Kuchnia VIVY! We włoskim stylu: carpaccio, ravioli z łososiem, dorada z ragù warzywno-krewetkowym i tiramisu
Kuchnia VIVY! Włoskie dania w roli głównej. Carpaccio, czarne ravioli z łososiem, dorada z ragù warzywno-krewetkowym tiramisu - skosztujcie potraw w klimacie słonecznej Toskanii! Poprzednim razem polecaliśmy consomme i sorbet z rokitnika. W tym tygodniu dziennikarka VIVY! Mucha Ihnatowicz zaprasza do ekskluzywnej Ristorante San Lorenzo w Warszawie. La bella Italia! Mucha Ihnatowicz poleca na weekend: Znasz li ten kraj, gdzie cytryna dojrzewa”, pisał kiedyś poeta. La bella Italia – piękna, słoneczna kraina o cudownej obfitości darów natury. W kuchni każdego narodu kryje się jego historia, uważają Włosi. W polskim żurku i bigosie też. Hiszpański konkwistador Hernán Cortés przywiózł z Meksyku do Europy pomo d' oro – złote jabłko, czyli pomidor, który stał się podstawą kuchni włoskiej. Arabowie pozostawili po sobie na Sycylii sorbet – zmrożony, orzeźwiający przysmak, który do dziś podawany jest jako wytworny przerywnik między daniami lub deser. Uwielbiam w lecie sycylijską caponatę – bakłażan, seler naciowy, pomidory i kapary duszone w złocistej oliwie z kroplą aceto balsamico. W późnym średniowieczu pojawiła się pasta, czyli makaron. Legenda głosi, że to podróżnik Marco Polo przywiózł z Chin przepis. Ale już rzymski znawca kuchni Apicius w I wieku naszej ery opisał timballo – placek z ciasta makaronowego. Chwała Apiciusowi i Chińczykom! Autor „Dekamerona” Giovanni Boccaccio zalecał łączenie makaronu z serem. Będę o tym pamiętać, posypując tagliatelle parmezanem. Sztuka kulinarna w okresie renesansu kwitła. Pojawiły się nowe warzywa, egzotyczne przyprawy. Wtedy też powstało słynne pannetone – korzenne ciasto z Lombardii z rodzynkami. Babka pannetone jest ozdobą stołu na Boże Narodzenie z musującym wytrawnym spumante. Również wtedy pojawiły się w Europie ziemniaki, długo uważane za roślinę ozdobną. Królowa Bona Sforza przywiozła do Polski nowe odmiany warzyw, zwane później włoszczyzną. Dzięki temu możemy rozkoszować się sałatką jarzynową. Włochy to kuchnie regionalne. Północ – risotto, polenta, masło i śmietana oraz aromatyczne trufle z Piemontu. Regiony nadmorskie dostarczają ryb i owoców morza. Na Południu preferują makarony z sosami z warzyw i mięsiwa, oliwą – pachnące bazylią, rozmarynem i oregano. A do tego kieliszek toskańskiego Chianti Classico. „Dobre do ostatniej kropli”, jak mówi kulinarny globtroter Anthony Bourdain. Przepisy Muchy Ihnatowicz Carpaccio SKŁADNIKI: 120 g polędwicy wołowej, łyżka oliwy z oliwek, cytryna, rukola, kapary, parmezan, sól, pieprz. PRZEPIS: Polędwicę wołową zawiniętą w folię schłodzić w zamrażarce. Pokroić na cieniutkie plasterki i ułożyć na talerzu. Posypać listkami rukoli, skropić oliwą i sokiem z cytryny. Doprawić solą i pieprzem do smaku. Na wierzchu ułożyć płatki parmezanu i kapary. Czarne ravioli z łososiem SKŁADNIKI: Ciasto: 200 g mąki, 2 jajka, 8 g atramentu z kałamarnicy, szczypta soli, oliwa. Nadzienie: 80 g wędzonego łososia, 150 g sera ricotta, sól, pieprz. Sos: 30 g wędzonego łososia, 100 g śmietany, czerwony kawior, oliwa. PRZEPIS: Mąkę wymieszać z atramentem z kałamarnicy. Wysypać na stolnicę, dodać jajka, sól, oliwę. Zagnieść ciasto na jednolitą masę. Rozwałkować na cienkie płaty. Łososia posiekać i wymieszać z serem, doprawić. Układać łyżką na kwadratach lub krążkach ciasta, formować ravioli. Gotować we wrzącej osolonej wodzie, aż wypłyną. Wymieszać na patelni oliwę ze śmietaną i łososiem, podgrzać. Podawać ravioli z sosem i kawiorem. Dorada z ragù warzywno-krewetkowym SKŁADNIKI: 200 g filetu z dorady. Ragù: mała marchewka, mała cukinia, 3 krewetki, zielona pietruszka, oliwa z oliwek, 100 g białego, wytrawnego wina, sól, pieprz. PRZEPIS: Obraną marchewkę, cukinię i krewetki drobno posiekać, podsmażyć na oliwie. Podlać winem i gotować, aż odparuje. Doprawić do smaku. Filet z dorady ugotować na parze. Podawać doradę z ragù i różnymi sałatami. Tiramisu SKŁADNIKI: 5 jajek z białkami, 5 łyżek cukru, 500 g serka mascarpone, 5 mocnych kaw espresso, biszkopty savoiardi, gorzkie kakao. PRZEPIS: Ubić żółtka z cukrem na puszystą masę. Stopniowo dodawać, mieszając, mascarpone, a następnie wmieszać delikatnie ubite białka. Na dnie naczynia ułożyć namoczone w kawie biszkopty i przykryć połową masy z mascarpone. Na niej ułożyć drugą warstwę biszkoptów i ponownie masę z mascarpone. Odstawić do lodówki. Przed podaniem posypać kakao. Smacznego! Mucha Ihnatowicz - wybitna plakacistka, swoje wizje malarskie realizuje teraz na… talerzach. Jest dziennikarką i stylistką działu kuchnia VIVY! Polecamy: Kuchnia VIVY! Awokado z krewetkami i eskalopki z tuńczyka z sosem paprykowym - wykwintne smaki na weekend!
Pokazał, że ciało można złamać — ducha nie. Ks. Jerzy Popiełuszko we wspomnieniach brata
Przez kilka lat bezskutecznie władze komunistyczne próbowały go zastraszyć. Dla ówczesnej dyktatury polityki gen. Jaruzelskiego stanowił niewygodne ogniwo. Na jego kazania przybywały tłumy. Posiadał niezwykły dar zjednywania sobie ludzi. Wychowany w duchu wiary chrześcijańskiej. Jeszcze przed narodzeniem został poświęcony Bogu. Marzeniem Marianny Popiełuszko było zostać matką kapłana. Spełniło się. Przyjaciel i kapelan „Solidarności”. Odważny i nieustępliwy głos ludu, obrońca praw w świecie PRL-u. Bł. ksiądz Jerzy Popiełuszko, został zamordowany przez funkcjonariuszy Służb Bezpieczeństwa 19 października 1984 roku. W 2010 r. 6 czerwca papież Benedykt XVI beatyfikował ks. Jerzego, a w sierpniu 2014 r. został ustanowiony patronem NSZZ Solidarność przez papieża Franciszka. Bł. Ks. Jerzy Popiełuszko, mówił: „Podstawowym warunkiem człowieka w zdobywaniu prawdy, a tym samym w likwidowaniu zła, którym jest kłamstwo, będzie zdobycie cnoty męstwa”. [Ostatnia publikacja na VUŻ-u 19.10.2024 r.] [Ostatnia aktualizacja 14.09.2024 r.] Ks. Jerzy Popiełuszko we wspomnieniach brata. Wywiad 19 października mija 40 lat od śmierci duchownego. Przypominamy poruszające wspomnienia starszego brata księdza Jerzego — Józefa Popiełuszko. Rodzice kapłana – Władysław i Marianna – mieli łącznie pięcioro dzieci: córkę Teresę, bohatera naszego wywiadu – Józefa, Alfonsa (późniejszego Jerzego Aleksandra), Stanisława, jak również Jadwigę, która jednak odeszła przed ukończeniem drugiego roku życia... Rodzina była bardzo religijna, wielopokoleniowa. „Jaki był? Nieraz my się pokłócili, nawet pobili, jak to bracia. Był całkiem normalny. Tylko ołtarzyki zbijał z deseczek, msze odprawiał – takie miał jako dziecko zabawy”. – Zawsze był taki uduchowiony? Józef Popiełuszko: Oj, wie pani, jak to dzieciak. Nieraz my się pokłócili, nawet pobili, jak to bracia. On był całkiem normalny. Tylko takie ołtarzyki zbijał z deseczek, msze odprawiał – takie miał zabawy. I lubił chodzić do sąsiada księdza. Zawsze mieli o czym porozmawiać. – Koledzy traktowali księdza Jerzego trochę jak odmieńca? Józef Popiełuszko: Nie, bo on w te ołtarzyki bawił się, jak byliśmy sami na pastwisku. A mnie to nie dziwiło, bo wychowywaliśmy się w bardzo bogobojnej rodzinie. Rodzice co niedziela chodzili do kościoła. A mama, gdy Jerzy miał się urodzić, to z góry jakby poświęciła go na księdza. Jak tylko zaszła w ciążę, to miała jedno marzenie – zostać matką kapłana. I modliła się o to gorąco. Bóg modlitw matek czasem wysłuchuje. – Poglądy polityczne też zaczerpnęliś­cie z domu? Józef Popiełuszko: Mama i babcia były bardzo religijne. Mama wstawała rano i od razu zaczynała godzinki śpiewać. Chodziła i śpiewała cały czas. To jasne, że nienawidziła tamtego systemu i nam, dzieciom, to wpajała. Opowiadała, że jeszcze jak była panienką, w wojnę, Ruscy tam kwaterowali. Kazali pokój wynająć i zdjąć obraz święty ze ściany. Postawiła się twardo, że nie. Nie zdjęła. A potem brat mamy, akowiec, zginął. Nie wiemy, czy to przypadek, czy nie. – W jaki sposób Jerzy poinformował rodzinę, że zostanie księdzem? Józef Popiełuszko: Najpierw, po maturze, powiedział, że jedzie do Warszawy. Jeszcze wtedy nic konkretnego ze swoich planów nie zdradził, bo tam dwa lata chodziło się bez sutanny. Dopiero po roku oznajmił, że zostanie księdzem. Mama się bardzo ucieszyła. Polecamy: Przyjaźnił się z Janem Pawłem II, Korą i hipisami. Niezwykła historia ks. Adama Bonieckiego
Odeszła 10 lat temu, wciąż jest w sercach wielu osób. Przypominamy nieznane zdjęcia Przybylskiej z dziećmi
Nie było w Polsce osoby, która nie znałaby jej charakterystycznego głosu czy nie doceniała jej talentu i urody. Zawodowo — profesjonalna i uwielbiana przez filmowców. Prywatnie — kochana przez bliskich. Przez wiele lat tworzyła związek z Jarosławem Bieniukiem. Dla rodziny była skłonna poświęcić wszystko. W jednej z rozmów z VIVĄ!, mówiła: „Uważam, że wiele w życiu osiągnęłam. I mam tu na myśli moją rodzinę, moją najpiękniejszą rolę, jaką do tej pory zagrałam. Nigdy to, co stworzyłam zawodowo, nie dorówna temu, że jestem dumną matką trójki dzieci i że to są takie kochane dzieciaki”. Nie dało się jej nie kochać. Wierzyła, że uda jej się jeszcze trochę zdziałać, jeszcze trochę pożyć. Jutro minie 10 lat od jej odejścia. Odejścia, które boli tak samo, bez względu na mijający czas. Zobaczcie, jak wyglądały sesje do VIVY! z Anną Przybylską w roli głównej [Ostatnia aktualizacja na viva.pl: 04.10.2024 rok]. [Ostatnia publikacja na Viva Historie 05.10.2024 r.] View Ediplayer on the source website Niepublikowane zdjęcia Ani Przybylskiej w sesji VIVY! Anna Przybylska przegrała walkę z chorobą nowotworową w wieku 36 lat. Odeszła 5 października 2014 roku... W jej śmierć do dziś trudno uwierzyć fanom i bliskim. Przygotowaliśmy wyjątkową galerię niepublikowanych dotąd zdjęć Ani dla VIVY!. Towarzyszyliśmy w najważniejszych momentach jej życia. W 2014 roku udzieliła nam ostatniego wywiadu. Sprawdź też: Wzięli szybki ślub, mierzyli się z hejtem. Nie każdy zaakceptował ich decyzję Fragmenty ostatniej rozmowy z Anną Przybylską W rozmowie z Krystyną Pytlakowską z 2014 roku mówiła: „Głęboko w to wierzę, że jeszcze wiele ciekawych rzeczy przede mną i że uda mi się je zrealizować. Z niecierpliwością czekam na te wielkie role, które przyjdą, gdy się zmieni moje emploi, zejdę z piedestału seksbomby oraz matki Polki i będę mogła zagrać steraną życiem, zmęczoną, brzydką kobietę. Wiem, że taki czas nadejdzie. I wcale mnie to nie boli. Może wymyślicie wtedy konkurs „VIVA! Najbrzydsi”? Muszę opatentować ten pomysł (uśmiech)”. Mimo choroby nie opuszczał jej dobry nastrój i radość z najmniejszych rzeczy: "Doceniam każdą minutę. Zawsze powtarzam mojej córce: „Jeśli rzeczy małe nie będą cię cieszyły, to i duże nigdy nie ucieszą”. Cieszę się więc tymi małymi okruchami, przyrodą, zielenią. Cieszę się, mogąc iść po prostu brzegiem morza, chłonąc jego zapach i całej przyrody, która mnie otacza. Ktoś, kto nie otarł się o pewne ostateczne sprawy, pomyśli, że mówię głupoty", czytaliśmy...
On - słynny reżyser, ona - reżyserka życia. Przeżyli razem ponad 50 szczęśliwych lat
Jak zaczęła historia miłości Krystyny i Janusza Morgensternów?
On był słynnym reżyserem Polskiej Szkoły Filmowej, a ona reżyserem życia. Ich przyjęcia Kazimierz Kutz nazywał „balem w Księstwie Warszawskim”. Bo kogo tam nie było! Krystyna i Janusz „Kuba” Morgenstern przeżyli razem ponad 50 szczęśliwych lat. Reżyser odszedł 6 września 2011 roku. W 12, rocznicę śmierci artysty, przypominamy tekstautorstwa Magdaleny Żakowskiej, ktory pojawił się na łamach magazynu Uroda Życia w 2016 roku. Krystyna i Janusz Morgenstern - tak zaczęła się ich historia miłości Poznali się jesienią 1959 roku. On miał 37 lat, ona dużo młodsza. Ale w tym pokoleniu wiek liczyło się inaczej. Wojna zabrała im młodość, więc odzyskiwali ją przez kolejne naście lat. Wieczne dzieciaki. Janusz – dla przyjaciół Kuba – był wesołym, pełnym życia mężczyzną, ale trzymał ludzi na dystans. Niewielu znało go dobrze. Wiadomo było, że w czasie wojny przeżył grozę. W getcie stracił całą rodzinę, został sam, kilkuletni chłopiec. Trochę opowiedział Tadeuszowi Konwickiemu, trochę Romanowi Polańskiemu, trochę Krysi, ale wszystkiego nigdy nikomu. Grunt, że kiedy powiedział jej, że nie chce mieć dzieci, zrozumiała, dlaczego. Nie nalegała. Uchodzili za małżeństwo idealne. I to w środowisku, w którym romanse były czymś zwyczajnym. Polecamy: Krystyna Cierniak-Morgenstern wspomina ślub z Januszem „Kubą” Morgensternem. Ich świadkiem był Cybulski Krystyna i Janusz Morgenstern: kariera filmowa Po wojnie Janusz Morgenstern zapisał się we Wrocławiu na studia rolnicze. Chciał zostać leśnikiem. Przyroda, las, ale przede wszystkim otwarte przestrzenie – chodziło o to, że już nigdy nie będzie zamknięty. Po roku studiów spotkał przypadkiem na ulicy kolegę z dawnych czasów, Kurta Webera (później znanego operatora, autora zdjęć do „Bazy ludzi umarłych” Petelskiego czy „Zaduszek” Konwickiego). Weber opowiedział mu o szkole filmowej w Łodzi. Na tyle zachęcająco, że Kuba z dnia na dzień rzucił studia rolnicze i pojechał na egzaminy do Łodzi. Dostał się bez problemu. W pokoju w akademiku miał Kutza, Bareję i jeszcze dwóch innych kolegów – spali na piętrowych łóżkach. W pokoju obok Andrzej Wajda. Nigdy mu o tym nie powiedzieli, ale któregoś dnia zatkali jego obrazem dziurę w przeciekającym dachu (Wajda studiował wcześniej malarstwo). Jeszcze w trakcie studiów Morgenstern, Bareja i Kutz spisali w zeszycie, kto jaką chce mieć żonę. Kuba napisał, że to musi być blondynka, plastyczka, najlepiej Krystyna. Oraz powinna mieć kok. Bareja ożenił się wkrótce potem, ale Morgenstern i Kutz do końca studiów uważani byli za najskuteczniejszych podrywaczy filmówki. W dokumencie o przyjacielu Kutz opowiada, że codziennie, z wojskową dyscypliną, wyruszali na obchód po ulicy Piotrowskiej, „wyrywając” najładniejsze dziewczyny. Kuba zwracał uwagę tylko na blondynki, a Kutz na brunetki, do sprzeczek nie dochodziło. Krysia Morgenstern (wówczas Cierniak) przyjechała do Warszawy z Inowrocławia na studia medyczne. Zabrakło jej kilku punktów, za to bez problemu przyjęto ją na… ASP. „Szybko zrozumiałam, że trafiło mi się coś dużo wspanialszego niż medycyna – mówi Krystyna Morgenstern. – Mało, że robiłam to, co sprawiało mi dużą radość: malowałam, to jeszcze nie czułam tam, że żyję w PRL-u. My, dziewczyny z Akademii, ubierałyśmy się inaczej niż te z Uniwersytetu. Wszystko szyłyśmy same, malowałyśmy na kolory. Począwszy od włosów – kiedyś miałam nawet bardzo czerwone – przez tenisówki, w których wycinałyśmy „dekolty”, i sukienki, które szyłam pod Brigitte Bardot. Krynoliny poskręcane na drutach były absolutnie obowiązkowe. Okropnie uwierały, ale robiły wrażenie. Dzisiaj mówi się »Ale laska!«. W moich czasach mówiło się »kociak«. Byłyśmy kociakami”. Polecamy: Janusz Morgenstern, dla przyjaciół Kuba. Po wojnie pozostała w nim trauma, ukojenie odnalazł w sztuce filmowej ASP regularnie odwiedzali reżyserzy w poszukiwaniu atrakcyjnych statystek. Na korytarzu rozlegało się donośne: „Reżyser przyszedł!” i wszystkie dziewczyny zrywały się podekscytowane. To była scena jak z filmu: Krysia (blondynka uczesana w kok!) schodzi po schodach, Kuba(przystojny, ciemnowłosy, elegancki) siedzi na dole i nie spuszcza z niej wzroku. Klasyczna miłość od pierwszego wejrzenia. Jeszcze tego samego wieczoru powiedział jej podczas kolacji: „Nigdy się nie ożenię”. „Skąd pomysł, że bym chciała?!” – odparowała. Oświadczył się cztery lata później. Ślub odbył się 24 kwietnia 1963 roku. Świadkiem był Zbyszek Cybulski, wśród gości Andrzej Wajda, Duduś Matuszkiewicz, Kurt Weber. Państwo młodzi zapowiedzieli, że na weselu będą tylko drinki, ale mama Krysi przyniosła olbrzymiego pieczonego indyka. Na honorowym miejscu na szafce stały piękne stare kieliszki z posagu Krysi, ale wstawiony już Cybulski tak machnął mankietem, że cały (jedyny) pokój pokrył się szkłem „na szczęście”. Zabawa trwała do rana. Życie Morgensternów w latach 60. Lata 60. kojarzą się ze smutnym, biednym PRL-em. Ale byli ludzie i miejsca, które wymykały się obowiązującej szarości. Morgensternowie mieszkali w 20-metrowej kawalerce. Żeby się spotkać z przyjaciółmi, trzeba było wyjść na miasto. A gdzie? Obowiązywały ścisłe reguły: obiad u Literatów od 13 do 14, kolacja w SPATiF-ie od 20 do końca, latem basen Legii, wakacje w Chałupach. U Literatów obiady jadło się na dole. Królowała tam pani Jadzia, kelnerka. Potem na górze kawa i ciastko. Przy stoliku Janusz Głowacki, Gustaw Holoubek, Tadeusz Konwicki, Andrzej Łapicki. Czasem pojawiał się lekko wstawiony Himilsbach. „Wzbudzał popłoch na sali, bo wiadomo było, że trzeba mu dać pieniądze na wódkę. Po kolei podchodził do każdego stolika, a każdemu coś mógł wytknąć. Wszyscy umierali ze strachu przed tym, co od niego usłyszą i dlatego natychmiast wyskakiwali z kasy” – mówi Krystyna Morgenstern. W SPATiF-ie największe osobistości miały swoje stoliki. Być zaproszonym do stolika Józefa Prutkowskiego, Janusza Minkiewicza czy Antoniego Słonimskiego to był nie lada zaszczyt. Co kilka dni trzeba było pokazać się też w Hybrydach na Mokotowskiej, klubie Largactil, PIW-ie, Stodole, w późniejszych latach w Ścieku przy Krakowskim Przedmieściu, Kameralnej i – z rzadka, bo drogo – w Bristolu. Latem najważniejszym miejscem był basen pływacki na Legii. „Tam po prostu trzeba było być – wspomina Krystyna Morgenstern. – Raj dla podrywaczy, do których zaliczali się Duduś Pawlikowski, Zbyszek Cybulski, Romek Polański. To była drużyna artystyczna. Należał do niej także mój Kuba. Miał duże powodzenie u kobiet. Aktorki rzucały się na niego nawet na moich oczach. Wiedziałam, która dziewczyna musi mu się spodobać – kobieca blondynka, uśmiechnięta, ciepła. Kiedy wchodziliśmy na przyjęcie, potrafiłam ją wypatrzyć na długo, zanim on się zorientował. Na Legii była też drużyna biznesowa, typowa dla PRL-u. Robili grzebienie, buty i inne dziwne rzeczy. Byli silni, a wśród nich jednym z silniejszych był niejaki Rzeszotarski, słynny w tym czasie bogacz, bo miał dużą limuzynę i codziennie inną parę butów damskich, którą dawał poderwanej na basenie pięknej dziewczynie – wieczorem jeden but, a rano drugi. Z tego słynął”. Polecamy: Luciano Pavarotti i Nicoletta Mantovani: historia miłości 60-letniego śpiewaka operowego i 23-letniej studentki Na wakacje jeździło się do Chałup. Krysia i Kuba przez 50 lat spędzali tam każde wakacje. Z początku, w latach 60., wynajmowali pokoje w rybackich chatach. Bez bieżącej wody, z wygódką na zewnątrz. Niby przaśnie, ale to nie znaczy, że niemodnie. Wszystkie panie przygotowywały się na sezon w Chałupach cały rok: szyły sobie letnie sukienki i kostiumy bikini. Spódniczki musiały być jak najkrótsze, więc trzeba było uważać, żeby się za bardzo nie pochylać. Na plaży każdy miał swój „grajdołek” zabudowany parawanem, bo na Helu mocno wieje. Krysia urządzała tam śledziowe przyjęcia na kocu plażowym, a wśród gości – Konwiccy, Łapiccy, Stanisław Dygat z Kaliną Jędrusik, Henryk Tomaszewski z Teresą Pągowską, Aleksandra Śląska z Januszem Warmińskim. Ta ostatnia uchodziła za największą piękność. Koleżanki przekonywała, że piękną cerę zawdzięcza pielęgnacji kremem Nivea. Najmodniejszy salon stolicy Po studiach Kuba asystował Andrzejowi Wajdzie na planie „Popiołu i diamentu”. To on namówił Wajdę, żeby dał szansę początkującemu Zbyszkowi Cybulskiemu, i wymyślił słynną scenę, w której aktor zapala spirytus w szklankach na cześć poległych na wojnie przyjaciół. Polskie kino zajmował w tym czasie temat rozrachunku z historią, ale Kuba nie chciał wracać do wojny, a raczej ją wymazać, zapomnieć – niosła zbyt wiele bolesnych wspomnień. Dlatego zadebiutował chyba najbardziej radosnym filmem tamtych czasów „Do widzenia, do jutra”. Jest tu młodość, radość, miłość – nowoczesne kino w stylu francuskim. Po premierze Morgensternowie kupili pierwsze mieszkanie – malowniczy strych na Starówce, który razem wyremontowali. Stworzyli tam najmodniejszy salon stolicy. „Na ściętych ścianach strychu nie było jak powiesić obrazów. Tak powstał w mojej głowie pomysł, żeby zająć się gobelinem – chciałam zrobić coś, co powieszę w naszym mieszkaniu. Pierwszy zrobiłam w pracowni prof. Śledziewskiej na ASP i od razu trafił na wystawę w Zachęcie, a później kupiło go Muzeum Narodowe – mówi Krystyna Morgenstern. – Spotkałam raz na Rynku Elę Czyżewską, przyjechała na kilka tygodni z Nowego Jorku, była w towarzystwie jakiejś starszej pani, Amerykanki. Zaczęło strasznie padać i zaproponowałam, żeby weszły do mnie do domu trochę się ogrzać i wysuszyć. Starsza pani zobaczyła na ścianach moje tkaniny i zapytała, czy by mogła kupić. Odpowiedziałam, że oczywiście. A ona już stała na stole i wyciągała ze ściany pluskiewki, którymi gobeliny przyczepione były do ściany. Ściągnęła dwa i pyta, ile. Chciałam rzucić moje tradycyjne sto dolarów, kiedy Ela syknęła do mnie po polsku: »Ani się waż odzywać!«. I zwraca się do starszej pani po angielsku: »Świetny wybór. Tę po lewej Krysia ewentualnie może sprzedać za tysiąc dolarów«. »Zwariowałaś?!« – mówię jej po polsku, ale z uśmiechem, żeby starszej pani nie przestraszyć. A Elka na to: »A ta po prawej jest droższa. Kosztuje tysiąc pięćset«. Kompletnie mnie zamurowało, chciałam ją udusić. Za sto dolarów mogłabym przeżyć miesiąc, a ta mi klientkę straszy. I nagle słyszę: »OK«. Wzięła oba”. Krystyna Morgenstern stworzyła mężowi bezpieczny dom Kiedy Kuba pracował, Krysia zajmowała się domem. I była w tym mistrzynią. Szybko stała się organizatorką ich wspólnego życia. „Wychodziłam z założenia, że reżyseria jest ważna w filmie, ale i w życiu, a zupa zawsze musi być. Miałam swoje ulubione miejsca, gdzie kupowałam ryby, warzywa. A w tamtych czasach nie było to takie proste, swoje w kolejkach trzeba było wystać – wspomina. – Dopiero po »Stawce większej niż życie«” stałam się »żoną pana Morgensterna« i w każdym sklepie czekało na mnie coś z pod lady”. W towarzystwie uchodziła za gospodynię doskonałą. Zawsze czymś zaskakiwała. W czasach, kiedy w sklepach nie było nawet masła, ona podawała na stół udziec barani. Dla Krysi szybko stało się jasne, że Kuba – po tym, co przeżył w czasie wojny – najbardziej potrzebuje ciepłego, bezpiecznego domu. I taki dom mu stworzyła. Czy to znaczy, że nigdy się nie kłócili? „A skąd! Kłóciliśmy się zawsze i na każdy temat. Głośno i burzliwie. I tak ponad 50 lat. Kłóciliśmy się, kiedy byliśmy razem, i wtedy, kiedy któreś z nas wyjeżdżało. Tyle że wtedy przez telefon”. Janusz Morgenstern, Krystyna Cierniak-Morgenstern, Warszawa, 10.2010 rok Morgenstern nie chciał żony aktorki Kuba rzadko zabierał ją na plan filmowy. Kiedy zasugerowała, że chciałaby spróbować sił jako aktorka, był wręcz wściekły. Spodziewała się tego, przecież powiedział jej kiedyś: „Pamiętaj, że nigdy nie ożenię się z aktorką” i konsekwentnie nie proponował jej roli w żadnym filmie. Zazdrościła jednak koleżankom, które jako statystki dostawały całkiem niezłe pieniądze za przejście się przed kamerą. W końcu nie wytrzymała i sama przyszła na plan jego filmu „Jutro premiera” (1962) – posadził ją przy stoliku w scenie w restauracji. Później propozycje się posypały: była barmanką u Stanisława Różewicza w „Miejscu na ziemi”, tańczyła w słynnej scenie „Salta” Konwickiego, w „Zezowatym szczęściu” siedziała obok Kobieli w auli uniwersyteckiej. Ale najbardziej cieszyła się na drobne role w Kabarecie Starszych Panów – wystąpiła w pięciu odcinkach. Kuba nie komentował, ale czuła, że jest zadowolony. Wiedział przecież, że mężczyźni tracą dla niej głowę, a dzięki tym występom jej notowania jeszcze rosną. Ale Kuba zawsze był powściągliwy w okazywaniu uczuć. Wywodził się z pokolenia, które nie powtarzało ciągle „kocham cię”. „Uważał, że to się czuje, ale o tym się nie mówi” – wspomina Krystyna Morgenstern. Krystyna i Janusz Morgenstern: wspólne życie, dom ponad pracę W latach 70. ze strychu na Starówce przenieśli się do pięknego domu na Żoliborzu. Wymagał kompletnego remontu. Kuba kręcił w tym czasie kolejny film, więc Krysia zajęła się wszystkim. Remont robiła państwowa firma, która nie bardzo sobie radziła. Krysia chodziła po instrukcje do prawdziwych fachowców, a potem wszystko powtarzała swoim. Początkowo nie brali jej serio, ale z czasem się przekonali, że warto posłuchać. Kiedy skończyli remont, przynieśli jej bukiet kwiatów. W tamtym czasie nie wszystko można było legalnie kupić. Krysia dwoiła się i troiła, żeby załatwić lepszą glazurę. Meble skupowała na pchlich targach, a potem przerabiała u zaprzyjaźnionego tapicera. Kuba, jak je pierwszy raz widział, mówił: „Albo ja, albo ten fotel”. Kiedy wracały odnowione, twierdził, że od początku był za. Dla Krystyny życie stało się ważniejsze niż praca. Zrobiła dwa dyplomy – na malarstwie i tkaninie – ale codzienność, towarzystwo i opieka nad mężem szybko zepchnęły pracę na dalszy plan. A co było ważniejsze dla niego? „Myślę, że zaraz po szkole filmowej najważniejsza była praca. Pierwsze lata naszego związku to też była taka mantra, że »praca przede wszystkim«. Ale wraz z upływem lat, jak stworzyłam mu dom, zaczął cenić życie prywatne na równi z zawodowym” – mówi Krystyna Morgenstern. Pod koniec lat 70. ich dom stał się centrum życia artystycznego dzięki Romanowi Polańskiemu, który reżyserował w tym czasie w Teatrze Polskim „Amadeusza” i zatrzymał się u Morgensternów. Po domu kręcili się aktorzy – w tym grający główną rolę Tadeusz Łomnicki – bo Polański przeniósł tu próby. „Przez trzy miesiące byłam nie tylko asystentką Kuby, ale i Romka – opowiada Krystyna Morgenstern. – Nieważne, do którego z nich był telefon, obaj mówili, że ich nie ma. Po domu walały się sterty scenariuszy, które napływały do Romka codziennie. Gdyby miał je wszystkie czytać, nie zdążyłby zrobić już żadnego filmu. Miałam z nimi mnóstwo pracy i starałam się przy tym jeszcze gotować. Raz usłyszałam, jak Kuba mówi szeptem do Romka: »Nie krytykujmy jej, bo już w ogóle nam nic nie ugotuje«”. Przez ostatnie 30 lat na imieniny Kuby organizowali w czerwcu doroczne przyjęcie. Zapraszali do ogrodu dziesiątki znajomych (zdarzało się, że przychodziła ponad setka). Przyjęcia przeszły już do legendy. Bywali na nich prezydenci, wybitni politycy, naukowcy, słynni lekarze i oczywiście artyści. Roman Polański, wychodząc z przyjęć u Morgensternów, mawiał: „Kuba, casting prima!”. Dziennikarze nazywali te przyjęcia salonem, a Kazimierz Kutz – „Księstwem Warszawskim”. Kiedy Kuba zachorował, Krysia poświęciła mu się kompletnie. Podczas ostatniego pobytu w Chałupach w 2010 roku, kiedy już oboje wiedzieli, że jest chory, Kuba, schodząc z plaży, zatrzymał się, odwrócił i spojrzał w morze. Krysia zrobiła mu wtedy zdjęcie. „Jego ostatnie zdjęcie w Chałupach. Jego ostatnie zejście z plaży. W tym zdjęciu jest wszystko: wielki smutek człowieka, który schodzi – wspomina. – Kiedy zachorował, mówiłam mu, że nie może umrzeć, bo kto się mną zaopiekuje, jak go zabraknie? »Ja«, odpowiedział. I rzeczywiście, czuję, że on cały czas jest przy mnie”. Polecamy: Poznali się jeszcze na studiach, pierwszej żonie zawdzięcza rozwój kariery. Andrzej Chyra i Marta Kownacka rozstali się nagle Janusz Morgenstern, Krystyna Cierniak-Morgenstern, 31 Festiwal Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni 2006
