, bohaterki swoich trzech książek „Malina cud-dziewczyna”, „Malina szał-dziewczyna” „Malina miód-dziewczyna”. Opowiada nam, czemu zaczęła pisać książki dla dzieci i w jakie czasy by się przeniosła, gdyby miała magiczne szmaragdełko, nieodłączny atrybut swojej bohaterki, Maliny. W dzieciństwie była Pani łobuziarą, jak Malina z książki? – Stawałam się na pewno taką, gdy czytałam. Wyobraźnię na szczęście miałam ogromną! Co prawda, bardzo tradycyjna rodzina dość wcześnie założyła mi gorset grzecznej i posłusznej, ale charakteru i temperamentu nie da się ot, tak uśpić, stąd teraz wszystko sobie rekompensuje. Z nawiązką. (śmiech) Kto jest pierwszym czytelnikiem Pani książek dla dzieci? Córka? – Myślę, że wszyscy domownicy, ponieważ mam w zwyczaju czytanie tekstu na głos zaraz po jego napisaniu. Szczególnie dialogów. To najwdzięczniejszy dla mnie sposób sprawdzania rytmu, autentyczności języka i atrakcyjności akcji. Gdy pisałam pierwszy tom mojej dziecięcej trylogii, córka rzeczywiście zerkała mi przez ramię. Od pierwszych stron książki. Często rozmawiałyśmy, gdy miałam jakieś wątpliwości: np. czy pewne zwroty funkcjonują jeszcze wśród jej rówieśników albo czy wie, co to jest saturator itd. Przyznaję, że miałyśmy przy tym dużo frajdy i sentymentalnych powrotów do rodzinnych albumów. Czy opinia córki to też głos krytyki? – Oczywiście. Jeśli słyszałam od niej, że żart, który napisałam, jest słaby albo niezrozumiały, natychmiast szukałam innego rozwiązania. Pisanie dla dzieci to niezwykłe misterne zajęcie. Fascynujące, gdy uda się do młodego czytelnika dotrzeć. Dwa lata temu wydała Pani pierwszą książkę dla dzieci, za którą otrzymała Pani nagrodę za debiut w tej dziedzinie. Jak to się stało, że w ogóle zaczęła Pani pisać książki dla młodych czytelników. – Myślę, że wydarzyło się kilka rzeczy, które zachęciły mnie do zmierzenia się z tym arcytrudnym zadaniem. A że takie jest, potwierdzą chyba wszyscy zajmujący się literaturą dla dzieci. Na pewno chciałam napisać ciekawą, zabawną, edukacyjną historię dla mojej córki. Czyta bardzo dużo. W pewnym momencie, kiedy Maja miała wtedy dziesięć lat, ”repertuar” nam się wyczerpał: była już za duża na słonika „Elmera”, a za młoda na sagi o wampirach. Brakowało nam książki, której akcja działaby się współcześnie, opisywała dzisiejsze, polskie podwórko... Pojawiła się również zachęta ze strony wydawnictwa MUZA i wspaniałej redaktor Iwony Krynickiej. Wyzwanie ogromne – zatem byłam już nie do zatrzymania. „Malina cud-dziewczyna” zapoczątkowała całą serię książek o Malinie. Co Panią inspiruje do pisania kolejnych książek o przygodach tej sympatycznej bohaterki? – Inspiracją jest samo życie. Banalne, ale naprawdę wystarczy patrzeć i słuchać. Plus szczypta poczucia humoru. Odwaga w pokazaniu języka w nadętej sytuacji. Konstrukcja wszystkich tomów jest bardzo przejrzysta. Malina, dziesięciolatka, uczennica szkoły podstawowej w Milanówku, przeżywa kłopoty typowe dla swojego wieku. Rozwiązuje je tak naprawdę dzięki swojej rodzinie. Mamie, babci, prababci. Przenosząc się w czasy, kiedy to one miały tyle lat, co ona dostrzega, że mimo innej rzeczywistości, strojów, kultury, to przeżywanie dorastania się nie zmieniło. Chciałam, by takie książkowe spotkanie pokoleń, w tym przypadku kobiet, integrowało, zbliżało. To moja mała misja przy okazji zabawy, żartów, zagadek językowych, których mnóstwo w książce. Podróże w czasie, w które w kolejnych częściach wyrusza Malina to świetny sposób, żeby pokazać młodym czytelnikom ciekawe, nie zawsze tak bardzo odległe czasowo, ale na pewno będące już inną epoką, polskie realia – jak np. „jedwabną” historię Milanówka sprzed prawie stu lat. Na pewno świetnie funkcjonuje w świadomości mieszkańców miasteczka i okolic, ale nie wszystkie dzieci, a nawet dorośli wiedzą o „jedwabnym szlaku” pod Warszawą. – To prawda. Historia jest moją wielką pasją. Znając ją lepiej, potrafilibyśmy nie powtarzać błędów z przeszłości. W trylogii przemycam dla najmłodszych czytelników wiele fascynujących faktów, które gdzieś tam mogły na zawsze utkwić w archiwach: jak zbudowanie w milanowskiej zagrodzie pierwszego polskiego samolotu sportowego w 1929 roku czy uratowanie z pożogi Powstania Warszawskiego i przechowywanie w Milanówku serca Fryderyka Chopina. Bohaterka Pani książek przenosi się w różne epoki. Czy ma Pani jakiś ulubiony okres, w którym by Pani chciała żyć – tak jak robią bohaterowie w filmie Woody’ego Allena: „O północy w Paryżu”? – Oczywiście, Woody Allen, jeśli chodzi o mnie, to trafił w tym filmie w dziesiątkę! Gdybym nie zmieniała ojczyzny, przeniosłabym się w czasy Młodej Polski i Dwudziestolecia Międzywojennego. Zaprzyjaźniłabym się z Witkacym, Boyem, Pawlikowską- Jasnorzewską. Posiedziałabym w Ziemiańskiej... Bardzo dba Pani o to, żeby opowiadana przez Panią historia nie tylko pobudzała wyobraźnię