Poradnik kuchnia

Pijesz kawę? Dowiedz się, jakie ma właściwości!

Kawa nie tylko pobudza

Redakcja VIVA! 20 listopada 2018 14:15
filizanki z kawy
Fot. U-WLODKA.PL

Uwielbiasz kawę? Nie wyobrażasz sobie choćby dnia bez filiżanki tego aromatycznego napoju? Dowiedz się, skąd wzięła się kawa i jakie ma właściwości. Sprawdź, kiedy warto po nią sięgać i kto zdecydowanie powinien jej unikać.

Historia kawy – skąd się wzięła?

Historia kawy sięga aż I w p.n.e. – w tym czasie na terenie Etiopii ręcznie zbierano ziarna kawowca, który rósł w naturalnych warunkach (nieznane były jeszcze plantacje kawy) i gotowano je z dodatkiem soli i masła.

Rytuał parzenia kawy – w formie praktykowanej do dzisiaj – na dobre przyjął się dopiero w XVI wieku w Stambule. To właśnie tam powstała pierwsza na świecie kawiarnia. Do Europy kawa trafiła dopiero w XVII wieku i początkowo można było ją kupić jedynie w dużych miastach portowych takich jak Londyn, Amsterdam, Hamburg.

Rozpoczęcie epoki kolonialnej przyczyniło się do znacznego wzrostu popularności kawy. Zaczęto zakładać pierwsze plantacje kawowca – na Jawie, Gujanie Francuskiej, Martynice, Brazylii. Ta ostatnia do  dzisiaj jest największym producentem kawy na świecie.

Produkcja kawy

Produkcja kawy skupiona jest w ciepłych regionach Ameryki Południowej i Środkowej, Południowej Afryki i Azji oraz Wysp Karaibskich. Jakie etapy musi przejść kawa, by trafić do sklepów?

    1.    Sadzenie: zielone ziarenka kawowca sadzi się początkowo do niewielkich pojemników wypełnionych ziemią z dodatkiem odpowiedniej mieszanki nawozu. Gdy ziarenka wykiełkują (zwykle zajmuje to ok. 8 tygodni) przesadza się je do pojedynczej foliowej doniczki na kolejne 3 miesiące. Po tym czasie należy znaleźć dla kawowca odpowiednie miejsce na plantacji (spędzi tam nawet kolejnych 20 lat) i umieścić go w ziemi.
    2.    Zbieranie owoców: Kawowiec zakwita po raz pierwszy po ok. 2 latach od wsadzenia w ziemię. Delikatna woń kwiatów przypomina z lekka zapach jaśminu i pomarańczy. Owoce dojrzewają indywidualnie i przybierają piękny czerwony kolor. Kawę najlepiej jest zbierać ręcznie, choć proces ten jest dużo droższy od mechanicznego zbierania wszystkich owoców w jednym czasie.
    3.    Obróbka i suszenie ziaren: Przed suszeniem kawę należy obrać z łupinek. Można zrobić to na dwa sposoby – na mokro (w tej metodzie specjalna maszyna usuwa miąższ z zebranych owoców. W kolejnym kroku moczy się je w wodzie i poddaje 24-godzinnej fermentacji. Następnie suszy się łupiny na słońcu lub w specjalistycznej suszarce) lub na sucho (ta metoda jest zdecydowanie prostsza i polega na rozsypaniu zebranych ziaren na powierzchni wystawionej na słońcu. Takie ziarna suszy się przez ok. 4 tygodnie).
    4.    Wypalanie: Proces palenia kawy jest niezwykle ważny – to od niego zależy, czy uda się wydobyć z ziaren pełnię smaku i aromatu. Wyselekcjonowane i wysuszone ziarna umieszcza się w specjalnym piecu, gdzie ziarna otoczone są płomieniem ze wszystkich stron. Różne warunki palenia umożliwiają uzyskanie różnych smaków kawy. Po zakończeniu palenia, ziarna są studzone do temperatury pokojowej i w takiej formie mogą być pakowane i wysyłane na sprzedaż.

Wartości odżywcze kawy

Kawa sama w sobie jest napojem nisko kalorycznym (oczywiście, jeśli dodasz do niej cukier i śmietankę, to szybko się to zmieni), zawiera sporą dawkę potasu i niacyny, które mogą być zaspokojone aż w 10% dziennego zapotrzebowania po wypiciu tylko jednej filiżanki kawy.

Powszechnie uważa się, że kawa wypłukuje magnez, więc jeśli pijesz duże jej ilości, to koniecznie suplementuj ten związek. Aż w 95% kawa składa się z wody, więc może być pomocna w nawadnianiu organizmu. Poprzez zawarte w sobie przeciwutleniacze, takie jak kwas chlorogenowy, kawa likwiduje wolne rodniki i tym samym opóźnia starzenie. Posiada również witaminę PP.

Przede wszystkim jednak kawa zawiera sporą ilość kofeiny (związku chemicznego z rodziny alkaloidów) w związku z czym działa pobudzająco - stymuluje pracę układu nerwowego i przyspiesza krążenie.