Walczyła z anemią, nosiła wojenną traumę. Syn Audrey Hepburn szczerze o sławnej matce
Dziś mija 31. rocznica śmierci wielkiej gwiazdy Hollywood
Była jedną z najjaśniejszych gwiazd kina. I włoską kurą domową – jak żartobliwie o sobie mówiła. Nie ruszała się w podróż bez paczki spaghetti w podręcznej torbie. Statuetkę Oscara za Rzymskie wakacje trzymała wśród zwyczajnych pamiątek. „Hollywood nie był całym jej światem”, powiedział Luca Dotti, syn aktorki, w rozmowie z dziennikarką VIVY! Elżbietą Pawełek. Odsłaniamy nieznane oblicze gwiazdy w 31. rocznicę jej śmierci. Wywiad z synem Audrey Hepburn Branża filmowa okrzyknęła ją jedną z najbardziej czarujących aktorek, choć ona sama uważała się za brzydulę. Długo skrywała kompleksy z powodu zbyt dużego nosa, za dużych uszu i stóp. Myślała, że nikt się z nią nie ożeni. A jednak jej elfi wygląd (nigdy nie ważyła więcej niż 50 kilogramów przy wzroście 170 centymetrów), wąskie biodra i płaski biust, wyznaczył na lata nowy kanon urody. W Hollywood żartowano, że jest „dziewczyną, dzięki której biusty mogą odejść do przeszłości”. Dwa Oscary: za Rzymskie wakacje, gdzie zagrała księżniczkę u boku Gregory’ego Pecka, i za Śniadanie u Tiffany’ego, gdzie wcieliła się w dziewczynę do towarzystwa, uczyniły z niej gwiazdę. Dlaczego Audrey Hepburn przerwała karierę? Będąc u szczytu sławy, porzuciła karierę, by poświęcić się dla domu i nieść pomoc potrzebującym. Mówiła, że żyje się po to, by dawać siebie innym. Nie bała się starości, przerażała ją jedynie wizja bycia z dala od kochanych ludzi. Może ten strach podsycała trauma wojenna – mieszkała w okupowanej przez Niemców Holandii i każdego dnia mogła stracić najbliższych. A może podsycało wspomnienie rozwodu rodziców – holenderskiej baronessy i brytyjskiego lekkoducha. Ojciec opuścił rodzinę, niemal zupełnie się od niej odcinając na wiele lat. Dlatego nie znosiła rozstań. Przez całe życie była spragniona miłości. Zawsze też chciała mieć dużo dzieci, jak mówi jej syn Luca Dotti, który wydał o niej bardzo osobiste wspomnienia Audrey w domu. Czytaj także: Fred Zinnemann, twórca oscarowych filmów, urodził się w Rzeszowie, ale nigdy się do tego nie przyznał Audrey Hepburn świadomie porzuciła sławę dla rodziny. W 1969 roku wyszła za włoskiego psychiatrę Andreę Dottiego i zamieszkała w Rzymie. Jak Włosi, zawsze mocno przywiązani do swoich korzeni i tradycji, przyjęli cudzoziemkę? Luca Dotti: To dobre pytanie, żeby w ogóle zrozumieć Włochów. Skupię się na rzymianach. Zwyczajni mieszkańcy: taksówkarze, kelnerzy, kwiaciarki, rzeźnicy, którzy znali moją mamę, bo korzystała z ich usług, robiła u nich zakupy, traktowali ją jak „swoją”. Za to Rzym i rzymian bardzo kocham. Mama była bardzo otwarta, więc wiedzieli, gdzie mieszka, co lubi. Podbiła ich serca skromnością. Inaczej w wyższych rzymskich sferach – miały one specyficzne oczekiwania wobec gwiazd filmowych, których Audrey nie spełniała. Nie chodziła na wystawne przyjęcia, nie wywoływała skandali. Wybrała inne wartości w życiu – rodzinę. Jako wolna i niezależna pod każdym względem kobieta mogła robić, co chciała. Mimo wielkiej niezależności, Audrey Hepburn tęskniła za normalnym domem. Chciała mieć dużo dzieci, co nie było łatwe, bo kilka razy nie mogła donosić ciąży... Luca Dotti: Mama ciężko znosiła ciążę. Zawsze była wątła, a przejścia wojenne, kiedy cierpiała straszny głód, jeszcze bardziej nadwyrężyły jej zdrowie. Zresztą z tego powodu nie mogła spełnić swych marzeń o występowaniu w balecie. Miała też anemię, której objawem stały się podkrążone oczy – jeden z jej licznych kompleksów. Po urodzeniu Seana (ze związku z Ferrerem), mojego starszego brata, dwa razy poroniła. Powiedziała mi kiedyś, że było to najgorsze doświadczenie jej życia, gorsze od rozwodu jej rodziców i od odejścia ojca. Opowiadała mi też, ile poświęceń kosztowało ją, żeby mnie urodzić. Lekarze zalecili jej leżenie w łóżku przez bite dziewięć miesięcy. Rodzice wtedy zrobili sobie przymusowe wakacje w swoim letniskowym domu w Szwajcarii. Ale wkrótce ich dom „La Paisible” (miejsce spokoju) stał się dla ojca La Penible (miejscem męki). W odróżnieniu od mamy nie kochał ogrodnictwa, przycinanie krzewów go nudziło. Na temat Szwajcarów miał zawsze pod ręką złośliwą anegdotę, jak tę, że kiedyś zapłaci w Genewie mandat za to, że zbyt wolno przechodzi przez ulicę. Na pocieszenie miał tam piec kuchenny, przy którym zamieniał zwyczajną wątróbkę, zalecaną mamie przez lekarza, w fenomenalne „fegato alla veneziana”, czyli wątróbkę po wenecku. Bardzo ją polubiła. Audrey Hepburn uwielbiała gotować. Inspiracją do napisania książki „Audrey w domu” były gromadzone przez nią przepisy. Luca Dotti: W myślach nazwałem tę książkę „biografią przy kuchennym stole”. Jej pomysł wpadł mi do głowy, kiedy znalazłem w kuchni segregator z gęsto zapisanymi kartkami. Odkryłem na nich przepisy różnych ambitnych dań, które czasem mama spisywała w restauracjach, ale nigdy nie trafiły na nasz stół. Lubiła się nimi wymieniać i miała swoje popisowe dania. Na przykład robiła pyszne czekoladowe ciasto, mimo oporów naszej kucharki Giovanny, która niechętnie odchodziła od pieca. Piekła je na specjalne okazje, święta, a potem na moje przyjazdy do domu. Zresztą czekolada, której nie mogła się oprzeć, zawsze musiała być w domu. Do czego jeszcze miała słabość? Luca Dotti: Makaron. Jadała go w domu w dużych ilościach i zamawiała z zażenowaniem w restauracjach, gdy proponowano jej wykwintne dania. „Jeśli to nie kłopot, »pasta al pomodoro« z odrobiną oliwy wystarczy mi do szczęścia”, mówiła. Nakładała sobie kopiaste talerze. Znajomi zastanawiali się, jak to robi, że nigdy nie jest gruba. Nie ruszała się w dalekie podróże bez kilku paczek spaghetti i po powrocie zawsze czekała na nią ulubiona „pasta al pomodoro”. Czytaj także: Brat Antoniego Pawlickiego robi zawrotną karierę w TVP. Zaskakujące, jaką funkcję sprawuje Audrey Hepburn spełniła marzenie o własnym domu. Jakie miejsce było dla niej w nim najważniejsze? Luca Dotti: Naprawdę dla mojej mamy rzeczą bardzo ważną, wręcz obsesją był ogród. Ale nie jakiś tam ogród, tylko taki, w którym są drzewka owocowe i warzywa. Od czasów wojny, kiedy żywiła się trawą i gotowanymi cebulkami tulipanów, bo mieszkała na wsi, żyła w nieustannym lęku przed brakiem jedzenia. Ogród stał się dla niej symbolem bezpieczeństwa, bo pozwalał przetrwać. Przemieniał jedzenie w życie. Moja mama na dobrą sprawę była farmerem. Nie, to nie jest dobre słowo, za bardzo trąci angielską wsią. Była raczej rolniczką i chłopką, dla której liczył się kontakt z ziemią. Dzięki niej pokochałem przyrodę. Ważne były dla niej pory roku, to, że rośliny potrafią przeżyć zimę, a potem się odrodzić. Czym wytłumaczyć, że aktorka tej klasy, będąca na szczycie, w dodatku zaledwie 40-letnia, rezygnuje z kariery i usuwa się w zacisze domowe? Luca Dotti: Mama nie miała wtedy 40 lat, tylko 35, a mój starszy brat Sean pięć. W którymś momencie uznała, że nie da się pogodzić wychowania dziecka z karierą. To były kwestie priorytetów. Rozważyła to w sercu i postawiła na rodzinę. Pamiętajmy, że życie gwiazdy filmowej było dawniej cięższe. Promocja filmów wymagała podróżowania po całym świecie, a transport nie był tak wygodny jak dziś. Podróże statkami to były długie wyprawy. Audrey chyba nie do końca się w tym odnajdowała. „Nigdy nie należałam ani do Hollywood, ani innego świata”, mówiła. „I w końcu znalazłam miejsce, które mogę nazwać swoim domem”. Życie rodzinne było dla niej zdobyczą, na którą długo czekała. Audrey Hepburn nie znalazła szczęścia w związku z Andreą Dottim. Zdradzał ją, o czym rozpisywała się prasa, zamieszczając jego zdjęcia w towarzystwie różnych pań. Czy bardzo cierpiała? Luca Dotti: Tak, choć tego nie okazywała. Ich rozwód stał się dla mnie szokiem, bo nigdy się nie kłócili. Byli ludźmi o łagodnym usposobieniu, więc w domu nie doświadczyłem awantur. Tym bardziej byłem zdezorientowany. Miałem wówczas 10 lat i nie rozumiałem, dlaczego się rozstają. Dziś mam 46 i wiem, że ojciec nie zachował się fair wobec mamy. Zapłacił za to wysoką cenę. Nie chcę go bronić, ale kiedy się poznali, tata był młody, dowcipny i, jak każdy Włoch, miał słabość do kobiet. Mama była 10 lat od niego starsza, poważniejsza, obciążona wojenną traumą. On chciał imprezować, a ona – posiedzieć w domu. Różnica wieku na papierze wynosiła 10 lat, a tak naprawdę różnica mentalna wynosiła 30. Gdy dorosłem, zdumiałem się, jak bardzo się od siebie różnili. Ojciec po latach zdradził: „Gdyby nie twoja mama, która stawiała mnie na nogi prysznicami i kawą, nigdy nie zostałbym profesorem”. W przeciwieństwie do niego mama była rannym ptaszkiem, perfekcyjnie przygotowanym do zadań życiowych. Niezależnie, czy miała zagrać nową rolę, czy upichcić coś pysznego w kuchni. Jakim cudem tych dwoje się zeszło? Dopiero później zrozumiałem, jak bardzo się kochali. Jedna z jej przyjaciółek wspominała, że kiedy moi rodzice się rozstali, serce Audrey wciąż tęskniło za Andreą. Nigdy nie słyszała, żeby coś złego o nim powiedziała. Co było najbardziej interesujące w pracy nad książką? Luca Dotti: Najbardziej interesująca była konfrontacja moich wspomnień z faktami. Zebranie tego w jedną całość rzuciło nowe światło na pewne rzeczy. To, że matka straciła ojca w dzieciństwie – de facto nie miała z nim żadnego kontaktu przez 20 lat – było dla niej traumą co najmniej równie wielką, jak sama wojna. Ojciec mamy był członkiem brytyjskiej partii nazistowskiej przed wojną i został potem deportowany z Wielkiej Brytanii. Po zakończeniu wojny nie odzywał się, bo nie chciał obciążać córki własną biografią. Matka Audrey, która dała jej surowe nordyckie wychowanie, przed wojną też faszyzowała. Ale potem działała w holenderskim ruchu oporu. Ukryła nawet brytyjskiego spadochroniarza, ryzykując życiem swoim i całej swojej rodziny. To jednak zaciążyło na niechęci Audrey do partii politycznych i polityków. Za to bardzo spodobała jej się praca w UNICEF. To był jej przepis na szczęście. Jako ambasadorka dobrej woli docierała w najbiedniejsze regiony świata. Brała udział w akcjach humanitarnych, które miały pomóc głodującym dzieciom w Sudanie, Salwadorze, Wietnamie, Bangladeszu. Mówiła, że to były wyprawy w głąb piekła. Syn Audrey Hepburn o strachu o matkę i jej chorobie Luca Dotti: Gdy zwróciłem jej uwagę, że ta praca staje się dla niej zbyt męcząca, usłyszałem: „Ty też byłeś męczący. Teraz, gdy już jesteś dorosły, są inne dzieci, o które muszę zadbać”. Mówiła, że „ktoś, kto poznał głód, nigdy nie zrezygnuje z kotleta tylko dlatego, że jest niedosmażony”. Trzymała się tej żelaznej zasady podczas tych podróży. Robert Wolders, holenderski aktor, z którym mama stworzyła pod koniec udany i dojrzały związek, zasłaniał się czasem fikcyjnym wrzodem żołądka, żeby nie jeść dziwnych potraw, którymi częstowali miejscowi. Ale nie ona. Kiedy wróciła z Somalii z poważnym bólem brzucha, łudziliśmy się, że może to jakaś tamtejsza infekcja. Niestety, diagnoza nie pozostawiała złudzeń – rak jelit. Chociaż była bardzo waleczna, tę ostatnią walkę przegrała. Czytaj także: Córka Ewy Błaszczyk od lat przebywa w śpiączce. Aktorka chciałaby zrobić dla niej jedną rzecz, nim sama odejdzie Biografowie zwracają uwagę na fakt, że Audrey była ciągle poszukująca miłości i szczęścia, do końca niespełniona... Luca Dotti: Biografowie z definicji żyją z biografii, snując mroczne teorie, bo wtedy ich książki się sprzedają. Dlatego jestem pewny, że to nieprawda. Oczywiście, nie da się poznać cudzej duszy. Wierzę jednak, że mama była szczęśliwa, bo kiedy rak został rozpoznany i zostało jej niewiele życia, emanował z niej spokój. Martwiła się tylko o swoje dzieci, nie o siebie. Byłem przy tym, gdy umierała. Odeszła we śnie, całkowicie spokojna, że może zamknąć ten wielki krąg życia.
''Jesteśmy w ciągłym sporze''. Tak o swoim małżeństwie mówili nam Marek i Ewa Bukowscy
„Obrączki? Gdzieś tam leżą zardzewiałe”, dodawali. Potem się rozstali
Piękni, odnoszący sukcesy, zdolni. Doczekali się dwóch wspaniałych snów: Marcina i Szymona. Wydawało się, że ich życie to sielanka. Ale były to tylko pozory... Małżeństwo Ewy i Marka Bukowskich dobiegło końca w atmosferze dużej sensacji. W 2018 roku ogłosili, że rozwodzą się po 25 latach związku. Dlaczego? O tym aktorka opowiedziała w głośnym wywiadzie, w którym nie szczędziła aktorowi gorzkich słów. A jeszcze w 2013 roku, gdy po raz pierwszy udzielili wspólnego wywiadu, było to nie do pomyślenia. Przypomnijmy, co wtedy powiedzieli „VIVIE!" w wywiadzie z Krystyną Pytlakowską. Już wtedy podkreślała, że spory są w ich związku na porządku dziennym. Kolejne tajemnice tego małżeństwa, Ewa Bukowska ujawniała też później... Marek i Ewa Bukowscy dla VIVY! 2013 - fragmenty wywiadu Czy życie pisze się przez duże „Ż”? Bo chciałeś rozmawiać wyłącznie od dużej litery. Marek: Mam nadzieję, że tak. Przynajmniej u nas, do tego dążymy. A duże „Ż” oznacza, że żyjemy naprawdę. Ewa: Wyłącznie od dużej, bo każdą minutę przeżywamy intensywnie, nawet podczas kontemplacji, wyciszenia, cały czas mamy świadomość życia. Marek: Straszny banał. Ja bym prosiła, żebyś nie krytykował swojej żony. Ewa: Kochanki. Napisz: „kochanki”! Jestem przyzwyczajona, właściwie ciągle się nawzajem krytykujemy. A może to właśnie taki sposób na życie? Marek: Jesteśmy w ciągłym sporze. Ewa: Od czasu do czasu te spory prowadzą do zbliżeń, które sprawiają nam dużą przyjemność. Dlatego tak się trzymamy. Taka superidealna para, która się nigdy nie kłóci, musi się ze sobą nudzić. A jak jest nuda, to nie ma miłości. Ewa: Absolutnie masz rację. Ale kto powiedział, że się nie kłócimy? Marek: U nas jest zupełnie odwrotna sytuacja. Uważam, że moja partnerka życiowa, czyli kochanka, jest osobą emocjonalnie niezrównoważoną. Wariatka po prostu. Ale ja widocznie potrzebuję kogoś takiego, skoro to tyle trwa. WIĘCEJ: Karolina Korwin Piotrowska skrytykowała Katarzynę Skrzynecką. Nie przebiera w słowach Ewa i Marek Bukowscy, "Viva!" czerwiec 2013 Mówicie o sobie, że jesteście „kochankami”, a nie małżeństwem. Chodzi o seks czy uczucia? Ewa: Głównie o seks (śmiech). Marek: Chodzi o to, że małżeństwo to instytucja, która się wyczerpała. Potrzeba bliskości i bycia ze sobą dwojga ludzi nie musi być zagwarantowana na papierze. Tak naprawdę każdy marzy o tym, żeby mieć kogoś, kto go kocha, żeby z tym kimś spędzać miłe chwile, o rodzinie po prostu. Ale w małżeństwo nie wierzę. A znam się na tym i Ewa też, bo jesteśmy wiele lat małżonkami. I Ewa jest pierwszą żoną? Marek: I na pewno ostatnią. Słyszysz, Ewa? Nie zagrażają Ci żadne celebrytki. Ostatnio czytałam w internecie, że byłaś o nie zazdrosna. Ewa: Mnie to nie dotyczy. Tabloidy muszą się czymś żywić. Marek: Zwłaszcza że unikamy pokazywania się i rozgłosu. Nie puszczamy oka do paparazzi – patrzcie, tu jesteśmy! Chociaż ostatnio pokazaliśmy się z naszym starszym synem, już studentem, na wręczeniu Telekamer, co jest moim zdaniem naturalne, i media podchwyciły to z dużym zapałem. No tak, skoro można się nim jako doskonałym tenisistą pochwalić. Dlaczego jednak postanowiliście stworzyć antymałżeńskie lobby? Marek: Tylko nie lobby… Nie będziemy się wpisywać w coś, co jest ostatnio modne. Chodzi o to, że cały ten entourage, związany z zaślubinami, weseliskiem, prezentami, teściami, ciotkami, wujkami, ludzi usztywnia, komercjalizuje ich związek już na samym początku, w tym najlepszym momencie, kiedy są w sobie zakochani. Jesteśmy więc przeciwko formalizowaniu uczuć, bo to tak, jakby kupować samochód czy dom. To nie papierek powinien sprawiać, że kobieta i mężczyzna są ze sobą, tylko dzieci na przykład – największa wartość. A to właśnie rozwód, czyli upokarzające wizyty w urzędach sprawiają, że ludzie coraz bardziej się nienawidzą, a ofiarami są dzieci. Lepiej postawić sprawę od początku uczciwie i być ze sobą z powodu miłości, a nie dla satysfakcji teściowej. I niepotrzebna jest żadna instytucja, która mogłaby małżeństwo zastąpić. Ewa: Ale życie można sobie wyreżyserować bez papierka. I bez niego też można skrzyknąć się i zrobić jakąś imprezę z szampanem. Marek: W ludziach istnieje jednak utrwalone przez wieki naturalne dążenie, by się pobierać. Kobieta, bo ma wtedy poczucie bezpieczeństwa, a facet, bo chce tę kobietę „zaklepać”. Ale to narzucony z zewnątrz schemat, przed którym buntuje się rzeczywistość. CZYTAJ TEŻ: Patrycja Markowska nie jest jedynaczką. Wokalistka ma... starszego brata! Co wiemy na jego temat? Ewa i Marek Bukowscy, "Viva!" czerwiec 2013 Chciałeś „zaklepać” Ewę? Pobraliście się bardzo szybko. Ewa: Raczej poklepać (śmiech). Marek: Wzięliśmy cywilny ślub na zasadzie happeningu w przerwie między zajęciami. I byliśmy tylko my, żadnych gości weselnych. Ewa: Marek powiedział: „Chodź, to się pobierzemy”. A ja na to: „Dobra”. Na zasadzie zabawy. Nigdy nie przypuszczałam, że przetrwa to dłużej niż rok. Marek: Byliśmy młodzi, kochaliśmy się, to był impuls. I tkwiliśmy jeszcze wtedy w okowach konwenansu. Poza tym mieliśmy taką fantazję. Ewa: I to prawda, że nie zaprosiliśmy nikogo. Po prostu z ulicy weszliśmy do urzędu i powiedzieliśmy sobie „tak”. Żadnego szampana, żadnych życzeń. Nic z tych rzeczy. A skąd wzięliście obrączki? Ewa: Marek jakoś skołował, zresztą mamy je do tej pory. Marek: Gdzieś tam leżą zardzewiałe. Ewa: Od razu je zdjęliśmy. I unieważniliście swoje małżeństwo? Marek: Formalnie nie, po co? Postanowiliśmy po prostu żyć tak, jakbyśmy nie mieli papierka. Ewa: W każdej chwili możemy spakować walizki i rozstać się, gdybyśmy chcieli. Taka jest między nami umowa. Ale nie chcecie? Uchodzicie za bardzo trwałą parę, i to już od 20 lat. Podobno pojechałaś za Markiem z łódzkiej Filmówki do Krakowa, gdzie on studiował aktorstwo? Ewa: Nie, to nie tak było. Przeniosłam się do Krakowa i tam trafiłam na Marka. Marek: W pewnym sensie wtrąciło się przeznaczenie, bo niby dlaczego ja wyjechałem na studia właśnie do Krakowa, skoro wcześniej nie miałem żadnego kontaktu z tym miastem? Przypadek? Życie to same przypadki. Zobaczyłeś Ewę i osłupiałeś? Ewa: Właśnie, powiedz, jak mnie spotkałeś. Marek: Kraków był specyficzny. Wiadomo: Piwnica pod Baranami, klimaty egzystencjalne, wszyscy ubierali się na czarno. I nagle pojawia się Ewa, taka kolorowa. Ewa: Miałam pióropusz? Marek: Na tyłku (śmiech). Byłaś zdecydowanie inna, barwna i pełna życia. Ewa i Marek Bukowscy, "Viva!" czerwiec 2013 Jak mi powiesz, w co była ubrana, naprawdę chylę czoło. Marek: Mało miała na sobie. Ewa: On pamięta ten drugi raz, bo przy pierwszym spotkaniu był tak pijany, że nie może nic pamiętać. A tak poważnie, byłam ubrana ekscentrycznie, ale jednak ubrana. Reszta to Marka imaginacja. Marek: Spotkaliśmy się w klubie Pod Jaszczurami na koncercie jazzowym. Wzięła mnie do siebie i już zostałem. To było absolutnie fizyczne zauroczenie. Ewa: A ja starałam się nie zauważać takich przystojniaków. Marek był strasznym mrukiem, ale interesująco mówił wiersze, z jakąś mocą. I to mnie dopiero w nim zainteresowało. W dodatku pisał wiersze, a ja nie. Ja je tylko czytałam. Marek: Ewa jest strasznie upoetyczniona. Ewa: Teraz też proszę: „Przeczytaj mi coś”. To mnie uspokaja. Ale jemu często się już nie chce. Uroda więc czy intelekt? Ewa: Na początku absolutnie intelekt. Mówię za siebie, oczywiście. Całe życie intelekt jest ważny. Marek: Wyłącznie ciało, wyłącznie uroda – jaki tam intelekt. Przecież to ja ją wszystkiego nauczyłem, takich słów, jak „alternatywa” czy „kompromis”. A ona się cały czas przed tym broni. Ale na serio, inteligencja jest warunkiem absolutnym. A w ogóle co to za temat, czy ktoś jest ładny, czy brzydki? Ale gdyby była łysa i ważyła sto piętnaście kilo, albo gdybyś Ty był rudy i mierzył metr sześćdziesiąt. Co byłoby wtedy z Waszą miłością? Ewa: To naprawdę czysty przypadek, że Marek wygląda, jak wygląda. Ja naprawdę kompletnie nie byłam zainteresowana jego urodą. Marek: No fakt, mój wygląd to nie moja zasługa. A tym bardziej wina. Chociaż Maria Czubaszek kiedyś na mój widok powiedziała: „No nie, on jest ładniejszy od Ibisza!”