małoletnich czytelników, ale wpływała także na wysoki poziom kultury języka polskiego. – Budzi się w tym momencie dusza polonisty, ale czytelnik nie ma co się obawiać. Wszystko jest jakby mimochodem i przez zabawę. Mam na tym punkcie fiksum-dyrdum, ale dbam o to, by nie być tromtadracka. (śmiech) Jakie są Pani ulubione książki z dzieciństwa? – W jednej z recenzji Malinowej trylogii przeczytałam, że autorka, czyli ja, jest transparentna, jeśli chodzi o zestaw książek z dzieciństwa. Przyznaję, wszystko się zgadza. Recenzentka wymienia dokładnie te moje najulubieńsze: „Dzieci z Bullerbyn”, „Godzinę pąsowej róży”, „Małgosię kontra Małgosię”, „Anię z Zielonego Wzgórza”. W "Malinie miód-dziewczynie" pojawia się też wątek gruziński. – W najnowszym tomie wprowadzam nową postać. Nowa dziewczynka dołącza do klasy Maliny. Pochodzi z daleka, z Tbilisi. Wnosi swoją kulturę, przeżycia. Nieoczekiwanie to, co na pierwszy rzut oka wydaje się obce i niezrozumiałe, okazuje się nadzwyczaj bliskie. Wzbogacające. Delikatnie poruszamy tu problem jakże dziś aktualny. Choć według mnie większy z tym problem mają dziś nie dzieci, a dorośli. Czy najnowsza część Maliny jest ostatnią książką z tej serii? – Starogermańskie przysłowie mówi: „Nigdy nie mów: nigdy”. I choć po każdej części się zarzekam, że to koniec, piszę dalej!
Gwiazdy udowadniają, że piękno nie zależy od wieku – w czym tkwi ich sekret?
Gwiazdy udowadniają, że promiennym wyglądem można zachwycać w każdym wieku. Jednakże to nie coraz grubsze warstwy podkładu na twarzy, ale odrobina troski i prawidłowa pielęgnacja cery sprawią, że zawsze będziesz zachwycać naturalnym pięknem. Ratunkiem dla cery dojrzałej jest eksfoliacja, czyli terapia polegająca na złuszczeniu i usuwaniu suchej zrogowaciałej warstwy naskórka. Dzięki eksfoliacji poprawia się mikrokrążenie w skórze, lepiej przyswajają się składniki aktywne w kosmetykach, zmniejszają się zmarszczki i poprawia się koloryt twarzy. Do zabiegów eksfoliacji wykorzystuje się działania kwasu glikolowego, stabilnej witaminy C i neuropeptydu. Ta trójka składników wzajemnie się uzupełnia, rewitalizuje skórę i jeszcze skuteczniej chroni ją przed przedwczesnym starzeniem. Jak działa stabilna witamina C? To jeden z najsilniejszych antyoksydantów. Dzięki temu, że stymuluje produkcję kolagenu, wzmacnia i regeneruje skórę, a także spowalnia procesy starzeniowe. Jej działanie jest widoczne gołym okiem: koloryt cery jest bardziej wyrównany, zmniejsza skłonność do przebarwień i zmian naczynkowych. Cate Blanchett z wiekiem zachwyca coraz bardziej, a jej niepodważalnym atutem jest promienna cera, która nie potrzebuje kryjących podkładów. Jak działa kwas glikolowy? Jego podstawowym zadaniem jest złuszczanie naskórka i poprzez to stymulowanie procesów naprawczych skóry. W efekcie cera odzyskuje gładkość i jednolity koloryt. Co ważne, kwas glikolowy zwiększa produkcję kolagenu, dzięki czemu spłyca już istniejące zmarszczki! Co to jest neuropeptyd? Neuropeptyd jest uznawany za jeden z najlepszych składników przeciwzmarszczkowych, ponieważ hamuje skurcze mięśni twarzy odpowiedzialne za powstawanie zmarszczek. Skutecznie zapobiega tworzeniu się nowych zmarszczek i wygładza już istniejące. Nowa seria Bielenda Neuro Glikol + Vit.C – recepta na piękną cerę Bielenda Neuro Glicol + Vit. C to zaawansowana terapia rozjaśniająca, której skuteczność tkwi w połączeniu stabilnej witaminy C, kwasu glikolowego i unikalnego neuropeptydu. View Ediplayer on the source website Co wchodzi w skład serii? Nawilżający krem aktywator blasku i młodości skóry SPF 20 (na dzień) Krem dzięki zawartości kwasu glikolowego w stężeniu 0,5% oraz w 100 procentach stabilnej wit. C zapewnia podwójne działanie eksfoliujące, w wyniku którego zmniejszają się zmarszczki i przebarwienia, a skóra jest w widoczny sposób młodsza i bardziej świeża. Eksfoliujący krem korektor zmarszczek i przebarwień (na noc) Krem zawiera większe stężenie kwasu glikolowego (2%), dzięki czemu jeszcze lepiej stymuluje odnowę komórek skóry. Efekt? Zmarszczki są wygładzone, a przebarwienia zredukowane. Eksfoliujące neuromimetyczne serum odmładzające Serum zawiera bardzo wysokie stężenie kwasu glikolowego 4,5%. Z kolei zawarty w kremie neuropeptyd działa podobnie jak toksyna botulinowa, używana podczas zabiegów medycyny estetycznej: blokuje neuroprzekaźniki odpowiedzialne za skurcze mięśni, co prowadzi do widocznego wygładzenia skóry. Eksfoliująca emulsja do mycia twarzy Emulsja przeznaczona jest szczególnie dla cery pozbawionej blasku, szarej, zmęczonej, mieszanej, tłustej, z przebarwieniami i rozszerzonymi porami. oczyszcza i odświeża cerę, usuwa zanieczyszczenia, makijaż i nadmiar sebum. Zawartość kwasu glikolowego wspomaga skuteczną eksfoliację, w wyniku czego zostaje usunięty martwy naskórek, a cera staje się gładka, zrewitalizowana i odnowiona.