Kawa - właściwości

Pozytywne właściwości kawy

    •    pomaga się skupić, wzmacnia orientację
    •    sprzyja różnego rodzaju dietom – przyspiesza metabolizm
    •    ogranicza rozwój próchnicy
    •    zmniejsza ryzyko zachorowania na cukrzycę typu II, chorobę Parkinsona, marskość wątroby
    •    wywiera pozytywny wpływ na układ krążenia
    •    spowalnia proces starzenia
    •    stosowana w kosmetyce pomaga w walce z cellulitem, wzmacnia włosy, a na skórę działa odmładzająco i ujędrniająco

Negatywne właściwości kawy
    •    może uzależniać
    •    może podnosić poziom cholesterolu
    •    utrudnia zasypianie
    •    może wzmacniać uczucia niepokoju i lęku
    •    osłabia pamięć
    •    jest moczopędna, co może prowadzić do odwodnienia

kawa

Rodzaje kawy

Picie kawy to wyjątkowa przyjemność, której naprawdę trudno sobie odmówić. Poranek zaczynasz od aromatycznego cappuccino z pianką? Po obiedzie uwielbiasz wypić szklankę latte? A może częściej sięgasz po pobudzające espresso? Sprawdź jakie rodzaje kaw są najczęściej zamawiane w kawiarniach i wypróbuj nowych smaków.
    1.    Espresso: to idealny sposób na poranne pobudzenie. Espresso możesz pić solo lub traktować je jako bazę dla innych kaw. Ten napój serwuje się w malutkich filiżankach i podaje się do niego kieliszek wody. Mocna, wyrazista, pobudzająca – taka właśnie jest kawa espresso.
    2.    Cappuccino: czy może być coś lepszego od filiżanki delikatnego cappuccino i kruchego ciastka na deser? Chyba nie. Cappuccino to idealna kawa deserowa, której wyróżnikiem jest puszysta pianka – powinna mieć 1-2 cm wysokości. Tę kawę warto serwować w duecie ze słodkim deserem.
    3.    Cafe Latte: tradycyjne lub ze słodkim syropem – wszyscy je kochamy. Latte to po prostu porcja espresso zalana gorącym, spienionym mlekiem. Podawane w wysokiej szklance z efektowną pianką i słodką posypką zachwyci wszystkich łasuchów.
    4.    Mocha: smak mocnej kawy i aromat słodkiej czekolady zdecydowanie idą w parze. Do filiżanki lub dekoracyjnej szklanki wlej porcję roztopionej w kąpieli wodnej czekolady (gorzkiej, mlecznej, białej – sama wybierz) i porcję espresso. Wierzch udekoruj bitą śmietaną i cynamonową posypką. Takiemu deserowi nikt się nie oprze.
    5.    Cafe Frappe: czy w upały trzeba zrezygnować z picia kawy? Nic podobnego! Gdy żar leje się z nieba, sięgnij po orzeźwiającą kawę mrożoną. Do ręcznego shakera wsyp dwie łyżeczki kawy rozpuszczalnej, dodaj chłodną przegotowaną wodę, mleko i cukier (proporcje dobieraj do swoich preferencji) i wymieszaj całość do połączenia składników. Przelej napój do szklanki, dodaj dwie kostki lodu, a na wierzch odrobinę bitej śmietany. Pycha, prawda?
  6.  Cold brew: czyli kawa parzona na...zimno! Do jej przygotowania najlepiej użyć wysokojakościowej arabiki - powinna być świeżo palona i  grubo zmielona. Kawę zalewa się wodą w temperaturze pokojowej i odstawia na 12 godzin, a później należy ją już tylko przefiltrować. Można podawać z kostkami lodu.
    7.    Irish Coffee: aromatyczna kawa z dodatkiem whisky? Niezastąpiona w jesienne i zimowe dni! Kawę po irlandzku serwuje się w charakterystycznej wysokiej szklance na nóżce i z uchem. Jak ją przyrządzić? Do podgrzanej szklanki wlej miarkę irlandzkiej whisky, dodaj łyżkę cukru trzcinowego i kawę zaparzoną w ekspresie. Napój obowiązkowo udekoruj bitą śmietaną.


Kto nie powinien pić kawy?

Kawa pobudza, pomaga się skupić i przetrwać trudny dzień. Nie każdy jednak może pić ją bez umiaru. Kto powinien unikać picia kawy w dużych ilościach? Przede wszystkim dzieci, kobiety w ciąży i osoby mające na co dzień styczność z dużym stresem. Papierosy i kawa to wbrew pozorom kiepskie połączenie – taka mieszanka może wywołać choroby serca i układu krążenia. Również osoby cierpiące na nadciśnienie tętnicze i choroby wrzodowe powinny wystrzegać się picia mocnej kawy.


Kawa to nie tylko doskonały sposób na pobudzenie. Jest pyszna, a jej picie to prawdziwy rytuał towarzyski. Jeśli i Ty nie wyobrażasz sobie dnia bez choćby filiżanki aromatycznej kawy, to z naszego artykułu dowiesz się co nieco o historii tego popularnego napoju, poznasz proces produkcji kawy i najpopularniejsze typy kaw, które z pewnością zachęcą Cię do wypróbowania nowych smaków. 

kawa

TAGI #zdrowie #dieta #kawa

Wideo

Te kultowe filmowe kwestie Jerzego Stuhra przeszły do historii! Też je uwielbiasz?

Polecamy

Top

Magazyn VIVA!

Bieżący numer

Pierwszy wywiad Agnieszki Radwańskiej po zakończeniu kariery! Andrzej Piaseczny szczerze o… seksie!