. Ewa: Absolutnie odrzucałam zewnętrzne piękno. Tylko i wyłącznie mózg. Ale teraz dochodzę do wniosku, że cielesność też ma duże znaczenie. Jeżeli ludzie są pod tym względem dopasowani, bardzo wiele innych rzeczy można wybaczyć. Marek: Bo z seksem jest jak z bieganiem – im dłużej biegasz, tym większa przyjemność. Wiem, co mówię, bo uprawiam jedno i drugie od lat. Ewa: Też tak to widzę na tym etapie życia. I moja cielesność mnie cieszy. Marek: Nie zgadzamy się w niczym, ale w tym się spotykamy – twoja cielesność mnie też cieszy. Ewa i Marek Bukowscy, "Viva!" czerwiec 2013 Dwa razy na pewno się spotkaliście, macie dwóch synów. Marek: Zapewniam, że więcej niż dwa. Ewa: Bo ja tu słucham ciebie bardzo uważnie i ty mnie też, jak sądzę. Z tym że nie chodzi tylko o seks, oczywiście, tu zawsze między nami było dobrze, bardziej chodzi o świadomość i akceptację własnego ciała. Dochodzi się do takiego consensusu po różnych wyprawach w głąb siebie i poza siebie. Właściwie tylko jeszcze nie pojechaliśmy do Indii. Marek: Tam niebezpiecznie, gwałcą wszystkich, a ciebie w szczególności. Ewa: Na Marka też by się rzucili. Marek: Nie dopuściłbym do tego, jestem strasznie konserwatywny. A gdyby Ewa Cię zdradziła i się do tego przyznała, wybaczyłbyś jej. Marek: Oczywiście, że nie. Ona by mi wybaczyła. Ewa: I tu się mylisz. Marek: Zdrada każdego boli, jeśli się ludzie kochają. Tylko nie można popaść w paranoję zazdrości, granica tu jest bardzo cienka. Ewa: Nie można śledzić, czytać sms-ów i e-maili, jakiś rodzaj tajemnicy jest absolutnie niezbędny w byciu razem. (Ewa właśnie odbiera tajemniczy telefon.) Marek: Widzisz, może jakiś narzeczony dzwoni. Kobiety mają właśnie takie tajemnice. Ewa: Bycie razem to kwestia odpowiedzialności. Szymon, nasz młodszy syn, ma osiem lat, wyjechał na zieloną szkołę. Kiedy jest poza domem, obawiam się, czy mu się coś nie stało, albo że tęskni, i wtedy odbieram telefony. Normalnie nie odbieram. Mali chłopcy wymagają większej uwagi. Marek: Ewa cały czas jeszcze karmi (śmiech). Ale ja też uwielbiam moich synów, jestem w stanie dla nich zrobić wszystko. – Byliście bardzo młodzi, kiedy urodził się Marcin. To była trudna decyzja? Ewa: Dzieci trzeba mieć, gdy się jest młodym. Chociaż poród wspominam okropnie. Nie mogłam Marcina urodzić przez 13 godzin, to było straszne, dostał, biedaczek, zero punktów w skali Apgar. Marek: Może dlatego teraz ma w życiu tyle szczęścia, bo przy urodzeniu dostał strasznie w kość. Ewa: Szymek urodził się stosunkowo łatwo, ale potem przez pierwsze trzy lata przebił brata. Spał dwie godziny na dobę. Horror. Zresztą teraz też daje popalić, mocny jest. Marek: Ale chciałbym jeszcze córeczkę. Księżniczkę. Ewa: O, nie! I jeszcze raz nie. No widzisz, niczym się nie zraża. A wracając do tej tajemnicy, o której mówiłeś, to ja nienawidzę gier, udawania. Trzeba być całkowicie naturalnym. Ewa i Marek Bukowscy, "Viva!" czerwiec 2013 Ale nie o wszystkim mówisz Markowi? Marek: Ewa może by i chciała, ale ja nie będę tego słuchał. Ewa: Już dawno temu ustaliliśmy, że nie o wszystkim sobie mówimy, bo to nie ma sensu. Marek: Wiesz, jaka rozmowa jest dla mnie najgorsza? Bo ty myślisz, że ja myślę… albo ty czujesz, że ja… Nienawidzę tego po prostu. Ewa: Przesadzasz, są momenty, kiedy raz na parę lat taka rozmowa się przydaje. Inaczej nigdy nie zrozumiesz moich intencji. Marek: I tak nigdy ich nie rozumiem. I nie nazwałbym tego rozmową, tylko walką. Ewa: Marek zrobił dziurę w podłodze butelką, strasznie ciężką, kamienną. Rzucił nią o posadzkę. Czym go tak zirytowałaś? Ewa: Poszło o sprawy zawodowe, inne nie są w stanie nas poróżnić. My kłócimy się wyłącznie o pracę. Ja zupełnie inaczej widziałam pewną scenę w filmie, który realizowaliśmy kilka lat temu, niż Marek. Ale to on był reżyserem „Sukcesu”. Marek: Trwałość naszego związku polega też na tym, że mam bardzo krótką pamięć, szczególnie emocjonalną. Po prostu co złe, zapominam. Co dobre zresztą – też. Wystawiliście swój związek na próbę – podjęliście decyzję o zmianie zawodu, odejściu od niego na kilka lat. Marek: Nigdy nie byliśmy przyklejeni do aktorstwa. Ewa: Namawiam wszystkich, żeby realizowali się w swojej pasji, żeby iść w jej kierunku, a jak trzeba, to nawet zmienić zawód. Marek: To były czasy, które zmuszały do podjęcia jakiejś decyzji. Kiedy studiowaliśmy, robiliśmy filmy. To były lata 90. Wspaniałe życie. Jak mi ojciec wysyłał siedem stów, mogłem wódkę kupować codziennie i stawiać kolegom. Gdy kończyliśmy studia, kręciło się 30 filmów rocznie. W 2000 roku około 10. Wszystko się zmieniło. SPATiF stał się różową pizzerią. Nie mogliśmy czekać, była rodzina, konieczność zapewnienia jej bytu. Zawód aktora niesłychanie się spauperyzował. Mieliśmy więc inny pomysł na życie i chcieliśmy uciec od aktorstwa. Trzeba było się przystosować do nowej rzeczywistości. I przekwalifikowaliście się na pisanie scenariuszy, reżyserię i produkowanie filmów. Chodziło o pieniądze? Marek: Szczerze? O pieniądze. Tylko że u nas wszystko działo się w sposób naturalny, to nie była trudna decyzja. Ewa: Po prostu przeszłam na drugą stronę kamery. Uczyłam się u jednego z producentów, robiłam programy. Marek: Zrealizowaliśmy dwa filmy – „Blok.pl” i „Sukces”, które nas kompletnie wyprały emocjonalnie. Trudny nie jest pomysł, ale zaczynanie ciągle od nowa. Ewa: To są dobre filmy, niedawno nawet widziałam „Sukces” na TVP Kultura. Zjechaliśmy z tym filmem cały świat, ale jednak nie wystrzelił nas na jakiś inny poziom zawodowy… Marek: A chcieliśmy żyć, dać naszym dzieciom wykształcenie, gdzieś pojechać, coś zobaczyć. Do tego potrzebna jest kasa. Nie baliście się, że wypadniecie z obiegu? Marek: Nie, bo nas ten obieg nie interesował, weszliśmy w inny. Ewa: Nie myśleliśmy jednak, że nie wrócimy nigdy do aktorstwa. Nie aż tak nostalgicznie. Marek: Ale aktorstwo zaczęło samo do nas przychodzić. Zadzwonił do mnie Filip Zylber, mój przyjaciel, i mówi: „Marek, za dwa tygodnie jedziesz na Mazury na zdjęcia”. Kocham Zylbera, więc się zgodziłem. Ewa też zaczęła dostawać propozycje. My o nic nie zabiegamy, ale jak się kręci, to się kręci. Ewa i Marek Bukowscy, "Viva!" czerwiec 2013 Weszliście w obsadę seriali – najpopularniejszych w Polsce. Za popularność aktor dałby się powiesić? Marek: Popularność, sława to puste słowa. Nie mają dla mnie znaczenia. Ewa, ale Ty uzależniłaś się od tworzenia, od pisania? A teraz to zostawiłaś? Ewa: Będę musiała się w pisanie jeszcze zagłębić. W pisanie powieści, na przykład – jest nią zainteresowany duży wydawca. Ale to nie jest dla mnie dobre, ja za bardzo się angażuję, spalam, nie ma wtedy ze mną kontaktu, rozmowy. Marek: A ja dobrze znoszę to jej uzależnienie. Ewa: Marek przejął całkowicie kontrolę, nad kuchnią chociażby. Marek: Bo przecież nie żyjesz samotnie. Przesadzasz z tym przełożeniem na mnie obowiązków. Ewa: Najpierw pisałam z powodu buntu, a teraz rozumiem naprawdę ludzi pióra. Uzależnienie od pisania daje inne poczucie szczęścia, endorfiny. I to jest fajne. Aktorstwo nie daje takich endorfin? Ewa: Aktorstwo to zupełnie inna bajka. W tej chwili jest mi potrzebne, żebym mogła wyjść do ludzi. Pisząc, odcinam się od świata. I wtedy wyjście na plan jest bardzo przyjemne. Marek: Nasza rozmowa staje się smutna. Porozmawiajmy o czymś weselszym. Ewa: Pozwól mi skończyć. W aktorstwie mogę też celebrować siebie. Marek: Czyli terapia, a ja nie potrzebuję terapii. Ewa: Napisz, że bardzo głośno się zaśmiałam w tym momencie. Ja miewam depresje i wtedy to widać. Chyba różnimy się tylko tym, że Marek potrafi je lepiej ukryć. Marek: Naprawdę nie jestem depresyjny. Mizantrop, owszem. Nie jestem też mizoginistą. To widać. Jak to zrobiliście – być ze sobą 20 lat i nadal się kochać? Marek: Przypadek. Ewa: Mnie się wydaje, że po prostu trzeba lubić tego człowieka, z którym się jest. A ja ciebie lubię. Zgadzamy się też w sprawach fundamentalnych. Marek: Bóg, Honor, Ojczyzna. A co nie jest sprawą fundamentalną? Ewa: Dom chociażby, choć drobiazgów w ogóle nie zauważamy. Na przykład gdy soli zabraknie. Wracam o siódmej i mówię: „Marek, nie kupiłam nic do chleba”. A on na to: „Nie przejmuj się, do jutra jakoś dożyjemy”. „Ale dzieci…?”. „Dzieciom się coś tam ugotuje”. Marek: I na tym chyba wyczerpaliśmy temat. To jak u psychologa, po dwóch godzinach człowiek ma dość. Ewa: Marku, pozwól mi jeszcze coś powiedzieć. Klucz do życia leży w prostych sprawach, jak sprzątanie, pranie, prasowanie. Niegdyś należało to tylko do kobiety, a teraz ludzie będący ze sobą biorą wspólnie na siebie ten ciężar i może dlatego bardziej się nawzajem szanujemy. Marek: Jesteśmy dużo bliżej takiego konwencjonalnego życia, niż nam się wydaje. Ewa: A wiesz, jakie mamy postanowienie? Chyba rok temu w Portugalii ustaliliśmy sobie, że chcielibyśmy żyć tak, jak Paul Auster i jego partnerka – pisarka. Mieszkają sobie w Nowym Jorku w dwóch mieszkaniach, w ciągu dnia prowadzą swoje życie, wieczorem spotykają się na kolacji i omawiają cały dzień. Marek: A więc jednak gra, a ty mówisz, że nie lubisz gier. Ewa: Dla ciebie gra, dla mnie naturalność. Przyszedł mi do głowy wiersz Edwarda Stachury „Życie to nie teatr”. Ewa: Wiesz, że ja się urodziłam tam, gdzie on kiedyś mieszkał? Przechodził przez mój ogród na skróty, moja mama znała go bardzo dobrze. ZOBACZ TEŻ: Maja Komorowska przez 55 lat była żoną hrabiego Jerzego Huberta Tyszkiewicza Ewa i Marek Bukowscy, "Viva!" czerwiec 2013 Kochał się w Twojej matce? Ewa: Nie wiem, była piękną kobietą. Ale ja przeszłość odcinam. Nie lubię jej. Wychowałam się w rozbitej rodzinie. Bardzo szybko zaczęłam być samodzielna. Wyprowadziłam się. A Marek? Marek: Ja pochodzę z rodziny pełnej. Jestem z życiem pogodzony. Ze swoimi mocnymi i słabymi stronami. A co jest Twoją słabą stroną? Marek: Prawa noga, bo mam zerwane więzadła w kolanie. Ewa: Sport był jego najmocniejszą stroną, miłość do tenisa i ciepłe uczucie do piłki nożnej. Teraz przekazał je naszemu synowi. Boicie się, jak wszyscy, przemijania? Ewa: Nieustająco, ale już dawno zgodziliśmy się, że tylko eutanazja albo lot w jedną stronę na Marsa. Marek: Ja się niczego nie boję, ja żyję tu i teraz. Nie boisz się, bo Ewa Cię uspokaja. Marek: Ona jest od pobudzania, a nie od uspokajania. Wiesz, co się dzieje, gdy ja gdzieś wchodzę? Nic. Ale jak ona wchodzi, robi się jakiś amok, nagle znajduje się mnóstwo wgapionych w nią facetów. Ewa: Tylko że my prawie nigdzie nie chodzimy, bo trzeba mieć powód, żeby wyjść z domu, więc Marek mówi tylko to, co sobie wyobraża. Ale dobrze, że tak myśli, kobieta musi mieć przecież swoje tajemnice. ________ Ewa Bukowska o rozstaniu z mężem Pięć lat po rozmowie z VIVĄ! Ewa Bukowska potwierdziła w wywiadzie dla ELLE, że rozwodzi się z Markiem Bukowskim. Ich relacja miała być toksyczna. Gwiazda czuła się czasami jak więzień. „Trwała wojna. Nigdy nie byłam wolna, moje dzieciaki to była moja wolność, bo wychowywanie ich było autentyczne. Prawdziwa miłość. Pytałaś, kto buduje klatkę: ten, kto więzi czy ten, kto jest uwięziony. Na pewno mój były mąż ją zbudował”, wyjawiła w 2018 roku aktorka. Dziś każde z nich układa swoje życie na nowo... Więcej przeczytasz w tym artykule: Ewa Bukowska mocno o byłym mężu: „Trwała wojna. Nigdy nie byłam wolna"! To nie wszystko... Ewa Bukowska, Gdynia 44 Festiwal Polskich Filmów Fabularnych, 2019 wrzesień Marek Bukowski, konferencja TVP, 2021
Ksiądz Jan Kaczkowski żył na pełnej petardzie. Kochał ludzi, inspirował, pomagał
Kochał życie i ludzi. Ksiądz Jan Kaczkowski żył na pełnej petardzie. Duchowny, który od lat walczył z nowotworem, miał 38 lat. Zmarł w drugi dzień świąt wielkanocnych 28 marca 2016 roku. Ludzie modlili się za niego i wszyscy mieli nadzieję, że skoro tyle razy umknął chorobie, to i teraz mu się to uda. Niestety chwilę później przekazano smutną informację o jego odejściu... O swoje życie nie targował się z Panem Bogiem. Dawano mu zaledwie sześć miesięcy, a on każdy dzień traktował, jakby był cudem... Tak mówił o chorobie, życiu i śmierci. [Ostatnia aktualizacja treści 24.12.2024 r.] Ksiądz Kaczkowski: reakcja na chorobę Kiedy usłyszał, że dotknął go glejak, to był wyrok. Sześć miesięcy życia, a każdy kolejny miał być cudem. Nie targował się z Panem Bogiem, żeby je wydłużyć. Nie miał o nic pretensji, może tylko o to, że stworzył człowieka jako biologię, a nie jako anioła. Ale gdyby dobry Bóg pozwolił… To miałby dla kogo żyć – dla rodziny, hospicjum, które założył. Cierpiał na poważną wadę wzroku, czytał z bliska i jak sam przyznał, wiedział, że doczekał się przezwisk „onkocelebryta”, „skaner”, jak mówili na niego w czasach seminarium: „Z tego powodu mogłem nie zostać wyświęcony na księdza. Narada wśród księży była burzliwa. Nie wiedzieli, czy zły wzrok pozwoli mi odprawiać msze. I któryś zapytał: „A pieniądze widzi?”. Odpowiedź chórem: „Widzi!”. I gromki śmiech: „To święcić”. Tak dopuszczono mnie do kapłaństwa. Pewnie mówią też o mnie, że jestem palantem lansującym się na własnej chorobie…”, wyznał w rozmowie z Elżbietą Pawełek dla magazynu VIVA!. Wymyślił na siebie określenie i... był z niego wyjątkowo dumny. „Doda Pendolino” - dlaczego właśnie tak? „Jeżdżąc często Pendolino, przemykałem się do Warsu, rzecz jasna na piwo, i kiedyś usłyszałem szepty: „O, to ten chory ksiądz z telewizji”. Czyli jestem co najmniej tak znany jak Doda”, wyjawił. Miał ogromne poczucie humoru, ale charakteryzował go też ostry język. To mocno burzyło wizerunek duchownego z różańcem w ręku, ale jemu kompletnie nie przeszkadzało. „Nie możemy przeciwstawiać księdza luzaka prawdziwej pobożności. W środku odczuwam siebie jako głęboko wierzącego”, mawiał. Zobacz: Tragedia goni tragedię. Przed śmiercią partnera Aryna Sabalenka straciła jeszcze jedną bliską osobę Ostatnie chwile księdza Kaczkowskiego Nawet w najtrudniejszych chwilach, nie tracił pogody ducha. Na jego twarzy ciągle gościł uśmiech i biła od niego radość: „Miałbym się położyć i płakać? Powiedzieć, że wszystko skończone? Lubię obśmiewać rzeczywistość, czasem też siebie i dziwię się, że ludzie mają do siebie tak mało dystansu. Zwłaszcza lekarze, profesorowie medycyny, nadęci dziennikarze, nadęci duchowni…”, mówił Elżbiecie Pawełek. Jak przyznał, wielokrotnie obserwując, jak ludzie zmagają się z nowotworami zastanawiał się, czy jego również to spotka. Nie spodziewał się jednak, że tak bardzo zaskoczy go ta informacja: „Sposób poinformowania mnie o tym urągał wszelkim standardom. Dostałem tę wiadomość w kopercie na korytarzu, bez wyjaśnienia czegokolwiek. A później dowiedziałem się, że osoba, która mnie tak potraktowała, przeżyła depresję. Z szacunku do niej zamknijmy tę sprawę”, wyznał VIVIE!. „Poczułem, jak oblewa mnie zimny pot. Przecież pracując od lat w hospicjum wiedziałem, czym jest glejak. Pokutuje w Polsce stereotyp mężczyzny, który nie płacze, ale kiedy wsiadłem do samochodu, to się popłakałem. A jak coś robię, to zawsze porządnie. W czterostopniowej skali wylosowałem ten czwarty. Najgorszy. Glioblastoma multiforme – glejak wielopostaciowy. Rokowanie oczywiste, krótkie i śmiertelne”, przyznał. Przy pierwszej diagnozie ksiądz Jan Kaczkowski usłyszał, że czeka go sześć miesięcy życia. Każdy kolejny miał być cudem, a minęło dwa i pół roku. Pisano o nim wprost: „najdłużej żyjący Polak z tak agresywną postacią raka mózgu” „To, co się dzieje w mojej głowie, nazywam cudem pełzającym. A skoro tyle miesięcy pełznę z glejakiem, to chyba pomaga mi w tym Pan Bóg. W Europie odnotowano przypadki pięcioletniego przeżycia z glejakiem, a w świecie – pojedyncze przypadki dożycia 10 lat”, mówił i wszystko zostawiał w rękach Boga. Miał świadomość tego, że medycyna jeszcze nie odnotowała przypadku całkowitego wyleczenia z glejaka, ale nie tracił nadziei. Sprawdź też: Zmagał się z własnymi demonami, niemal stracił rodzinę. Zenon Laskowik za popularność zapłacił wysoką cenę Ksiądz Jan Kaczkowski otwarcie mówił, że nie boi się śmierci: „Ale nie wiem, jak się zachowam, kiedy znajdę się na samej granicy. Cały czas proszę, żeby to przeszło w łagodny sposób. Ufam mojemu zespołowi z hospicjum, że tak przeprowadzi mnie przez ten moment, że to nie będzie straszne ani dla mnie, ani dla nich, ani dla moich najbliższych. Na początku odliczałem dni, leżąc w łóżku, chwytał mnie za gardło zwierzęcy strach. Potem pomyślałem, że warto o tym opowiedzieć w książce „Szału nie ma, jest rak”, opowiadał Elżbiecie Pawełek. Polecamy: Był u szczytu popularności i zniknął. Nie miał szczęścia w miłości. Co słychać dziś u Krzysztofa Pieczyńskiego? Jego książka od razu stała się bestsellerem. Czy to dlatego, że wszystko, nawet chorobę, obracał w żart? Mówiono o nim „odważny”, co komentował krótko: „Czy zawsze jestem odważny? Nie wiem. Ale dziki na pewno, bo kocham łamać konwenanse”. Czas, który mu pozostał wykorzystał tak intensywnie, jak tylko można było. Miał dla kogo żyć i działać - dla rodziny, hospicjum i swoich uczniów, o których mówi z miłością „moje dzieci”. Uwielbiany duchowny zmarł w poniedziałek wielkanocny 28 marca 2016, w domu, otoczony rodziną i bliskimi. Jego losy przybliża film „Johnny”, który trafił na ekrany kin we wrześniu 2022 roku. Główne role zagrali w nim Dawid Ogrodnik oraz Piotr Trojan. To obraz wyjątkowo wzruszający, osobisty i ważny. Taki, po którym wychodzi się z kina z wilgotnymi oczami. Teraz produkcja dostępna jest również na Netflix. Tekst opublikowany na Viva Historie 28.12.2024 r.
Żona była z nim do końca. Taki był prywatnie Krzysztof Kieślowski
Wybitny reżyser. Kochający mąż i ojciec. Krzysztof Kieślowski odszedł 29 lat temu. Dał polskiej kinematografii takie filmy jak trylogia „Trzy kolory”, cykle „Dekalog” oraz „Podwójne życie Weroniki”. Doceniany i nagradzany na całym świecie. Wybitny, nietuzinkowy. A jaki był prywatnie? Od 1967 aż do śmierci był mężem Marii Cautillo. Doczekali się córki Marty. Tak mówiła o ich relacji. Krzysztof Kieślowski i Maria Cautillo: historia miłości „Poznali się w piątek, zaręczyli w niedzielę, ślub wzięli po miesiącu. Wydawali mi się idealnie dobrani”, tak o Marii i Krzysztofie Kieślowskich „Urodzie Życia” w 2016 roku opowiadała Joannie Derdzie ich córka Marta Hryniak. Ona była jego ostoją i opoką. Stworzyła ciepły, kochający domu. Dzięki temu on mógł się realizować jako artysta i twórca. A był reżyserem i scenarzystą wybitnym. Nie bał się podejmowania trudnych tematów, ukazywania absurdów PRL-u. Filmy dokumentalne, kino moralnego niepokoju – dzięki talentowi Krzysztofa Kieślowskiego polska kinematografia mogła wznieść się na wyżyny. Przyznano mu m.in. Europejską Nagrodą Filmową „Felix” oraz Złotego Lwa w Wenecji. Był również nominowany do Nagrody Akademii Filmowej (Oscara) w 1994 roku za „Trzy kolory. Czerwony” i to w aż dwóch kategoriach: „Najlepszy reżyser” i „Najlepszy scenariusz oryginalny”. Jego kino naśladowali tacy reżyserzy jak Tom Tykwer czy Jerzy Stuhr. Śmierć Krzysztofa Kieślowskiego Od dłuższego czasu zmagał się z problemami zdrowotnymi. Latem 1995 roku przeszedł pierwszy zawał serca. Odszedł w jednym ze szpitali w Warszawie przed południem 13 marca 1996 roku. Wcześniej przebył operację serca. Jego pogrzeb odbył się 19 marca 1996. Ciało Krzysztofa Kieślowskiego spoczęło na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie. Rzeźbę nagrobną, przedstawiającą kadrujące dłonie reżysera, zaprojektował Krzysztof M. Bednarski... Żona czuwała przy nim do końca. Czytaj także: Adam Słodowy powiedział: „Zrób to sam” i został wielką telewizyjną gwiazdą, najpopularniejszym majsterkowiczem Córka Krzysztofa Kieślowskiego o miłości ojca i matki Córka nie ukrywa, że rodzice byli parą dobraną idealnie. Szanowali się, kochali, praktycznie nie kłócili. Zamiast tego woleli się wspierać. „Była taka piosenka Krystyny Prońko „Jesteś lekiem na całe zło”. Zawsze ją lubiłam i zawsze, słuchając jej, myślałam o rodzicach. Bo to było o nich. On za dużo palił i czytając w wannie, tracił wzrok, czasem za szybko jeździł, ryzykował, ale był lekiem na całe zło. Na każdy poważniejszy problem. Myślałam o nich, kiedy byłam młoda i myślę tak do dziś: małżeństwo wzorowe. Byli idealnie dobrani, idealnie się uzupełniali”, mówiła w „Urodzie Życia” Marta Hryniak. „Ona bardzo kobieca, on bardzo męski. Mama miała w tacie całkowite oparcie, a sama była dla niego ostoją. Ciepłym domem i totalnym zrozumieniem – w wymiarze generalnym i zwykłym, domowym. W stu procentach go doceniała, a na co dzień nie robiła awantur o duperele”, zdradziła. Co jeszcze mówiła o łączącym jej rodziców uczuciu? Dowiesz się z naszej galerii. Czytaj także: Stanisław Bareja miał zadzwonić do żony w rocznicę ich ślubu. Nie zdążył, nawet się nie pożegnali... Artykuł aktualizowany na VUŻ i Historie 13.03.2025 r.
Syna nazwał Belzebub, kochał sprośne dowcipy i kobiety. Tak Franciszka Starowieyskiego wspominała jego ukochana
Wybitny, polski artysta odszedł 16 lat temu
Zaczęło się od… twista we wrocławskim Klubie Dziennikarzy. Poprosił ją do tańca. „Wpatrywaliśmy się w siebie jak zahipnotyzowani”. Ta wzajemna „hipnoza” trwała aż do jego śmierci w 2009 roku. Franciszek Starowieyski, wybitny plakacista, scenograf i malarz, zafascynowany kobiecym ciałem, miał tylko jedną muzę – żonę. Dziś mija 16. rocznica jego śmierci. Z tej okazji przypominamy wzruszającą rozmowę Teresy Starowieyskiej z Krystyną Pytlakowską, która ukazała się na łamach magazynu VIVA! w sierpniu 2016 roku. [Ostatnia aktualizacja i publikacja na VUŻ-u i Viva Historie 23.02.2025 r.] Wybitny, polski artysta we wspomnieniach żony. Wywiad Krystyna Pytlakowska: W mieszkaniu pełnym pamiątek, rysunków, obrazów, zdjęć i starych przedmiotów mających wartość kolekcjonerską odnosi się wrażenie, że za chwilę Franciszek Starowieyski zejdzie z góry, gdzie pracował, i powie: „A teraz, Teresko, daj nam po kawałku twojego strudla” i zwróci się do mnie: „Moja żona świetnie gotuje”. Tak właśnie było kilka lat temu, kiedy zaprosił mnie do siebie na Bernardyńską. Potem widziałam się z nim jeszcze dwa razy na zamku w Reszlu na Mazurach, skąd pojechaliśmy do jego przyjaciela Adama Myjaka, wtedy rektora ASP, i piliśmy szampana zagryzanego truskawkami. A dzisiaj rozmawiam z żoną, która „tak dobrze gotuje”, przy okazji ukazania się książki „Franciszek Starowieyski. Bycza krew”, w której i ona, i ludzie o nim opowiadający ujawniają różne rodzinne „tajemnice” i anegdoty. Pani Teresa jest bardzo schorowana, porusza się z pomocą balkonika, ale ma w sobie ten młodzieńczy błysk i piękno, jakim niektóre kobiety emanują bez względu na wiek. Jest, podobnie jak mąż, szalenie otwarta, bezpruderyjna, nie przejmuje się tym, co ludzie powiedzą, chce tylko być wierna takiej prawdzie, jaką ona pamięta. Franciszek Starowieyski wystawiał na całym świecie, zdobywał też międzynarodowe prestiżowe nagrody. Był również kolekcjonerem sztuki. Tu w swojej pracowni, 1996 rok. Rysunek Franciszka Starowieyskiego "Grzybice". – Jaki ma Pani kształt pośladków? Teresa Starowieyska: Myślę, że jabłko. Dlaczego pani pyta? – Bo Pani przyjaciółka, Mucha Ihnatowicz, opowiadała mi, jak kiedyś Franek przyszedł na Wasz babski wieczór… Teresa Starowieyska: …sam się wprosił. Nie lubił, gdy bywaliśmy gdzieś osobno. Przyszedł i zawojował nas wykładem o kształcie pośladków – gruszki albo jabłka. A dziewczyny chodziły do łazienki sprawdzić, jakim owocem są ich półdupki. Franek uwielbiał być wśród kobiet, w ogóle wielbił kobiety. Gdy przychodziły moje koleżanki, mówiłam: „Tylko bądźcie cicho, bo Franeczek pracuje”, a on wołał z góry naszego dwupoziomowego mieszkania: „Chodźcie, chodźcie”, przerywał pracę i brylował. Ciągle cierpiał na niedosyt modelek, bywało więc, że telefonowałam do blisko mieszkającej koleżanki, żeby przyszła i zapozowała. – Ale to Pani była jego muzą. W książkach, zwłaszcza tej z Waszymi listami, jest mnóstwo Pani aktów. Teresa Starowieyska: Pozowałam mu, chociaż często miałam tego dość, nie znosiłam tkwić w jednej pozycji przez parę godzin – gehenna. Ale jest taki rysunek, na którym nago z wielkim brzuchem biegam po łące. Nie musiałam do niego pozować. Taką właśnie się Frankowi przyśniłam, kiedy bardzo namawiał mnie na dziecko. Zapraszamy do przeczytania dowcipnego i poruszającego wywiadu w naszej galerii. Polecamy: Bogusław i Jolanta Mec: czuł, że słabnie, ale żona walczyła o niego do końca...