Siła kobiecości w świątecznej odsłonie marki Simple – zobacz zdjęcia z wyjątkowej sesji Simple Holidays
Zwykle ich nie widzimy – bo zwykle stworzone przez nich ubrania oglądamy na modelkach. Tym razem jednak wyjątkowe twórczynie marki Simple CP same stanęły przed obiektywem – i udowodniły, że nie trzeba być modelką, by wyglądać pięknie!
Sześć utalentowanych kobiet, stojących za sukcesem marki Simple CP, na klimatycznych zdjęciach autorstwa Aldony Karczmarczyk zaprezentowało trendy na zbliżający się okres świąt. Każda z 6 bohaterek kampanii Simple Holidays zajmuje w firmie Simple CP inne stanowisko. Jagoda Piekarska to główna projektantka. Z Simple CP jest związana od wielu lat, a od kwietnia 2017 pełni rolę głównego projektanta i wraz ze swoim zespołem projektowym tworzy kolekcje zgodne z DNA marki. Katarzyna Gołaszewska pełni stanowisko konstruktora odzieży. To właśnie ona odpowiada za prawidłowe konstrukcje ubrań, które trafiają do kolekcji. Olga Roth – główny visual merchandiser i stylistka marki. Dzięki jej pomysłom wystawy w salonach Simple CP wyglądają tak pięknie. Zajmuje się także stylizacjami top modelek podczas kampanii wizerunkowych oraz sesji e-commerce. Sophie Kobus jest managerem w dziale prawnym. To jej opinia jest ostateczna, jeśli chodzi o administrację i prawne aspekty funkcjonowania marki. Małgorzata Dorczuk – area manager. Z Simple CP współpracuje już od kilkunastu lat, opiekując się częścią salonów marki w Polsce i dbając o ich prawidłowe funkcjonowanie. Magdalena Ignar jest dyrektorem ds. organizacyjnych. Dba o wszystkie zachodzące w firmie procesy, a do tego jest odpowiedzialna za nadzór nad wprowadzaniem kolekcji. Scenografię do sesji stanowiły kolorowe tkaniny, m.in. atłas w odcieniach chłodnego błękitu i pastelowego różu. Wszystkie stylizacje zostały zaprezentowane w blokach kolorystycznych – piaskowym beżu, czerni połączonej ze złotem, różnych odcieniach błękitu i kobaltu, a także srebra, czerwieni i winnego bordo. Poznaj produkty marki Simple CP Dzięki różnorodności kobiet, które wzięły udział w sesji, udało się pokazać wielowymiarowe oblicze marki i po raz kolejny udowodnić, że Simple CP to kobiecość, siła, prostota i autentyczność. Modelki: Magda Ignar, Jagoda Piekarska, Olga Roth, Sophie Kobus, Małgorzata Dorczuk, Kasia Gołaszewska / Simple CP Zdjęcia: Aldona Karczmarczyk / Van Dorsen Artists Stylizacja: Olga Roth/ Simple CP Włosy: Emil Zed / Van Dorsen Artists Makijaż: Patrycja Dobrzeniecka Produkcja i koncepcja artystyczna: Damian Adamski / Simple CP
Zielona Gwiazdka – ten trend prosto z Hollywood BARDZO nam się podoba! Zobacz super pomysły na świąteczne eko-prezenty dla niej i dla niego
Nie wyobrażasz sobie Świąt bez choinki, tradycyjnych dań i prezentów? My też nie, ale jednocześnie idziemy za przykładem światowych gwiazd, dla których Gwiazdka ma być nie tylko magiczna, lecz także ekologiczna.
Podczas gdy w Polsce słowo ekolog nadal kojarzy się często z brodaczem, który mieszka na drzewie i je korzonki, w Hollywood największe gwiazdy aktywnie angażują się ochronę środowiska, Do największych eko-aktywistów należy Leonardo DiCaprio, który podczas swojego oskarowego przemówienia zwrócił uwagę całego świata na globalne ocieplenie klimatu. Ściskając zdobytego Oskara, DiCaprio ostrzegał, że emisja dwutlenku węgla do atmosfery jest jednym z największych zagrożeń z jakimi współcześnie się zmaga społeczeństwo! Sprawami ekologii zajmują się też np. wieloletnie weganki: Natalie Portman i Alicia Silverstone, a także brazylijska modelka Gisele Bundchen, która od lat angażuje się w działania, mające poprawić czystość wody na świecie. Na szczęście zielony trend dociera także i do nas – i cieszymy się, że jego oznaki nasilają się one właśnie teraz: w okolicy Świąt! Coraz częściej zamiast kupować cięte drzewko pod sam sufit, wybieramy choinkę w doniczce. Coraz częściej nie wliczamy już do wigilijnych potraw smażonego karpia. Coraz częściej, zamiast kupować lakierowane i nieekologiczne torebki na prezenty, wpisujemy w Youtube frazę: "Pakowanie prezentów DIY" i szukamy oryginalniejszych i bardziej przyjaznych dla środowiska pomysłów na opakowanie upominku. I najważniejsze – coraz częściej wybieramy prezenty świadomie i zwracamy uwagę na ich jakość, a nie ilość. Ze względu na to razem z marką Tchibo przygotowaliśmy dla was świąteczną ściągawkę. Marka Tchibo jest jest jednym ze światowych liderów w produkcji ekologicznej bawełny, co potwierdzają niezależne organizacje ekologiczne. Produkty, jakie można znaleźć w sklepach Tchibo i