Historia odważnej Polki

Ukrywała Żydów w warszawskim zoo. Hollywood kręci o niej film

MA 10 września 2015 12:25
Antonina Żabińska i Jessica Chastain
Fot. Świat Książki, materiały prasowe

On był dyrektorem warszawskiego zoo, ona jego żoną i opiekunką zwierząt. W czasie II wojny Jan i Antonina Żabińscy puste klatki po zwierzętach wykorzystywali do przemycania Żydów z terenów getta - uratowali w ten sposób setki osób. Tą prawdziwą historią sprzed 70 lat zainteresowało się Hollywood, które o odważnej Polce zaczyna kręcić film "The Zookeeper’s Wife".

- Była piękną, wysoką blondynką, podobno nawet ktoś się jej oświadczył, proponując za nią owce i wielbłądy. Po latach mój ojciec śmiał się z tej anegdoty, żartując, że tak marnie skończyła - Teresa Żabińska-Zawadzki, córka Antoniny i Jana Żabińskich wspominała z uśmiechem w jednym z wywiadów. Jej matka wyszła za mąż za wybitnego zoologa i twórcę warszawskiego zoo, a w 1929 roku jego pierwszego dyrektora - Jana Żabińskiego. Razem tak sprawnie zarządzali ogrodem, że uchodził za jeden z najlepiej zorganizowanych w ówczesnej Europie.

Ukrywali Żydów i Polaków w zoo

Wybuch wojny w szczególny sposób dotknął zoo - ze względu na bliskość jednej z artylerii obrony przeciwlotniczej Warszawy, mocno ucierpiało w bombardowaniach. Sporo zwierząt zginęło, część uciekło. Cenniejsze okazy Niemcy przewieźli do swoich ogrodów zoologicznych, m.in. w Królewcu, Hanowerze i Wiedniu, a resztę zamordowali - urządzili sobie polowanie w Sylwestra 1940 roku, a potem w ich pomieszczeniach utworzyli hodowlę świń.

Jan Żabiński i jego żona Antonina
Fot. Yad Vashem

Na zdjęciu: Jan Żabiński był dyrektorem warszawskiego zoo od 1929 do 1951 roku, którym zarządzał razem z żoną Antoniną

Korzystając z prawa wstępu do getta w celu zbierania odpadów restauracyjnych dla świń, Żabiński pomagał Żydom wydostać się na zewnątrz. Przeszmuglowanych Żydów Żabińscy, mieszkający z kilkuletnim synem, ukrywali w zoo. Wykorzystywali do tego opustoszałe pomieszczenia i klatki (np. bażanciarnię), ponadto niektórzy z nich mieszkali w piwnicy willi Jana i Antoniny, znajdującej się na terenie ogrodu.

Byli to nie tylko Żydzi, ale i Polacy związani z podziemiem. Wśród nich m.in. rzeźbiarka Magdalena Gross, pisarka i dziennikarka Rachela Auerbach i ceniony mikrobiolog, współorganizator Polskiej Akademii Nauk Ludwik Hirszfeld. Przewijały się całe rodziny, wielu dziś bezimiennych. Antonina dbała o ich bezpieczeństwo i wyżywienie, Jan organizował dokumenty i nową tożsamość.

Daniel Brühl
Fot. materiały prasowe

Na zdjęciach: Daniel Brühl zagra Lutza Hecka, naczelnego hitlerowskiego zoologa, który przejął kontrolę nad zoo Żabińskich i zakochał się w Antoninie

Odważną Polkę zagra gwiazda nominowana do Oscara

Para uratowała w ten sposób setki osób. W 1965 roku obydwoje zostali uhonorowani przez Instytut Yad Vashem - nadano im tytuł Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. Prezydent Lech Kaczyński pośmiertnie odznaczył ich Krzyżami Komandorskimi Odrodzenia Polski (para spoczywa na warszawskich Powązkach).

W 2007 roku ich historia doczekała się książki “The Zookeeper’s Wife” (w Polsce wydana pod tytułem “Azyl. Opowieść o Żydach ukrywanych w warszawskim zoo”) - amerykańska pisarka, Diane Ackerman, opierała się głównie na pamiętnikach Antoniny Żabińskiej.

I to właśnie ta książka posłużyła jako scenariusz filmu. W Antoninę Żabińską wcieli się dwukrotnie nominowana do Oscara 38-letnia Jessica Chastain. Zaś w Lutza Hecka, naczelnego hitlerowskiego zoologa, który przejął kontrolę nad zoo Żabińskich i zakochał się w Antoninie, zagra Daniel Brühl.

Film ma być gotowy na przyszłoroczny festiwal filmowy w Cannes.

Jessica Chastain
Fot. Universal Pictures

Na zdjęciu: Antonię Żabińską zagra Jessica Chastain, nominowana do Oscara  m.in. za film "Wróg numer 1"

Wideo

Te kultowe filmowe kwestie Jerzego Stuhra przeszły do historii! Też je uwielbiasz?

Polecamy

Top

Magazyn VIVA!

Bieżący numer

Dorota Wellman w naprawdę mocnej rozmowie z Aleksandrą Kwaśniewską!