Xawery Żuławski wspomina rodziców: „Miałem yin i yang. Matkę buddystkę, ojca niepokornego artystę”
Syn Andrzeja Żuławskiego i Małgorzaty Braunek wspomina lata dorastania
„Miałem yin i yang: matkę buddystkę i ojca, niepokornego artystę, który mówił: »Fuck the religion«. Zderzają się we mnie dwa różne oceany” - Xawery Żuławski wspomina swoich rodziców - Andrzeja Żuławskiego i Małgorzatę Braunek. Marzenie Rogalskiej opowiedział o dorastaniu w artystycznym domu, niezwykłym dzieciństwie i przeżywaniu żałoby. Przypominamy poruszające wspomnienie reżysera, które ukazało się na łamach magazynu „Uroda Życia” 7/2016. Syn Andrzeja Żuławskiego i Małgorzaty Braunek wspomina lata dorastania Xawery Żuławski: Właściwie nie mam żadnych wspomnień z czasu, kiedy moi rodzice byli jeszcze razem. Pamiętam, że raz się kłócili. Mam taki flesz, że jest awantura w domu i widzę ich z dziwnej perspektywy, bo chyba leżę. Tak mi się wydaje. Dla mnie od początku mojego życia rodzice byli rozwiedzeni. Moje wczesne dzieciństwo to pobyt w Afryce u dziadków, Czesławy i Mirosława Żuławskich; miałem mniej więcej dwa lata, kiedy zabrali mnie do siebie. To był czas rozstawania się rodziców. U dziadków było genialnie. Superwilla z basenem, spacery z dziadkiem, czytanie i rysowanie z babcią, jeżdżenie na plażę, przedszkole z czarnoskórymi dzieciakami. Było tyle wrażeń i było mi tak wspaniale, że trochę zapomniałem, że są jacyś rodzice. Kiedy wróciłem z Afryki, poszedłem do pierwszej klasy. Szkoła to była trauma. Jak miałem siedem lat, moje życie dzieliło się na dwa światy: świat komuny – osiedla na Sobieskiego w Warszawie i świat ojca, czyli Paryż i pełen rozkwit Francji lat 80. Te światy dzieliła przepaść. Wszelkie zabawki, które miałem, były oczywiście spoza żelaznej kurtyny. Zawsze po wakacjach we Francji tata robił mi zakupy na cały rok, buty, kurtkę na zimę i dodatkowo mogłem wybrać jedną zabawkę. Godzenie tych dwóch światów nie było proste. Mama i tata to były dwie bardzo odległe od siebie postawy wobec życia i lepiej było tych postaw nie konfrontować, tylko próbować chodzić własnymi ścieżkami. Moi rodzice się nie przyjaźnili. Jeżeli po rozwodzie pozostawaliby w przyjaznym stosunku, byłoby na pewno wszystkim łatwiej. A tak było raczej trudno. Istniały pewne kody zachowań, które trzeba było od początku przyjmować, żeby się w tym świecie odnajdować. Nie mogłem na przykład powiedzieć tacie: „Świetnie było z mamą”. Zobacz także: Zaplanowany od pierwszego wejrzenia. Łukasz Nowicki o ukochanej mamie i relacji z ojcem Xawery Żuławski o Małgorzacie Braunek i Andrzeju Żuławskim Lubiłem spędzać u ojca wakacje. Wprawdzie nie miał za dużo czasu dla mnie, ale byłem zawsze z moim bratem i z ówczesną żoną taty, Hanką, więc jeździliśmy nad morze i było bardzo sympatycznie. Potem w Polsce wybuchł stan wojenny. Większość znajomych mojej mamy poszła siedzieć, zostało internowanych i było naprawdę trudno i straszno. Po niecałym roku życia w takiej atmosferze powiedziałem, że chciałbym pojechać do ojca do Francji. Dla rodziców miało to sens, więc wyjechałem i praktycznie odciąłem się od kraju, bo żeby porozmawiać przez telefon, trzeba było czekać dwa dni. Zamawiałeś rozmowę, potem musiałeś być w domu i czuwać. Telefon w końcu dzwonił i było: „Proszę czekać, rozmowa będzie kontrolowana” i dopiero: „Łączę… Warszawa… Paryż…”. W Paryżu wylądowałem w trudnej międzynarodowej szkole, potem już we francuskiej. Byłem dzieckiem zza żelaznej kurtyny i przez pierwszy okres kolegowałem się z chłopakiem z ówczesnej Jugosławii. Byliśmy jedynymi Słowianami, którzy kumali, co to jest socjalizm; podobały nam się małe żołnierzyki w sklepach. Reszta to była odjechana młodzież zachodnia, różne kultury, kompletnie inny świat. Dopiero po dwóch latach zakolegowałem się z Francuzami. W szkole głównie uczyłem się tak jak w życiu, na błędach. Zawsze miałem cienkie stopnie, ale wyznaczyłem sobie jedno najważniejsze w życiu zadanie – nie kiblować. Sprytem prześlizgiwałem się przez szkołę. Ojciec o połowie rzeczy nie wiedział, a jak już do niego dotarło, że ze mną cienko, to było i tak za późno. Musiałem sam odkręcać różne rzeczy, więc umiałem ściemnić wszystko włącznie z jego podpisem. (śmiech). Polecamy też: Jan Peszek szczerze o małżeństwie, alkoholizmie i ojcostwie, które go ocaliło
„Mi­mo bra­ku wa­run­ków ze­wnętrz­nych lu­bia­ny przez ko­bie­ty”, mówi o sobie dziennikarz muzyczny, Wojciech Mann
Nie za­wsze je­stem mi­ły, zdradził w jednym z wywiadów
Miłośnik bluesa i rocka. Człowiek wielu talentów, w tym m.in. tłumacz. Od lat 60. XX wieku związany był przede wszystkim z III Programem Polskiego Radia. Od 2020 roku fani mogą go usłyszeć na antenie Radia Nowy Świat. A jaki jest prywatnie? Wojciech Mann już od najmłodszych lat wykazywał talent do występowania przez publicznością. W dzieciństwie zadebiutował w zespole Gawęda. W dorosłym życiu dał się poznać jako konferansjer w takich programach, jak „Szansa na sukces” czy „MdM” – w nim występował u boku Krzysztofa Materny. Ma do siebie dystans. Zaraża poczuciem humoru. Taki po prostu jest Wojciech Mann. Wojciech Mann - wywiad „VIVY!” W wywiadzie z "Vivy!" z 2000 roku na pytanie Piotra Najsztuba, czy siebie lubi odpowiedział: Tak. Je­stem po­rząd­ny fa­cet. Po­do­ba mi się mu­zy­ka, któ­rą lu­bię. Cho­ciaż... nie za­wsze je­stem mi­ły. A poproszony o zredagowanie notki na Wikipedii o sobie odparł: Woj­ciech Mann, praw­dzi­we na­zwi­sko: Mann. Oso­bo­wość ra­dio­wa i te­le­wi­zyj­na, dzia­ła­ją­ca czyn­nie w la­tach 1965–... tej dru­giej bym nie chciał okre­ślać. Pro­wa­dził sze­reg pro­gra­mów roz­ryw­ko­wych i pu­bli­cy­stycz­no­­-r­ozry­wk­owych, za­po­wia­dał kon­cer­ty i fe­sti­wa­le. Miał au­tor­skie au­dy­cje w ra­diu i w te­le­wi­zji. Ab­sol­went Uni­wer­sy­te­tu War­szaw­skie­go. Żo­na­ty... Bez­na­dziej­ne. Not­ki są su­che. (…) Chciał, że­by na­wet pro­gra­my roz­ryw­ko­we, któ­rych był uczest­ni­kiem, da­wa­ły ja­kąś do­zę in­for­ma­cji al­bo ma­te­ria­ły do prze­my­śle­nia. Usi­ło­wał ko­men­to­wać rze­czy­wi­stość po­przez żart i sa­ty­rę. Na­pi­sał sze­reg ładnych pio­se­nek, któ­re ni­gdy nie zo­sta­ły na­gra­ne. Mi­mo bra­ku wa­run­ków ze­wnętrz­nych lu­bia­ny przez kobiety. Przypominamy wywiad, którego Wojciech Mann udzielił "Vivie!" przed laty, gdy jako prowadzący programu "Duże Dzieci", rozmawiał z gośćmi w wieku od 6 d 9 lat. Lilianie Śnieg-Czaplewskiej opowiedział o dzieciństwie, domu rodzinnym i dlaczego w ogólniaku nie doświadczył outsiderstwa. Czytaj także: Odziedziczył po tacie gust i talent... Co dziś robi Marcin Mann, syn Wojciecha Manna? Panie Wojtku, czy trafnie mi się zdaje, że jako kilkulatek był Pan słodkim, pucołowatym cherubinkiem, z jasną czupryną? Skoro teraz nim jestem, to musiałem być i wtedy. Byłem chyba dość porządnym, bezproblemowym dzieckiem. Na pierwszym zdjęciu, jakie mi w życiu zrobiono, widać krzepkiego chłopaczka w kusym paletku, które mi się nie podobało, bo było za małe od początku. Rozjeżdżało się na mnie, gdyż byłem zapięty dokładnie, ale kładłem to na karb trudności zaopatrzeniowych w tamtych czasach. Miałem za to aż dwie czapeczki – jasną i ciemną. Wojciech Mann z mamą, fot. archiwum prywatne Pański dom rodzinny był skromny czy zasobny? Nie ma co mówić o zasobności, ponieważ władza ludowa wsadziła mojego ojca do więzienia zaraz po tym, jak się urodziłem. Sfabrykowano jakieś zarzuty, ale nie znam powodów. Nie wiem, czy chodziło o to, że się nigdzie nie zapisał, czy nazwisko miał nie takie bardzo ludowe. Pamiętam wizyty w więzieniu, noszenie paczek. Wypuścili go gdzieś tak przed 56. rokiem, po jakimś czasie zrehabilitowali, ale co zabrali jemu i mnie, nie da się odrobić. Rodzice pochodzili ze Lwowa, tam zostawili wszystko. Z zasobnością więc było marnie. No i pierwszą młodość spędziłem tylko z mamą. To prawda, że po każdym posiłku całował Pan mamę w dłoń? Takie gesty były na porządku dziennym. Mieszkaliśmy w kwaterunkowym pokoju, z siostrą i dziadkami. Luźno nie było, ale dla mnie to był cały mój świat. Miałem w nim nawet jakiś własny kącik. Dzieci mają niesamowitą zdolność adaptacji, a mama nie pielęgnowała w nas poczucia krzywdy wobec świata. Chowała swoje zmartwienia przede mną i młodszą siostrą. Ta ostatnia dokuczała mi czasami, drażniła się albo podbierała moją własność. Przecież siedzieliśmy sobie na głowie w jednym pokoju, można się było kłócić co pięć minut. Jako cherubinek dobrze wychowany wiedziałem, że dziewczynek byle gdzie bić nie wypada. Musiałem więc wypracować metodologię, żeby poczuła karzącą dłoń sprawiedliwości, ale żeby jej, broń Boże, nie zrobić krzywdy. Obrywała po plecach. Biedna dziewczynka. Raz mnie uderzyła krzesłem, nie była taka bezbronna. Ale mówimy o starych dziejach, siostrzyczka od dawna mieszka w Stanach. Jakie marzenia miał mały Wojtuś? Zazdrościłem bezdzietnemu wujostwu, które w moim pojęciu posiadało wszystko, o czym można zamarzyć. A mieli mieszkanko o powierzchni 30 metrów, tylko dla siebie, a nawet telefon absolutnie budzący mój podziw, że można go mieć w posiadaniu. Jakby tego było mało, wuj doczekał samochodu typu trabant. Wydawało mi się, że jest nababem. Był Pan dzieckiem zadającym mnóstwo pytań, ciekawym świata? Wszystko mnie interesowało, ale ilość pytań była poniżej normy, bo szybko nauczyłem się czytać, uwielbiałem to. Wiedzę wyrywkową, chwilami zaskakującą, posiadłem z tego, co przeczytałem. Z braku telewizji i innych multimedialnych rozrywek książki były dla mnie szalenie ważne; jak poszedłem do szkoły, właściwie umiałem czytać. Mama usiłowała w tych lekturach wprowadzić jakąś selekcję, zwłaszcza odkąd znalazła u mnie „Złego” Tyrmanda, gdzie postaci były za bardzo zdemoralizowane. Czytałem wszystko, jak leci. I „Trzech muszkieterów”, i książeczki o zwierzętach, i rzeczy zupełnie nie na swój wiek, jak pamiętny „Wspólny pokój” Uniłowskiego. Bieda, gruźlica, śmierć i trochę erotyki. Pamiętając swoją przeszłość, ingeruje Pan w lektury syna Marcina? To zdecydowanie co innego, jego trzeba zachęcać, by sięgnął po książkę. Usiłuję go przekonać, że książka nawet bez obrazków może być bardziej interesująca niż film czy gra komputerowa. Jest bystry, bo oficjalnie podziela tę moją opinię, ale twierdzi, że nie ma czasu na czytanie. Na szczęście trochę czyta. Czytaj także: Wydawało się, że są dla siebie stworzeni. Kasia Kowalska i Kostek Yoriadis rozstali się w atmosferze skandalu Wojciech Mann, lata 60. na spacerze po Krakowskim Przedmieściu w Warszawie, fot. archiwum prywatne Wyznał Pan na wizji, że ma „słabość do Jadzi” – ośmiolatki z „Dużych dzieci”, dziewczynki z pomalowanymi na zielono i czerwono paznokciami i z loczkami, której akurat wypadły mleczne zęby. Czy ktoś kiedyś miał do Pana słabość, gdy był Pan mały? Nie bardzo, nie pamiętam takich incydentów. A Jadzia rzeczywiście mnie urzekła, więc obdarzam ją ekstra dawką sympatii, choć wiem, że to niepedagogiczne i niemoralne. Ale tu ważna uwaga: akceptuję wszystkie dzieci, co do jednego, i to na przyzwoitym poziomie. Żadnemu nie dałbym do zrozumienia, że coś mi nie pasuje. To byłoby okropne, bo wiem, jak się takie dziecko czuje. Skąd Pan to wie? Sam byłem w sytuacji, gdy rówieśnicy byli bardziej lubiani ode mnie. Kozłem ofiarnym nigdy nie byłem, bo wiedziałem, jak temu zapobiec, ale ofiarą to i owszem. W podstawówce przechodziłem ospę wietrzną – to taka choroba z pryszczami na twarzy. Szliśmy na jakąś wycieczkę i kolega, któremu wychowawca kazał iść ze mną w parze, powiedział, że z pryszczatą dupą w parze chodził nie będzie. To było przykre. Nawet bardzo przykre. Nikt nie chce być pryszczatą dupą, ja też. Ale podobno był Pan chętnie zapraszany na prywatki. Aaa, to później, już w ogólniaku. Bo się znałem na muzyce i miałem zachodnie płyty, przedmiot największego pożądania. Jako dosyć obrotny młody człowiek pierwszy raz wyjechałem na Zachód w wieku 16 lat, na lipne zaproszenie, do pracy na czarno w Londynie. Tam naprawdę pracowałem, a nie siedziałem znajomym na głowie. Niemal w każde wakacje udawało mi się wyjeżdżać, usamodzielniłem się. Pozwoliło mi to już nigdy w przyszłości nie bać się losu bezrobotnego. Wyjeżdżał Pan po płyty, po znajomość języka? Po wszystko. Po to, żeby pooddychać innym powietrzem. Posiąść wiedzę, kupić płyty, jakieś dżinsy, pójść na 40 filmów, których w Polsce nie było, podciągnąć język, bo wiedziałem, że to niezbędne. Całą kupę atrakcyjnych i pożytecznych rzeczy. Zapraszano mnie więc na wszystkie prywatki nie dlatego, że świetnie tańczyłem, bo nie były to jakieś godne zapamiętania wyczyny, ale ze względu na posiadanie płyt z muzyką, której słuchał cały świat, a u nas była reglamentowana, nawet jeśli się słuchało Radia Luxembourg. Każdy nastolatek usiłował jakoś sobie zapewnić przewagę. Jedni wyżywali się w sporcie, inni tańcowali. Ja miałem jakieś albumy z dobrą muzyką pod ręką, na dodatek rozumiałem, o czym tam śpiewają, więc nie doświadczyłem outsiderstwa. Wojciech Mann, "Viva!" listopad 2006 Od Pana przyjaciela z młodości, wspólnika i radiowca Jana Chojnackiego, dowiedziałam się, że na studenckim obozie wojskowym był Pan mistrzem żonglerki… kałasznikowem. Próbowałem stworzyć wizerunek Szwejka-łamagi i dobrze odgrywałem tę rolę, bo nie chciało mi się czołgać w upał ani ganiać w masce gazowej, ale w jakiś zdumiewający sposób posiadłem sztukę operowania bronią na komendę: „Prezentuj broń!”, „Do nogi broń!”, „Na ramię broń!”. Zobaczył to dowódca i pochwałom nie było końca, co trochę popsuło mój wizerunek. Wiele bym dała, aby to widzieć. Nie pani jedna. Kałasznikow śmigał mi w rękach, jakbym był absolwentem West Point. Nieźle też strzelałem do celu. Nie zapomnę tak zwanych utajnionych zeszytów, w których zapisywaliśmy rzeczy wyłącznie tajne. Tajność polegała na tym, że zeszyt wisiał na sznurku ostemplowany, a dowództwo śmiertelnie poważnie i po wielekroć oznajmiało nam, że to, co jest w utajnionym zeszycie, nie może być przekazane nikomu. Ani matce, ani ojcu, „o ile nie są objęci szkoleniem wojskowym”. Doza surrealizmu i głupoty była przeogromna. Za to jest co wspominać, gdy się spotykamy w starym gronie. Podobno w szkole razem z kolegami produkował Pan piwo. Tak, był to tak zwany podpiwek, który schładzaliśmy na balkonie. Rzadko udawało się doczekać do końca procesu fermentacyjnego, bo byliśmy niecierpliwi. Kiedyś, pół godziny po zdjęciu gara, uznałem, że piwo nie ma mocy, ale właściwie można je spożyć. Gdy mama wróciła z pracy, po wyrobie nie było śladu, tylko ja bardzo ostrożnie leżałem, cierpiąc na straszny ból głowy. Do dzisiaj pamiętam również smak wina „Maślacz” – bardzo słodkiego, i ten sam stan następnego dnia. Ale wszystko: piwo, wino, wagary i awantury w szkole, było w normie. Marcin też trzyma się w normie? Przyznał Pan z radością, że „ojcostwo go wzięło” i sprawia mu najwyższą przyjemność. Dla Marcina wstał Pan nawet rano, żeby go odwieźć do szkoły. Jest Pan pobłażliwym czy surowym ojcem? Zgodziłby się Pan, żeby Marcin robił za gwiazdę w telewizji? Nie zgodziłbym się. Miał już takie propozycje i wiem, że dawałby sobie świetnie radę, ale uznałem, że to jeszcze nie pora. On oczywiście by tę próbę przetrzymał, ale nie chciałem żadnego gwiazdorstwa, żadnej presji zmanierowanego towarzystwa. Ani jakichkolwiek konotacji, że Mann coś ułatwił albo załatwił synowi. Sprawdź też: Zaraził go pasją do muzyki, łączyła ich wyjątkowa więź. Krzysztof Antkowiak poszedł w ślady ojca Wojciech Mann, "Viva!" listopad 2006 I złamał Pan dziecku karierę. Jak się patrzy na artystów z filmu „O dwóch takich co ukradli księżyc”… To prawda. Nie przewidziałem tego. Mimo to twierdzę, że Marcin ma czas. Jak będzie rozgarnięty i bystry, wszystko przed nim. A jeśli chodzi o program „Duże dzieci”, przyspieszyłbym rotację uczestników, żeby mały gwiazdor nie zdążył uwierzyć, iż jest niezastąpiony. Ma Pan jakąś własną niepowtarzalną metodę wychowawczą? Gdy czegoś nie chce zrobić, słyszy: „Jak ja byłem w twoim wieku…” i tu płyną najbardziej nieprawdopodobne, absurdalne przykłady wygłaszane z miną na serio. Gdy nie chce jeść czegoś zdrowego, mówię: „Jak ja byłem w twoim wieku, to jadłem trzy porcje…” Albo: „Jak ja byłem w twoim wieku, to na rowerze do Sopotu dojechałem w jeden dzień”. Gdy dostaje słabszy stopień w gimnazjum, opowiadam mu: „Ja w twoim wieku byłem bardzo dobrym uczniem. Miałem same piątki, bo nie było szóstek, ale niektórzy dawali mi nawet szóstki”. Jego, nie wiem czemu, moje opowieści bardzo złoszczą. Idzie w muzyczne ślady taty? Myślę, że mam wpływ na kształtowanie się jego gustu, choćby mimowolny. Naturalną siłą rzeczy słucha tego, czego ja słucham. Bob Dylan powiedział, że współczesna muzyka rozrywkowa jest nic niewarta. Chyba ma rację… Pozostałem przy starszej muzyce. Nie podoba mi się, że u nas panuje przekonanie, że jak coś nie jest z ostatniego sezonu, to się nie liczy. Po dorobku pokoleń zostały nagrania, trzeba je ciągle przypominać, bo stanowią wartości niezwykłe. Cenić je, a nie lansować taką nudę, jaką słyszę w Sopocie. Marcin myszkuje po moich płytach, wie, że musi je na miejsce odłożyć. Niczego mu nie narzucam. Ostatnio, jak sobie zgrał płytę, byłem zdumiony. Znalazły się na niej King Crimson, Led Zeppelin, AC/DC… Żadnej sieczki. Mój syn potrafi docenić wartościową klasykę, co mnie napawa optymizmem. Rozmawiała LILIANA ŚNIEG-CZAPLEWSKA CZYTAJ TEŻ: Dekadę temu przeszedł na emeryturę. Dziś Leszek Teleszyński nie kryje rozgoryczenia
Dziś mija 21 lat od zamachu na World Trade Center
Oto niepublikowane zdjęcia z dnia, który zaszokował świat
Ten zamach wstrząsnął całym światem. 11 września 2001 roku przedstawiciele Al-Ka'idy uprowadzili pasażerskie samoloty i skierowali je w kierunku dwóch wież World Trade Center oraz budynku Pentagonu. W zamachu zginęło 2996 osób. Śmierć ponieśli zarówno obywatele USA, Polacy, policjanci, jak i strażacy... Kilkanaście lat po tragedii do sieci przedostały się niepublikowane dotąd zdjęcia. Zobaczcie m.in. fotografie Dicka Cheneya, Condoleezzy Rice czy ówczesnego prezydenta USA – Georga W. Busha, który gdy dowiedział się o ataku, był w trakcie spotkania z dziećmi. Spotkania nie przerwał, za co był krytykowany. Zobacz również: Poznaj historię One World Trade Center. Jak wygląda ten niesamowity budynek?
Michalina Wisłocka otwarcie pisała o seksie i łamała tabu. Krystyna Bielewicz o legendzie matki i swoim życiu
Dziś mija 19. rocznica śmierci lekarki i autorki „Sztuki kochania”
Michalina Wisłocka to autorka poradnika, bez którego okres PRL-u nie byłby taki sam. W „Sztuce kochania” otwarcie pisała o seksie, łamiąc co najmniej kilka tabu. Czy prywatnie była tak samo odważna? Na ten temat przez wiele lat krążyły legendy. Część prawdy zna jej jedyna córka - Krystyna Bielewicz. Dziewięć lat po śmierci matki opowiedziała o ich niekonwencjonalnym życiu w książce Violetty Ozminkowski „Michalina Wisłocka. Sztuka kochania gorszycielki”. A w 2014 roku udzieliła intymnego wywiadu dla VIVY!, w którym zdradziła wiele rodzinnych sekretów. Dziś mija 19. rocznica śmierci polskiej seksuolożki. Z tej okazji przypominamy, co córka Michaliny Wisłockiej wyjawiła Krystynie Pytlakowskiej o legendzie matki i swoim życiu? Czy często rozmawiały o seksie? Jak Krystyna odnosiła się do tego, że jej matka i ojciec żyli w trójkącie? [Ostatnia aktualizacja na VUŻ: 05.02.2024 r.] Zobacz też: W życiu Michaliny Wisłockiej liczyli się dwaj mężczyźni, piękny mąż – Stach i „małpolud" Jurek Krystyna Bielewicz: rozmowa o Michalinie Wisłockiej Krystyna Bielewicz, córka słynnej seksuolog, podkreśliła w rozmowie z TVN, że książka była efektem szoku, jakiego doznała Wisłocka, po tym, gdy okazało się, że ponad 90% z jej pacjentek nie czerpało przyjemności z seksu. Postanowiła to zmienić. I tak powstała książka nie tylko dla kobiet, o seksie. Miała edukować. Rozeszła się w milionach egzemplarzy, ale możliwe, że nigdy nie ujrzałaby światła dziennego. Przez kilka lat cenzorzy nie dopuszczali jej do druku. Była zbyt kontrowersyjna. Była jedynym źródłem wiedzy, dostępnym na wyciągnięcie ręki. Jak ją przyjęto? „Gdy książka wyszła, to były dantejskie sceny. Gdy mama podpisywała książkę, to stał szpaler mężczyzn i pilnowali jej. Dopuszczali pojedynczo osoby, bo ją chcieli oblać kwasem, straszyli ją w sposób okrutny i ona się bała, że mogą zrobić jej krzywdę”. – Pamięta Pani ostatnią rozmowę z matką? Krystyna Bielewicz: Kiedy kilka dni przed jej śmiercią przyjechałam do niej do szpitala na Solcu, powtarzała, że miłość wieje jak wiatr. Nigdy nie wiadomo, kiedy na nas spadnie, bo nie zna wieku. Zauważyłam, że jest ożywiona. Miała już 84 lata, ale kiedy wszedł przystojny lekarz po czterdziestce, w muszce, i zaczęła strzelać do niego tymi swoimi „przyścipnymi”, jak sama mówiła, oczkami, wszystko było jasne. – Flirtowała z nim? Krystyna Bielewicz: Uwodziła go. A on emablował ją czarującymi słówkami, bo imponowało mu, że leczy tak znaną osobę. To był młyn na jej rozbudowane ego. Wcześniej mówiła, że już czas umierać, bo nikt nie mówi do niej „doktor Wisłocka”, tylko zwyczajnie „Wisłocka”. Ten nagły powiew miłości był na tyle silny, że nawet usiadła na łóżku. Wyglądało na to, że jeszcze raz reanimują jej serce. Ale kiedy dostałam telefon od jej gosposi, że jest źle, i przybiegłam z pracy, wiedziałam, że to koniec. – Przed śmiercią wiele lat leżała w łóżku. Później atakowano Panią, że umierała w nędzy i opuszczeniu. Czy po jej śmierci znajomi odsunęli się od Pani? Krystyna Bielewicz: Czułam, że niektórzy nabrali do mnie dystansu. Domyślałam się, o co chodzi. Mama opowiadała o mnie i moich dzieciach straszne rzeczy. Że nie chcemy sprzedać działki, którą na nas przepisała, i ona w związku z tym nie ma co jeść. To wszystko bzdury. Nie prostowałam ich, bo musiałabym mówić źle o swojej matce, a ona była schorowana, stara i nie zawsze mówiła do rzeczy. Zwyczajnie nie wypadało mi tego robić. Żyje jeszcze gosposia, nazywana przez nią Krężołek. Autorka książki, Viola Ozminkowski, rozmawiała z nią i dowiedziała się, że pieniądze z tantiem, a było ich niemało, moja mama lekką ręką oddawała sekretarce, która przychodziła, żeby wystukać jedną kartkę wspomnień na maszynie przez kilka dni. Raz udało się Krężołkowi wyrwać te pieniądze. – Manipulowała ludźmi, ale po co? Krystyna Bielewicz: Chciała, żeby jej współczuli, bo czuła się samotna. Ja opiekowałam się przez kilkanaście lat chorym bratem. Był niedołężny, też umysłowo, nie potrafił zrobić przy sobie najprostszych rzeczy. Rozpadało się także wówczas moje małżeństwo, chciałam chronić rodzinę, wiedziałam, że jak rzucę wszystko i do niej się przeprowadzę, męża nie zobaczę już na oczy. Zdarzało się, że telefonowała do mnie o północy, żaląc się, że od wczoraj nic nie jadła. Wsiadałam więc w taksówkę, po drodze kupując różne serki, owoce i tak dalej. Przyjeżdżałam na Piekarską i zastawałam cały taboret przy jej łóżku zastawiony jedzeniem. A lodówka pękała w szwach. „Mamo, dlaczego oszukujesz?”, pytałam. „A bo czułam się bardzo samotna”, odpowiadała. Wiedziała, że przy niej dłużej posiedzę. Przykro mi więc było, kiedy padły takie oskarżenia, ponieważ ja dla matki robiłam wiele i nigdy nie zostawiłabym jej na pastwę losu. Kochałam ją. Choć nie było to łatwe. Zobacz też: Magdalena Boczarska: „Zagranie Michaliny Wisłockiej było moją przygodą życia”
Magdalena Łazarkiewicz wspomina Piotra Łazarkiewicza: „Był trochę takim cygańskim mężem... ”
Scenarzystka i reżyser spędzili ze sobą 29 lat
Byli blisko, zawsze, nawet jeśli trzeba było się rozstać. Nieustannie rozmawiali. Piotr Łazarkiewicz odszedł nagle, dostał zawału serca. Gdy właśnie kupili dom do remontu, i mieli mnóstwo planów. Prawie 8 lat po śmierci reżysera, w 2014 roku, Magdalena Łazarkiewicz zrobiła o nim film „(Nie)obecność”. – Chciałam pokazać, że był ktoś taki, kto rozsiewał po świecie dobrą energię – mówi. Przypominamy historię miłości Piotra i Magdaleny Łazarkiewiczów autorstwa Anny Zawiejskiej, która ukazała się na łamach „Urody Życia” 6/2016. Magdalena i Piotr Łazarkiewiczowie: historia miłości To małżeństwo trwało 29 lat. Magdalena Łazarkiewicz opowiada o nim w mieszkaniu na warszawskim Mokotowie. Mieszka tu od kilku lat. Wróciła do miejsca, w którym ona i Piotr zaczęli swoje wspólne życie. Gdzie urodziły się ich dzieci: Antoni i Gabrysia. To inne wnętrze niż kiedyś: – Tylko jedna ściana stoi w tym samym miejscu – mówi Magdalena. Potrzebowała zmiany. Nie chciała czuć, że wchodzi do tej samej rzeki. Uprzedza: – Nie chcę wpadać w patetyczno-sentymentalny ton. To nie pasuje ani do mnie, ani do Piotra. Ale czuję jego obecność w moim życiu, czasami wręcz mam wrażenie, że krąży wokół i słucha… I nie chcę powiedzieć czegoś, co nie jest prawdą. Bo chyba by mnie kopnął w tyłek! A co jest prawdą? – Byliśmy ze sobą związani wieloma węzłami. Ale nie stanowiliśmy wzorowego małżeństwa. Zresztą pewnie takiego wzoru nie ma. Żyć tak blisko ze sobą nie jest łatwo. Jakby ktoś zapytał mnie na początku, czy się uda, zastanawiałabym się... Ale nigdy nie przyszło nam do głowy rezygnować – mówi. Chociaż od początku do takiej rezygnacji miała dobry pretekst. – Nasz ślub. 1979 rok. Dzień wcześniej ówczesny mąż mojej siostry, Laco Adamik, urządził Piotrowi wieczór kawalerski. Pan młody wrócił do domu na czworaka i padł nieprzytomny na łóżko. Rano ze świadkiem, przyjacielem Piotra, wciągnęliśmy go do wanny z zimną wodą, ubraliśmy w maturalny garnitur, który okazał się tylko trochę za mały i zaprowadziliśmy do urzędu stanu cywilnego. Tam Piotr, który się jąkał, powiedział: „Ta-ta-ta-tak”, dowieziony do domu padł na łóżko i zasnął. Około drugiej zerwał się z krzykiem: „Jezus Maria, przespałem ślub!”. Nic nie pamiętał. W tej sytuacji zawsze mogłam ten ślub unieważnić! Osiem lat po nagłej śmierci Piotra Łazarkiewicza Magdalena nakręciła o nim film dokumentalny zatytułowany „(Nie)obecność”. Czuły, ale nie sentymentalny. Osobisty, pokazujący Piotra nie tylko jako twórcę, ale także człowieka. Przyjacielskiego, otwartego, zaangażowanego. – Długo nosiłam w sobie ten pomysł. Miałam poczucie, że jestem zobowiązana do opowiedzenia o nim, do zatrzymania pamięci. A film jest dla mnie naturalną formą wyrazu. I przez kilka miesięcy tkaliśmy go z montażystą – mówi Magdalena Łazarkiewicz. Jest mozaikowy, niedomknięty, taki jak artystyczna droga Piotra. Czytaj także: Magdalena Zawadzka i Tadeusz Łomnicki byli kiedyś parą. Dlaczego się rozstali?