na tchibo.pl zostały wyprodukowane z zachowaniem najwyższych standardów ekologicznych, dzięki czemu nie wpływają negatywnie na środowisko i na nasze zdrowie! Zobacz garść super pomysłów na ekoprezenty pod choinkę i wybierz dla swoich najbliższych najpiękniejsze upominki z ekologicznej serii Tchibo. Tchibo to idealne miejsce na zakup prezentów pod choinkę! Dla rodziców, dla męża, dla chłopaka, dla żony, dla dziecka... w sklepach Tchibo i na tchibo.pl znajdziesz trafiony prezent dla każdego! Tysiące produktów, sprytne rozwiązania i inspiracje prezentowe sprawią, że zapomnisz o gorączkowym bieganiu po centrum handlowym i skupisz się na tym, co najprzyjemniejsze: na wybieraniu, dopasowywaniu i radości z udanych zakupów! Co możesz wybrać? 1. Humidor z drzewa cydrowego do przechowywania 35-40 cygar 2. Tkany szal XL 3. Torba rowerowa i na ramię 4. Koszula z bawełny twill albo miękka koszula flanelowa 5. Deska do serów z wysokogatunkowego drzewa bukowego plus sztućce z ostrzami wykonanymi z niehartowanej stali 6. Torba-listonoszka i portmonetka w tym samym stylu 7. Miękka pidżama i spodnie rekreacyjne 8. Szlafrok z bawełny ekologicznej dla niej i dla niego plus kawa z ekologicznych upraw 9. Kaszmirowy szalik i kapcie-mokasyny 10. Zestaw ekologicznych kaw Wszystkie produkty i towary, które w zgodzie z doktryną społecznej odpowiedzialności biznesu oferuje w swoich sklepach Tchibo, zostały dodatkowo oznaczone znakiem DOBRZE ZROBIONE. Wachlarz tych produktów jest niezwykle szeroki, ale ich wspólnym i najważniejszym mianownikiem jest istotny wkład w zakresie ochrony środowiska naturalnego i odpowiedzialności społecznej, oraz spełnianie wysokich standardów w całym procesie produkcji. Więcej świątecznych inspiracji na ekologiczne prezenty znajdziesz na Tchibo.pl
Kochamy ten trend! Wegańskie kosmetyki – zobacz, czym się kierować przy wyborze
Wegańskie kosmetyki, czyli takie, które nie zawierają żadnych produktów pochodzenia zwierzęcego (nawet wosku pszczelego, miodu czy protein mlecznych) to pielęgnacyjny trend, który zdobywa coraz więcej serc. Trudno się temu dziwić, bo przecież jeśli możemy wybrać między np. kosmetykiem testowanym na zwierzętach, a kosmetykiem, przy którego produkcji nie ucierpiała żadna żywa istota – to nie mamy żadnych wątpliwości! Tym bardziej, że wegańskie kremy i balsamy nie tylko nie odbiegają jakością od tradycyjnych kosmetyków, lecz nawet je znacznie przewyższają. Ważne są certyfikaty, a nie samo określenie eko! Tę wysoką jakość wegańskich kosmetyków potwierdzają certyfikaty, m.in. nadawane przez Vegan Society albo ECOCERT. Szczególnie ten drugi certyfikat, ze względu na swoje wysokie wymogi, uznawany jest za wyjątkowo trudny do zdobycia przez marki kosmetyczne. Właśnie bezstronnymi, wiarygodnymi certyfikatami, a nie nazwą „eko”, „naturalny”, czy „organiczny”, powinniśmy się kierować przy wyborze wegańskich kosmetyków! Takimi elitarnymi certyfikatami, jak ten nadawany przez ECOCERT, mogą poszczycić się wegańskie balsamy do ust eos ORGANIC, które składają się w 100 procentach z naturalnych, a w 95 procentach z organicznych, bezpiecznych i dla naszego organizmu, i dla naszego środowiska składników: nawilżającego oleju jojoba, pielęgnującej witaminy E i odżywczego masła shea. Nie tylko nie zawierają żadnych składników pochodzenia zwierzęcego, ale też nie zawierają parabenów ani innych szkodliwych substancji, dzięki czemu możemy spokojnie nakładać je na wargi – ze słodką (nomen, onem!) świadomością, że wcześniej czy później balsam zostanie przez nas „zjedzony”. Hollywood kocha wege! Naturalność wegańskich kosmetyków doceniają też gwiazdy i celebrytki, takie jak Kim Kardashian, która na swoim Twitterze zamieściła zdjęcie z kultowym jajeczkiem i napisała: „Nie mogę żyć bez mojego balsamu do ust eos”. Miłość do tego balsamu deklarowały też w swoich kanałach społecznościowych Jennifer Lopez, Britney Spears, Kylie Jenner, a nawet Miley Cyrus. Gwiazdy ujął nie tylko organiczny, w stu procentach bezpieczny bezpieczny skład balsamu, lecz także jego inne zalety: superwygodna aplikacja, designerski kształt (widziałyście milszy dla oka kosmetyk?!) i wspaniałe pielęgnacyjne właściwości, dzięki którym usta pozostają gładkie, miękkie i doskonale nawilżone. No i oczywiście last but not least: pyszny smak każdego jajeczka!
Sezon dla romantyczek: włosy rozwiane wiatrem – w stylu Jennifer Aniston i Iriny Shayk
Lekko potargane, ułożone w pośpiechu, zbuntowane i niepokorne – takie włosy pokochały gwiazdy. Zobacz jak to robią Jennifer Aniston i Irina Shayk.