Co łączy rodzinę księżnej Kate i polskich naukowców? Nieznane fakty z historii Middletonów
Oto niezwykła historia babci księżnej Kate!
Co może łączyć polskich naukowców i... rodzinę księżnej Kate? Zupełnie nieznany epizod z życia Middletonów wyszedł na jaw. Okazuje się, że babcia żony księcia Williama, Valerie Glassborow, w czasie II wojny światowej rozpracowywała kod niemieckiej maszyny szyfrującej razem z Alanem Turingiem. Babcia księżnej było członkinią zespołu, w którym w złamanie szyfru wroga zaangażowani byli również polscy kryptolodzy. Oto szczegóły! Babcia księżnej Kate i kod Enigma Valerie Glassborow była jedną z pracownic brytyjskiego ośrodka kryptologicznego Bletchley Park - dziś uważanego za kolebkę informatyki. „Razem z siostrą bliźniaczką, Mary, i tysiącem młodych kobiet przysłużyła się złamaniu kodów wroga” - napisała Kate we wstępie do książki „The GCHQ Puzzle Book”, wydanej przez Centralę Łączności Rządowej. Napisała, że jest z babci „niezwykle dumna” i przyznała, że Valerie z siostrą, Mary, „prawie nie mówiły o czasach wojny”. Nie wiadomo nawet dokładnie, jakie funkcje konkretnie pełniły w armii. Z ujawnionych oficjalnych dokumentów wynika jedynie, że siostry Glassborow pracowały w dziale odpowiedzialnym za przechwytywanie sygnałów wroga. Zobacz: Rodzeństwo księżnej Kate stara się żyć z dala od blasku fleszy. Co dziś robi Pippa i James? Księżna Kate o babci Valerie Glassborow po wojnie wyszła za pilota, Petera Middletona, któremu urodziła czterech synów - Michaela (ojca Kate), Richarda, Simona i Nicholasa. W pełni poświęciła się życiu rodzinnemu, nie poświęcając dużo uwagi przeszłości. Zmarła w 2006 roku w wieku 82 lat. Księżna Kate w książce wyraziła też uznanie dla pracy następców babci - ekspertów, pracujących w Centrali Łączności Rządowej. Poruszyła problem, o którym rzadko się mówi - wielu z pracowników GCHQ cierpi na schorzenia ze spektrum autyzmu. „GCHQ, jak ich poprzednicy z Bletchley, słynie z tego że docenia i rozumie, jak ważne jest dobre samopoczucie psychiczne pracowników”, czytamy w książce. Wpływy ze sprzedaży „The GCHQ Puzzle Book” zostały przekazane na kampanię „Heads Together”, wspierającą leczenie problemów psychicznych - jedną z inicjatyw charytatywnych, w które angażuje się fundacja księżnej Kate, oraz księcia Williama -Royal Foundation. Czytaj też: Rodzina królewska w czasach II wojny światowej. Dzisiejsza królowa Elżbieta II była... mechanikiem Polski wkład w rozszyfrowanie Enigmy Szacuje się, że osiągnięcie naukowców pracujących w zespole Alana Turinga pomogło skrócić II Wojnę Światową o dwa do czterech lat. Łamanie szyfru zostało niedawno przypomniane w filmie „Gra tajemnic” z Benedictem Cumberbatchem w roli genialnego naukowca. Jednak na zachodzie nie wszyscy pamiętają jak wielki wkład w złamanie kodu maszyny miał zespół polskich szyfrantów: Mariana Rejewskiego, Henryka Zygalskiego i Jerzego Różyckiego, który jeszcze przed wojną odkryli jak czytać raporty Enigmy. Efekty ich pracy zostały przekazane Brytyjczykom i Francuzom w przededniu II wojny światowej. Długo rozpracowanie Enigmy było przypisywane samemu Turingowi. Błąd naprawiono niedawno. Brytyjska telewizja BBC zamieściła w internecie wywiady z uczestnikami konferencji naukowej, będącej kulminacją trwającego od pół roku programu badań „Sztafeta Enigmy”, w którym uznano wkład Polaków. Zobacz także: Królowa Wiktoria: „Chcę, żeby w naszym domu był zawsze obecny niemiecki element” Księżna Kate na zdjęcu z Lady Marion Body, która znała jej babcię
Bez niej nie byłoby Ronalda Reagana! Te tajemnice skrywała jego żona Nancy...
Historia ich miłości to gotowy scenariusz na film
Nancy Reagan - od aktorki do żony prezydenta. Jak stała się kobietą, bez której Ronald Reagan nie osiągnąłby sukcesu w polityce? „Na nowo stworzyła definicję pierwszej damy” - powiedział prezydent Barack Obama. Stylowa i piękna Nancy zawsze była przy Ronaldzie. Nawet po śmierci męża stała na straży jego dobrego imienia. Dzisiaj mija 6. rocznica śmierci Nancy Reagan. Jakie tajemnice skrywał ich związek? Kim była Nancy Reagan? Bez niej nie byłoby prezydenta USA Dzięki jej wsparciu i poświęceniu Ronald Reagan zrealizował swoje polityczne ambicje. Przeszła do historii jako jedna z najbardziej stylowych pierwszych dam, regularnie wybierana przez Amerykanów do pierwszej dziesiątki w rankingu „najbardziej podziwianych kobiet”. „Zawsze elegancka, wyznaczyła nowy kanon zachowania dla kolejnych pierwszych dam w Białym Domu”, chwalił ją Barack Obama. Podczas wyjątkowych przyjęć, które organizowała, śpiewał dla niej Frank Sinatra, a ona tańczyła z księżną Dianą i Johnem Travoltą. O śmierci Nancy Reagan w 2016 roku poinformowała media jej rzeczniczka. Przyczyną zgonu była niewydolność serca. „Pani Reagan odeszła w swoim domu w Los Angeles. Spokojnie, w czasie snu. Spocznie obok męża, w rodzinnym grobowcu w Bibliotece Prezydenckiej imienia Ronalda Reagana”, pisała Joanne Drake. Wśród tysięcy pożegnalnych listów najbardziej wzruszające były te od najbliższych Nancy osób. „Jestem bardzo zasmucony wiadomością o śmierci mojej macochy. Na szczęście znowu jest z mężczyzną, którego zawsze kochała”, Michael Reagan, syn Ronalda z pierwszego małżeństwa, pisał na Twitterze. „Nancy była wspaniałą osobą, bezgranicznie poświęciła się rodzinie. Bez niej nie byłoby gubernatora Reagana, a później prezydenta Reagana”, przyznał jej przyjaciel Michael Deaver. A były współpracownik polityka, Ken Duberstein dodał, że za każdym razem, kiedy żona Ronalda pojawiała się u jego boku, on stawał się lepszym człowiekiem. „Miała wyjątkową klasę, godność i elegancję, którą wszyscy podziwialiśmy”, mówił. Odejście ojca i matki. Trudne dzieciństwo Nancy Reagan Matka Nancy była aktorką, ojciec – sprzedawcą samochodów. Zaraz po jej narodzinach opuścił rodzinę, a dwa lata później Edith oddała córkę na wychowanie krewnym, a sama ruszyła w świat, by robić karierę. Kiedy Nancy skończyła osiem lat, matka wyszła za mąż za chicagowskiego neurochirurga i ściągnęła córkę do siebie. Loyal Davis adoptował Nancy i jak mógł, rekompensował trudne dzieciństwo. Chodziła do najlepszych szkół, mogła rozwijać pasje. Po skończeniu elitarnej szkoły Smith College stwierdziła, że spróbuje swoich sił w aktorstwie. Dzięki znajomościom matki Nancy trafiła na Broadway. Później, z polecenia kolejnego przyjaciela matki, Spencera Tracy’ego, trafiła na casting do wytwórni MGM. Reżyser George Cukor nie był przekonany do jej talentu, ale dostała szansę. Film nosił tytuł „East Side, West Side”, a Nancy zagrała u boku Avy Gardner. Nancy i Ronald Reagan w 1985 roku. Dzieło przypadku. Pierwsze spotkanie Nancy i Ronalda Reaganów Nancy nie wdawała się w romanse, unikała skandali. W opisie, który figurował przy jej nazwisku w archiwum MGM podała, że aktorskie sukcesy nie są jej największą ambicją. „Dużo bardziej zależy mi na szczęśliwym małżeństwie”, pisała. Garry Wills, autor książki „Reagan’s America: Innocents at Home” wyciągnął jeszcze dalej idące wnioski. „Hollywood w ogóle jej nie pociągało. Wciąż czekała na odpowiedniego mężczyznę, dla którego mogłaby porzucić aktorstwo. Chciała prowadzić dom”. Ronalda Reagana, który przewodniczył Gildii Aktorów, poznała przez przypadek. W 1949 roku jej nazwisko pojawiło się na liście artystów popierających komunistów. A media ostrzegały przed zatrudnianiem takich osób. Przerażona ustaliła, że chodzi o inną aktorkę o tym samym imieniu i nazwisku, ale potrzebowała wsparcia kogoś wysoko postawionego, by nie stracić kontraktu z wytwórnią. Jeden z jej znajomych zaoferował, że zadzwoni do Reagana, z którym się znał, i wyjaśni całą sytuację. Ona jednak nalegała na spotkanie. Doszło do niego w październiku 1949 roku w modnej restauracji LaRue. Ronald Reagan, po bolesnym rozwodzie z Jane Wyman, z którą miał dwoje dzieci, nie był gotowy na nowy związek. Dlatego spotkanie z Nancy potraktował stricte służbowo. Obiecał zająć się jej sprawą, wymienili się numerami telefonów i się rozeszli. Każde w swoją stronę. Dopiero rok później, kiedy Nancy została przyjęta do zarządu Gildii Aktorów, dali sobie drugą szansę. Gdy w 1952 roku brali ślub, była już w ciąży z ich pierwszym dzieckiem, córką Patricią, znaną teraz jako Patti Davis. „To było trochę zbyt pochopne”, opisywała Nancy w pamiętniku. Borykali się z brakiem pieniędzy, niepewnością. Ronnie, jak go nazywała, starał się zapewnić żonie idealne warunki. Niestety, wciąż musiała pracować. „Był wściekły, kiedy wychodziłam na plan”, wspominała Nancy. Sytuacja zmieniła się dopiero pod koniec 1954 roku, kiedy Reagan podpisał kontrakt na występy w telewizji. Gwarantował mu 125 tysięcy dolarów za rok pracy! Zobacz też: Izabela Janachowska i Krzysztof Jabłoński są razem od dziesięciu lat. W czym tkwi sekret ich związku? Polityczne ambicje Ronalda Reagana. Od niechęci do wsparcia Nancy Pierwsze sygnały, że Reagan jest zainteresowany polityką, pojawiły się na początku lat 60. Z czasem, gdy zaczęły przybierać na sile, Nancy próbowała odwieść męża od nowego hobby. Gdy zobaczyła, że to nie jest już możliwe, zaczęła go wspierać. Krytycy Reaganów powtarzają anegdotkę, z której wynika, że Ronald był strasznym pantoflarzem. Podobno zanim poznał Nancy, otwarcie wspierał demokratów. Dopiero za namową żony i jej ojca, ultrakonserwatysty, przeniósł swoje sympatie na prawą stronę. Kiedy został gubernatorem stanu Kalifornia, przeprowadzili się do Sacramento. Nancy wymusiła na Ronniem wynajęcie takiego domu, w którym mogłaby urządzać przyjęcia dla tamtejszych elit. Socjalizacja z milionerami i innymi wpływowymi osobami stała się jej ulubionym zajęciem. Od teraz była przecież żoną świetnie rokującego polityka. Na początku urzędowania Reaganów media ją uwielbiały. Później jednak, po jednym z artykułów, w którym napisano, że jest sztuczna i za nieszczerym uśmiechem kryje się tylko chłód i mnóstwo kompleksów, posypały się oskarżenia. Że trwoni pieniądze na zbytki, że schlebianie elitom to jej jedyne zajęcie. Zaczęła pracować nad poprawą wizerunku. „Nie miała PR-owego doświadczenia, nadrabiała intuicją”, pisał Lou Cannon, autor pięciu książek o Reaganie. „Zaangażowała się społecznie. Witała wracających do kraju jeńców z czasów wojny w Wietnamie. Aktywnie działała też przy programie Foster Grandparents – starsi, samotni mieszkańcy Kalifornii opiekowali się upośledzonymi dziećmi. Szybko zaczęło to procentować”. Królewski Biały Dom. Jak Nancy Reagan zmieniła oblicze pierwszej damy Jej apetyt rósł w miarę jedzenia. Kiedy Ronald zdradził, że chciałby wystartować w wyborach prezydenckich, od razu wsparła jego starania. Niektórzy obserwatorzy właśnie w tym upatrują sukces Reagana. „Byli jednością, duetem idealnym. Dzięki niej mąż zdobywał kolejne punkty poparcia”, opowiadał ich współpracownik Stuart Spencer. Wysiłek się opłacił, w 1981 roku Reagan został prezydentem USA. Zaraz po przeprowadzce do Białego Domu Nancy wprowadziła swoje rządy. Zniosła zakaz podawania mocnych alkoholi podczas oficjalnych spotkań. Za ponad 800 tysięcy dolarów zmieniła wystrój większości pokoi w siedzibie prezydenta. Za kolejne 200 tysięcy zamówiła wyjątkową chińską porcelanę – serwis na ponad 200 osób i zaczęła urządzać wystawne kolacje i przyjęcia. Mimo że wszystkie pieniądze pochodziły z darowizn sympatyków Ronniego, media wręcz prześcigały się w krytyce pierwszej damy. Ze względu na zamiłowanie do przepychu nazwali ją „Królową Nancy”. Nagonka na nią nie trwała jednak długo. Tylko do 30 marca 1981 roku. Wtedy pierwsza dama dostała wiadomość o zamachu na męża. Został postrzelony przez szaleńca pod hotelem w Waszyngtonie. Zamach, który zmienił wszystko. Nancy Reagan do końca drżała o życie męża Nancy cały czas czuwała przy łóżku ciężko rannego Ronalda. Zamach bardzo ją zmienił. „Nie wiem, czy od tego czasu do śmierci taty przeżyła choć jeden spokojny dzień bez obaw, że coś mu się stanie”, wspominał ich syn Ron. „Był dla niej wszystkim”. Jak tylko Reagan wrócił do zdrowia, otoczyła go szczególną opieką. Zaczęła zwalniać ludzi mających zły wpływ na urząd męża, planowała jego grafik w porozumieniu z… wróżką Joan Quigley, która przewidziała, że 30 marca – dzień zamachu – nie będzie dobrym dniem dla prezydenta. „Swoją paranoją paraliżowała pracę wielu osób, żadna polityczna decyzja Reagana nie została podjęta bez astrologicznej konsultacji”, skarżył się szef obsługi, także zwolniony przez Nancy z Białego Domu. Ale zaangażowanie pierwszej damy miało też dobre skutki. Uratowała dobre imię Reagana, kiedy okazało się, że USA sprzedawały broń do Iranu, a zarobione w ten sposób pieniądze przekazywały nikaraguańskim rebeliantom Contras. Afera Iran–Contras mogła zaszkodzić Ronniemu, ale za namową Nancy prezydent w oświadczeniu przyznał się do błędu i przeprosił. Podobno to ona napisała mu tekst przemówienia. Nie pozwoliła sobie na chwilę słabości, nawet gdy w 1987 roku w jej lewej piersi lekarze znaleźli guza. Poddała się mastektomii i wróciła na posterunek. Nadopiekuńcza, ale szalenie zakochana w mężu była przy nim na dobre i na złe. Nancy Reagan z całą rodziną wkrótce po wyborze Ronalda na prezydenta w styczniu 1981. Pierwsza dama stylu: królowa Nancy i moda Jeśli chodzi o styl, wśród swoich poprzedniczek z Białego Domu nie miała praktycznie konkurencji. Może poza Jackie Kennedy. „Bardzo się jednak różniły. Żona JFK chciała być gwiazdą, wciąż wychodziła na pierwszy plan. A Nancy, mimo że też uwielbiała zwracać na siebie uwagę, nigdy nie starała się odebrać splendoru mężowi. Uzupełniała go”, opowiadał Matthew Schneier z „New York Timesa”. „Dużo można o niej powiedzieć. Ale nie to, że kiedykolwiek była źle ubrana”, tak pisał o Nancy magazyn „Vanity Fair”. Adolfo, James Galanos, Oscar de la Renta, Carolina Herrera, Karl Lagerfeld, Yves Saint Laurent oraz Valentino… to tylko niektóre z jej ulubionych marek. Bardzo kosztownych marek. Krytycy często zwracali uwagę na jej zamiłowanie do wydawania pieniędzy. Ale Nancy wiedziała, że u boku męża, gwiazdora Hollywood, który został prezydentem USA, zawsze musi wyglądać jak milion dolarów. To ona przywróciła do politycznych łask kolor czerwony. Valerie Steele, dyrektor muzeum Fashion Institute of Technology, twierdzi, że dzięki Nancy stał się kolorem republikanów. Wszystko za sprawą sukni projektu Adolfo, w krwistym odcieniu, którą włożyła podczas zaprzysiężenia Ronalda. Eksperci modowi określali jej styl jako miks kalifornijskiej elity z królewską elegancją. Życie po życiu. Tak Nancy opiekowała się Ronaldem Reaganem w czasie choroby Kiedy już po zakończeniu prezydentury, w 1994 roku Ronald Reagan ogłosił, że cierpi na chorobę Alzheimera, trzymała go za rękę. Ostatnie wspólne 10 lat, które przeżyli z tą straszną chorobą, Nancy wspominała jako koszmar. Żeby zapewnić spokój Ronniemu, przestała przyjmować gości w ich posiadłości w Bel Air. „To było bardzo długie pożegnanie. Urywane spotkania z przyjaciółmi, walka o każdy kolejny dzień życia”, pisała w pamiętniku. Nancy zaangażowała się w zdobywanie funduszy na badania nad komórkami macierzystymi. Do końca wierzyła, że uda jej się uratować ukochanego męża. CZYTAJ TEŻ: Od 30 lat tworzą szczęśliwe małżeństwo. Oto historia miłości Danuty Stenki i Janusza Grzelaka W czasie pogrzebu zachowała spokój. Dopiero gdy żołnierze przekazali jej flagę amerykańską, którą złożyła później w trumnie, rozpłakała się. To było symboliczne pożegnanie z Ronniem. A gdy go już zabrakło, wciąż dbała o pamięć po nim. Całą swoją energię poświęciła na rozwój Biblioteki Prezydenckiej imienia Ronalda Reagana. To było jej oczko w głowie. A kiedy Larry Brown w czasie ekskluzywnego wywiadu w dniu 90. urodzin jej nieżyjącego już męża zapytał, czy czegokolwiek żałuje, coś chciałaby zmienić, odparła: „Nie, miałam bajeczne życie”. Odeszła 6 marca 2016 roku w wieku 94 lat, dokładnie sześć lat temu. Do swojego ukochanego męża Ronniego. Tekst JAKUB BISKUPSKI Nancy i Ronald Reagan podczas przejażdżki konnej na ranczo del Cielo w Santa Barbara.
Mija dziś 93. rocznica urodzin Zdzisława Beksińskiego. Przypominamy wywiad z wybitnym malarzem
Śmierć żony, samobójstwo syna. Tak wyglądało dramatyczne życie artysty
Zdzisław Beksiński – jeden z najsłynniejszych i najoryginalniejszych polskich malarzy i twórców cenionych na całym świecie artystycznych fotografii. Jego prace do dziś są powszechnie rozpoznawalne, a wielu uznaje je za wyjątkowe. Redaktor portalu culture.pl napisał o nim, że „był jednym z nielicznych artystów, który na początku lat 60. świadomie porzucił dziedzictwo awangardowe, poszukując syntezy różnych stylistyk”. Beksiński był indywidualistą, który nie przejmował się konwenansami i ludzie to doceniali. Los jednak nie oszczędził mu dramatów. Przeżył śmierć żony i samobójstwo jedynego syna, a w nocy z 21 na 22 lutego 2005 roku padł ofiarą morderstwa z powodów rabunkowych. By uczcić pamięć wybitnego artysty, przypominamy fascynujący wywiad, którego udzielił „Vivie!” w 2003 roku. Zdzisław Beksiński po śmierci żony i syna Ależ nafaszerował Pan elektroniką mieszkanie. Co krok coś miga, informuje o temperaturze, dacie, godzinie. Zdzisław Beksiński: Rodzaj hobby... Uwielbiam wszelkie urządzenia, które można programować. Syn zawsze ze mnie kpił, że ten dom jest nie do wytrzymania. Bez przerwy piskają bipery, dzwonią alarmy. Obecnie w każdej dziedzinie polegam na komputerze. Jeżeli coś nie jest zanotowane w palmtopie, nie zadzwoni w odpowiednim momencie, nie wyświetli komunikatu, kompletnie zapomnę, że coś miałem zrobić... Wspaniały komputer, szkoda, że gotować nie potrafi? Zdzisław Beksiński: Nie musi. Są trzy filary fajnego jedzenia: hamburgery, keczup i cola. Keczup zawierający likopen jest cenny, szczególnie na prostatę u mężczyzn, ale tłuste mięso i coca-cola? Zgroza! Zdzisław Beksiński: Ach, tym, co mówią: „Beksiński, to się źle skończy”, odpowiadam, że dobrze skończyło się tylko dla Pana Jezusa, bo wniebowstąpił, i dla Matki Boskiej, bo została wniebowzięta. Poza tym dla wszystkich innych skończyło się źle, więc nie będę wyjątkiem. A z prostatą – jak na ironię – właśnie teraz mam problemy. Elektronikę natomiast uwielbiam w każdej sferze życia. Obecnie palmtop wyręcza mnie we wszystkim. Ma w swojej pamięci zapisane: pidżamę zmienić i wyprać dnia tego i tego, bielizna pościelowa wtedy, ostrzyc się wtedy... I on mi piszczy, gdy termin się zbliża. Żona powiedziała mi, co i jak często należy zmieniać i prać, bo sam bym tego nie wiedział. Kiedy udzieliła Panu tych instrukcji? Zdzisław Beksiński: Kiedy już wiedziała, że może w każdej sekundzie stracić przytomność i po chwili umrzeć. A żyła trzy lata z wyrokiem śmierci, który brzmiał: „Tętniak aorty na obszarze piersiowo-brzusznym”, i w tym okresie nie był operowany rutynowo w Polsce. Najbliższy szpital, który to robił, był w Berlinie, a najlepszy – w Houston, jednak także tam było 15 procent śmiertelności i 15 procent paraliżu pooperacyjnego dolnej połowy ciała. W Berlinie chciano ją operować, ale ona nie bała się śmierci, bała się paraliżu. Namawiał Ją Pan na operację? Zdzisław Beksiński: Oczywiście, ale w pewnych granicach. Miała prawo nie chcieć, to było jej życie... Kategorycznie odmówiła operacji, gdy dowiedziała się o ryzyku paraliżu. Brakuje Panu jej obecności? Zdzisław Beksiński: Byliśmy razem od czasu studiów, z tym że ona studiowała romanistykę. Jeżeli z kimś przeżyło się 50 lat, to już nie można go zapomnieć i nie da się go zamienić na kogoś innego. Zanim to się faktycznie stało, w ogóle nie umiałem wyobrazić sobie, że można będzie potem żyć samemu, to było nie do pojęcia. I można żyć samemu? Zdzisław Beksiński: Widać mam pewną odporność, homeostat, który pozwala mi funkcjonować. To było i dla mnie duże zaskoczenie. Byłem przekonany, że w ogóle tego nie udźwignę. Natomiast najbardziej mi brak – choć zabrzmi to może śmiesznie – naszego rodzinnego kodu wewnętrznego. Gdy ludzie żyją całe lata razem, wytwarza się tyle powiedzeń, przezwisk dotyczących znajomych, nawiązań do przygód i zdarzeń z czasu studiów. Rzucało się hasło i... wiadomo było, o co chodzi. Wystarczyły dwa słowa, aby się porozumieć. Nagle po śmierci żony i syna jest to już martwy język. A bliskości Panu nie brakuje? Zdzisław Beksiński: Droga pani, nie cierpię publicznie pogrążać się w sentymentalizmie. Gdy jakiś czas temu przejadłem się wieczorem całym pudłem ciastek, które przyniosły mi znajome panie, a że jestem potwornie łakomy, więc nie umiałem sobie odmówić, to potem wśród nocnej ciszy rzygałem wielokrotnie do umywalki w zupełnej samotności, lękając się, że za chwilę wybije moja ostatnia godzina, padnę i znajdą mnie dopiero wtedy, gdy zacznę przesiąkać przez strop do sąsiadów. Uzmysłowiłem sobie wówczas, o ile lepiej jest rzygać, gdy kobieta załamuje nad człowiekiem ręce. W niczym konkretnym to nie pomaga, ale zapewnia spory komfort. Człowiek jest cholernym aktorem! Potrzebuje widowni! Z czasem jednak zacząłem sobie cenić pewne walory samotności. Choćby brak odpowiedzialności. Dawniej wyobrażałem sobie zawsze, że żona mnie przeżyje, że muszę zabezpieczyć jej przyszłość. Teraz jestem panem samego siebie. Zjawił się natomiast lęk przed samotnym umieraniem. No, ale wszystko dla ludzi. Dam sobie z tym radę. Na piątkę z plusem lub na trzy minus, ale repetować na pewno nie będę. Zdzisław Beksiński "Bez tytułu", 1984 Beksiński: Natura jest ohydna! Podobno nie lubi Pan niczego, co ma związek z fizjologią, nawet naturalnych zapachów. Owoców, kwiatów też? Zdzisław Beksiński: Szczególnie zapachu perfum nie znoszę, ale kwiatów też. Ja w ogóle chyba nie lubię natury, od dzieciństwa las mnie deprymuje. Ale dlaczego? Zdzisław Beksiński: Bo ja wiem? Wrzeszczą te cholerne ptaki, śmierdzą grzyby, igliwie, poszycie i reszta. Gdzie człowiek siądzie, zaraz jakieś paskudztwo na stu nogach spod liści wyłazi. Natura jest ohydna! Las bym pewnie zaakceptował, pod warunkiem, żeby wyciąć te cholerne drzewa, wyasfaltować wszystko, postawić McDonalda, sklepy i kino, fotografa z niedźwiedziem... No i postoje taksówek, a już las stałby się miłym miejscem do zaakceptowania. Ależ Pan sobie ze mnie żarty stroi. Zdzisław Beksiński: Nie, taki jestem, naprawdę... No, może trochę przesadzam... A propos fizjologii... Podobno nigdy nie lubił Pan, jak się Go dotyka? Zdzisław Beksiński: Nie lubię tego słowiańskiego niedźwiedzia, obcałowywania przy każdej okazji w stylu pierwszych sekretarzy bratnich partii na lotnisku. Mam kolegów, którzy przy powitaniu rzucają się na mnie i zaczynają oblizywać. Nie znoszę tego, ale cóż mam zrobić? Przecież oni tak z dobrego serca... Kiedy zauważył Pan u siebie tę niechęć do fizjologii? Zdzisław Beksiński: Aż tak siebie nie analizuję, ale... może wtedy, gdy zobaczyłem poród kota. Dla mnie oglądanie porodu człowieka wiązałoby się potem z kompletną niemożnością do współżycia z osobą rodzącą. Nie wiem, kto te rodzinne porody wymyślił, pewnie ludzie dobrej woli napędzani przez political corectness. Są niestrudzeni w wymyślaniu takich prymitywnych głupstw, chcąc nimi uszczęśliwić świat. Na szczęście w mojej młodości jeszcze nie było takich pomysłów, bo chyba bym stracił przytomność. Na swoją własną krew jestem jednak niewrażliwy. Jeżeli ze mnie leci, myślę tylko racjonalnie o tym, że trzeba krwotok opanować, bo za chwilę mogę zemdleć. Znam to uczucie. Mdlałem w dzieciństwie bardzo często, chyba dlatego, że za szybko rosłem. Potem nauczyłem się mdleć na zawołanie, wiedziałem, co trzeba zrobić; wspaniała umiejętność w szkole, gdy się było nieprzygotowanym. Wiedziałem, że muszę trzymać głowę nisko. Jak nauczycielka wyrwie, trzeba się zerwać, gwałtownie wyprostować, a wtedy zrobię się biały i według wszelkich przewidywań rąbnę o ziemię. Często Pan tę sztuczkę stosował? Zdzisław Beksiński: Zdarzało się. Uczniem byłem takim sobie, miernym. Ksiądz w gimnazjum – jak się potem dowiedziałem – miał komuś powiedzieć: „Beksiński to dobry chłopak, ale tępy”. Z czego się ta okrutna ocena wzięła? Zdzisław Beksiński: Z niewłaściwego dowodu na istnienie Boga. Na domowe zadanie z religii każdy miał wymyślić dowód na istnienie Boga i ja dziecinnie, ale uczciwie nad tym rozmyślałem i doszedłem do wniosku, że dowodem jest ból zęba. Wyszedłem z założenia, że w trakcie ewolucji gatunki, które nie miałyby nerwów w zębach, byłyby najbardziej uprzywilejowane. Wobec tego to dowód przemawiający przeciwko ewolucji, a więc za istnieniem Boga. Ksiądz pragnął jednak usłyszeć eksplozję emocji w stylu: „Któż, jak nie Bóg, stworzył te wspaniałe lasy, te wszystkie gwiazdy, tęczę na niebie” i tak dalej. Koledzy, którzy poszli na tę łatwiznę, dostali piątki, a ja usłyszałem tylko: „Beksiński, siadaj”. Kiedy zaczął malować? Kiedy w Pana życiu pojawiło się malarstwo? Zdzisław Beksiński: Od najmłodszych lat malowałem, byłem nawet klasowym „wunderkindem”. Rysowałem oficjalnie uwspółcześnione, ale zrzynane z Grottgera sceny partyzanckie, a ponieważ „Playboy” wtedy nie istniał, więc wykonywałem też nieoficjalnie rozmaite rysunki, które zdobyły aplauz u kolegów, ale nie u księdza. Był pierwszym, który się na mnie naprawdę poznał, grzmiąc z ambony w trakcie rekolekcji: „Jest tu jeden taki między wami, który robi takie ohydne rysunki”. Ławki w kościele zaczęły trzeszczeć, inni uczniowie obracali się w moim kierunku: „Synu, ja ci przepowiadam, ty umrzesz, a twoje wstrętne dzieła gorszyć będą jeszcze pokolenia”. Cóż za piękna recenzja. Zdzisław Beksiński: Właściwie pierwsza pozytywna. Jako dziecko musiał być Pan niezłym rozrabiaką, o czym świadczy przygoda z niewypałem w rodzinnym Sanoku. Skończyła się uszkodzeniem dwóch palców. Mogło być gorzej. Palce potrzebne są nie tylko malarzowi. Zdzisław Beksiński: Rozbieranie porzuconej amunicji w trakcie trwającej jeszcze wojny było dla chłopców w moim wieku powszechną rozrywką, choć zajęć mi nie brakowało. Ojciec – były oficer armii Hallera – gonił mnie do uprawiania sportów. W trakcie pierwszej wojny nabawił się gruźlicy. Był w sanatorium w Mentonie, co podobno przysługiwało mu jako uczestnikowi wojny i tam, przy pomocy jakiejś francuskiej czy szwajcarskiej pielęgniarki, którą mu zawsze mama złośliwie lub raczej dobrotliwie wypominała, wyleczył się według własnego mniemania z gruźlicy, opalając się w górach wbrew zakazowi lekarzy. Zasłaniał tylko twarz, żeby pozostała jasna i nie zwracała uwagi personelu medycznego. Opalił się podobno na murzyna. Był uparty, wszystko robił po swojemu. Był przekonany, że istnieje coś takiego, jak zdrowy tryb życia, a to, co naturalne, a także przykre, było w jego mniemaniu z zasady zdrowe. Było to skrzyżowanie religii z medycyną, bo jak wiadomo lekarzy i księży łączy to, że zakazują wszystkiego, co przyjemne, i nakazują wszystko, co niemiłe. Jak w ogóle ludzkość poradziła sobie z przetrwaniem, gdy nie było jeszcze medycyny i religii? Zagadka albo kolejny dowód na istnienie Boga. Ojciec wypróbowywał na Panu swoje metody? Zdzisław Beksiński: Musiałem się kąpać w Sanie o świcie, gdy mgła stała na łąkach, a zza niej ryczały krowy. Musiałem, choć tego nie znosiłem, jeździć na łyżwach, na nartach; w naszym ogromnym ogrodzie był drążek do podciągania się i akrobacji oraz skocznia do skakania o tyczce i na odległość. Tam też biegałem na 100 metrów i ćwiczyłem hantlami. Mieliśmy własny kort i musiałem grać w tenisa. Ze zdumieniem widzę, że dziś niektórzy uważają to za atrakcję! Dobry Jezu! Gdy ojciec umarł, pozwoliłem sobie gruntownie zniewieścieć, po swojemu. Od wtedy do dnia dzisiejszego nie kąpałem się nigdzie poza wanną, zapomniałem o istnieniu nart, a tenis postrzegam jako rodzaj umartwiania się. Utyłem i zniewieściałem, ale żyję w zgodzie ze sobą. A może na przekór ojcu? Ojca jednak bardziej kochałem niż matkę. Tata, którego dziś postrzegam jako Hansa Castorpa, chciał ze mnie uczynić twardziela, a mama – artystę przez wielkie „A”. Chyba mnie sobie wyobrażała jak jakiegoś Paderewskiego lub Liszta, przystojniaka z długim włosem i ulubieńca pięknych kobiet. Wychodzi we fraku na scenę, siada przy fortepianie i uderza w klawisze... Tłukłem palcówki Bacha na pianinie, a na imieniny ojca musiałem przygotowywać utwory Schuberta. Cóż to za koszmarne życie by mnie czekało! Gdy zapalnik urwał mi palce, byłem cały szczęśliwy. Cóż za niewielki koszt za uniknięcie męki bycia wirtuozem. Co Pana ojciec sądził o artystach? Zdzisław Beksiński: Wie pani, ojciec, moim zdaniem, rysował dużo lepiej niż ja i marzył chyba o tym, by zostać architektem, tak jak dziadek, ale jakiś dureń z tytułem profesorskim na Politechnice Lwowskiej powiedział mu podobno, że my tu potrzebujemy artystów, a nie rzemieślników. Chyba od tego momentu ojciec się zawziął. Nigdy już nic nie rysował. Na dodatek chyba znielubił artystów, w czym wydatnie pomagali mu sami artyści, jako iż stykaliśmy się co roku w zimie z połową krakowskiej ASP w Poroninie, w pensjonacie mojej ciotki. Jej mąż był znanym kolorystą, no i artyści, którzy byli jego krakowskimi kumplami, ostro pili i rozrabiali, wypłacając się ciotce dziełami, które wisiały nawet w WC. Taki nieustający plener. Artyści to hołota – ojciec nigdy nie powiedział tego głośno, ale chyba tak sądził. I chyba zobaczył we mnie architekta, który zrealizuje jego marzenia. Zapewne nie byłem bez winy. Jako dziecko planowałem i rysowałem miasta idealne, gdzie w powszechnej szczęśliwości mieli wspólnie żyć ludzie mieszkający w takich samych i tak samo umeblowanych mieszkaniach, ubrani w jednakowe ubrania i mający wszystko po równo. Architektura nie miała z tym nic wspólnego. Chciałem uszczęśliwić ludzkość! Pragmatycznie nastawiony ojciec nie zauważył jednak, o co mi szło i argumentował: „Polska jest zniszczona, architekci będą mieli wspaniałe perspektywy”. Wtedy jeszcze nie było totalitaryzmu w wersji, która się zaczęła po roku 1949, zachowywano pozory demokracji. Ojciec liczył, że architekci będą mieli własne biura... „Będziesz doskonale zarabiał, ja cię zostawię z fachem w ręku, a jeśli przyniesiesz dyplom architekta, zafunduję ci szkołę filmową”, obiecywał, znając moje marzenia. Bo ja marzyłem o tym, by zostać reżyserem filmowym. Gdy już miałem dyplom architekta, musiałem odrabiać trzyletni nakaz pracy. W trakcie tego umarł ojciec, a ja już nie miałem najmniejszej ochoty na to, by zostać reżyserem. Demokracja się skończyła, był to szczytowy okres socrealizmu i to, co w ogóle miało szansę powstać w zakresie kinematografii, w najmniejszym stopniu nie budziło chęci kreowania. Architektem też Pan nie został... Zdzisław Beksiński: Zostałem, ale po odrobieniu trzyletniego nakazu pracy na placu budowy, gdy po śmierci Stalina pojawiły się pierwsze symptomy odwilży politycznej, rzuciłem pracę i postanowiłem malować, żyjąc z emerytury mojej mamy i pensji mojej żony. Dziś się tego wstydzę. Był to dla mnie bardzo ciężki okres, miałem wyrzuty sumienia... Najgorsze pod względem finansowym były lata na przełomie 50. i 60. Fatalne. Nawet na gazetę nie mieliśmy. Jest Pan usprawiedliwiony, pragnął zostać artystą. Zdzisław Beksiński: To nie usprawiedliwia. Dziś najprawdopodobniej nie rzuciłbym architektury, choć nigdy nie miałem do niej zamiłowania. Ugiąłbym się i zadecydował, że moim obowiązkiem jest utrzymanie rodziny. Zdzisław Beksiński "Bez tytułu", 1975. Cynik, który gra świętego Na szczęście odniósł Pan sukces. Znalazłam Pana dane w informatorze „Who is who” wydanym w 1984 roku, w którym brak nazwisk wielu twórców. Pan nie gniewał się wtedy na władzę? Zdzisław Beksiński: W minionym okresie na pewno nie byłem dysydentem, raczej osobnikiem obojętnym politycznie. Nie mam przekonań politycznych i nigdy ich nie miałem. Nie składam się z przekonań, tylko wątpliwości. Oczywiście realny socjalizm uważałem za tragikomiczny idiotyzm, ale myślałem, że jest to idiotyzm, w którym przyjdzie mi żyć do śmierci. Nie mam natury rewolucjonisty, ale uwielbiając życie z boku, nigdy nie chciałem być gratyfikowany przez żadną władzę – ani dawną, ani obecną. Tyle tylko, że dawna wiedziała, iż nie jest lubiana, więc była cokolwiek pokorna. Gdy chciała powiesić medal, to urzędnik najpierw dzwonił z zapytaniem, czy przyjmę. Ja mówiłem: „Panie, odsuń ode mnie ten kielich goryczy”. Słyszałem: „Tak, tak, wiemy, rozumiemy”. Guzik wiedzieli, bo akurat nie o to szło, co sobie myśleli, ale dawali mi spokój. A ja po prostu nienawidzę sytuacji oficjalnych. No i śmieszą mnie odznaczenia. Chcę i zawsze chciałem reprezentować sam siebie, a nie Naród, Partię, Ojczyznę czy Kościół. èle się więc czułbym jako facet, któremu wieszają medal albo dają nagrodę. Brrr! Cholernie bałem się, że na 70-lecie zechcą mi coś zawiesić, ale jakoś mi się upiekło. Politycznie nie byłem prześladowany w tamtym ustroju, ale denerwowało mnie, że musiałem własnymi kanałami pozyskiwać książki, ściągnąć płyty, bo obaj z Tomkiem słuchaliśmy wtedy brytyjskiej muzyki pop. Gdy ktoś za granicą nie mógł zapłacić stosunkowo wysokiej sumy za obraz, płacił o wiele mniej, ale płytami. Dostawałem je nawet z Głównej Kwatery NATO w Belgii, od pułkownika Guido Baele. Przychodziły do „Warszawa 3” z nalepkami „Sklep wyłącznie dla kadry oficerskiej NATO”. Pod czujnym okiem ubeka rozpakowywaliśmy płyty. Poczciwiec sądził zapewne, że w kopertach mogą być instrukcje obalenia socjalizmu w Polsce. Raz na Okęciu musiałem nawet podpisać oświadczenie, że płyty CD z muzyką poważną nie zawierają treści godzących w podstawy ustroju PRL, a to z tego powodu, że miałem jeden z pierwszych odczytywaczy CD w Warszawie, a na Mysiej go jeszcze podobno nie mieli. „Proszę pana, to Schubert”, zaoponowałem nieśmiało. Usłyszałem na to: „Schubert czy inny ˚yd – ja go nie znam, pisz pan oświadczenie”. No i napisałem. Jeśli nie medale i odznaczenia, to jaki rodzaj uznania by Pana satysfakcjonował? Zdzisław Beksiński: Gdy byłem młody, przejście do historii było dla mnie najważniejsze. Ale dzisiaj, gdy patrzę na wszystko z perspektywy księgi Koheleta – „marność nad marnościami, wszystko to marność” – jestem raczej zrezygnowany. I tak jest Pan we wszystkich encyklopediach. Zdzisław Beksiński: Zarzuca mi pani, że jestem cynikiem, który gra rolę świętego? Odrobinę. A sprzedaż obrazu za milion dolarów? Zdzisław Beksiński: Niewątpliwie by mi poprawiła samopoczucie, nawet gdybym nie dostał ani jednego dolara, a dostał je właściciel obrazu. Zabieraj, bracie, tego Hiszpana - z Beksińskim o sztuce Co to jest doskonałość w sztuce? Zdzisław Beksiński: Któryś z moich uczonych przyjaciół powiedział, że piękno musi mieć jakąś skazę i nie powinno być doskonałe. Ja nie myślę tymi kategoriami. Nie wiem, co to jest doskonałość. Definicje nie są moją mocną stroną. Osobiście przez całe życie usiłuję znaleźć równowagę między ekspresją i harmonią. Czego u Pana jest więcej: piękna czy ekspresji? Zdzisław Beksiński: Nie nazwałbym braku ekspresji pięknem. Ostrożnie z definicjami! Osobiście mam problemy z utrzymaniem się na tej perci i raz po raz staczam się – to na lewo, to na prawo. Znam malarzy, którzy malują obraz w jeden dzień. Zdzisław Beksiński: W młodości potrafiłem namalować dwa w godzinę. W czym trudność? Zaczynałem jako wyjący ekspresjonista. Byłem wobec siebie bezkrytyczny. Skąd depresyjne kolory Pana obrazów? Zdzisław Beksiński: Takie mi się podobają. Odzwierciedlają stan duszy? Po utracie wszystkich bliskich, malarstwo stało się rodzajem terapii? Zdzisław Beksiński: W jakimś sensie malowanie zapewnia mi pozorny sens dalszej egzystencji. Bez niego pewnie nie miałbym już nic, ale z drugiej strony to, co maluję, nie oddaje stanu mojej duszy, moich przeżyć, a jeśli już, to nie w sposób bezpośredni. Każdy ma inną naturę, inne potrzeby. Obrazy są niezależne ode mnie i mojego nastroju. Nie wierzę, żeby samopoczucie nie miało wpływu na twórczość. Zdzisław Beksiński: Obraz maluję cholernie długo, kilka tygodni. Trudno, żebym miał nieustannie ten sam nastrój. A to noga boli, a to ktoś stworzył sytuację, z której trudno się wykręcić, a to się przejadłem, a to znowu przydarzyło się coś komicznego. Interesuje Pana, co robią koledzy po pędzlu? Zwiedził Pan galerie malarstwa Europy Zachodniej? Zdzisław Beksiński: Boże mój! Nie cierpię podróżowania. Nie byłem ani w Europie Wschodniej, ani w Zachodniej. Nie byłem nawet w Kielcach, Białymstoku czy w Toruniu. Poza tym nie lubię oglądać tego, co robią inni malarze. Unikam nawet oglądania albumów, które czasami ktoś mi przynosi, mówiąc: „Bo ten Hiszpan maluje podobnie jak ty”. Zabieraj, bracie, tego Hiszpana, bo nie chcę sobie psuć humoru. Malarze nie inspirują się nawzajem? Zdzisław Beksiński: Mogę mówić o sobie. Oczywiście, że wszystko mnie jakoś inspiruje, a więc i twórczość innych malarzy, jeśli oczywiście ją poznam, bo jak powiedziałem: unikam tego. Zdzisław Beksiński "Bez tytułu", 1972 Beksiński z wielkiej płyty Jak to się stało, że Pan, artysta wysublimowany, odnalazł swój azyl w standardowym wieżowcu z wielkiej płyty? Zdzisław Beksiński: Lubię to mieszkanie jako takie, choć idealne nie jest. Student drugiego roku architektury nie dostałby zaliczenia, gdyby na ćwiczeniach przedstawił taki rzut. Koszmarny układ, idiotyczne wejście, korytarz jak kiszka, małe pokoje, drzwi, które się zderzają... Tylko takie mogłem nabyć w 1977 roku przez spółdzielnię Locum, kupując sobie jednocześnie meldunek warszawski. Warszawa wtedy była miastem zamkniętym. A jak już się do czegoś przyzwyczaję, to siedzę. Nie lubię zmian. Nie mam natury mojego szwagra, który przez całe życie coś buduje. Tu też radził mi wszystko zmienić... Kuchnia pachnie świeżością... Zdzisław Beksiński: Pojawiły się prusaki. Wpadłem w panikę. Jeszcze gdy syn żył, zrobiliśmy akcję, odkręcając w kuchni wszystko, co się dało. Strzelaliśmy w prusaki Raidem. Okazało się jednak – stosując terminologię Klausewitza – że wygraliśmy bitwę, ale nie wygraliśmy wojny. Dopiero gdy zmieniłem całą kuchnię na nową, wygrałem też wojnę. Zrobiłem sobie kuchnię starego kawalera, bez gazu i piekarnika, tylko z blatem grzejnym i mikrofalą do odgrzewania pizzy. Gdy pojawił się kolega z butelką dobrego wina z okazji moich imienin, nie było czym otworzyć butelki ani do czego nalać. W tym mieszkaniu mieszkał Pan z mamą, żoną i teściową. Zdzisław Beksiński: W jednym pokoju ja z żoną, dwa pozostałe pokoiki były dla obu mam i największy jako moja pracownia. Tomek miał już swoje mieszkanie w sąsiednim bloku. Niezły babiniec. Zdzisław Beksiński: Też wolałbym mieszkać w willi nad morzem z Alicją Silverstone, ale nie zawsze ma się to, co się lubi. Jestem człowiekiem, który dostosowuje się do sytuacji. Zabranie do siebie mamy i teściowej to nie była przyjemność, tylko obowiązek. ...nie wszystkich zięciów. Taką cechę nazywa się przyzwoitością. Zdzisław Beksiński: W uczynkach staram się być przyzwoity, a za to w marzeniach jestem skrajnie nieprzyzwoity, a nawet – strach powiedzieć – zboczony. A w twórczości? Zdzisław Beksiński: Kiedyś namalowałem obraz nieprzyzwoity w celach chwalebnych. Córka mego przyjaciela Jurka już drugi rok nie mogła się dostać do ASP w Krakowie. Dla Andrzeja Banacha, który obiecał pomóc w tej sprawie, a był między innymi kolekcjonerem i koneserem sztuki erotycznej, namalowałem wielkie dzieło: smukła brunetka w czarnym staniku, ale bez majtek, podrzyna rzeźnickim nożem gardło facetowi przywiązanemu do słupka. Krew sika jak na obrazach Riepina. Usatysfakcjonowałem tym raczej swoje skryte zachcenia niż Andrzeja, którego wyobraźnia erotyczna była bez porównania bardziej idylliczna. Podpisałem dzieło nieortograficznie: „Andrzejowi, na pamiątkę akcji curka Jórka – Bexiński”. Powiesił to u siebie w Witowie, a potem mnie poinformował: „Górale żegnają się przed tym obrazem, bo myślą, że to święta”. „Córka Jurka” dostała się na studia? Zdzisław Beksiński: Dostała, zdolna osoba. Czyn zbożny. Zdzisław Beksiński o synu Czy Pana syn Tomek był do Pana podobny? Zdzisław Beksiński: Fizycznie tak, psychicznie nie... Niektórzy twierdzą, że na człowieka wywiera piętno moment, w którym się urodzi, a ponieważ on był Strzelcem, zaś ja Rybą, więc podobno nie mieliśmy szans na porozumienie. Mnie się wydaje, że mogliśmy się porozumieć, chociaż mieliśmy swoje własne światy. Tomek dominował; może to ja zawiniłem, bo nigdy niczego mu nie zakazywałem. Mówił, co chciał, robił, co chciał. Wszystko jawnie czytał, cokolwiek wziął do ręki, nie wyłączając pornografii. Mnie wszystkiego zakazywano, więc powiedziałem: „Żadnych zakazów nie będzie”. Mógł palić i kląć, co wprawdzie nie uczyniło ze mnie drugiego Makarenki, ale w odniesieniu do Tomka okazało się eksperymentem nad wyraz skutecznym, jeśli idzie o późniejsze efekty w tym zakresie. No cóż: był rozpuszczony pod wieloma względami. Lubił Pana obrazy? Zdzisław Beksiński: Nie lubił tych z późniejszego okresu, uważał, że są niewiele warte. Brał sobie te, które mu się podobały, z wczesnego okresu, który cenił. Nie prosił, by mu podarować, brał sam, mówiąc: „Ten sobie biorę”. Jakie wybierał? Zdzisław Beksiński: Romantyczne pejzaże. Romantyczne, czyli wizjonerskie, dramatyczne, dziwaczne, groteskowe. Gdy zacząłem malować obrazy o formie mniej wizyjnej, przestały mu się podobać. Jakie dokładnie? Zdzisław Beksiński: Pamiętam oczywiście obrazy, które mu się podobały – obecnie wszystkie, zgodnie z jego ostatnią wolą, znalazły się w Muzeum w Sanoku. Ich reprodukcje są w moim nowym albumie „Beksiński 2”, na przykład odlatujący balon z napisem „never more”. Uwielbiał Edgara Alana Poe. Wziął sobie też obraz, którego nie lubiłem: na oddzielnych słupach siedzą postacie, samotne rodziny i palą ogniska. Ludziom szukającym literackich odniesień podobał się. Albo taki: na wybrzeżu czerwony ptak leży na wznak, nad nim wygwieżdżone niebo i odrealnione fale, na brzegu leżą rozmaite precjoza. Mój kumpel Henryk Waniek powiedział: „To wygląda jak plaża we Włoszech, którą opuścili niemieccy turyści, porzucając opakowania z czopków, których zwykle używają przeciw obstrukcji”. Co oznaczał czerwony ptak? Zdzisław Beksiński: Był symbolem wyobraźni i fantazji. Aż nie wierzę, że udało mi się namówić Pana do opowiadania treści własnych obrazów. Podobno nie powinno się tego robić, tak jak opowiadać filmów, tylko je oglądać. Znajoma obejrzała Pański obraz w modnej galerii i zawyrokowała: „To moje życie”. Było na nim rozczłonkowane ciało kobiety w szarych, smutnych chmurach. Tak na marginesie, za 30 tysięcy złotych. Zdzisław Beksiński: Boże! Nie namalowałem w życiu rozczłonkowanego ciała. Zawsze, gdy ludzie opisują moje obrazy, zachodzę w głowę, o jaki obraz chodzi. W obiegu jest wiele obrazów z trzeciej ręki, nigdy nie potrafię z opisu ich poznać. Byłoby łatwiej, gdyby miały tytuły, ale nie lubię tytułować. Kiedyś z galerii zadzwoniła pani, że jacyś Niemcy chcą kupić mój obraz. Jaki? A ona: „Złote trumny lecą, umarli z nich wypadają”. „Cooo? Niech pani obróci obraz, czy tam na pewno jest mój podpis. Nie przypominam sobie, żebym coś takiego namalował”. Bez czego nie potrafiłby Pan żyć? Zdzisław Beksiński: Bez słońca na niebie. Powłoka chmur mnie przygnębia. Matka zawsze o mnie mówiła „sonntagskind”, bo się jeszcze do tego urodziłem w niedzielę. Lenistwo usprawiedliwione. Jest Pan tolerancyjny wobec odmienności? Zdzisław Beksiński: Mój syn uważał mnie wręcz za nazbyt tolerancyjnego. Trudno znaleźć kogoś bardziej ode mnie tolerancyjnego. Wyobrażam sobie świat naiwnie, jako agorę, na której wszyscy ze wszystkimi mogą sobie dyskutować. Pogląd skrajnie utopijny. Ja staram się wszędzie znaleźć myślących podobnie, ale ludzie uwielbiają szukać myślących odmiennie, po to, by od razu skoczyć sobie do gardeł... Wendeta dla mnie nie istnieje, a historia zaczęła się przed rokiem. Bebechy mi się obracają na ględzenie „o ojcach, dziadach i sztandarach, o bohaterach i ofiarach”. Sprawia Pan wrażenie człowieka pogodnego. To złudzenie? Zdzisław Beksiński: Jeśli podejdziemy filozoficznie, to jestem skrajnym pesymistą. Ale dlaczego nie miałbym być pogodny? Widzi tu pani sprzeczność? Rozmawialiśmy często na ten temat z synem. Ponieważ prawie od dzieciństwa myślał o samobójstwie, to pragnąc go przekonać, że końca nie ma sensu przyspieszać, bo i tak nastąpi, posłużyłem się historyjką, jak to człowiek płynie łódką w kierunku wodospadu, który ją i jego pochłonie, a w łódce jest do wyboru kaktus i fotel. Czy ma sens, mówiłem, by w oczekiwaniu na nieuchronny koniec siedzieć przez cały czas na kaktusie zamiast na fotelu. Odpowiedział mi wtedy, że on nie widzi w ogóle sensu w beznadziejnym oczekiwaniu i wyskoczy z łódki. To postawa zbyt heroiczna dla mnie. Wprawdzie samobójstwo traktowane bywa jako akt tchórzostwa, ale wbrew temu utartemu paradoksowi, który zaczął pełnić funkcję aksjomatu, bo ogromnej liczbie ludzi pozwala na interpretowanie własnego tchórzostwa jako odwagi – samobójstwo wymaga cholernej odwagi i mnie tej odwagi brakuje, chociaż jednym z najważniejszych bohaterów mej młodości był Martin Eden. Ja wiem, jak trudne to było dla Tomka, który od wczesnej młodości oswajał się z tą ideą i w końcu kilkakrotnie próbował, w coraz większym stopniu doskonaląc się na swych błędach. Po jednej z prób odratowano go wręcz cudem, gdyż był już w stanie śmierci klinicznej. Mieliśmy wielokrotnie okazję rozmawiać na temat tego, jak trudno jest podjąć ostateczną decyzję. Bardzo wielkie wrażenie robił na nim film z lat 70. „Znikający punkt”, gdzie aktor – jak twierdził – doskonale zagrał moment, w którym zapadła decyzja, od której nie ma już odwrotu. Powtarzam: ja nie mam odwagi. Mam mocno zakodowaną miłość do życia jako takiego. Patrzę na nie jak na rodzaj wirtualnej telewizji, buddyjskiego złudzenia, tym niemniej to wciąga, bo reżyser jest dobry. To gra komputerowa, którą trudno się znudzić. Przecież nie umiemy sobie nawet wyobrazić tak bliskiej nam rzeczy jak czas. W jakich kategoriach go określić? Co dzieje się z nami sprzed sekundy, co potem? Rozpada się wszystko i buduje w każdym ułamku sekundy od nowa, czy zostaje za nami z tyłu? Mamy na co dzień bardzo prostackie wyobrażenie czasu, nie przystające z całą pewnością do tego, czym w istocie on jest. Widzimy czas, który biegnie niczym wskazówka zegara, a może właściwszym byłoby porównanie go do nieruchomego obszaru cyferblatu? Wyobrażamy sobie, że posiadamy duszę, ale czy nie przeczy prostej logice pogląd, że coś mniejszego i ograniczonego zawiera w sobie coś większego i nieskończonego, i czy nie jest tak, że to dusza posiada nas? Jesteśmy jak płowiejąca powoli kolorowa fotografia własnej duszy. W końcu nic na niej nie będzie widać. Niestety, w naszym ruchomym czasie i w dostępnym nam obszarze rzeczywistości wszystko źle się dla nas kończy. Ale o tym już mówiłem. Rozmawiała Liliana Śnieg-Czaplewska
Ta choroba zdziesiątkowała gwiazdy show-biznesu! Zobacz, kto padł jej ofiarą
Dziś Światowy Dzień Walki z AIDS - święto obchodzone corocznie 1 grudnia z inicjatywy Światowej Organizacji Zdrowia. Na całym świecie odbywają się konferencje oraz akcje edukacyjne dotyczące profilaktyki zakażeń wirusem HIV, w które angażują się też media i celebryci. Dziś dzięki postępowi medycyny z wirusem HIV można żyć długo, a śmiertelność w wyniku AIDS wynika głównie z biedy. Choroba dziesiątkuje społeczności tam, gdzie nie ma funduszy na profilaktykę. Szacuje się, że aktualnie nosicielami wirusa jest 37,7 mln ludzi na świecie, a większość z nich żyje w Afryce Subsaharyjskiej. Warto pamiętać jednak, że jeszcze niedawno nie istniały metody walki z wirusem. Na AIDS umierali ludzie na całym świecie, w tym gwiazdy. Poznajcie najsłynniejsze ofiary choroby w naszej galerii.