Mocne, odważne cięcia i naturalnie ułożone włosy rządzą na wybiegach i na czerwonym dywanie. Fryzjerzy gwiazd, m.in. Elle Flanning i Jennifer Lawrence doskonale wiedzą, że fryzura rozwiana wiatrem nada każdej kobiecie tajemniczego, intrygującego charakteru. Takiemu stylowi od lat jest wierna Jennifer Aniston – z lekko potarganymi włosami, pozornie niedbale wystylizowanymi, pokazuje się nie tylko na ulicy, lecz także podczas wielkich wyjść. Także inna ikona stylu, rosyjska topmodelka i od dwóch lat życiowa partnerka Bradleya Coopera, Irina Shayk ostatnio pozuje z włosami, które wyglądają na uczesane wiatrem. Znana dotąd z mocno wygładzonych fryzur, teraz pozwala im na odrobinę swobody. W ułożeniu fal i rozwianych skrętów w stylu Jennifer Aniston i Iriny Shayk pomoże ci lokówka Curl Secret Digital Sensor C1500E. To pierwsza na świecie inteligentna lokówka automatyczna od BaByliss Paris, dzięki której uzyskasz upragnioną fryzurę, a jednocześnie ochronisz włosy przed uszkodzeniami. Dzięki temu, że lokówka Curl Secret Digital Sensor C1500E jest wyposażona w dwie wymienne nasadki, z łatwością nadasz swoim włosom różne kierunki skrętu: w lewo, w prawo albo naprzemiennie – tak jak wyglądają u Kirsten Dunst. Zarówno lokówka, jak i nowa suszarka z linii Digital Sensor jest wyposażona w cyfrowy czujnik ciepła, który monitoruje temperaturę na powierzchni włosów (366 razy na sekundę) i pilnuje by była ona dla nich bezpieczna. Innowacyjna technologia Digital Sensor zawarta w suszarce 6500E sama dostosowuje moc i strumień powietrza w zależności od wybranego trybu pracy i końcówki. Suszarka Digital Sensor 6500E od BaByliss Paris to także niezwykła łatwość użycia dzięki dwóm inteligentnym trybom pracy (delikatny i intensywny) oraz szybkości stylizacji.
To postanowienie na Nowy Rok ma naprawdę sens!
Co roku robisz milion noworocznych postanowień i nigdy nie dotrzymujesz ani jednego? W 2018 r. może być nareszcie inaczej! Zamiast katować się nudną siłownią, niepotrzebnymi kursami albo nabywaniem umiejętności, które nigdy w życiu ci się nie przydadzą – w tym roku postaw na pełniejsze smakowanie życia! Więcej odprężenia i radości, więcej obrazów i wspomnień, więcej muzyki i wzruszeń – oto nasze postanowienie na 2018 rok! Dołączysz? Jeszcze więcej wrażeń, obrazów i wspomnień W 2018 r. na pewno nie pozwolimy, żeby chwile przeciekały nam przez palce. Wyciskamy z nich wszystko co do kropli i utrwalamy je, by zostały z nami na dłużej. Dzięki dostępnemu w smartfonach z lini moto z2 marki Motorola modułowi kamery 360 możemy robić ultraszerokokątne zdjęcia i nagrywać interaktywne filmy 360 stopni Ultra HD z dźwiękiem 3D. Nagranymi w takiej superjakości filmami chętnie dzielimy się z najbliższymi i sami do nich wracamy wiele razy! View Ediplayer on the source website Jeszcze więcej rozmów, informacji i kontaktów Chociaż życie przyśpiesza coraz bardziej, my na pewno nie pozwolimy, żeby omijały nas ważne rozmowy i najświeższe newsy – chcemy być cały czas na bieżąco i w kontakcie! Nawet jeśli zapomnimy naładować nasze telefony – to nie jest dla nas żaden problem, bo dzięki superszybkim ładowarkom smartfonów moto z2 możemy je naładować w zaledwie 15 minut, a dzięki nakładanemu na telefon modułowi ładującemu TurboPower™ Pack możemy naładować telefon dosłownie wszędzie: na wyciągu narciarskim, na spacerze albo po prostu wieczorem na imprezie. Jeszcze więcej muzyki, filmów i rozrywki Nie będziemy udawać, że żyjemy wyłącznie obowiązkami. Nasze prawdziwe życie toczy się gdzieś indziej! Lubimy posłuchać muzyki, obejrzeć fajny film albo pograć w grę – przyjemność i odprężenie też są dla nas ważne. A kiedy już słuchamy, oglądamy albo gramy – nie godzimy się na bylejakość. Jeśli dźwięk – to tylko doskonale rozchodzące się stereo. Jeśli gra – to w dobrej multimedialnej jakości. Jeśli serial – to nieraz przez całą noc. Dzięki modułowi głośnika JBL SoundBoost2 oglądane na smartfonie filmy i teledyski dostarczają prawdziwej przyjemności, a wbudowana bateria wystarczy nawet na 10 godzin działania bez pobierania energii z akumulatora smartfona. Motorola: jeszcze szybciej, lepiej, łatwiej! Nowa linia smartfonów z flagowej linii moto z2 marki Motorola dostarcza swoim użytkownikom niemal nieograniczone możliwości korzystania z telefonu na swój własny sposób. Do polskiej dystrybucji trafiają kolejne moduły, dzięki którym użytkowanie smartfonu będzie jeszcze łatwiejsze i pełniejsze: Moduł szybkiego ładowania, lepszy dźwięk i wygodniejsze użytkowanie TurboPower™ Pack Przenośna konsola Moto GamePad Wszechstronna kamerka Moto 360 Camera Nowy, jeszcze lepszy głośnik JBL SoundBoost2 Stylowe plecki z funkcją bezprzewodowego ładowania Style Shell Wireless Charging. Do tego Motorola gwarantuje minimum trzyletnią kompatybilność smartfonów z modułami i 12 nowych Moto Mods w każdym roku!