Pochodzi z Parczewa, ubierał największe światowe gwiazdy. Jak dziś wygląda życie Arkadiusa?
Przypominamy szczerą rozmowę VIVY! z Arkadiuszem Weremczukiem
Niegdyś jedno z najgłośniejszych nazwisk świata mody. Arkadiusz Weremczuk, znany pod pseudonimem artystycznym Arkadius, 20 lat temu ubierał światowe gwiazdy show-biznesu. Ukończył jedną z najbardziej prestiżowych szkół mody na świecie - Central Saint Martins College of Arts and Design w Londynie. Odbył staż w domu mody Alexandra McQueena. Został laureatem wielu prestiżowych brytyjskich nagród. Jego kariera szybko nabierała tempa, jednak niestety równie szybko zaczęła zwalniać. Arkadius zniknął z blasku fleszy około 15 lat temu. Jak dzisiaj wygląda jego życie? Czytaj także: Gwiazdy na ponownym otwarciu butiku Łukasza Jemioła Arkadius: eskcentryczny projektant mody z Parczewa Urodził się 5 lipca 1969 roku w Lublinie. Wychowywał się w oddalonym o około 60 kilometrów Parczewie. O Arkadiuszu Weremczuku, a właściwie Arkadiusie, świat usłyszał 21 lat temu, kiedy kilka miesięcy po obronie dyplomu zaproszono go na London Fashion Week. Ta premierowa kolekcja przełamała wszelkie tabu i pokazała, że prowokacja to główny element jego twórczości. Publika była rozdarta, bo z jednej strony Arkadius zaprezentował krawiectwo na wysokim poziomie, ale z drugiej strony dotknął bardzo delikatnych kwestii takich jak Biblia i inne motywy religijne. Co ciekawe na wybiegu pojawiła się wówczas Magdalena Mielcarz przebrana za Matkę Boską, a na koniec sam projektant półnagi odgrywał scenki nawiązujące do ukrzyżowania Jezusa. W mediach na całym świecie pisano o jego wybitnym talencie, a kreacje projektanta nosiły największe gwiazdy, takie jak: Christina Aguilera, Alicia Keys, Björk, Janet Jackson, Mary J. Blige czy też Pink. Choć na początku wizjoner znany był głównie w Londynie, w późniejszym okresie Laura Budzyk namówiła go, aby pokazał się także w Polsce. I tak w 2000 roku Arkadius po raz pierwszy zaprezentował swoją kolekcję w ojczyźnie, która inspirowana była folklorem, a na wybiegu pojawiła się Joanna Horodyńska. Projektant zachęcony sukcesem swojego pierwszego pokazu postanowił realizować kolejne, dzięki czemu stał się jedną z największych gwiazd polskiego show-biznesu i mody, która wówczas raczkowała na naszym rynku. Niestety, z czasem fascynacja ekscentrycznym stylem projektanta minęła. Butik, który otworzył w 2003 roku przy ulicy Mokotowskiej w Warszawie splajtował. W 2006 roku porzucił modę, zamiast której zajął się projektowaniem wnętrz oraz architekturą. Nikt wówczas nie spodziewał się, że projektant mody wznowi swoją działalność. Czytaj także: Nie żyje mąż Toma Forda, Richard Buckley. Przypominamy, kim był Arkadius: wielki powrót Arkadius powrócił w 2015 roku z projektem P- iFashion, czyli "Politically Incorrect Fashion". Jest to marka modowa, dyrektor kreatywny słynie z tego, że polityczną poprawnością nie przejmuje się zupełnie. Uwielbia łamać zasady. Tym razem przekroczył kolejną granicę - w ramach protestu przeciwko nadprodukcji w przemyśle mody stworzył kolekcję bez ubrań o wymownym tytule "INVISIBLE COLLECTION/INVISIBLE CONCEPTION". Zdjęcia nagich modelek to protest przeciwko chciwości korporacyjnych szefów, masowej produkcji po kosztach, braku poszanowania dla robotników i projektantów. Artysta, który w 2006 roku przerwał karierę projektanta by wyciszyć się w brazylijskim Salvadorze zarzekał się, że do mody nie wróci i właściwie można uznać, że dotrzymał słowa. Jego "niewidzialna kolekcja" to bardziej polityczny manifest, niż moda w tradycyjnym rozumieniu. To ucieleśnienie motta, które P-iFashion podaje na stronie internetowej: "Gdzie sztuka spotyka się z modą". Przy czym to drugie zostało okrojone do absolutnego minimum. Arkadiusa fascynują kwestie fundamentalne - życia i śmierci. Na wybiegu pokazał już poród (w trakcie London Fashion Week w 2000 roku), a w styczniu 2015 roku zszokował fanów publikując nekrolog samego siebie. Okazało się jednak, że chodziło tylko o jego publiczną personę - markę Arkadius. Arkadiusz Weremczuk odrodził się jako the Artist Formerly Known as Arkadius (artysta wcześniej znany jako Arkadius - przyp. red.) twórca P-iFashion. Czytaj także: Szokujące wyznanie byłej modelki Victoria’s Secret. Ujawnia mroczne sekrety świata mody Arkadius: życie z dala od błysków fleszy Do całkowitej zmiany stylu życia zainspirowały Arkadiusa podróże. "Wiedziałem, że nie chcę już mieszkać w Anglii, nie chcę projektować, bywać", powiedział w rozmowie dla Wysokich Obcasów. Gdy trafił na atrakcyjną ofertę kupna ziemi w Tajlandii, nie wahał się ani chwili. Szybko wyprowadził się z Londynu i rozpoczął budowę domu w egzotycznym kraju. Przez kilka lat cieszył się życiem na zupełnie innych zasadach. Obecnie jego dom pełni funkcję pensjonatu, a zarobione pieniądze z wynajmu artysta może przeznaczać na utrzymanie się w Brazylii i rozwój swoich pasji. "Budzę się bardzo wcześnie. Robię sobie koktajl z owoców, odpisuję na maile. Potem jadę na rynek, robię zakupy, idę na plażę pod domem, żeby popływać, załatwiam sprawy związane z mieszkaniami, spotykam się ze znajomymi. Dużo też podróżuję, stopniowo poznaję Brazylię", docenia uroki życia z dala od mediów były już projektant. Jak sam przyznaje, życie na pokaz było dla niej zbyt męczące. Obecnie prowadzi zupełnie inny styl życia, który sobie nad wyraz ceni. "Zamiast cieszyć się, że ma się ręce, nogi, oczy, zdrowie, ludzie koncentrują się na tym, kogo ocenić, kogo docenić, jak ich oceniają i czy doceniają. Szkoda życia. (...) Jestem po prostu człowiekiem i ludzie oceniają tylko, czy jestem w porządku, czy skur***l", szczerze wyznaje Arkadius, którego głównym zajęciem jest teraz pielęgnowanie roślin i sadzenie drzewek. Czytaj także: Kobieta kameleon, która zna swoją wartość. Niezwykła historia Lindy Evangelisty Arkadius: wywiad dla VIVY! W wywiadzie z 2002 roku Arkadius rozmawiał z Piotrem Najsztubem m.in. o temacie, który dla wielu jest tematem tabu - śmierci. Wyznał, że chciałby być skremowany, a żeby jego prochy rozsypane były po łąkach w rodzinnym Parczewie. Czy to ta rozmowa zainspirowała go do upozorowania własnej śmierci? Przypominamy wywiad, w którym projektant opowiada o tym, kto chciał go zamordować, czy jest religijny, i jak ubrałby papieża. Ro­bi Pan świa­to­wą ka­rie­rę. Coś Pa­na mi­łe­go ostat­nio spo­tka­ło? Kil­ka dni te­mu dosta­łem e-ma­il od mo­jej agen­cji w No­wym Jor­ku, że Ali­cia Keys spo­śród wie­lu pro­jek­tan­tów mo­dy wy­bra­ła mnie na swój kon­cert w Ma­di­son Squ­are Gar­den za­ło­ży­ła ża­kiet z ręcz­nie wy­szy­wa­nym sym­bo­lem re­li­gij­nym na ple­cach. Ale na ra­zie naj­więk­sze suk­ce­sy od­no­szę w Wiel­kiej Bry­ta­nii. W ostat­nim ka­ta­lo­gu Lon­don Fa­shion We­ek (ty­dzień lon­dyń­skich po­ka­zów mo­dy ­– przyp. red.) na­pi­sa­li, że je­stem obec­nie naj­bar­dziej dra­ma­tycz­nym, głów­nym pro­jek­tan­tem w tym kra­ju. Te­raz bi­let na mój po­kaz bę­dzie naj­trud­niej­szym bi­le­tem do zdo­by­cia w ca­łym se­zo­nie. Wy­da­je mi się, że je­że­li lu­dzie pła­ci­li­by za wejście na mo­je po­ka­zy, był­bym już bar­dzo bo­ga­tym czło­wie­kiem. W ciągu ostat­nich dwóch i pół ro­ku mia­łem aż 20 po­ka­zów na ca­łym świe­cie. Za­zwy­czaj ro­bię rze­czy, któ­re „za­ba­wia­ją”, to jest jak wyj­ście do te­atru. By­wal­cy po­ka­zów są na­praw­dę ze­psu­ci, wie­lu z nich, szcze­gól­nie dzien­ni­ka­rzy mo­dy, cho­dzi na 250­–300 po­ka­zów w se­zo­nie. Pod ko­niec każ­de­go se­zo­nu nic nie pa­mię­ta­ją, tyl­ko naj­bar­dziej dra­ma­tycz­ne po­ka­zy. Czy to nie jest ogra­ni­cze­nie, że po­ka­zy mu­szą być mak­sy­mal­nie dramatycz­ne, by zo­sta­ły zapamiętane? Trze­ba krzy­czeć, a ktoś mógł­by chcieć za­nu­cić... Mu­si­my, mu­szę krzy­czeć. To rze­czy­wi­ście ogra­ni­cza. Ostat­nio krzy­czał Pan o ta­bu re­li­gij­nym, po­ka­zał Pan ko­lek­cję inspirowa­ną wi­ze­run­ka­mi Mat­ki Bo­skiej, Chry­stusa. Czy wi­dzi Pan jeszcze ja­kieś ta­bu, któ­re chciał­by na­ru­szyć? To niekoń­cząca się li­sta. Cho­ciaż nie mam jesz­cze po­my­słu na na­stęp­ny po­kaz, na wrze­sień. Po­sta­no­wi­łem tro­chę od­po­cząć, wy­ci­szyć się. Już Ar­ka­dius wy­ci­szo­ny to dla wie­lu w bran­ży du­ży szok. W Pa­na ży­ciu oso­bi­stym są ja­kieś ta­bu? Żad­nych. Ży­je Pan w kom­plet­nie wy­zwo­lo­nym świe­cie? Ab­so­lut­nie. We współ­cze­snym świe­cie śmierć jest ta­bu. A dla Pa­na? Śmier­ci się nie bo­ję. Bar­dzo du­żo po­dró­żu­ję sa­mo­lo­tem i wiem, że wte­dy jest groź­ba śmier­ci, ale się na to uod­por­ni­łem. Wie­rzę w prze­zna­cze­nie: je­że­li mo­im prze­zna­cze­niem jest zgi­nąć w przy­szłym ro­ku, to trudno, ale rów­nie do­brze mo­gę zgi­nąć za 30 lat czy za 70. To tyl­ko sta­ty­stycz­na świa­do­mość. Czy Pan się kie­dyś otarł o śmierć? Kie­dyś w War­sza­wie ści­ga­ło mnie kil­ku mło­dych lu­dzi i krzy­cze­li: „Za­bić ski­na!” Uciekł im Pan? Ucie­kłem. W Lon­dy­nie raz się otar­łem o śmierć. W po­dob­nych oko­licz­no­ściach? Nie, tro­chę in­nych. Ktoś chciał mnie za­mor­do­wać. Dla­cze­go? Był bar­dzo za­zdro­sny o mój ta­lent. Jak­kol­wiek by to nie brzmia­ło, to mó­wię po­waż­nie. To by­ło na stu­diach. Jak kon­kret­nie chciał Pa­na za­bić? Tru­ci­zna, pi­sto­let? Nie. Chciał mnie udu­sić. Nie chcę o tym wię­cej mó­wić. Prze­ży­łem i mam na­dzie­ję, że je­mu już prze­szło. Kie­dyś prze­zna­cze­nie Pa­na do­pad­nie. Zna­my ze skle­pów tak zwa­ną odzież po­grze­bo­wą ­– po­śled­nie­go ga­tunku i nie­wy­szu­ka­ną w for­mie. My­ślał Pan o stro­ju dla sie­bie na ta­ką oka­zję? Mo­że to py­ta­nie po­win­no być mo­ją in­spi­ra­cją na na­stęp­ną ko­lek­cję? Jesz­cze o tym nie my­śla­łem. Szcze­rze mó­wiąc dla­te­go, że cia­ła umar­łe i krew w ogó­le bar­dzo nie­ko­rzyst­nie na mnie dzia­ła­ją. Je­że­li cza­sa­mi się ska­le­czę, to po pro­stu mdle­ję, nie mo­gę te­go znieść. Nie­bosz­czy­cy nie krwa­wią. Chciał­bym być spa­lo­ny i mo­je pro­chy po­win­ny być roz­sy­pa­ne na łąkach w Pol­sce, tam gdzie się wychowałem ­– u bab­ci. To naj­bar­dziej ro­man­tycz­ne i pięk­ne te­re­ny, ja­kie w ży­ciu wi­dzia­łem. Wróć­my do mo­dy dla zmar­łych. Ja­ka po­win­na być? To za­le­ży od fe­ty­sza, od te­go, co czło­wiek lu­bi. Zna­łem czło­wie­ka w Lon­dy­nie, któ­ry po­wie­dział, że jak umrze, to chce być po­cho­wa­ny w gar­ni­tu­rze z gu­my. Uwiel­biał gu­mo­we ubra­nia. Je­że­li ktoś ko­cha je­dwab, to po­wi­nien być po­cho­wa­ny w pięk­nym gar­ni­tu­rze z je­dwa­biu. Ja­ki ma­te­riał naj­le­piej od­po­wia­da ma­je­sta­to­wi śmier­ci? Ogień. Cia­ła nie po­win­ny zja­dać ro­ba­ki. To nie­przy­jem­ne. Czy moż­na ubrać się w ogień? Moż­na zro­bić na­druk ognia na je­dwa­biu. Nie da się ubrać w ogień. Mu­si Pan być pro­jek­tan­tem-biz­nes­me­nem. Biz­nes­me­ni cza­sa­mi bankru­tu­ją. Czy my­śli Pan, że prze­trwał­by ta­ką po­raż­kę? To by­ła­by dla mnie naj­więk­sza pró­ba, czy na­praw­dę ko­cham to, co ro­bię. Nie po­peł­nił­by Pan sa­mo­bój­stwa? Na pew­no nie z ta­kie­go po­wo­du. A co mo­gło­by Pa­na pchnąć ku sa­mo­bój­stwu? Gdy­by ktoś miał na­de mną wła­dzę i zmu­szał do mor­der­stwa. Wo­lał­bym sam po­peł­nić sa­mo­bój­stwo, niż ko­muś in­ne­mu ode­brać ży­cie. Te­raz jest Pan szczę­śli­wy, wy­peł­nio­ny suk­ce­sem. Jesz­cze kil­ka lat te­mu w Pol­sce nie by­ło Pa­nu tak ró­żo­wo. Co Pan z te­go pa­mię­ta? Chwi­la­mi by­łem bar­dzo nie­szczę­śli­wym czło­wie­kiem. Ucie­kał Pan przed smut­kiem w al­ko­hol? By­łem stu­den­tem w Pol­sce, miesz­ka­łem w aka­de­mi­ku, więc je­dy­ną do­stęp­ną roz­ryw­ką był al­ko­hol z „mety”, od pa­ni Bro­ni. To by­ły ta­kie cza­sy jesz­cze i prak­tycz­nie mo­ja je­dy­na roz­ryw­ka. W aka­de­mi­ku był Pan dzi­wa­dłem? Za­wsze by­łem dzi­wa­dłem. Nie­tu­zin­ko­wo się za­cho­wy­wa­łem, nie­tu­zin­ko­wo się ubie­ra­łem i au­to­ma­tycz­nie dla nor­mal­ne­go czło­wie­ka z uli­cy by­łem dziw­nym stwo­rem. Ni­gdy nie za­po­mnę, jak spo­ty­ka­łem w Krakowie na im­pre­zach nie­zna­nych mi lu­dzi, przed­sta­wia­łem im się, a oni: „My cie­bie zna­my!” „Skąd mnie zna­cie?” „Każ­dy w Kra­ko­wie cię zna”. Był Pan kra­kow­ską oso­bli­wo­ścią? Dzi­wi się pan? W 1991 ro­ku cho­dzi­łem w spodniach z jed­ną no­gaw­ką krót­ką, a dru­gą dłu­gą. Ta krót­ka nie zasła­nia­ła mi pół­dup­ka. A ja­kim był Pan dziec­kiem? Bar­dzo ci­chym i spo­koj­nym. Sie­dzia­łem za­wsze w kącie i roz­wiązy­wa­łem i za­wiązy­wa­łem sznu­ro­wa­dła od bu­tów. By­łem ra­czej za­mknię­ty w so­bie, nie­szczę­śli­wy ­– nie lu­bi­łem szko­ły. Uwa­ża­łem szko­łę za in­sty­tu­cję nie­kre­atyw­ną, ogra­ni­cza­jącą. W li­ceum cho­dzi­łem do kla­sy ma­te­ma­tycz­no-fi­zycz­nej, a wia­do­mo, że nie mam ści­słe­go umy­słu, więc cier­pia­łem po­dwój­nie. Czy w Pa­na dzie­ciń­stwie był ktoś, czło­wiek lub in­sty­tu­cja, kto sta­no­wił dla Pa­na opar­cie in­ne niż ro­dzi­ce? W pod­sta­wów­ce by­łem mo­de­la­rzem. To by­ła mo­ja pa­sja, ro­bi­łem mo­de­le pły­wa­jące i la­ta­jące. Był pan, który pro­wa­dził mo­de­lar­nie. Wte­dy więk­szość cza­su spę­dza­łem z nim. Prak­tycz­nie ten pan był dla mnie pra­wie oj­cem. Ja­ki on był? Bar­dzo do­kład­ny, su­mien­ny, cięż­ko pra­cu­jący, so­lid­ny. Jest, bo prze­cież ży­je, fan­ta­stycz­nym czło­wie­kiem. My­śmy spę­dza­li ra­zem więk­szość na­sze­go ży­cia. Po­dró­żo­wa­li­śmy ra­zem na mi­strzo­stwa Pol­ski, na róż­ne zawo­dy. Roz­ma­wia­li­śmy nie tyl­ko o mo­de­lar­stwie, o wszyst­kim. Miał Pan suk­ce­sy mo­de­lar­skie? Zdo­by­łem brązo­wy me­dal na Mi­strzo­stwach Pol­ski Mo­de­li Pły­wa­jących. Za­gląda Pan cza­sem do skle­pów mo­de­lar­skich? Ko­cham mo­de­le, a ko­ło mo­je­go bu­ti­ku mam sklep mo­de­lar­ski, więc cza­sa­mi tam cho­dzę. Nie­ste­ty, nie mam czasu bu­do­wać mo­de­li. Czy w świe­cie, w któ­rym Pan ży­je, ja­kieś zna­cze­nie ma Pań­ska narodowość? Je­że­li bym był An­gli­kiem, to ko­chał­by mnie bry­tyj­ski „Vo­gue”, pcha­li­by mnie na ca­ły świat. Ale nie je­stem, więc mu­szę so­bie sam ra­dzić. W tym za­wo­dzie, śro­do­wi­sku chy­ba wszy­scy je­ste­ście ko­smo­po­li­ta­mi, a nie pa­trio­ta­mi swo­ich krajów? Za­wsze sta­ram się pod­kre­ślać, w każ­dym wy­wia­dzie, wy­stąpie­niu, że je­stem bry­tyj­skim pro­jek­tan­tem, ale Po­la­kiem. Tu­tej­sza pra­sa pi­sze o mnie: „ory­gi­nal­ny z Pol­ski, bry­tyj­ski czło­wiek”. Czu­je Pan ja­kieś wzru­sze­nie, sły­sząc pol­ski hymn? Już tak daw­no go nie sły­sza­łem, że nie wiem, czy bym się wzru­szył. Pa­na ko­lek­cja, na­zwij­my ją „re­li­gij­ną”, by­ła moc­no w Pol­sce komentowa­na. Po­ja­wi­ło się wie­le gło­sów obu­rze­nia. Przy oka­zji używano ar­gu­men­tu o nie­mo­ral­nym pro­wa­dze­niu się śro­do­wi­ska mo­dy. Czy pro­wa­dzi­cie roz­wiązłe ży­cie? Co pan ma na my­śli, mó­wiąc o roz­wiązło­ści? Nie­sta­łość uczuć, ra­czej łóż­ko­wą. Wia­do­mo, że w tym biz­ne­sie lu­dzie są bar­dziej otwar­ci i wia­do­mo, że jak się spo­ty­ka dru­gie­go czło­wie­ka, to nikt nie mó­wi od ra­zu: „Bę­dę z to­bą do koń­ca ży­cia”. Pan jest ko­chli­wy? Bar­dzo. Za­czął się Pan ko­chać w pod­sta­wów­ce? W li­ceum, za­ko­cha­łem się trzy ra­zy. Nie­szczę­śli­wie. Po­su­nął się Pan do wy­zna­nia mi­ło­sne­go? Nie po­su­nąłem się. Wy­da­je mi się, że w ży­ciu czy­ny są bar­dziej wia­ry­god­nym do­wo­dem mi­ło­ści niż sło­wa. Nie­odwza­jem­nio­na mi­łość by­ła nie­szczę­ściem? W tam­tym mo­men­cie tak. Ry­czał Pan? W sa­mot­no­ści. Nie je­stem z tych, któ­rzy pła­czą pu­blicz­nie. Na stu­diach ja­kaś mi­łość zo­sta­ła od­wza­jem­nio­na? Tak. Nie prze­trwa­ła wy­jaz­du do Lon­dy­nu? Nie mia­ła szans. Te­raz Pan ko­cha z wza­jem­no­ścią? Tak. To ko­bie­ta czy męż­czy­zna? A co to za róż­ni­ca? Wszyst­kich pan py­ta się, czy są les­bij­ka­mi al­bo ge­ja­mi? To mnie in­te­re­su­je, bo ja aku­rat ­– tak się zło­ży­ło ­– je­stem heteroseksual­ny i nie wiem, czym jest mi­łość ho­mo­sek­su­al­na, czym się od mo­jej róż­ni. Dla­te­go py­tam o te róż­ni­ce. Mam zu­peł­nie in­ne spoj­rze­nie na sek­su­al­ność. Po­za tym sek­su­al­ność jest zmien­na. Płeć nie jest dla mnie wy­znacz­ni­kiem war­to­ści i atrak­cyj­no­ści czło­wie­ka. Mo­gę ko­chać i ko­bie­ty, i męż­czyzn ­– za­le­ży od ich charak­te­ru, od te­go, ja­cy są. Za co ko­cha się męż­czyzn, a za co ko­bie­ty? In­na ta­jem­ni­ca tkwi w ko­bie­cie, a in­na w męż­czyźnie? Nie zga­dzam się z tym. W dzi­siej­szych cza­sach nie ma już po­dzia­łu na oso­bo­wość mę­ską i ko­bie­cość. Co­co Cha­nel za­po­cząt­ko­wa­ła uni­for­mi­za­cję stro­jów i za­cie­ra się toż­sa­mość płci. To do­brze? Tak. To, że je­ste­śmy ludźmi, jest naj­waż­niej­sze. Na przy­kład tra­dy­cyj­ne pol­skie wy­cho­wa­nie po­le­ga­jące na tym, że „męż­czy­zna ni­gdy nie pła­cze” to wiel­ka bzdu­ra. Je­że­li czło­wiek chce pła­kać, to ma do te­go pra­wo i nikt nie mo­że te­go ha­mo­wać nor­mą spo­łecz­ną. Pan jest w tej chwi­li czło­wie­kiem bo­ga­tym? Wy­da­je mi się, że je­stem czło­wie­kiem bar­dzo bo­ga­tym, je­że­li cho­dzi o do­świad­cze­nie ży­cio­we. Je­że­li ma pan na my­śli fi­nan­se, to jesz­cze nie uwa­żam się za czło­wie­ka bo­ga­te­go. A kto to jest czło­wiek bo­ga­ty? Każ­dy, kto ma po­wy­żej 100 mi­lio­nów do­la­rów. To jed­nak spo­ro. Pa­nu da­le­ko do te­go? Jesz­cze tro­szecz­kę mi bra­ku­je. Ile lat? Po­dej­rze­wam, że ja­kieś trzy, mo­że czte­ry la­ta. Jest Pan ty­pem skne­ry czy roz­rzut­ni­ka? Je­stem po­środ­ku. Skne­rą nie je­stem, „pie­niądze mnie się nie trzy­ma­ją”, to co mam, od ra­zu wy­da­ję. Ale sta­ram się uwa­żać, na co wy­da­ję. Mu­szę in­we­sto­wać w sie­bie i swo­je pro­jek­ty. Po­cho­dzi Pan z Par­cze­wa, ma­łe­go mia­stecz­ka na po­łu­dniu Pol­ski. Nie ma Pan dziś wra­że­nia, że to ja­kaś ob­ca kra­ina, da­le­ka jak sen? Na pew­no tak. Szcze­gól­nie jak zo­ba­czy­łem ostat­nio w „Po­li­ty­ce” zdję­cia stam­tąd. Za­po­mnia­łem już, jak tam jest, bo ży­ję w in­nym świe­cie. Cie­szę się, że tam nie miesz­kam. Co Pan my­ślał, ogląda­jąc te zdję­cia? Że ży­cie jest tak na­praw­dę baj­ką. Wcze­śniej jak­by nie do­cho­dzi­ło do mnie, że tak da­le­ko je­stem od te­go wszyst­kie­go. Nie zmro­zi­ła Pa­na myśl, że mógł­by tam te­raz żyć? Nie. Dla­te­go, że na­wet gdy­bym zban­kru­to­wał i nie miał po­my­słu na ży­cie, to na pew­no bym tam nie zamiesz­kał. A wy­obra­ża Pan so­bie, że ni­gdy się stam­tąd nie wy­rwał? Ta­kiej sy­tu­acji so­bie ab­so­lut­nie nie wy­obra­żam. Ży­je Pan w baj­ce, więc chy­ba rzad­ko wi­dzi swo­ją ro­dzi­nę. Bar­dzo rzad­ko. Czy nie ma Pan wra­że­nia, że oni się od­da­la­ją, że sta­ją się da­le­cy, pra­wie ob­cy? Do­kład­nie tak się czu­ję. To jest smut­ne, bo moi ro­dzi­ce, ro­dzeń­stwo bar­dzo mnie ko­cha­ją i ja ich ko­cham na swój spo­sób. Ale po pro­stu mo­je ży­cie jest tak na­pię­te, że cza­sa­mi nie po­ka­zu­ję tej mo­jej mi­ło­ści, to jak­by ta­ki me­cha­nizm obron­ny. Czło­wiek za­wsze na po­cząt­ku dba o sie­bie, ma od­ruch ego­istycz­ny. Do­pie­ro potem my­śli o in­nych. Dzwo­nię do ro­dzi­ców dwa ra­zy w mie­siącu, ale ma­ma uwa­ża, że to jest za ma­ło. Mo­że się zda­rzyć, że w koń­cu sta­nie­cie się so­bie cał­ko­wi­cie ob­cy przez te dwa świa­ty, w któ­rych żyje­cie? Moi ro­dzi­ce ab­so­lut­nie nie ro­zu­mie­ją te­go, co ro­bię, mi­mo że się bar­dzo sta­ra­ją. Nie ro­zu­mie­ją mo­je­go ży­cia. Ale jak ma­ją ro­zu­mieć, sko­ro ni­gdy nie by­li w ta­kiej sy­tu­acji, ni­gdy nie ro­bi­li te­go, co ja ro­bię. Więc nie ocze­ku­ję zro­zu­mie­nia. Od­da­la­my się od sie­bie. Czy Pan jest ka­to­li­kiem? Nie, ale je­stem oso­bą wie­rzącą. Wie­rzę w Bo­ga, ale nie w żad­ną re­li­gię. W ja­kie­go Bo­ga Pan wie­rzy? W Bo­ga, któ­ry jest per­fek­cją, w Bo­ga, któ­ry jest mi­ło­ścią. Moż­na być rów­no­cze­śnie per­fek­cją i mi­ło­ścią? Mi­łość jest eg­zal­ta­cją na skra­ju sza­leń­stwa. Mi­łość jest per­fek­cją du­cha. To co Pa­na spo­tka po śmier­ci? Śmierć lu­dzi do­brych to bę­dzie wiecz­nie trwa­jący, przy­jem­ny sen, a śmierć lu­dzi złych bę­dzie sen­nym koszma­rem. Ja­ko dziec­ko mo­dlił się Pan do Mat­ki Bo­skiej? Oczy­wi­ście, by­łem wy­cho­wy­wa­ny ja­ko ka­to­lik. Za­wsze się mo­dli­łem przed pój­ściem do łó­żecz­ka. O co się Pan wte­dy mo­dlił? O szczę­ście w mo­jej ro­dzi­nie, że­by ro­dzi­ce nie cho­ro­wa­li, że­bym w szko­le dwói nie do­stał, że­by mnie nie za­py­ta­ła na­uczy­ciel­ka od ma­te­ma­ty­ki. Pro­jek­tu­jąc ostat­nią ko­lek­cję przy­po­mi­nał Pan so­bie tam­te dzie­cię­ce mo­dli­twy, mo­dli­tew­nik, świę­ty obraz? Nie. Na­wet ja­ko dziec­ko nie mo­dli­łem się do ob­raz­ka. Mo­dli­łem się do Bo­ga, roz­ma­wia­łem so­bie z nim po ci­chu. Ni­gdy nie mia­łem aspi­ra­cji, że­by się mo­dlić do ka­wał­ka zło­ta czy ka­wał­ka drew­na. W fi­na­ło­wej sce­nie te­go po­ka­zu na­śla­du­je Pan spo­sób ukrzy­żo­wa­nia. Ja­kie zna­cze­nie ma dla Pa­na ten sym­bol? Wy­da­je mi się, że to jest sym­bol te­go, co się za­wsze dzie­je w ży­ciu, dzia­ło się i bę­dzie się dzia­ło. Sym­bol czło­wie­ka, któ­ry umie­ra za idee. Chciał­by Pan spo­tkać pa­pie­ża? Chciał­bym. Po­gra­tu­lo­wał­bym mu, że jest jed­nym z nie­wie­lu lu­dzi, któ­rzy ma­ją na­praw­dę do­bre ser­ce i chcą po­ko­ju na zie­mi. A ubrał­by go Pan ja­koś ina­czej? Ubrał­bym, ale wia­do­mo, że on by się nie zgo­dził. W co by go Pan ubrał? Ubrał­bym go w za­baw­ne ciu­chy, że­by po pro­stu słod­ko wy­glądał. Rozmawiał Piotr Najsztub.