Marcelina Zawadzka w makijażu na karnawałowe wyjście – zobacz tutorial krok po kroku! [WIDEO]
Makijaż na wielkie wyjście musi wyglądać olśniewająco, ale jednocześnie nie może tworzyć maski na twarzy. Marcelina Zawadzka, ambasadorka marki BELL HYPOAllergenic, inspiruje się najpiękniejszymi gwiazdami Hollywood i stawia na supernaturalny, rozświetlony look, w którym najmocniejszym akcentem są idealnie wyrysowane, zmysłowo czerwone usta. Zobacz, jak aktorka razem z makijażystką gwiazd, Małgorzatą Smelcerz wykonuje krok po kroku perfekcyjny makijaż na czerwony dywan. Dzięki ich podpowiedziom każda z nas może z łatwością odtworzyć go sama w domu! View Ediplayer on the source website Wieczorowy makijaż zawsze zaczynamy od starannego przygotowania skóry. Makijażystka Marceliny wykorzystała do tego Kremowy Podkład matujący BELL HYPOAllergenic 5-in-1 Make-up Foundation SPF 25, który łączy w sobie aż 5 funkcji: bazy, podkładu, korektora, pudru i jeszcze ochrony przeciwsłonecznej. Oprócz podkładu na twarz Marceliny została nałożona cieniutka warstwa BELL HYPOAllergenic Transparentnego sypkiego pudru utrwalającego Fixing Mat Loose Powder, który optycznie wygładza zmarszczki i zmniejsza widoczność niedoskonałości. Do wymodelowania twarzy Marceliny makijażystka użyła paletki do zastosowania na mokro BELL HYPOAllergenic Long Lasting Sculpting Make-Up. – Konturowanie zaczynamy od nałożenia pod oczy najjaśniejszego z odcieni w paletce. Oczywiście nakładam go pionowymi ruchami w dół, rozcierając go gąbeczką – wyjaśnia Małgorzata Smelcerz. – Potem ponownie używam sypkiego pudru utrwalającego, aby zafiksować korektor pod oczami. Pudruję również środkową część twarzy i bardzo delikatnie powiekę ruchomą. Następnie ekspertka od makijażu gwiazd użyła najciemniejszego odcienia z paletki. Nałożyła go pod kości policzkowe, na linię czoła oraz na boki nosa, aby go delikatnie wyszczuplić. Granice delikatnie roztarła gąbeczką, aby uzyskać idealny światłocień. Pora na oczy. Najpierw wyczesujemy brwi korektorem BELL HYPOAllergenic Brow Modeller Gel, a następnie nakładamy obuszkiem palca kremową bazę na powieki BELL HYPOAllergenic Creamy Eyeshadow Base, która przedłuża trwałość nałożonych cieni. Jako, że Marcelina Zawadzka stawia na bardzo delikatny makijaż oka, użyła satynowo-kremowych cieni z paletki BELL HYPOAllergenic Nude Eyeshadow w odcieniu 01. – Zaczynamy od śmietankowego odcienia, nakładamy go na całą ruchomą powiekę, następnie beżowym odcieniem zaznaczamy załamanie powieki – mówi Małgorzata Smelcerz. Na koniec aktorka podkreśliła rzęsy tuszem pogrubiającym BELL HYPOAllergenic Thickening Mascara. Żeby odrobinę ożywić policzki, Marcelina nałożyła na nie róż modelujący BELL HYPOAllergenic Modelling Rouge w odcieniu 01, a żeby dodać twarzy odrobinę błysku, zastosowała rozświetlacz do twarzy i ciała HYPOAlllergenic Face&Body Illuminating Powder. To jeden z ulubionych produktów Marceliny, którego używa nie tylko przy okazji wielkich wyjść, lecz także podczas codziennego makijażu. Wreszcie na końcu najmocniejszy akcent: matowe, zmysłowo czerwone usta jak u gwiazd kina z lat 30-tych. Ten trend powrócił w wielkim stylu! – Marcelina uwielbia malować usta sama – śmieje się makijażystka. – Rozpoczyna od nałożenia konturówki do ust z jej autorskiej kolekcji BELL HYPOAllergenic Long Wear Lip Pencil by Marcelina Zawadzka o odcieniu Paris, po czym wypełnia środek matową płynną pomadką do ust. Pomadka także pochodzi z autorskiej kolekcji Marceliny BELL HYPOAllergenic Mat Liquid Lipstick by Marcelina Zawadzka i także jest w odcieniu Paris.