Stanisław Lem skończyłby dziś 100 lat. Pisarz - to za mało... Był prawdziwym wizjonerem
W swoich książkach przewidział Internet. Co jeszcze?
Stanisław Lem - jeden z najważniejszych polskich pisarzy, futurolog, wizjoner. Nie ma chyba osoby, która nie słyszałaby o jego książkach, takich jak "Solaris", "Dzienniki gwiazdowe", "Opowieści o pilocie Pirxie" czy "Cyberiada". Był prawdziwym humanistą. Miał wykształcenie medyczne, ale interesował się też fizyką, chemią, szeroko pojętą techniką, astronomią, genetyką, oraz naukami humanistycznymi - filozofią, socjologią, psychologią. Pisarz dziś skończyłby 100 lat. Z tej okazji przedstawiamy najważniejsze z innowacji, które udało mu się przewidzieć w swoich dziełach. Lem przez wielu nazywany jest prorokiem. To szumne określenie w jego przypadku wydaje się jak najbardziej na miejscu. View Ediplayer on the source website Wirtualna rzeczywistość W 1964 roku stworzył termin "Fantomatyka", określający coś, co dziś jest już w mniejszym lub większym stopniu częścią naszej codzienności, "rzeczywistość wirtualną". Nie był pierwszą osobą, której zamarzyło się coś takiego, ale jego wizja była szczegółowa, złożona i bardzo trafna. W zbiorze esejów "Summa technologiae" Lem poświęca sporo uwagi rozważaniom nad różnorodnymi konsekwencjami tego niezwykłego wynalazku - od dostarczania znakomitej rozrywki po ryzyko zatarcia się granicy między prawdą a fikcją. Zauważa, że zatopienie się w sztucznie wykreowanym świecie może być... podróżą w jedną stronę, po której nie sposób stwierdzić, która rzeczywistość jest tą właściwą. To uwaga cenna, zwłaszcza w dzisiejszym świecie, kiedy coraz więcej osób spędza większość czasu z nosem w smartfonach. Warto wspomnieć, że pierwszy e-mail wysłano w 1971 roku, czyli 7 lat po publikacji książki Polaka. A ryzyko związane z wirtualną rzeczywistością szerokiej publiczności uzmysłowił dopiero film "Matrix" z 1999 roku. To jednak nie jedyny przypadek, kiedy Lem wiedział wszystko przed nami... Internet Początki Internetu datuje się na końcówkę lat 60. Tymczasem już dekadę wcześniej Lem pisał o komputerach połączonych w sieci. W powieści "Obłok Magellana" przedstawia świat, w którym ludzie mają dostęp do przepastnej bazy danych, a informacji szukają w niej poprzez trzymane w domach odbiorniki, czyli coś na kształt pospolitych pecetów. Ta wizja robi wrażenie... Zwłaszcza, gdy weźmiemy pod uwagę, że w Polsce Internet pojawił się dopiero w 1991 roku. To jedna z innowacji, której upowszechnienia dożył (pisarz zmarł w 2006 roku). I która go rozczarowała. Słynne stało się jego stwierdzenie: "Dopóki nie skorzystałem z Internetu, nie wiedziałem, że na świecie jest tylu idiotów". ZOBACZ TEŻ: Żył szybko, umarł młodo. Krzysztof Kamil Baczyński zginął 77 lat temu Nazwiskiem Stanisława Lema nazwano planetoidę oraz pierwszego polskiego satelitę naukowego. Urządzenia mobilne - dyski zewnętrzne, laptopy, tablety, czytniki książek W przyszłości z książek Lema nie było już tak archaicznych form przechowywania treści jak papier, czy taśma filmowa. W "Obłoku Magellana" wszelkie dane przechowywano na kawałkach kwarcu, zwanych "trionami", na których zapisane informacje za pośrednictwem drgań magnetycznych. Brzmi trochę jak opis... pospolitego pendrive'a. Który jednak bynajmniej taki nie był w 1955 roku, kiedy ukazała się książka. Z kolei opisaną w tym samym dziele, zawierającą zbiór informacji z całego świata, fantastyczną Bibliotekę Trionową dziś możemy uruchomić w sposób banalnie prosty - wpisując w okienku przeglądarki "www.google.com". "Gry w życie" Twórca gry "The Sims" przyznał, że inspirował się bezpośrednio "Cyberiadą" Lema, której bohaterowie sztuczne światy i rozwijają w nich różne cywilizacje, bawiąc się w Boga. W książce "Doskonała próżnia" z 1971 roku pisarz opisuje programy umożliwiające stworzenie dowolnej rzeczywistości w ciągu 2 godzin i umieszczenie w niej mieszkańców, którzy byliby przekonani, że istnieją naprawdę. Czy czeka nas los głównego bohatera "Truman Show" Petera Weira, który w pewnym momencie orientuje się, że całe jego życie było wyreżyserowanym telewizyjnym widowiskiem? Trzeba przyznać, ta wizja mrozi krew w żyłach. Maszyna do tworzenia... gazet W opowiadaniu z 1975 roku "137 sekund" Lem opisał system komputerowy, do tworzenia gazet - który przygotowuje tekst do druku, wyręczając grafika, i jest w stanie wykonać pracę redaktora. IBM 0161 samodzielnie generował treści, a informacje pobierał z czegoś na kształt dzisiejszego Internetu, samodzielnie je kompilując. Choć programy do edycji i składu tekstu to już nic niezwykłego, tak zaawansowana innowacja jeszcze przed nami... Mimo ciągłych prac nad rozwojem sztucznej inteligencji, nie stworzono maszyny, która byłaby w stanie zastąpić dziennikarza. Ale szukający oszczędności w trudnych czasach wydawcy zapewne czekają na nią z wytęsknieniem. A my czekamy tylko, aż spełnią się prognozy Stanisława Lema dotyczące komunikacji z istotami pozaziemskimi, którym też poświęcił w swoich książkach dużo uwagi... Aż trudno uwierzyć, że dziś ten ceniony pisarz obchodziłby 100. urodziny Polecamy też: „Wychodzę, wracam, widzę go i wzdycham jak nastolatka z rozkoszy”. Susana Osorio i Sławomir Mrożek Źródła: obliczakultury.pl, Newsweek.pl
Małgorzata Rozenek i Radosław Majdan obchodzą rocznicę ślubu! Zobaczcie wyjątkowy teledysk!
Mamy romantyczne wideo pary - nie zabrakło czułości i namiętnych pocałunków!
Ślub Małgorzaty Rozenek-Majdan i Radosława Majdana był nie lada wydarzeniem. Para pobrała się 10 września 2016 roku. Dziś świętują piątą rocznicę! Są momenty, których się nie zapomina. Taki właśnie był dzień z Małgosią Rozenek i Radkiem Majdanem. Spotkaliśmy się z nimi wtedy w Gałkowie na Mazurach w ośrodku Acqua di Rosa. Tam specjalnie dla nowożeńców i viva.pl przygotowaliśmy wyjątkową pamiątkę - ślubny teledysk. Nie padały żadne słowa. Są za to emocje i dużo miłości! Zobaczcie nasze wyjątkowe wideo! Polecamy też: Dziś świętują piątą rocznicę ślubu. Przypominamy wyjątkową sesję Małgorzaty i Radosława Majdanów!
Zakochani świętują piątą rocznicę ślubu. Przypominamy wyjątkową sesję Małgorzaty i Radosława Majdanów!
To był najgłośniejszy ślub 2016 roku! Pamiętacie?
Choć wielu nie dawało im szans, dziś świętują piątą rocznicę ślubu! Małgorzacie Rozenek-Majdan i Radosławowi Majdanowi udało się stworzyć udany, dojrzały i pełen czułości związek. Jego ukoronowaniem był ślub, który wzięli w Konstancinie, na początku września 2016 roku. Ślub lady i łobuza był perfekcyjny – dokładnie taki jak sobie wymarzyli. Tej chwili nie mogło zepsuć nic! Małgorzata i Radosław Majdanowie o ślubie Dziś Małgorzata i Radosław Majdanowie świętują piątą rocznicę ślubu. W rozmowie z nami Małgorzata i Radosław deklarowali, że ta ceremonia była dla nich bardzo ważna. „To naturalna konsekwencja bycia ze sobą”, powiedzieli w wywiadzie. VIVA! jako jedyna namówiła parę młodą na udział w wyjątkowej ślubnej sesji, której efekty możecie obejrzeć, wspominając wydarzenie. Warto też przypomnieć szlachetne zachowanie Państwa młodych, którzy pieniądze z sesji przeznaczyli na cele charytatywne. Zobacz też: Małgorzata Rozenek i Radosław Majdan są po ślubie! Zobaczcie wyjątkowy ślubny teledysk! Z okazji 5. rocznicy na Instagramie Radosława Majdana pojawiło się wyjątkowe zdjęcie z żoną. Swoją ukochaną obdarował pięknym bukietem kwiatów. ,,Dzisiaj mija 5 lat od kiedy mój Pyś powiedział Tak
Dziewczyny w rozmiarze XXL podbiły świat mody!
Seksowne, pewne siebie, zdeterminowane do działania. Modelki plus size zwracają uwagę fotografów i chodzą po wybiegach światowej sławy projektantów. Rewolucja plus size rozpoczęła się za sprawą Crystal Renn, która przez długi czas była najbardziej znaną modelką XXL. Zdjęcia dla francuskiego „Vogue’a”, na których rękami je spaghetti, wywołały prawdziwą burzę i tym samym przeszły do historii. Kilka lat później modelka schudła i powróciła do rozmiaru zero. Jednak niedługo po niej, pojawiły się godne następczynie, które dalej przecierają szlaki i manifestują światu swoje kobiece kształty. Nie mają kompleksów i pomagają kobietom pokochać, akceptować własne ciała. Są prawdziwymi kobietami z niedoskonałościami. Modelki przeciwstawiają się sztuczności w promowaniu kobiet i ich wyglądu w show-biznesie. Zobacz też: Oto najlepiej zarabiające modelki w 2016 roku! Czy znalazła się wśród nich jakaś Polka? Dzisiaj obchodzimy Dzień Dużego Rozmiaru! Z tej okazji, przypominamy jedne z najbardziej seksownych, charakterystycznych modelek plus size, rozpoznawalnych na całym świecie.
Zbigniew Wodecki: „Bardzo często też myślałem, co będzie, jak to się skończy”
Przypominamy ostatni wywiad muzyka dla VIVY!
Zbigniew Wodecki zmarł niespodziewanie w 2017 roku. Miał 67 lat. Zabieg wszczepienia bajpasów zakończył się udarem. Jego stan był ciężki, dlatego lekarze zdecydowali o wprowadzeniu go w stan śpiączki farmakologicznej. Do końca przebywała przy nim rodzina. W tym roku minęła czwarta rocznica śmierci wielkiego muzyka. Śmierć Zbigniewa Wodeckiego Muzyk zmarł w otoczeniu najbliższych, którzy wcześniej podjęli decyzję o odłączeniu go od aparatury po tym, jak lekarze stwierdzili u Zbigniewa Wodeckiego śmierć mózgu. „W piątek 5 maja Zbigniew Wodecki przeszedł w Warszawie operację bypass-ów. Jeszcze w niedzielę czuł się dobrze i rozmawiał z bliskimi. Niespodziewanie 8 maja nad ranem doznał rozległego udaru mózgu. Mimo niezwykłej woli życia i staraniom lekarzy, udar dokonał nieodwracalnych obrażeń. Odszedł od nas w dniu 22. maja w jednym z Warszawskich szpitali. Żona i dzieci byli przy nim. Zostanie pochowany w ukochanym Krakowie”, napisano na oficjalnej stronie Zbigniewa Wodeckiego. Na scenie spędził ponad cztery dekady. Rok temu eksperymentalnym zespołem Mitch & Mitch nagrał ponownie płytę z 1976 roku, którą zdobyła serca publiczności na offowych festiwalach muzycznych i, jak twierdził, przejmuje się tym jak sztubak. „Myślę, że ta praca to jest ucieczka przed zdawaniem sobie sprawy z upływającego czasu. Cały czas mam tyle samo lat, odkąd śpiewam Chałupy, Bacha i Izoldę. Tam 40, a tu już upłynęło 26 kolejnych lat i cały czas jestem „ten” gość”, mówił w wywiadzie z 2016 roku. Czytaj też: Jak brzmiały ostatnie słowa Zbigniewa Wodeckiego? Padło poruszające zdanie... Wywiad ze Zbigniewem Wodeckim Przypominamy wywiad, którego muzyk udzielił Oli Kwaśniewskiej dla VIVY!. To ostatnia rozmowa, której Wodecki udzielił naszemu magazynowi. Odbierając Fryderyka, powiedziałeś: „Po 40 latach popularności zaczynam robić karierę płytą, którą wydałem ponad 40 lat temu”. Zbigniew Wodecki: No właśnie… Różnie myślę na ten temat. Czy to czasem nie jest współczucie dla wieloletniego estradowca, któremu się coś po tylu latach należy? Czy może to jest moment, w którym ludzie dojrzeli do słuchania innej muzyki, niż im przez lata serwowały różne radia? Ja o tych nagraniach już zapomniałem, więc jak przyszli chłopaki z Mitch & Mitch, powiedziałem: „Słuchajcie, ciężko będzie wyjść na estradę po 40 latach i nie móc zaśpiewać swoich najlepszych numerów, które mnie przez te 40 lat lansowały: »Bacha«, »Izoldy«, »Z tobą chcę oglądać świat«. A nie mogę ich śpiewać, bo mimo że są stare, to są za młode. Nie mają tych 40 lat, ile mają numery z pierwszej płyty”. Teraz z Mitchami śpiewam koncerty, z których ludzie nie znają ani jednego mojego numeru. Ciężko się tak na scenę wychodzi, jak nie możesz śpiewać tego, co cię trzyma. Bo zawsze, jak coś źle idzie albo czegoś ludzie nie kupują, to wiadomo, że zaśpiewam „Chałupy” i będzie czad. Tutaj nie mogę tego zrobić. Jak więc Cię do tego projektu przekonali? Zbigniew Wodecki: Najpierw się przestraszyłem: „Panowie, dajcie spokój, nie mam czasu!”. Ale oni powiedzieli, żebyśmy zagrali dla Trójki tylko trzy numery, oni to przygotują. Żebym tylko przyjechał na próbę… No więc przyjechałem i okazało się, że odtworzyli cały ten aranż, a ja zacząłem sobie przypominać funkcje, formę. Słowa musiałem niestety spisać. I w tej Trójce nagle znalazłem się w innym świecie. To był koncert, którym dowodził Macio Moretti i robił z publicznością, co chciał. Mało tego, ja też robiłem to, co on chciał. Pełna improwizacja na temat tych trzech starych numerów. Nie spodziewałem się, że to będzie taki luz, taka zabawa i taki czad ani że tak się będzie podobało. Czułem się jak na jakimś show innego artysty i na tym się miało skończyć. Po czym zaproponowali mi, że nagramy płytę, a jeszcze wcześniej był Off Festival. Byłem przerażony. Do tej pory jestem przerażony, jak wychodzę, bo nie wiem, co się stało, jaki mechanizm zadziałał, że ta płyta, którą 40 lat temu nagrałem, nagle wzbudza takie emocje. Nie masz trochę żalu, że dopiero teraz? Zbigniew Wodecki: Oczywiście, że było mi wtedy troszkę przykro. Bo nagrałem płytę i cieszyłem się, że tam jest moje zdjęcie, autorstwa Zbigniewa Łagockiego. To był taki fotografik z Krakowa, który zrobił słynne zdjęcie Ewy Demarczyk w półcieniu. To już była dla mnie gloryfikacja, więc się cieszyłem, że mam płytę i zdjęcie. A potem cisza… Trudno. Musiałem karierę robić mozolnie, śpiewając różne kawałki, notabene niezłe, bo wygrałem parę festiwali. Minęły lata i nagle się okazało, że materiał sprzed 40 lat, którego ja się muszę jeszcze raz nauczyć, spowodował, że z powrotem odkrywam to, co czułem wtedy. Ale to się dzieje dopiero na koncercie, bo przed jestem tak spięty, jakbym zdawał maturę z matematyki. Przejmuję się jak taki sztubak, który koniecznie chce zrobić karierę, a wie, że ma słabe numery. Czy w końcu przyszedł moment, że Twój głód sukcesu ma szansę na zaspokojenie? Zbigniew Wodecki: Otóż nie. Powiedziałem kiedyś, że jak ktoś odniesie sukces, to ma przerąbane do końca życia. Jak już wygrasz, dostaniesz nagrodę, myślisz: A co będzie dalej? Czy w przyszłym roku mnie zaproszą? Czy wygram czy może mnie wytną? Strach, że spadniesz ze szczytu? Zbigniew Wodecki: Strach, że spadniesz i nikt cię już nie będzie potrzebował. I to tak cię wciąga i wciąga. To jest cholerna choroba, głód popularności. Ja to przeżyłem parę razy. Czyli profilaktycznie tłumaczysz sobie, że ciągle jeszcze sukcesu nie ma? Zbigniew Wodecki: Tak, to jest forma samoobrony. Miałem takie obciążenie od dziecka, tremę paraliżującą. Pewnie dlatego, że byłem dzieckiem ludzi muzyki. Mama śpiewała w operze, ojciec – pierwszy trębacz symfoniczny Krakowskiej Orkiestry Radiowej, siostra – wiolonczelistka. Niestety, inni muzycy też mieli dzieci i to już była konkurencja. Bo na przykład bracia Zielińscy byli synami kolegi ojca, Franka Zielińskiego, który grał w tej samej orkiestrze radiowej. Oni później założyli Skaldów, a już wtedy mieli sukcesy. Więc było: „A ty co?”. Więc łaziłem po kuchni i ćwiczyłem te tercje i oktawy. A czemu zdecydowałeś się na skrzypce? Zbigniew Wodecki: Przede wszystkim na skrzypce łatwiej było się wszędzie dostać, bo w orkiestrze są tylko cztery trąbki, a skrzypków musi być 40. Lepiej wziąć instrument, który jest bardziej w orkiestrze potrzebny. Skończyłem więc skrzypce i grałem siedem lat w orkiestrze radiowej, ale przy okazji miałem spotkania z krakowskim środowiskiem. Te kluby, Piwnica pod Baranami, Jaszczury, zaczęli mnie tam brać i jakoś tak płynąłem. Tu grałem z Demarczyk, później na jakimś festiwalu, zacząłem przypadkiem śpiewać na Famie… Przypadkiem? Zbigniew Wodecki: Śpiewać zacząłem przypadkiem. Moja mama uczyła się śpiewu u profesor Stefanii Millerowej. To była jedna z dwóch nauczycielek śpiewu znanych w Krakowie w latach 50. Stefania Millerowa, moja przyszywana ciotka, jako pierwsza nagrywała do Polskiego Radia. I do nas co niedzielę przyjeżdżali znajomi, uczniowie tej profesorki. To były takie niedzielne „obiady czwartkowe”, a potem wszyscy śpiewali przy fortepianie. Ja byłem małym berbeciem, siedziałem w kojcu i słuchałem tego. Takie to wszystko było rozśpiewane, cały czas ktoś ćwiczył – albo moja siostra Ela, albo ojciec. Jak nie było co ze mną zrobić, brali mnie do filharmonii i czekałem na ojca, słuchając całego koncertu Czajkowskiego albo Chopina. Później, jak ojciec jeszcze sobie dorabiał w operetce, to i ja z nim siedziałem w kanale operetkowym i słuchałem, jak te wszystkie „Kálmány”, „Straussy” były grane. Później była szkoła muzyczna, bo gdzie miałem iść, jak wszyscy grali? No to postanowiłem grać na skrzypcach, z tym że myślałem, że te skrzypce będą same grały, a one niestety same grać nie chciały, więc zaczęła się orka na ugorze. Później wyrzucili mnie z liceum muzycznego, za całokształt Poszedłem do średniej szkoły muzycznej i tam się zaczęło już takie granie półzawodowe, bo Maruś Grechuta zaprosił mnie do zespołu Anawa. Potem udało mi się dostać do orkiestry radiówki w Krakowie. Szczyt moich marzeń. Nareszcie artysta muzyk, futerał, filharmonia. Dostałem się do orkiestry, gdzie mój ojciec grał, i siedziałem obok gościa, który mnie wtedy trzymał na kolanach, więc to było takie przekazywanie pałeczki. Tak grałem siedem lat, ale zanim zacząłem grać, pojechałem do Świnoujścia, żeby sobie dorobić. Przyszli znajomi z Famy, bo wiedzieli, że Wodecki gra w Parkowej, i przyszedł Andrzej Wasylewski. Znaliśmy się stąd, że jako muzyk nagrywałem podkłady do telewizji w Krakowie, w której on pracował. Przywitaliśmy się, piliśmy wódeczkę, ja śpiewałem „Everybody loves somebody sometimes”, a on mówi: „To ty śpiewasz? To zróbmy audycję!”. Była to audycja „Wieczór bez gwiazdy” w telewizyjnej Dwójce. Tam zaśpiewałem parę swoich rzeczy oraz Bacharacha i „White Christmas”, po czym zadzwonił telefon, żeby ten gość, który śpiewał, się odezwał. Tak nagrałem „Muszlę”, do której słowa napisał Wojtek Mann, a muzykę Figiel. To była pierwsza moja piosenka, zupełnie nie była w moim emploi, ale taki przebój, który mnie wylansował. Dzięki temu ja mogłem później komponować swoje. Jak już siadało moje i ludzie mieli dość „Izoldy”, nagle przyszły „Chałupy” czy „Pszczółka Maja”. Cały czas coś powodowało, że się utrzymywałem na powierzchni mętnej wody show-biznesu. Jak siadało, to się trafił „Taniec z Gwiazdami”, a jeszcze po drodze była „Droga do Gwiazd”. Pewnie będę musiał wziąć udział w programie „Zejście Gwiazdy”, bo musi być jakaś klamra. Zbigniew Wodecki: Zawsze byłem jakiś dziwny romantyk. Może przez to, że dużo czytałem Sienkiewicza? Lubię stare rzeczy, widły, taczki, grabie, to mnie kręci. Lubię oglądać archiwalne zdjęcia. To mi daje spokój. Może dzięki temu nie boję się śmierci? Bardzo często też myślałem, co będzie, jak to się skończy. Może to była taka forma ucieczki przed strachem. Szukałeś znaków? Zbigniew Wodecki: Podświadomie. Zastanawiałem się, czy to nie jest sprawa reinkarnacji. Czy kiedyś czegoś traumatycznego nie przeżyłem, że ciągnie mnie do takich starych rzeczy. Cholera wie, bo to nie jest normalne u dziecka, masz rację. Ja oczywiście byłem Winnetou, strzelałem z łuku, dymy robiłem, walczyliśmy na bandy, zębów się nawybijałem, ale pomimo tego zawsze byłem taki, że jak posłuchałem starej piosenki, to się wzruszałem. Mam takie dwie melodie, że jak je zaczynam śpiewać, to się cofam w czasie, jestem w innym miejscu. To jest takie nieokreślone uczucie. „Tam daleko za mgłą jest rodzinny mój dom” – stara piosenka, miałem pięć lat, a mi się to kojarzy z Bukowiną, ze słońcem, ja to czuję, widzę te ptaki. Jestem bardziej do tyłu niż do przodu. Pewnego razu poszedłem na cmentarz na Śląsku, w okolicach rodziny mojego ojca. I tak przechodzę koło grobu, szukając dziadków, i patrzę, a tam jest napisane: „Zbigniew Wodecki 1950”. To ja – Zbigniew Wodecki 1950. Jakiś gość tam leży, nazywał się tak jak ja i urodził się tak jak ja i on już nie żyje, a ja jeszcze śpiewam „Pszczółkę Maję”. Refleksja ci przychodzi. Nie wiadomo, czy za chwilę, jutro czy za pięć lat… Zawsze byłem jakiś dziwny romantyk Zbigniew Wodecki: Myślę, że ta praca to jest ucieczka przed zdawaniem sobie sprawy z upływającego czasu. Cały czas mam tyle samo lat, odkąd śpiewam „Chałupy”, „Bacha” i „Izoldę”. Tam 40, a tu już upłynęło 26 kolejnych lat i cały czas jestem „ten” gość. Dopiero jak się spojrzy na materiały archiwalne, widać, jak się to wszystko zmienia. Najgorsze jest to, że jak przestaniesz jeździć, występować, to się rozsypiesz w dwa miesiące. Tak jest. Czyli to jest też takie karmienie się publicznością? Zbigniew Wodecki: Tak, to na tym polega. Od ludzi bierze się energię. Czy stała świadomość końca sprawia, że żyje się tak, żeby nie było kary? Zbigniew Wodecki: Nie, wręcz odwrotnie. Żyj tak, jakby każdy następny dzień był ostatnim. Trzeba się odbić od dna, żeby wrócić na górę. Wszystkiego trzeba spróbować, bo wtedy się uspokoisz i do niczego nie będzie cię ciągnęło. I kary za to nie będzie? Zbigniew Wodecki: Kara będzie, jak zrobisz komuś świństwo. Mnie, Bogu dziękować, udało się nikomu żadnego świństwa nie zrobić. To wynika z egoistycznych pobudek. Jestem dobry, bo chcę iść do nieba. Przeczytałam, że masz wyrzuty sumienia, że dałeś się wylansować jako smutas ze skrzypcami. Kto Cię tak dookreślił? Zbigniew Wodecki: Ja sam, bo ja po prostu nie wiedziałem, że tak wyglądam w telewizorze. Myślałem, że jestem atrakcyjnym młodzieńcem, z pięknymi włosami, w ciemnych okularach, które były wtedy szczytem mody. A po latach okazało się, że to jakaś menda z plerezą. Ja bym to wszystko kazał zmazać. Oczywiście jest parę fajnych programów, ale to, jak się lansowałem w koncercie życzeń, było bardzo siermiężne. Nudziłem. Przeczytaj również: Zbigniew Wodecki: „Żyj tak, jakby każdy następny dzień był ostatnim” Ale rozumiem, że to Ci doskwiera, tylko jak wracasz do tych nagrań? Zbigniew Wodecki: Bo teraz jestem świetny, więc widzę, jaka to jest różnica. Popelina. Ja się bardzo starałem podobać publiczności i to był błąd. Mnie w szkole muzycznej nauczyli, że mam wyjść i perfekcyjnie zagrać jakiś utwór. Myślałem więc, że wyjdę, pięknie zaśpiewam piosenkę i będzie dobrze. Jednak estrada wymaga jeszcze paru innych rzeczy, których nauczyłem się później. Ludzie potrzebują normalnego kontaktu. Zero szpanu, tylko prawda i naturalność. A jak się pomylisz, to: „Sorry, jeszcze raz”.
Dzień Matki 2021! Ona i on, a między nimi wielkie uczucie, czyli matki i synowie w sesjach VIVY!
Na kogo wyrośli synowie gwiazd, co robią i jak dziś wyglądają ich rodzinne relacje? „Kochaj syna do 5. roku życia jak księcia, od 5. do 15. jak niewolnika, a od 15. jak przyjaciela...”, powiedziała Małgorzata Pieczyńska, mama Victora. Znane mamy i ich synowie przez lata występowali na łamach VIVY! Z okazji Dnia Matki przypomnijmy czułe zdjęcia z rodzinnych sesji.