W życiu się liczy świetna zabawa! – zobacz nowości od Playstation
Nowe społecznościowe gry Playstation to najlepszy pomysł na imprezę albo zwykłe zimowe popołudnie z przyjaciółmi. Świetna rozrywka i emocje! Oto dwie odlotowe nowości idealne na długie zimowe dni: To jesteś Ty! i Knowledge is Power. Poznaj zasady i baw się! To jesteś Ty! to imprezowa gra stworzona z myślą o… Tobie. Kto z twojej rodziny boi się pająków? Kto najdłużej przetrwałby w dzikiej puszczy? Kto najgorzej gotuje a kto beznadziejnie fałszuje? Odpowiadaj na pytania, rysuj i pisz po ekranie, rób zdjęcia – jedyne, co musisz wiedzieć, to jacy są pozostali uczestnicy zabawy! To jesteś Ty! to gra dla dwóch-sześciu graczy, która działa zarówno offline, jak i online. Jako pierwszy tytuł z kolekcji PlayLink gra zapewnia nowy, zaskakujący sposób rozgrywki. Połącz smartfona albo tablet z telewizorem i PS4, żeby umożliwić zabawę większej liczbie graczy! Po prostu pobierz aplikację i podłącz swój smartfon lub tablet do tej samej sieci wi-fi, z którą połączone jest PS4. Super opcją gry jest Podróż pełna odkryć: w duchu dobrych filmów kina niezależnego, których akcja kręci się wokół podróży, gospodarz gry przeprowadzi graczy przez dziesięć różnych lokacji pełnych pytań, wyzwań i zabawnych wątków. Piękna grafika i interakcyjna, oryginalna ścieżka dźwiękowa nadadzą tej wyprawie nostalgiczny charakter. Gra w wyjątkowy sposób dostosowuje się do osobowości uczestników. Dzięki aplikacji gracze mogą nawet tworzyć własne pytania tekstowe i obrazkowe, włączając je do gry w trakcie zabawy. Wiedza to potęga – porywająca gra quizowa pełna pytań, sztuczek i strategii! To kolejna gra z kolekcji PlayLink – łącząca w sobie urok konsolowych gier towarzyskich z cechami i funkcjonalnością smartfonów oraz tabletów. Odkryj szereg nowych atrakcji, takich jak gorączkowe usuwanie skutków zagrywek czy szaleńcze jeżdżenie palcem po ekranie w wyzwaniach. Łącząc ze sobą urządzenie mobilne, telewizor i system PlayStation 4, spróbuj swoich sił w quizie, jakiego świat jeszcze nie widział, a twój telefon lub tablet stanie się kontrolerem! Podejmuj wyzwania na ekranie dotykowym, przesuwając i kojarząc ze sobą odpowiedzi. Wykorzystuj zwariowane zagrywki, żeby spowolnić przeciwników, zmuszając ich do kruszenia lodu lub pozbywania się kleistej mazi przed udzieleniem odpowiedzi. Opcje do wyboru: Piramida Wiedzy – może do niej wkroczyć od dwóch do sześciu graczy, którzy stoczą walkę o ostateczne zwycięstwo. Postaci biegają od jednej sali do drugiej, odkrywając świat powiązanych tematycznie pytań.Na szczycie Piramidy gracze zmierzą się w wielkim finale – szaleńczej walce o ostateczne zwycięstwo, w której czekają na nich liczne zagrywki i, rzecz jasna, gradobicie pytań. Sprytne zagrywki – W udzielaniu odpowiedzi liczy się szybkość, więc wykorzystaj jedną z sześciu zagrywek, żeby opóźnić działania przeciwników. Wzmacniaj efekty zagrywek, knując intrygi z innymi graczami, żeby pozbyć się rywali i lidera gry.
Być jak Ignacy – rusza druga edycja projektu dla przyszłych geniuszy! Poznaj szczegóły
Program edukacyjny „Być jak Ignacy” wraca z drugą edycją! Jeszcze więcej wiedzy, jeszcze więcej ciekawostek naukowych, jeszcze bardziej atrakcyjne nagrody! Zapraszamy do rejestracji i szerzenia wiedzy o największych polskich naukowcach! „Być jak Ignacy” to program edukacyjny dla szkół i nauczycieli z pasją, prowadzony już po raz drugi przez Fundację PGNiG im. Ignacego Łukasiewicza. Kierowany jest do dzieci ze szkół podstawowych klas I-III oraz IV-VII, a realizowany w ramach Kół Naukowych. Ten program to nie tylko narzędzie do przekazywania wiedzy, ale także sposób na rozpalanie w dzieciach pasji do nauki. Potwierdza to tegoroczne hasło przewodnie projektu, czyli: „Rozpalamy płomień wiedzy”. Ponownie przewodnikiem po świecie nauki będzie sam Ignacy Łukasiewicz, wynalazca lampy naftowej, który pomoże bliżej poznać i polubić najbardziej znanych polskich naukowców – Mikołaja Kopernika, Marię Skłodowską - Curie, Kazimierza Prószyńskiego i Stefana Drzewieckiego. Zarejestrowanym szkołom zostaną udostępnione scenariusze zajęć edukacyjnych, które można realizować w ramach Kół Naukowych. Uwaga, wielki konkurs dla szkół i nauczycieli! W drugiej edycji programu „Być Jak Ignacy” zostanie również zorganizowany konkurs. Wystarczy raportować przeprowadzane bloki zajęć i przygotować wspólnie ciekawy wynalazek lub model, by walczyć o tytuł Naukowej Szkoły Ignacego i atrakcyjne nagrody finansowe. Spośród zgłoszonych placówek zostanie wybranych 16 szkół, po jednej z każdego województwa, które otrzymają po 8 tys. zł, a zwycięska placówka otrzyma aż 12 tys. zł. Dodatkowe nagrody czekają dla nauczycieli prowadzących Koła – nawet do 5 tys. zł. Ponadto w ramach programu przygotowane zostały dodatkowe materiały: filmy edukacyjne z przykładami eksperymentów, komiksy i gra przygodowa dla dzieci oraz platforma internetowa przeznaczona zarówno dla nauczycieli, jak i rodziców. Patronat honorowy nad programem „Być jak Ignacy” objęła Minister Edukacji Narodowej. Zapraszamy wszystkie szkoły i nauczycieli do udziału w programie „Być jak Ignacy”. Rejestracja prowadzona jest tylko do 05.01.2018 r. Szczegóły, regulamin i formularz zgłoszenia znajdą Państwo na stronie www.bycjakignacy.pl Zachęcamy też do śledzenia naszego profilu na Facebooku. Ignacy zaprasza na przygodę z nauką!
Jak zmienić dzienny makijaż w wieczorowy look? Pokazuje Marcelina Zawadzka, ambasadorka BELL HYPOAllergenic
Zdarza się, że prosto z pracy albo z niedzielnego obiadu u mamy pędzimy na wieczorną imprezę ze znajomymi. W takiej sytuacji nie musimy zmywać dziennego makijażu i zastępować go nowym, mocniejszym – wystarczy, że go odrobinę wzmocnimy i odświeżymy. Efekt będzie fantastyczny! Zobacz, jak najpierw wykonać klasyczny dzienny makijaż oka, a następnie jak szybko możesz zmienić go w makijaż wieczorowy. Małgorzata Smelcerz, makijażystka, i Marcelina Zawadzka, ambasadorka marki BELL HYPOAllergenic podpowiadają, jak optycznie powiększyć oko i pokreślić kolor tęczówki. Jak wykonać makijaż dzienny? Podstawą naszego looku będą oczy: rozświetlone, nadające świeży wygląda całej twarzy. Warto przy tym pamiętać, że oczy bardzo łatwo się podrażniają, dlatego do ich makijażu używamy tylko przebadanych dermatologicznie i okulistycznie, hypoalergicznych kosmetyków. View Ediplayer on the source website Zaczynamy od nałożenia na całą powiekę ruchomą kremowego złocistego cienia. Nadaje piękną poświatę i może stanowić samodzielny makijaż albo możemy użyć go jako bazy do później nakładanych cieni, a nawet do smoky eyes. – Bazę nakładamy na powiekę za pomocą palca, ale już właściwy cień najlepiej nakładać za pomocą delikatnie zaokrąglonego pędzelka. Jeżeli chcemy to zrobić prawidłowo, nakładamy cień delikatnie ponad załamanie powieki i kolistymi ruchami pędzelka cieniujemy do wewnętrznego kącika oka – mówi Małgorzata Smelcerz. Jeszcze mocniej podkreślamy dolną powiekę – to świetny zabieg na powiększenie oka. Ściętym pędzelkiem aplikujemy dość sporo cienia: im lepiej je wycieniujemy, tym będzie optycznie większe. Następnie tuszujemy rzęsy, a po wytuszowaniu nakładamy na wewnętrzny kącik oka jasny cień, aby rozświetlić spojrzenie. Im bardziej rozjaśnimy wewnętrzny kącik, tym świeżej będziemy wyglądały. Do dziennego makijażu idealnie pasuje delikatna satynowa pomadka o różowym kolorze. Nie musimy nakładać jej pędzelkiem, bo jej kształt kredki pozwala na precyzyjne wyrysowanie ust. Jak na bazie dziennego makijażu wykonać wieczorny look? Aby wykonać wieczorowy makijaż nie musimy zmywać z oczu cienia, który nałożyłyśmy rano. Jeśli cieniowanie było delikatne, tylko nam ułatwi aplikację ciemnych kolorów. Żeby w prosty sposób uzyskać wieczorowy, intrygujący wygląd, na zewnętrzną część oka nakładamy czekoladowy brąz, który już wstępnie przyciemni oko i nada mu wieczorowego charakteru. – Bardzo ważne jest, aby na pędzelek nabierać jak najmniejszą ilość cienia, by podczas aplikacji nie obsypywał się na twarz. Lepiej nakładać cień warstwowo i stopniować efekt krycia – wyjaśnia makijażystka. Ekspertka zdradza też swój trik: najprostszym sposobem na makijaż oka jest nakładanie cienia kolistymi ruchami pędzelka. Wieczorem nie boimy się nakładania ciemnego cienia na dolną powiekę – możemy go rozetrzeć większym pędzelkiem. Linię rzęs zaznaczamy cieniem w sztyfcie. Nie musimy nakładać go super precyzyjnie: wystarczy po aplikacji rozetrzeć go pędzelkiem. Chcesz jeszcze mocniej podkreślić spojrzenie i przyciemnić makijaż? Nałóż na linię wodną oka czarną kredkę. Taki zabieg wzmocni też kolor tęczówki oka! Wieczorowy makijaż wykańczamy wytuszowaniem końcówek rzęs, na których mógł siłą rzeczy osadzić się cień. Do ciemnego makijażu oka najlepiej wybrać lżejszy odcień pomadki. Marcelina Zawadzka uwielbia gęsty błyszczyk BELL HYPOAllergenic, który utrzymuje się na ustach bardzo długo!
Nowy aparat OLYMPUS OM-D E-M10 Mark III – twój idealny towarzysz podróży
Cała seria OLYMPUS OM-D E-M10 spełnia wymagania prawdziwych pasjonatów fotografii, jednak najnowszy model E-M10 Mark III przewyższa wszelkie oczekiwania, jakie można mieć wobec aparatu z wymienną optyką. Nowy bezlusterkowiec oferuje zdjęcia najwyższej jakości oraz imponujące filmy 4K. Zachwyca szybkością działania i łatwością ustawiania ostrości w dowolnym punkcie kadru przy pomocy dotykowego ekranu. Kompaktowe wymiary korpusu oraz niewiarygodnie wydajna 5-osiowa stabilizacja obrazu sprawiają, że E-M10 Mark III to idealny towarzysz każdej naszej podróży. OM-D E-M10 Mark III jest lekki i kompaktowy, a jednocześnie zawiera wszystko, czego potrzebujesz. Został wyposażony w wizjer, lampę błyskową oraz moduł Wi-Fi. Dzięki dotykowemu, odchylanemu ekranowi LCD jego obsługa jest bardzo prosta! Cztery tryby nowego aparatu OM-D E-M10 Mark III AUTO – wykrywa ruch nawet w ciemności SCN – daje możliwość wyboru sześciu motywów z predefiniowanymi ustawieniami Advanced Photo (AP) – umożliwia edycję obrazu i korzystanie z wyjątkowych metod fotografowania, takich jak Live Composite czy Wielokrotna Ekspozycja Bleach Bypass – zwiększa kontrast, redukuje nasycenie i zmienia charakter fotografii.
Anna Dereszowska w duecie ze Sławkiem Uniatowskim na premierze nowych zapachów Oriflame! Pasują do siebie?